รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 3.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.51.1
इत्युक्तः क्रोधताम्राक्षस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः।
राक्षसेन्द्रोऽभिदुद्राव पतगेन्द्रममर्षणः ॥ ३.५१.१ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น ราชาแห่งรากษสที่มีตาแดงก่ำด้วยความโกรธ สวมตุ้มหูทองที่ลุกโพลงดั่งทองหลอมไฟ ทนไม่ได้ จึงพุ่งเข้าใส่ราชาแห่งปักษา
3.51.2
स सम्प्रहारस्तुमुलस्तयोस्तस्मिन् महामृधे।
बभूव वातोद्धुतयोर्मेघयोर्गगने यथा ॥ ३.५१.२ ॥
การปะทะกันของทั้งสองในสงครามใหญ่นั้นช่างโหดร้ายน่าสะพรึง ดั่งเมฆสองก้อนที่ถูกลมพัดกระแทกกันกลางท้องฟ้า
3.51.3
तद् बभूवाद्भुतं युद्धं गृध्रराक्षसयोस्तदा।
सपक्षयोर्माल्यवतोर्महापर्वतयोरिव ॥ ३.५१.३ ॥
การรบระหว่างแร้งกับรากษสนั้นน่าอัศจรรย์ ดั่งภูเขาใหญ่สองลูกมีปีกที่ปะทะกัน เหมือนมาลยวันต์สองลูก
3.51.4
ततो नालीकनाराचैस्तीक्ष्णाग्रैश्च विकर्णिभिः।
अभ्यवर्षन्महाघोरैर्गृध्रराजं महाबलम् ॥ ३.५१.४ ॥
แล้วทศกัณฐ์ก็ซัดลูกศรนาลีกะ นาราจะ ลูกศรปลายแหลมคม และลูกศรวิกรรณี ใส่ราชาแห่งแร้งผู้มีกำลังมหาศาล ด้วยพลังอันน่าสะพรึงกลัวยิ่ง
3.51.5
स तानि शरजालानि गृध्रः पत्ररथेश्वरः।
जटायुः प्रतिजग्राह रावणास्त्राणि संयुगे ॥ ३.५१.५ ॥
แร้งชื่อชฏายุ ผู้เป็นเจ้าแห่งรถที่มีนกเป็นพาหนะ ได้ต้านรับตาข่ายลูกศรเหล่านั้นและอาวุธของราวณะในการรบ
3.51.6
तस्य तीक्ष्णनखाभ्यां तु चरणाभ्यां महाबलः।
चकार बहुधा गात्रे व्रणान् पतगसत्तमः ॥ ३.५१.६ ॥
ด้วยเท้าที่มีกรงเล็บแหลมคม ปักษาผู้ประเสริฐที่มีกำลังมหาศาลได้ทำให้ร่างของทศกัณฐ์เป็นแผลนับหลายแห่ง
3.51.7
अथ क्रोधाद् दशग्रीवो जग्राह दश मार्गणान्।
मृत्युदण्डनिभान् घोरान् शत्रोर्निधनकांक्षया ॥ ३.५१.७ ॥
แล้วทศคีรีวสู้ด้วยความโกรธ หยิบลูกศรสิบดอกที่น่ากลัวดั่งกระบองของพระยม ปรารถนาจะทำลายศัตรู
3.51.8
स तैर्बाणैर्महावीर्यः पूर्णमुक्तैरजिह्मगैः।
बिभेद निशितैस्तीक्ष्णैर्गृध्रं घोरैः शिलीमुखैः ॥ ३.५१.८ ॥
ด้วยลูกศรเหล่านั้น ผู้มีอานุภาพยิ่งใหญ่ได้แทงแร้งด้วยลูกศรปลายแหลมคมและน่าสะพรึงกลัว ที่ง้างจนสุดแล้วปล่อยออกไป พุ่งไปอย่างตรง
3.51.9
स राक्षसरथे पश्यञ्जानकीं बाष्पलोचनाम्।
अचिन्तयित्वा बाणांस्तान् राक्षसं समभिद्रवत् ॥ ३.५१.९ ॥
เมื่อเห็นพระชานกีอยู่บนรถของรากษส มีดวงตาเต็มไปด้วยน้ำตา แร้งก็ไม่ใส่ใจลูกศรเหล่านั้น และพุ่งเข้าใส่รากษสนั้น
3.51.10
ततोऽस्य सशरं चापं मुक्तामणिविभूषितम्।
चरणाभ्यां महातेजा बभञ्ज पतगोत्तमः ॥ ३.५१.१० ॥
แล้วปักษาผู้ประเสริฐที่มีรัศมีรุ่งโรจน์ ได้ใช้เท้าหักคันธนูของทศกัณฐ์ ที่ประดับด้วยไข่มุกและอัญมณี พร้อมทั้งลูกศรที่อยู่บนคันธนูนั้น
3.51.11
ततोऽन्यद् धनुरादाय रावणः क्रोधमूर्च्छितः।
ववर्ष शरवर्षाणि शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ३.५१.११ ॥
แล้วทศกัณฐ์ซึ่งมัวเมาด้วยความโกรธ หยิบคันธนูอีกคันหนึ่ง และซัดลูกศรเป็นฝนนับร้อยนับพัน
3.51.12
शरैरावारितस्तस्य संयुगे पतगेश्वरः।
कुलायमभिसम्प्राप्तः पक्षिवच्च बभौ तदा ॥ ३.५१.१२ ॥
ในการรบ ราชาแห่งปักษาถูกลูกศรล้อมไว้ ครั้นนั้นจึงเปล่งรัศมีเหมือนนกที่บินไปถึงรังของตนแล้ว
3.51.13
स तानि शरजालानि पक्षाभ्यां तु विधूय ह।
चरणाभ्यां महातेजा बभञ्जास्य महद् धनुः ॥ ३.५१.१३ ॥
ปักษาผู้รุ่งโรจน์ยิ่งสะบัดตาข่ายลูกศรเหล่านั้นออกด้วยปีกของตน แล้วหักคันธนูใหญ่ของทศกัณฐ์ด้วยเท้า
3.51.14
तच्चाग्निसदृशं दीप्तं रावणस्य शरावरम्।
पक्षाभ्यां च महातेजा व्यधुनोत् पतगेश्वरः ॥ ३.५१.१४ ॥
และราชาแห่งปักษาผู้รุ่งโรจน์ยิ่ง ได้สะบัดแล่งธนูของทศกัณฐ์ซึ่งลุกโชติช่วงดั่งไฟออกด้วยปีกของตน
3.51.15
काञ्चनोरश्छदान् दिव्यान् पिशाचवदनान् खरान्।
तांश्चास्य जवसम्पन्नाञ्जघान समरे बली ॥ ३.५१.१५ ॥
ในการรบ ผู้มีกำลังได้สังหารม้าทิพย์อันรวดเร็วของทศกัณฐ์ ที่มีอกสีทอง และมีหน้าเป็นปีศาจ
3.51.16
अथ त्रिवेणुसम्पन्नं कामगं पावकार्चिषम्।
मणिसोपानचित्राङ्गं बभञ्ज च महारथम् ॥ ३.५१.१६ ॥
แล้วแร้งก็หักรถศึกอันยิ่งใหญ่ ซึ่งมีแอกสามชั้น เคลื่อนที่ได้ตามใจปรารถนา รุ่งโรจน์ดั่งเปลวไฟ ตัวรถประดับด้วยขั้นบันไดอัญมณีอันวิจิตร
3.51.17
पूर्णचन्द्रप्रतीकाशं छत्रं च व्यजनैः सह।
पातयामास वेगेन ग्राहिभी राक्षसैः सह ॥ ३.५१.१७ ॥
แร้งรีบโค่นร่มสีขาวดั่งพระจันทร์เต็มดวง พร้อมทั้งพัดวาลวิชนีที่ถืออยู่ และพวกรากษสที่ถือพัดเหล่านั้นด้วย
3.51.18
सारथेश्चास्य वेगेन तुण्डेन च महच्छिरः।
पुनर्व्यपहनच्छ्रीमान् पक्षिराजो महाबलः ॥ ३.५१.१८ ॥
และปักษิราชผู้รุ่งโรจน์ ทรงพลังมหาศาล ได้ใช้จะงอยปากฟาดศีรษะใหญ่ของสารถีของทศกัณฐ์ขาดไปอีกครั้งด้วยความรวดเร็ว
3.51.19
स भग्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः।
अङ्केनादाय वैदेहीं पपात भुवि रावणः ॥ ३.५१.१९ ॥
ทศกัณฐ์คันธนูหัก ไร้รถศึก ม้าถูกฆ่า และสารถีถูกสังหาร จึงล้มลงกับพื้นดิน โดยมีพระไวเทหีอยู่บนตัก
3.51.20
दृष्ट्वा निपतितं भूमौ रावणं भग्नवाहनम्।
साधु साध्विति भूतानि गृध्रराजमपूजयन् ॥ ३.५१.२० ॥
เมื่อเห็นทศกัณฐ์ล้มลงกับพื้นดิน พาหนะของเขาพังทลาย เหล่าสรรพสัตว์จึงร้องว่า "ดีแล้ว ดีแล้ว" และสรรเสริญราชาแห่งแร้ง
3.51.21
परिश्रान्तं तु तं दृष्ट्वा जरया पक्षियूथपम्।
उत्पपात पुनर्हृष्टो मैथिलीं गृह्य रावणः ॥ ३.५१.२१ ॥
เมื่อเห็นจ่าฝูงนกนั้นอ่อนล้าด้วยความแก่ ท้าวราวณะก็ดีพระทัยยิ่งนัก ทรงฉุดพระนางไมถิลีไว้แล้วลอยขึ้นอีกครั้ง
3.51.22
तं प्रहृष्टं निधायाङ्के रावणं जनकात्मजाम्।
गच्छन्तं खड्गशेषं च प्रणष्टहतसाधनम् ॥ ३.५१.२२ ॥
ท้าวราวณะผู้เปี่ยมด้วยความยินดี อุ้มพระนางชนกาตมชาไว้บนตัก แล้วบินต่อไป เหลือเพียงดาบ ส่วนเครื่องมืออื่นทั้งหมดถูกทำลายหรือสูญหายไปแล้ว
3.51.23
गृध्रराजः समुत्पत्य रावणं समभिद्रवत्।
समावार्य महातेजा जटायुरिदमब्रवीत् ॥ ३.५१.२३ ॥
ท้าวชฏายุผู้เป็นจอมแร้ง ผู้ทรงพลานุภาพยิ่ง ลอยขึ้นพุ่งเข้าใส่ท้าวราวณะ เมื่อขวางไว้ได้แล้ว ท่านก็กล่าวถ้อยคำเหล่านี้
3.51.24
वज्रसंस्पर्शबाणस्य भार्यां रामस्य रावण।
अल्पबुद्धे हरस्येनां वधाय खलु रक्षसाम् ॥ ३.५१.२४ ॥
ราวณะเอ๋ย เจ้ากำลังฉุดภรรยาของพระรามผู้มีลูกศรดุจสายฟ้าฟาด เจ้าผู้มีปัญญาน้อย เจ้านำนางไปเพื่อความพินาศของพวกรากษสเป็นแน่แท้
3.51.25
समित्रबन्धुः सामात्यः सबलः सपरिच्छदः।
विषपानं पिबस्येतत् पिपासित इवोदकम् ॥ ३.५१.२५ ॥
ทั้งมิตรสหาย ญาติพี่น้อง อำมาตย์ กองทัพ และบริวารทั้งหมด เจ้ากำลังดื่มยาพิษนี้ เหมือนคนกระหายดื่มน้ำ
3.51.26
अनुबन्धमजानन्तः कर्मणामविचक्षणाः।
शीघ्रमेव विनश्यन्ति यथा त्वं विनशिष्यसि ॥ ३.५१.२६ ॥
ผู้ที่ไม่รู้ถึงผลสืบเนื่องของการกระทำ และขาดวิจารณญาณ ย่อมพินาศไปอย่างรวดเร็ว ดังที่เจ้าจะพินาศไปฉะนั้น
3.51.27
बद्धस्त्वं कालपाशेन क्व गतस्तस्य मोक्ष्यसे।
वधाय बडिशं गृह्य सामिषं जलजो यथा ॥ ३.५१.२७ ॥
เจ้าถูกบ่วงแห่งความตายผูกรัดไว้แล้ว จะไปหนทางใดเพื่อให้พ้นจากบ่วงนั้นได้ เปรียบเหมือนปลาที่กลืนเบ็ดติดเหยื่อเพื่อความพินาศของตนเอง
3.51.28
नहि जातु दुराधर्षौ काकुत्स्थौ तव रावण।
धर्षणं चाश्रमस्यास्य क्षमिष्येते तु राघवौ ॥ ३.५१.२८ ॥
ราวณะเอ๋ย สองกากุตสถ์ ผู้เป็นราฆพ ไม่มีวันที่เจ้าจะเอาชนะได้เลย แต่ทั้งสองจะให้อภัยต่อการลบหลู่อาศรมแห่งนี้
3.51.29
यथा त्वया कृतं कर्म भीरुणा लोकगर्हितम्।
तस्कराचरितो मार्गो नैष वीरनिषेवितः ॥ ३.५१.२९ ॥
การกระทำที่เจ้าได้ทำไปแล้ว เป็นการกระทำของคนขลาดที่โลกตำหนิ เป็นทางที่โจรเดินกัน ไม่ใช่ทางที่วีรบุรุษย่างเท้าไป
3.51.30
युद्ध्यस्व यदि शूरोऽसि मुहूर्तं तिष्ठ रावण।
शयिष्यसे हतो भूमौ यथा भ्राता खरस्तथा ॥ ३.५१.३० ॥
ราวณะเอ๋ย หากเจ้าเป็นวีรบุรุษ ก็จงต่อสู้เถิด จงยืนหยัดอยู่สักครู่ เจ้าจะต้องนอนตายบนพื้นดิน เหมือนน้องชายของเจ้าคือขรนอนตายไปฉะนั้น
3.51.31
परेतकाले पुरुषो यत् कर्म प्रतिपद्यते।
विनाशायात्मनोऽधर्म्यं प्रतिपन्नोऽसि कर्म तत् ॥ ३.५१.३१ ॥
ในเวลาใกล้ตาย การกระทำใดที่มนุษย์กระทำลง ย่อมเป็นการกระทำที่ไม่ชอบธรรม เพื่อความพินาศของตนเอง และการกระทำที่เจ้าได้ลงมือทำนั้นคือสิ่งนั้น
3.51.32
पापानुबन्धो वै यस्य कर्मणः को नु तत् पुमान्।
कुर्वीत लोकाधिपतिः स्वयंभूर्भगवानपि ॥ ३.५१.३२ ॥
มนุษย์คนใดเล่าจะกระทำการที่ผูกมัดตนไว้กับบาป แม้แต่พระผู้เป็นเจ้าผู้เกิดเองแห่งโลกทั้งหลาย พระผู้ทรงพระภาคก็ยังไม่ทรงกระทำเช่นนั้น
3.51.33
एवमुक्त्वा शुभं वाक्यं जटायुस्तस्य रक्षसः।
निपपात भृशं पृष्ठे दशग्रीवस्य वीर्यवान् ॥ ३.५१.३३ ॥
เมื่อกล่าวถ้อยคำอันเป็นมงคลเหล่านี้แล้ว ท้าวชฏายุผู้ทรงพลังก็ร่วงลงอย่างหนักบนหลังของรากษสนั้น ผู้มีสิบคอ
3.51.34
तं गृहीत्वा नखैस्तीक्ष्णैर्विददार समन्ततः।
अधिरूढो गजारोहो यथा स्याद् दुष्टवारणम् ॥ ३.५१.३४ ॥
ท้าวชฏายุจับตัวราวณะด้วยกรงเล็บอันคมกล้า ฉีกกระชากไปทุกทิศทาง เหมือนผู้ขี่ช้างที่ขึ้นขี่ช้างดุร้าย
3.51.35
विददार नखैरस्य तुण्डं पृष्ठे समर्पयन्।
केशांश्चोत्पाटयामास नखपक्षमुखायुधः ॥ ३.५१.३५ ॥
ท่านกดทับลงบนหลังของราวณะ ใช้กรงเล็บฉีกปากของเขา และถอนผมของเขา อาวุธของท่านคือกรงเล็บ ปีก และจงอยปาก
3.51.36
स तथा गृध्रराजेन क्लिश्यमानो मुहुर्मुहुः।
अमर्षस्फुरितोष्ठः सन् प्राकम्पत च राक्षसः ॥ ३.५१.३६ ॥
รากษสนั้นถูกท้าวแร้งรบกวนซ้ำแล้วซ้ำเล่าเช่นนี้ ริมฝีปากสั่นระริกด้วยความโกรธ และเริ่มสั่นสะท้าน
3.51.37
सम्परिष्वज्य वैदेहीं वामेनाङ्केन रावणः।
तलेनाभिजघानार्तो जटायुं क्रोधमूर्च्छितः ॥ ३.५१.३७ ॥
ท้าวราวณะโอบกอดพระนางไวเทหิด้วยแขนซ้ายไว้แน่น ด้วยความทุกข์ร้อนและถูกความโกรธครอบงำ จึงตบท้าวชฏายุด้วยฝ่ามือ
3.51.38
जटायुस्तमतिक्रम्य तुण्डेनास्य खगाधिपः।
वामबाहून् दश तदा व्यपाहरदरिंदमः ॥ ३.५१.३८ ॥
ครั้งนั้น ท้าวชฏายุ จอมนก ผู้ปราบศัตรู พุ่งเข้าใส่ราวณะ และใช้จงอยปากตัดแขนซ้ายทั้งสิบของราวณะออก
3.51.39
संछिन्नबाहोः सद्यो वै बाहवः सहसाभवन्।
विषज्वालावलीयुक्ता वल्मीकादिव पन्नगाः ॥ ३.५१.३९ ॥
ทันใดนั้น แขนของผู้ที่แขนถูกตัดขาดก็งอกขึ้นมาใหม่ทันที พันเกลียวด้วยเปลวพิษ เหมือนงูที่คลานออกจากจอมปลวก
3.51.40
ततः क्रोधाद् दशग्रीवः सीतामुत्सृज्य वीर्यवान्।
मुष्टिभ्यां चरणाभ्यां च गृध्रराजमपोथयत् ॥ ३.५१.४० ॥
ครั้งนั้น ด้วยความโกรธ ท้าวทศครีพผู้ทรงพลัง จึงปล่อยพระนางสีดา แล้วใช้หมัดทั้งสองข้างและเท้าทั้งสองข้าง ทุบท้าวชฏายุจอมแร้งจนร่วงลง
3.51.41
ततो मुहूर्तं संग्रामो बभूवातुलवीर्ययोः।
राक्षसानां च मुख्यस्य पक्षिणां प्रवरस्य च ॥ ३.५१.४१ ॥
ครั้นแล้ว การต่อสู้ระหว่างทั้งสองผู้มีกำลังไม่มีใครเทียบได้ ได้เกิดขึ้นครู่หนึ่ง ระหว่างผู้เป็นใหญ่แห่งรากษสกับผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นก
3.51.42
तस्य व्यायच्छमानस्य रामस्यार्थे स रावणः।
पक्षौ पादौ च पार्श्वौ च खड्गमुद्धृत्य सोऽच्छिनत् ॥ ३.५१.४२ ॥
เพื่อพระราม ทศกัณฐ์ได้ออกแรงสุดกำลังต่อสู้กับท้าวชฎายุ แล้วชักดาบขึ้นฟันปีก เท้า และสองข้างลำตัวของท้าวชฎายุขาดกระเด็น
3.51.43
स च्छिन्नपक्षः सहसा रक्षसा रौद्रकर्मणा।
निपपात महागृध्रो धरण्यामल्पजीवितः ॥ ३.५१.४३ ॥
ปีกขาดกะทันหันด้วยฝีมือของรากษสผู้กระทำการอันดุร้าย นกแร้งยักษ์ตัวนั้นมีชีวิตเหลืออยู่น้อยนิด จึงร่วงลงสู่พื้นดิน
3.51.44
तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ क्षतजार्द्रं जटायुषम्।
अभ्यधावत वैदेही स्वबन्धुमिव दुःखिता ॥ ३.५१.४४ ॥
พระนางไวเทหีเห็นท้าวชฎายุนอนแน่นิ่งบนพื้นดิน ชุ่มไปด้วยโลหิต ก็เกิดความโศกเศร้า รีบวิ่งเข้าไปหาเหมือนหาญาติสนิทของตน
3.51.45
तं नीलजीमूतनिकाशकल्पं
सपाण्डुरोरस्कमुदारवीर्यम्।
ददर्श लङ्काधिपतिः पृथिव्यां
जटायुषं शान्तमिवाग्निदावम् ॥ ३.५१.४५ ॥
เจ้าแห่งลงกาเห็นท้าวชฎายุนอนอยู่บนพื้นดิน มีรูปร่างดุจเมฆฝนสีคล้ำ อกมีสีขาวซีด มีพลังอันยิ่งใหญ่ และสงบนิ่งดุจป่าที่ไฟได้เผาจนมอดลงแล้ว
3.51.46
ततस्तु तं पत्ररथं महीतले
निपातितं रावणवेगमर्दितम्।
पुनश्च संगृह्य शशिप्रभानना
रुरोद सीता जनकात्मजा तदा ॥ ३.५१.४६ ॥
ครั้นแล้ว พระนางสีดา ธิดาของท้าวชนก มีพักตร์งามดุจจันทร์ ได้อุ้มนกผู้เป็นจ้าวแห่งปักษาที่ถูกทศกัณฐ์กระแทกจนล้มลงบนพื้นดินขึ้นอีกครั้ง แล้วร่ำไห้