ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.51.1
इत्युक्तः क्रोधताम्राक्षस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः।
राक्षसेन्द्रोऽभिदुद्राव पतगेन्द्रममर्षणः ॥ ३.५१.१ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖି ଓ ତପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ ରାକ୍ଷସରାଜ ସହି ନ ପାରି ପକ୍ଷୀରାଜ ଉପରେ ଧାଇଁଲା।
3.51.2
स सम्प्रहारस्तुमुलस्तयोस्तस्मिन् महामृधे।
बभूव वातोद्धुतयोर्मेघयोर्गगने यथा ॥ ३.५१.२ ॥
ସେଇ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ସେ ପ୍ରହାର ଭୟଙ୍କର ହେଲା; ଆକାଶରେ ପବନରେ ଦୋହଲିଥିବା ଦୁଇ ମେଘର ସଂଘର୍ଷ ପରି।
3.51.3
तद् बभूवाद्भुतं युद्धं गृध्रराक्षसयोस्तदा।
सपक्षयोर्माल्यवतोर्महापर्वतयोरिव ॥ ३.५१.३ ॥
ସେତେବେଳେ ଗିଧ ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କର ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଅଦ୍ଭୁତ ହେଲା; ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ଦୁଇ ମହାପର୍ବତ ମାଲ୍ୟବାନ ପରି ସଂଘର୍ଷ କଲା ପରି।
3.51.4
ततो नालीकनाराचैस्तीक्ष्णाग्रैश्च विकर्णिभिः।
अभ्यवर्षन्महाघोरैर्गृध्रराजं महाबलम् ॥ ३.५१.४ ॥
ତା'ପରେ ନାଳୀକ ଓ ନାରାଚ ବାଣ, ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ର ବାଣ ଓ ବିକର୍ଣୀ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ମହାବଳୀ ଗୃଧ୍ରରାଜ ଉପରେ ବର୍ଷଣ କଲା।
3.51.5
स तानि शरजालानि गृध्रः पत्ररथेश्वरः।
जटायुः प्रतिजग्राह रावणास्त्राणि संयुगे ॥ ३.५१.५ ॥
ପକ୍ଷିରଥର ଅଧିପତି ସେ ଗିଧ ଜଟାୟୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ବାଣଜାଲ ଓ ରାବଣର ଅସ୍ତ୍ରସମୂହକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲା।
3.51.6
तस्य तीक्ष्णनखाभ्यां तु चरणाभ्यां महाबलः।
चकार बहुधा गात्रे व्रणान् पतगसत्तमः ॥ ३.५१.६ ॥
ମହାବଳୀ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖଯୁକ୍ତ ଚରଣ ଦ୍ୱାରା ତାର ଶରୀରରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର କ୍ଷତ କଲା।
3.51.7
अथ क्रोधाद् दशग्रीवो जग्राह दश मार्गणान्।
मृत्युदण्डनिभान् घोरान् शत्रोर्निधनकांक्षया ॥ ३.५१.७ ॥
ଏଥର କ୍ରୋଧରେ ଦଶଗ୍ରୀବ ଶତ୍ରୁର ବିନାଶ ଇଚ୍ଛାରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ସମାନ ଭୟଙ୍କର ଦଶଟି ବାଣ ଧରିଲା।
3.51.8
स तैर्बाणैर्महावीर्यः पूर्णमुक्तैरजिह्मगैः।
बिभेद निशितैस्तीक्ष्णैर्गृध्रं घोरैः शिलीमुखैः ॥ ३.५१.८ ॥
ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣି ଛାଡ଼ିଥିବା, ସିଧା ଯାଉଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଭୟଙ୍କର ବାଣରେ ସେହି ଗୃଧ୍ରକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
3.51.9
स राक्षसरथे पश्यञ्जानकीं बाष्पलोचनाम्।
अचिन्तयित्वा बाणांस्तान् राक्षसं समभिद्रवत् ॥ ३.५१.९ ॥
ରାକ୍ଷସର ରଥରେ ଅଶ୍ରୁଭରା ଆଖିର ଜାନକୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରାହ୍ୟ ନକରି ସେ ସେହି ରାକ୍ଷସ ଉପରକୁ ଧାଇଁଲେ।
3.51.10
ततोऽस्य सशरं चापं मुक्तामणिविभूषितम्।
चरणाभ्यां महातेजा बभञ्ज पतगोत्तमः ॥ ३.५१.१० ॥
ଏଥର ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପକ୍ଷୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାହାର ବାଣ ସହିତ ମୁକ୍ତା-ମଣିରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଧନୁକୁ ଚରଣରେ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ।
3.51.11
ततोऽन्यद् धनुरादाय रावणः क्रोधमूर्च्छितः।
ववर्ष शरवर्षाणि शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.५१.११ ॥
ଏଥର ରାବଣ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ବାଣବର୍ଷା କଲା।
3.51.12
शरैरावारितस्तस्य संयुगे पतगेश्वरः।
कुलायमभिसम्प्राप्तः पक्षिवच्च बभौ तदा ॥ ३.५१.१२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ତାହାର ବାଣରେ ଘେରି ହୋଇଥିବା ପକ୍ଷୀରାଜ ସେତେବେଳେ ବସାରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ପକ୍ଷୀ ପରି ଶୋଭିଲେ।
3.51.13
स तानि शरजालानि पक्षाभ्यां तु विधूय ह।
चरणाभ्यां महातेजा बभञ्जास्य महद् धनुः ॥ ३.५१.१३ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସେ ପକ୍ଷୀ ପଖାରେ ସେହି ଶରଜାଲ ଝାଡ଼ିଦେଇ, ପାଦରେ ତାହାର ବିଶାଳ ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା।
3.51.14
तच्चाग्निसदृशं दीप्तं रावणस्य शरावरम्।
पक्षाभ्यां च महातेजा व्यधुनोत् पतगेश्वरः ॥ ३.५१.१४ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ପକ୍ଷୀରାଜ ଅଗ୍ନିସମ ଦୀପ୍ତ ରାବଣର ସେହି ତୂଣୀରକୁ ମଧ୍ୟ ପଖାରେ ଝାଡ଼ିଦେଲେ।
3.51.15
काञ्चनोरश्छदान् दिव्यान् पिशाचवदनान् खरान्।
तांश्चास्य जवसम्पन्नाञ्जघान समरे बली ॥ ३.५१.१५ ॥
ବଳବାନ ସେ ପକ୍ଷୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବକ୍ଷକବଚଧାରୀ, ପିଶାଚମୁଖୀ, ବେଗବନ୍ତ ରାବଣର ସେହି ଦିବ୍ୟ ଖରମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲା।
3.51.16
अथ त्रिवेणुसम्पन्नं कामगं पावकार्चिषम्।
मणिसोपानचित्राङ्गं बभञ्ज च महारथम् ॥ ३.५१.१६ ॥
ତାପରେ ସେ ତିନି ଦଣ୍ଡଯୁକ୍ତ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଗତିଶୀଳ, ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳା ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତ, ମଣିସୋପାନ ଚିତ୍ରିତ ଅଙ୍ଗଯୁକ୍ତ ସେହି ମହାରଥକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା।
3.51.17
पूर्णचन्द्रप्रतीकाशं छत्रं च व्यजनैः सह।
पातयामास वेगेन ग्राहिभी राक्षसैः सह ॥ ३.५१.१७ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ଛତ୍ର ଓ ଚାମରକୁ ସେ ବେଗରେ ପକାଇଦେଲା; ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଧରିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ।
3.51.18
सारथेश्चास्य वेगेन तुण्डेन च महच्छिरः।
पुनर्व्यपहनच्छ्रीमान् पक्षिराजो महाबलः ॥ ३.५१.१८ ॥
ମହାବଳୀ ଓ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସେହି ପକ୍ଷୀରାଜ ଚଞ୍ଚୁର ବେଗରେ ତାହାର ସାରଥିର ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡଟି ପୁଣି କାଟି ପକାଇଦେଲା।
3.51.19
स भग्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः।
अङ्केनादाय वैदेहीं पपात भुवि रावणः ॥ ३.५१.१९ ॥
ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା, ରଥହୀନ, ଘୋଡ଼ା ମରିଥିବା ଏବଂ ସାରଥି ହତ ସେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ କୋଳରେ ଧରି ରାବଣ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
3.51.20
दृष्ट्वा निपतितं भूमौ रावणं भग्नवाहनम्।
साधु साध्विति भूतानि गृध्रराजमपूजयन् ॥ ३.५१.२० ॥
ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା, ବାହନ ଭଙ୍ଗା ରାବଣକୁ ଦେଖି "ସାଧୁ, ସାଧୁ" କହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଗୃଧ୍ରରାଜଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
3.51.21
परिश्रान्तं तु तं दृष्ट्वा जरया पक्षियूथपम्।
उत्पपात पुनर्हृष्टो मैथिलीं गृह्य रावणः ॥ ३.५१.२१ ॥
ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟରେ କ୍ଳାନ୍ତ ପକ୍ଷୀରାଜଙ୍କୁ ଦେଖି ରାବଣ ପୁନର୍ବାର ହର୍ଷିତ ହୋଇ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଧରି ଉଠିଲା।
3.51.22
तं प्रहृष्टं निधायाङ्के रावणं जनकात्मजाम्।
गच्छन्तं खड्गशेषं च प्रणष्टहतसाधनम् ॥ ३.५१.२२ ॥
ହର୍ଷିତ ରାବଣ ଜନକଦୁହିତାଙ୍କୁ କୋଳରେ ରଖି, କେବଳ ଖଡ୍ଗ ବାକି ରହିଥିବା ଓ ସାଧନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ସେ ଚାଲିଲା।
3.51.23
गृध्रराजः समुत्पत्य रावणं समभिद्रवत्।
समावार्य महातेजा जटायुरिदमब्रवीत् ॥ ३.५१.२३ ॥
ଗୃଧ୍ରରାଜ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଜଟାୟୁ ଉଠି ରାବଣ ଉପରେ ଧାଇଁଗଲେ, ତାକୁ ଅଟକାଇ ଏହା କହିଲେ।
3.51.24
वज्रसंस्पर्शबाणस्य भार्यां रामस्य रावण।
अल्पबुद्धे हरस्येनां वधाय खलु रक्षसाम् ॥ ३.५१.२४ ॥
ହେ ରାବଣ! ବଜ୍ରସମ ବାଣ ଥିବା ରାମଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ତୁମେ ହରଣ କରୁଛ, ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧି! ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ।
3.51.25
समित्रबन्धुः सामात्यः सबलः सपरिच्छदः।
विषपानं पिबस्येतत् पिपासित इवोदकम् ॥ ३.५१.२५ ॥
ମିତ୍ର, ବନ୍ଧୁ, ଅମାତ୍ୟ, ସୈନ୍ୟ ଓ ପରିବାର ସହିତ ତୁମେ ଏହି ବିଷ ପାନ କରୁଛ, ଯେପରି ତୃଷିତ ଜଳ ପାନ କରେ।
3.51.26
अनुबन्धमजानन्तः कर्मणामविचक्षणाः।
शीघ्रमेव विनश्यन्ति यथा त्वं विनशिष्यसि ॥ ३.५१.२६ ॥
କର୍ମର ପରିଣାମ ନ ଜାଣିଥିବା, ବିବେକହୀନ ଲୋକେ ଶୀଘ୍ର ବିନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ଯେପରି ତୁମେ ବିନଷ୍ଟ ହେବ।
3.51.27
बद्धस्त्वं कालपाशेन क्व गतस्तस्य मोक्ष्यसे।
वधाय बडिशं गृह्य सामिषं जलजो यथा ॥ ३.५१.२७ ॥
କାଳପାଶରେ ବଦ୍ଧ ତୁମେ, ତାହାଠାରୁ କେଉଁଠାକୁ ଯାଇ ମୁକ୍ତ ହେବ? ମାଂସ ସହିତ ବନ୍ଧା କଣ୍ଟା ଧରିଥିବା ମାଛ ପରି।
3.51.28
नहि जातु दुराधर्षौ काकुत्स्थौ तव रावण।
धर्षणं चाश्रमस्यास्य क्षमिष्येते तु राघवौ ॥ ३.५१.२८ ॥
ହେ ରାବଣ, କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଓ ରାଘବ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ତୁମେ କଦାପି ପରାଜିତ କରିପାରିବ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଆଶ୍ରମ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଅପମାନକୁ ସେମାନେ କ୍ଷମା କରିବେ।
3.51.29
यथा त्वया कृतं कर्म भीरुणा लोकगर्हितम्।
तस्कराचरितो मार्गो नैष वीरनिषेवितः ॥ ३.५१.२९ ॥
ତୁମେ ଯେଉଁ କର୍ମ କରିଛ ତାହା କାପୁରୁଷର, ଲୋକନିନ୍ଦିତ। ଏହା ଚୋରମାନଙ୍କର ପଥ, ବୀରମାନଙ୍କ ସେବିତ ପଥ ନୁହେଁ।
3.51.30
युद्ध्यस्व यदि शूरोऽसि मुहूर्तं तिष्ठ रावण।
शयिष्यसे हतो भूमौ यथा भ्राता खरस्तथा ॥ ३.५१.३० ॥
ହେ ରାବଣ, ଯଦି ତୁମେ ଶୂର, ତେବେ ଯୁଦ୍ଧ କର; ଗୋଟିଏ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ରୁହ। ତୁମ ଭାଇ ଖର ପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ହତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ଶୋଇବ।
3.51.31
परेतकाले पुरुषो यत् कर्म प्रतिपद्यते।
विनाशायात्मनोऽधर्म्यं प्रतिपन्नोऽसि कर्म तत् ॥ ३.५१.३१ ॥
ମୃତ୍ୟୁକାଳରେ ମନୁଷ୍ୟ ଯାହା କର୍ମ କରେ, ତାହା ନିଜର ବିନାଶ ପାଇଁ ଅଧର୍ମ୍ୟ କର୍ମ; ତୁମେ ସେହି କର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଛ।
3.51.32
पापानुबन्धो वै यस्य कर्मणः को नु तत् पुमान्।
कुर्वीत लोकाधिपतिः स्वयंभूर्भगवानपि ॥ ३.५१.३२ ॥
ପାପବନ୍ଧନ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା କର୍ମ କଉଁ ମନୁଷ୍ୟ କରିବ? ଲୋକାଧିପତି ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ଭଗବାନ ମଧ୍ୟ ତାହା କରିବେ ନାହିଁ।
3.51.33
एवमुक्त्वा शुभं वाक्यं जटायुस्तस्य रक्षसः।
निपपात भृशं पृष्ठे दशग्रीवस्य वीर्यवान् ॥ ३.५१.३३ ॥
ଏହିପରି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ କହି ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଜଟାଯୁ ସେହି ରାକ୍ଷସ ଦଶଗ୍ରୀବଙ୍କ ପିଠିରେ ପ୍ରବଳ ବେଗରେ ପଡ଼ିଲେ।
3.51.34
तं गृहीत्वा नखैस्तीक्ष्णैर्विददार समन्ततः।
अधिरूढो गजारोहो यथा स्याद् दुष्टवारणम् ॥ ३.५१.३४ ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖରେ ତାକୁ ଧରି ଜଟାଯୁ ଚାରିଆଡ଼ୁ ତାକୁ ଚିରିଦେଲେ; ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟ ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିବା ମାହୁତ।
3.51.35
विददार नखैरस्य तुण्डं पृष्ठे समर्पयन्।
केशांश्चोत्पाटयामास नखपक्षमुखायुधः ॥ ३.५१.३५ ॥
ପିଠିରେ ଚାପ ଦେଇ ନଖରେ ତାର ମୁଖ ଚିରିଦେଲେ; ତାର କେଶ ମଧ୍ୟ ଉପାଡ଼ି ଦେଲେ; ନଖ, ପଖ ଓ ଚଞ୍ଚୁ ହିଁ ଯାହାର ଅସ୍ତ୍ର।
3.51.36
स तथा गृध्रराजेन क्लिश्यमानो मुहुर्मुहुः।
अमर्षस्फुरितोष्ठः सन् प्राकम्पत च राक्षसः ॥ ३.५१.३६ ॥
ଗୃଧ୍ରରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ବାରମ୍ବାର ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, କ୍ରୋଧରେ ଓଷ୍ଠ କମ୍ପାଇ ସେ ରାକ୍ଷସ କମ୍ପିଉଠିଲା।
3.51.37
सम्परिष्वज्य वैदेहीं वामेनाङ्केन रावणः।
तलेनाभिजघानार्तो जटायुं क्रोधमूर्च्छितः ॥ ३.५१.३७ ॥
ରାବଣ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ବାମ କୋଳରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧରି, କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଛିତ ହୋଇ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ହାତ ତଳୁଆରେ ଆଘାତ କଲା।
3.51.38
जटायुस्तमतिक्रम्य तुण्डेनास्य खगाधिपः।
वामबाहून् दश तदा व्यपाहरदरिंदमः ॥ ३.५१.३८ ॥
ସେତେବେଳେ ଶତ୍ରୁ ଦମନକାରୀ ପକ୍ଷୀରାଜ ଜଟାୟୁ ତା ଉପରେ ଝାସ ଦେଇ ଚଞ୍ଚୁରେ ରାବଣର ବାମ ଦଶ ବାହୁ ଛିଣ୍ଡାଇ ଦେଲେ।
3.51.39
संछिन्नबाहोः सद्यो वै बाहवः सहसाभवन्।
विषज्वालावलीयुक्ता वल्मीकादिव पन्नगाः ॥ ३.५१.३९ ॥
ଯାହାର ବାହୁ କଟିଯାଇଥିଲା, ତାହାର ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ତୁରନ୍ତ ହଠାତ୍ ପୁଣି ଜନ୍ମିଗଲା, ବିଷ ଶିଖାର ଶ୍ରେଣୀ ସହିତ, ଯେପରି ଉଇ ବଲ୍ମୀକରୁ ସର୍ପ ବାହାରନ୍ତି।
3.51.40
ततः क्रोधाद् दशग्रीवः सीतामुत्सृज्य वीर्यवान्।
मुष्टिभ्यां चरणाभ्यां च गृध्रराजमपोथयत् ॥ ३.५१.४० ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧରେ ପରାକ୍ରମୀ ଦଶଗ୍ରୀବ ସୀତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଦୁଇ ମୁଷ୍ଟି ଓ ଦୁଇ ପାଦରେ ଗୃଧ୍ରରାଜ ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ଚାପି ଦେଲା।
3.51.41
ततो मुहूर्तं संग्रामो बभूवातुलवीर्ययोः।
राक्षसानां च मुख्यस्य पक्षिणां प्रवरस्य च ॥ ३.५१.४१ ॥
ତା'ପରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଅତୁଳନୀୟ ପରାକ୍ରମୀ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା — ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।
3.51.42
तस्य व्यायच्छमानस्य रामस्यार्थे स रावणः।
पक्षौ पादौ च पार्श्वौ च खड्गमुद्धृत्य सोऽच्छिनत् ॥ ३.५१.४२ ॥
ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ପୂରା ବଳ ଲଗାଉଥିବା ତାହାର ପକ୍ଷ, ପାଦ ଓ ପାର୍ଶ୍ୱ ରାବଣ ଖଡ୍ଗ ଟାଣି କାଟି ଦେଲା।
3.51.43
स च्छिन्नपक्षः सहसा रक्षसा रौद्रकर्मणा।
निपपात महागृध्रो धरण्यामल्पजीवितः ॥ ३.५१.४३ ॥
ରୌଦ୍ରକର୍ମା ରାକ୍ଷସ ହଠାତ୍ ତାର ପକ୍ଷ କାଟି ଦେଲା, ଏବଂ ଅଳ୍ପପ୍ରାଣ ସେଇ ମହାଗୃଧ୍ର ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
3.51.44
तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ क्षतजार्द्रं जटायुषम्।
अभ्यधावत वैदेही स्वबन्धुमिव दुःखिता ॥ ३.५१.४४ ॥
ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା, ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିବା ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୁଃଖିତା ବୈଦେହୀ ଯେପରି ନିଜ ବନ୍ଧୁ ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼ିଲେ, ସେପରି ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼ିଲେ।
3.51.45
तं नीलजीमूतनिकाशकल्पं
सपाण्डुरोरस्कमुदारवीर्यम्।
ददर्श लङ्काधिपतिः पृथिव्यां
जटायुषं शान्तमिवाग्निदावम् ॥ ३.५१.४५ ॥
ନୀଳମେଘ ସଦୃଶ ଆକାର, ଶ୍ୱେତ ବକ୍ଷ ଓ ଉଦାର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ଲଙ୍କାଧିପତି ଭୂମିରେ ଶାନ୍ତ ଦାବାନଳ ପରି ଦେଖିଲେ।
3.51.46
ततस्तु तं पत्ररथं महीतले
निपातितं रावणवेगमर्दितम्।
पुनश्च संगृह्य शशिप्रभानना
रुरोद सीता जनकात्मजा तदा ॥ ३.५१.४६ ॥
ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ରାବଣର ବେଗରେ ଚିପି ହୋଇଯାଇଥିବା ସେଇ ପକ୍ଷିରାଜଙ୍କୁ ପୁଣି ବକ୍ଷରେ ଜାବୁଡ଼ି ଧରି ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ଜନକତନୟା ସୀତା ସେତେବେଳେ କାନ୍ଦି ଉଠିଲେ।