ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 3.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.51.1
इत्युक्तः क्रोधताम्राक्षस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः।
राक्षसेन्द्रोऽभिदुद्राव पतगेन्द्रममर्षणः ॥ ३.५१.१ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳ, ಕಾಯಿಸಿದ ಚಿನ್ನದ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಪಕ್ಷಿರಾಜನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
3.51.2
स सम्प्रहारस्तुमुलस्तयोस्तस्मिन् महामृधे।
बभूव वातोद्धुतयोर्मेघयोर्गगने यथा ॥ ३.५१.२ ॥
ಆ ಮಹಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಆ ಪ್ರಹಾರ ಭಯಂಕರವಾಯಿತು; ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅಲುಗಾಡಿದ ಎರಡು ಮೇಘಗಳ ಘರ್ಷಣೆಯಂತೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ.
3.51.3
तद् बभूवाद्भुतं युद्धं गृध्रराक्षसयोस्तदा।
सपक्षयोर्माल्यवतोर्महापर्वतयोरिव ॥ ३.५१.३ ॥
ಆಗ ಹದ್ದು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸನ ನಡುವೆ ಆ ಯುದ್ಧ ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು; ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಎರಡು ಮಹಾಪರ್ವತಗಳು ಮಾಲ್ಯವಂತದಂತೆ ಘರ್ಷಿಸಿದಂತೆ.
3.51.4
ततो नालीकनाराचैस्तीक्ष्णाग्रैश्च विकर्णिभिः।
अभ्यवर्षन्महाघोरैर्गृध्रराजं महाबलम् ॥ ३.५१.४ ॥
ಆಗ ನಾಲೀಕ, ನಾರಾಚ ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಚೂಪಾದ ತುದಿಯ ಬಾಣಗಳಿಂದ, ವಿಕರ್ಣಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರವಾಗಿ ಮಹಾಬಲನಾದ ಗೃಧ್ರರಾಜನ ಮೇಲೆ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು.
3.51.5
स तानि शरजालानि गृध्रः पत्ररथेश्वरः।
जटायुः प्रतिजग्राह रावणास्त्राणि संयुगे ॥ ३.५१.५ ॥
ಪಕ್ಷಿರಥದ ಒಡೆಯನಾದ ಆ ಗೃಧ್ರ ಜಟಾಯುವು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ಬಾಣಜಾಲಗಳನ್ನು, ರಾವಣನ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ತಡೆದನು.
3.51.6
तस्य तीक्ष्णनखाभ्यां तु चरणाभ्यां महाबलः।
चकार बहुधा गात्रे व्रणान् पतगसत्तमः ॥ ३.५१.६ ॥
ಮಹಾಬಲನಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಕ್ಷಿಯು ತನ್ನ ಚೂಪಾದ ಉಗುರುಗಳ ಕಾಲುಗಳಿಂದ ಅವನ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಹಲವು ವಿಧದ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು.
3.51.7
अथ क्रोधाद् दशग्रीवो जग्राह दश मार्गणान्।
मृत्युदण्डनिभान् घोरान् शत्रोर्निधनकांक्षया ॥ ३.५१.७ ॥
ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ದಶಗ್ರೀವನು ಶತ್ರುವಿನ ನಾಶವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಮೃತ್ಯುದಂಡದಂತಿರುವ ಭೀಕರ ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
3.51.8
स तैर्बाणैर्महावीर्यः पूर्णमुक्तैरजिह्मगैः।
बिभेद निशितैस्तीक्ष्णैर्गृध्रं घोरैः शिलीमुखैः ॥ ३.५१.८ ॥
ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಅವನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎಳೆದು ಬಿಟ್ಟ, ನೇರವಾಗಿ ಹಾರುವ, ಹರಿತವಾದ, ಭೀಕರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆ ಗೃಧ್ರವನ್ನು ಇರಿದನು.
3.51.9
स राक्षसरथे पश्यञ्जानकीं बाष्पलोचनाम्।
अचिन्तयित्वा बाणांस्तान् राक्षसं समभिद्रवत् ॥ ३.५१.९ ॥
ರಾಕ್ಷಸನ ರಥದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಜಾನಕಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
3.51.10
ततोऽस्य सशरं चापं मुक्तामणिविभूषितम्।
चरणाभ्यां महातेजा बभञ्ज पतगोत्तमः ॥ ३.५१.१० ॥
ಆಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಪಕ್ಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅವನ ಬಾಣಸಹಿತವಾದ, ಮುತ್ತು-ಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ತನ್ನ ಕಾಲುಗಳಿಂದ ಮುರಿದನು.
3.51.11
ततोऽन्यद् धनुरादाय रावणः क्रोधमूर्च्छितः।
ववर्ष शरवर्षाणि शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.५१.११ ॥
ಆಗ ರಾವಣನು ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಕೋಪದಿಂದ ಮೂರ್ಛಿತನಾಗಿ ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದನು.
3.51.12
शरैरावारितस्तस्य संयुगे पतगेश्वरः।
कुलायमभिसम्प्राप्तः पक्षिवच्च बभौ तदा ॥ ३.५१.१२ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪಕ್ಷಿರಾಜನು, ಆಗ ಗೂಡನ್ನು ಸೇರಿದ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ಹೊಳೆದನು.
3.51.13
स तानि शरजालानि पक्षाभ्यां तु विधूय ह।
चरणाभ्यां महातेजा बभञ्जास्य महद् धनुः ॥ ३.५१.१३ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಅವನು ತನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಆ ಬಾಣಜಾಲಗಳನ್ನು ಝಾಡಿಸಿ ಕಳೆದು, ಕಾಲುಗಳಿಂದ ಅವನ ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಮುರಿದನು.
3.51.14
तच्चाग्निसदृशं दीप्तं रावणस्य शरावरम्।
पक्षाभ्यां च महातेजा व्यधुनोत् पतगेश्वरः ॥ ३.५१.१४ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಪಕ್ಷಿರಾಜನು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರಾವಣನ ಆ ಬತ್ತಳಿಕೆಯನ್ನೂ ತನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಝಾಡಿಸಿದನು.
3.51.15
काञ्चनोरश्छदान् दिव्यान् पिशाचवदनान् खरान्।
तांश्चास्य जवसम्पन्नाञ्जघान समरे बली ॥ ३.५१.१५ ॥
ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಎದೆಕವಚವುಳ್ಳ, ಪಿಶಾಚಮುಖದ, ವೇಗವಂತ ಅವನ ದಿವ್ಯ ಕತ್ತೆಗಳನ್ನು ಕೊಂದನು.
3.51.16
अथ त्रिवेणुसम्पन्नं कामगं पावकार्चिषम्।
मणिसोपानचित्राङ्गं बभञ्ज च महारथम् ॥ ३.५१.१६ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಮೂರು ದಂಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಚಲಿಸುವ, ಅಗ್ನಿಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಮಣಿ ಸೋಪಾನಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಿತ ಅಂಗವುಳ್ಳ ಆ ಮಹಾರಥವನ್ನು ಮುರಿದನು.
3.51.17
पूर्णचन्द्रप्रतीकाशं छत्रं च व्यजनैः सह।
पातयामास वेगेन ग्राहिभी राक्षसैः सह ॥ ३.५१.१७ ॥
ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಛತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು ಚಾಮರಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಬೀಳಿಸಿದನು; ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸರ ಸಹಿತ ಕೆಡವಿದನು.
3.51.18
सारथेश्चास्य वेगेन तुण्डेन च महच्छिरः।
पुनर्व्यपहनच्छ्रीमान् पक्षिराजो महाबलः ॥ ३.५१.१८ ॥
ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಆ ಪಕ್ಷಿರಾಜನು ತನ್ನ ಕೊಕ್ಕಿನ ವೇಗದಿಂದ ಅವನ ಸಾರಥಿಯ ದೊಡ್ಡ ತಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
3.51.19
स भग्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः।
अङ्केनादाय वैदेहीं पपात भुवि रावणः ॥ ३.५१.१९ ॥
ಬಿಲ್ಲು ಮುರಿದು, ರಥವಿಲ್ಲದೆ, ಕುದುರೆಗಳು ಹತವಾಗಿ, ಸಾರಥಿಯೂ ಹತನಾಗಿ, ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ರಾವಣ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.
3.51.20
दृष्ट्वा निपतितं भूमौ रावणं भग्नवाहनम्।
साधु साध्विति भूतानि गृध्रराजमपूजयन् ॥ ३.५१.२० ॥
ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ವಾಹನ ಮುರಿದ ರಾವಣನನ್ನು ನೋಡಿ "ಸಾಧು, ಸಾಧು" ಎನ್ನುತ್ತ ಜೀವಿಗಳು ಗೃಧ್ರರಾಜನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದವು.
3.51.21
परिश्रान्तं तु तं दृष्ट्वा जरया पक्षियूथपम्।
उत्पपात पुनर्हृष्टो मैथिलीं गृह्य रावणः ॥ ३.५१.२१ ॥
ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ದಣಿದ ಪಕ್ಷಿರಾಜನನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾವಣ ಮತ್ತೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮೇಲೆದ್ದನು.
3.51.22
तं प्रहृष्टं निधायाङ्के रावणं जनकात्मजाम्।
गच्छन्तं खड्गशेषं च प्रणष्टहतसाधनम् ॥ ३.५१.२२ ॥
ಸಂತೋಷದಿಂದ ಜನಕನ ಮಗಳನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡ ರಾವಣ, ಖಡ್ಗ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದು ಸಾಧನಗಳು ನಾಶವಾದವನಾಗಿ ಹೋದನು.
3.51.23
गृध्रराजः समुत्पत्य रावणं समभिद्रवत्।
समावार्य महातेजा जटायुरिदमब्रवीत् ॥ ३.५१.२३ ॥
ಗೃಧ್ರರಾಜ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಜಟಾಯು ಮೇಲೆದ್ದು ರಾವಣನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ತಡೆದು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.51.24
वज्रसंस्पर्शबाणस्य भार्यां रामस्य रावण।
अल्पबुद्धे हरस्येनां वधाय खलु रक्षसाम् ॥ ३.५१.२४ ॥
ರಾವಣ! ವಜ್ರಸಮಾನ ಬಾಣಗಳ ರಾಮನ ಭಾರ್ಯೆಯನ್ನು ನೀನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಿರುವೆ, ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯೇ! ನಿಜವಾಗಿ ಇದು ರಾಕ್ಷಸರ ನಾಶಕ್ಕೇ.
3.51.25
समित्रबन्धुः सामात्यः सबलः सपरिच्छदः।
विषपानं पिबस्येतत् पिपासित इवोदकम् ॥ ३.५१.२५ ॥
ಮಿತ್ರರು, ಬಂಧುಗಳು, ಮಂತ್ರಿಗಳು, ಸೇನೆ, ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಈ ವಿಷವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವೆ, ಬಾಯಾರಿದವನು ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವಂತೆ.
3.51.26
अनुबन्धमजानन्तः कर्मणामविचक्षणाः।
शीघ्रमेव विनश्यन्ति यथा त्वं विनशिष्यसि ॥ ३.५१.२६ ॥
ಕರ್ಮಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತಿಳಿಯದ, ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದವರು ಬೇಗನೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ, ನೀನು ನಾಶವಾಗುವಂತೆ.
3.51.27
बद्धस्त्वं कालपाशेन क्व गतस्तस्य मोक्ष्यसे।
वधाय बडिशं गृह्य सामिषं जलजो यथा ॥ ३.५१.२७ ॥
ಕಾಲಪಾಶದಿಂದ ಬಂಧಿತನಾದ ನೀನು, ಅದರಿಂದ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುವೆ? ಆಮಿಷದ ಗಾಳವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಮೀನಿನಂತೆ.
3.51.28
नहि जातु दुराधर्षौ काकुत्स्थौ तव रावण।
धर्षणं चाश्रमस्यास्य क्षमिष्येते तु राघवौ ॥ ३.५१.२८ ॥
ಓ ರಾವಣ, ಕಾಕುತ್ಸ್ಥರೂ ರಾಘವರೂ ಇಬ್ಬರೂ ನಿನಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದವರು; ಆದರೆ ಈ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಅವಮಾನವನ್ನು ಅವರು ಕ್ಷಮಿಸುವರು.
3.51.29
यथा त्वया कृतं कर्म भीरुणा लोकगर्हितम्।
तस्कराचरितो मार्गो नैष वीरनिषेवितः ॥ ३.५१.२९ ॥
ನೀನು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಹೇಡಿಯದು, ಲೋಕ ನಿಂದಿಸುವಂಥದು. ಇದು ಕಳ್ಳರ ಮಾರ್ಗ; ವೀರರು ಅನುಸರಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ.
3.51.30
युद्ध्यस्व यदि शूरोऽसि मुहूर्तं तिष्ठ रावण।
शयिष्यसे हतो भूमौ यथा भ्राता खरस्तथा ॥ ३.५१.३० ॥
ಓ ರಾವಣ, ನೀನು ಶೂರನಾದರೆ ಯುದ್ಧಮಾಡು; ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲು. ನಿನ್ನ ಸಹೋದರ ಖರನಂತೆ ನೀನೂ ಹತನಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವೆ.
3.51.31
परेतकाले पुरुषो यत् कर्म प्रतिपद्यते।
विनाशायात्मनोऽधर्म्यं प्रतिपन्नोऽसि कर्म तत् ॥ ३.५१.३१ ॥
ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಮಾಡುವ ಕರ್ಮವು ತನ್ನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅಧರ್ಮಕಾರ್ಯ; ನೀನು ಆ ಕರ್ಮವನ್ನೇ ಕೈಗೊಂಡಿರುವೆ.
3.51.32
पापानुबन्धो वै यस्य कर्मणः को नु तत् पुमान्।
कुर्वीत लोकाधिपतिः स्वयंभूर्भगवानपि ॥ ३.५१.३२ ॥
ಪಾಪಬಂಧವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನಾದರೂ ಮಾಡುವನೇ? ಲೋಕಾಧಿಪತಿ ಸ್ವಯಂಭೂ ಭಗವಂತನೂ ಅದನ್ನು ಮಾಡನು.
3.51.33
एवमुक्त्वा शुभं वाक्यं जटायुस्तस्य रक्षसः।
निपपात भृशं पृष्ठे दशग्रीवस्य वीर्यवान् ॥ ३.५१.३३ ॥
ಹೀಗೆ ಶುಭವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ವೀರ್ಯವಂತ ಜಟಾಯು ಆ ರಾಕ್ಷಸ ದಶಗ್ರೀವನ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಭಾರವಾಗಿ ಬಿದ್ದನು.
3.51.34
तं गृहीत्वा नखैस्तीक्ष्णैर्विददार समन्ततः।
अधिरूढो गजारोहो यथा स्याद् दुष्टवारणम् ॥ ३.५१.३४ ॥
ಚೂಪಾದ ಉಗುರುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಜಟಾಯು ಸುತ್ತಲೂ ಅವನನ್ನು ಹರಿದುಬಿಟ್ಟನು; ದುಷ್ಟ ಆನೆಯನ್ನೇರಿದ ಮಾವುತನಂತೆ.
3.51.35
विददार नखैरस्य तुण्डं पृष्ठे समर्पयन्।
केशांश्चोत्पाटयामास नखपक्षमुखायुधः ॥ ३.५१.३५ ॥
ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಒತ್ತುತ್ತಾ ಉಗುರುಗಳಿಂದ ಅವನ ಮುಖವನ್ನು ಹರಿದನು; ಅವನ ಕೂದಲನ್ನು ಕಿತ್ತುಬಿಟ್ಟನು; ಉಗುರು, ರೆಕ್ಕೆ, ಕೊಕ್ಕೇ ಅವನ ಆಯುಧಗಳು.
3.51.36
स तथा गृध्रराजेन क्लिश्यमानो मुहुर्मुहुः।
अमर्षस्फुरितोष्ठः सन् प्राकम्पत च राक्षसः ॥ ३.५१.३६ ॥
ಗೃಧ್ರರಾಜನಿಂದ ಹೀಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಂಸೆಗೊಳಗಾದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು, ಕೋಪದಿಂದ ತುಟಿ ಥರಥರಿಸುತ್ತಾ ನಡುಗಿದನು.
3.51.37
सम्परिष्वज्य वैदेहीं वामेनाङ्केन रावणः।
तलेनाभिजघानार्तो जटायुं क्रोधमूर्च्छितः ॥ ३.५१.३७ ॥
ರಾವಣನು ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ಎಡ ಅಂಕದಲ್ಲಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಕೋಪದಿಂದ ಮೂರ್ಛಿತನಾಗಿ ಸಂಕಟದಿಂದ ಜಟಾಯುವನ್ನು ಅಂಗೈಯಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
3.51.38
जटायुस्तमतिक्रम्य तुण्डेनास्य खगाधिपः।
वामबाहून् दश तदा व्यपाहरदरिंदमः ॥ ३.५१.३८ ॥
ಆಗ ಶತ್ರುನಿಗ್ರಹಿ ಖಗಾಧಿಪ ಜಟಾಯು ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ತನ್ನ ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದ ರಾವಣನ ಎಡಗಡೆಯ ಹತ್ತು ತೋಳುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದನು.
3.51.39
संछिन्नबाहोः सद्यो वै बाहवः सहसाभवन्।
विषज्वालावलीयुक्ता वल्मीकादिव पन्नगाः ॥ ३.५१.३९ ॥
ತೋಳುಗಳು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಿಗೆ ಕೂಡಲೇ ಅವು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಿದವು; ವಿಷಜ್ವಾಲೆಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಹುತ್ತದಿಂದ ಹಾವುಗಳು ಹೊರಬಂದಂತೆ.
3.51.40
ततः क्रोधाद् दशग्रीवः सीतामुत्सृज्य वीर्यवान्।
मुष्टिभ्यां चरणाभ्यां च गृध्रराजमपोथयत् ॥ ३.५१.४० ॥
ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ಪರಾಕ್ರಮಿ ದಶಗ್ರೀವನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎರಡು ಮುಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಎರಡು ಪಾದಗಳಿಂದ ಗೃಧ್ರರಾಜ ಜಟಾಯುವನ್ನು ತುಳಿದು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದನು.
3.51.41
ततो मुहूर्तं संग्रामो बभूवातुलवीर्ययोः।
राक्षसानां च मुख्यस्य पक्षिणां प्रवरस्य च ॥ ३.५१.४१ ॥
ಆಗ ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತ ಕಾಲ ಹೋಲಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು — ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯನಿಗೂ, ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೂ ನಡುವೆ.
3.51.42
तस्य व्यायच्छमानस्य रामस्यार्थे स रावणः।
पक्षौ पादौ च पार्श्वौ च खड्गमुद्धृत्य सोऽच्छिनत् ॥ ३.५१.४२ ॥
ರಾಮನಿಗಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಶ್ರಮದಿಂದ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು, ಕಾಲುಗಳನ್ನು, ಪಾರ್ಶ್ವಗಳನ್ನು ರಾವಣನು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿರಿದು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
3.51.43
स च्छिन्नपक्षः सहसा रक्षसा रौद्रकर्मणा।
निपपात महागृध्रो धरण्यामल्पजीवितः ॥ ३.५१.४३ ॥
ಕ್ರೂರಕರ್ಮಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಸಹಸಾ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮಹಾಗೃಧ್ರ, ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಾಣದೊಂದಿಗೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು.
3.51.44
तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ क्षतजार्द्रं जटायुषम्।
अभ्यधावत वैदेही स्वबन्धुमिव दुःखिता ॥ ३.५१.४४ ॥
ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ನೆನೆದಿದ್ದ ಆ ಜಟಾಯುವನ್ನು ನೋಡಿ, ದುಃಖಿತಳಾದ ವೈದೇಹಿ ತನ್ನ ಬಂಧುವಿನ ಕಡೆಗೆ ಓಡುವಂತೆ ಅವನ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದಳು.
3.51.45
तं नीलजीमूतनिकाशकल्पं
सपाण्डुरोरस्कमुदारवीर्यम्।
ददर्श लङ्काधिपतिः पृथिव्यां
जटायुषं शान्तमिवाग्निदावम् ॥ ३.५१.४५ ॥
ನೀಲಮೇಘದಂತೆ ರೂಪವಿದ್ದ, ಬಿಳಿಯ ಎದೆಯ, ಉದಾರ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಜಟಾಯುವನ್ನು ಲಂಕಾಧಿಪತಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಶಾಂತವಾದ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಂತೆ ನೋಡಿದನು.
3.51.46
ततस्तु तं पत्ररथं महीतले
निपातितं रावणवेगमर्दितम्।
पुनश्च संगृह्य शशिप्रभानना
रुरोद सीता जनकात्मजा तदा ॥ ३.५१.४६ ॥
ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು, ರಾವಣನ ವೇಗದಿಂದ ಜಜ್ಜಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಆ ಪಕ್ಷಿರಾಜನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಚಂದ್ರಮುಖಿಯಾದ ಜನಕನ ಮಗಳು ಸೀತೆ ಆಗ ಅತ್ತಳು.