รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 3.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.52.1
सा तु ताराधिपमुखी रावणेन निरीक्ष्य तम्।
गृध्रराजं विनिहतं विललाप सुदुःखिता ॥ ३.५२.१ ॥
ฝ่ายนางสีดาผู้มีพักตร์งดงามดุจพระจันทร์ เมื่อเห็นท้าวราวณะสังหารพระยาครุฑผู้เป็นราชาแห่งนก ก็คร่ำครวญด้วยความเศร้าโศกยิ่ง
3.52.2
निमित्तं लक्षणं स्वप्नं शकुनिस्वरदर्शनम्।
अवश्यं सुखदुःखेषु नराणां परिदृश्यते ॥ ३.५२.२ ॥
นิมิต เครื่องหมาย ความฝัน และการเห็นหรือได้ยินเสียงนก ย่อมปรากฏแน่นอนในความสุขและความทุกข์ของมนุษย์
3.52.3
न नूनं राम जानासि महद्व्यसनमात्मनः।
धावन्ति नूनं काकुत्स्थ मदर्थं मृगपक्षिणः ॥ ३.५२.३ ॥
ข้าแต่พระราม พระองค์คงยังไม่ทรงทราบถึงภัยใหญ่หลวงของพระองค์ ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายของกากุตสถ สัตว์ป่าและนกเหล่านี้กำลังวิ่งไปก็เพราะข้า
3.52.4
अयं हि कृपया राम मां त्रातुमिह संगतः।
शेते विनिहतो भूमौ ममाभाग्याद् विहंगमः ॥ ३.५२.४ ॥
ข้าแต่พระราม นกตัวนี้มาที่นี่ด้วยความกรุณาเพื่อปกป้องข้า แต่เพราะโชคร้ายของข้า มันจึงถูกสังหารและนอนอยู่บนพื้นดิน
3.52.5
त्राहि मामद्य काकुत्स्थ लक्ष्मणेति वराङ्गना।
सुसंत्रस्ता समाक्रन्दच्छृण्वतां तु यथान्तिके ॥ ३.५२.५ ॥
"ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายของกากุตสถ ข้าแต่พระลักษมณ์ ขอทรงช่วยข้าให้พ้นภัยในบัดนี้!" นางผู้งามดุจสตรีในวัง ตื่นกลัวยิ่งนัก ร้องไห้ดังลั่นให้ผู้ที่อยู่ใกล้ได้ยิน
3.52.6
तां क्लिष्टमाल्याभरणां विलपन्तीमनाथवत्।
अभ्यधावत वैदेहीं रावणो राक्षसाधिपः ॥ ३.५२.६ ॥
ท้าวราวณะ เจ้าแห่งรากษส รีบเข้าไปหาพระนางไวเทหี ผู้คร่ำครวญดุจไร้ที่พึ่ง มาลัยและเครื่องประดับของนางยุ่งเหยิง
3.52.7
तां लतामिव वेष्टन्तीमालिङ्गन्तीं महाद्रुमान्।
मुञ्च मुञ्चेति बहुशः प्राप तां राक्षसाधिपः ॥ ३.५२.७ ॥
นางพันเกี่ยวต้นไม้ใหญ่และโอบกอดไว้ดุจเถาวัลย์ ท้าวราวณะเจ้าแห่งรากษสร้องว่า "ปล่อย ปล่อย" ซ้ำแล้วซ้ำเล่า แล้วก็คว้าตัวนางไว้
3.52.8
क्रोशन्तीं राम रामेति रामेण रहितां वने।
जीवितान्ताय केशेषु जग्राहान्तकसंनिभः ॥ ३.५२.८ ॥
นางร้องว่า "พระราม พระราม" เมื่อต้องพรากจากพระรามในป่า ท้าวราวณะซึ่งดุจพระยมก็คว้าผมนางไว้ เพื่อให้ชีวิตของนางสิ้นสุดลง
3.52.9
प्रधर्षितायां वैदेह्यां बभूव सचराचरम्।
जगत् सर्वममर्यादं तमसान्धेन संवृतम् ॥ ३.५२.९ ॥
เมื่อพระนางไวเทหีถูกข่มเหง โลกทั้งโลก ทั้งสัตว์ที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหว ก็ปั่นป่วนไร้ระเบียบ ถูกความมืดบดบังและปกคลุมไว้
3.52.10
न वाति मारुतस्तत्र निष्प्रभोऽभूद् दिवाकरः।
दृष्ट्वा सीतां परामृष्टां देवो दिव्येन चक्षुषा ॥ ३.५२.१० ॥
ที่นั่นลมไม่พัด พระอาทิตย์ก็หมดแสง เทพเจ้าเห็นนางสีดาถูกฉุดคร่า จึงทรงมองดูด้วยทิพยจักษุ
3.52.11
कृतं कार्यमिति श्रीमान् व्याजहार पितामहः।
प्रहृष्टा व्यथिताश्चासन् सर्वे ते परमर्षयः ॥ ३.५२.११ ॥
"กิจได้สำเร็จแล้ว" พระปิตามหะผู้รุ่งเรืองตรัสขึ้น ฝ่ายมหาฤๅษีเหล่านั้นทั้งหมด ต่างทั้งยินดีและเศร้าใจ
3.52.12
दृष्ट्वा सीतां परामृष्टां दण्डकारण्यवासिनः।
रावणस्य विनाशं च प्राप्तं बुद्ध्वा यदृच्छया ॥ ३.५२.१२ ॥
เมื่อเหล่าผู้อาศัยในป่าทัณฑกะเห็นนางสีดาถูกฉุดคร่า ก็รู้โดยบังเอิญว่าความพินาศของราวณะมาใกล้แล้ว จึงเข้าใจเรื่องนี้
3.52.13
स तु तां राम रामेति रुदतीं लक्ष्मणेति च।
जगामादाय चाकाशं रावणो राक्षसेश्वरः ॥ ३.५२.१३ ॥
ท้าวราวณะเจ้าแห่งรากษสอุ้มนางขึ้นไปบนท้องฟ้า ขณะนางร่ำไห้ร้องว่า "พระราม พระราม!" และ "พระลักษมณ์!"
3.52.14
तप्ताभरणवर्णाङ्गी पीतकौशेयवासिनी।
रराज राजपुत्री तु विद्युत्सौदामनी यथा ॥ ३.५२.१४ ॥
ร่างกายของนางมีสีดุจเครื่องประดับทองที่ถูกเผาไฟ นางนุ่งผ้าไหมสีเหลือง พระราชธิดาองค์นั้นจึงรุ่งโรจน์ดุจสายฟ้าแลบ
3.52.15
उद्धूतेन च वस्त्रेण तस्याः पीतेन रावणः।
अधिकं परिबभ्राज गिरिर्दीप्त इवाग्निना ॥ ३.५२.१५ ॥
เมื่อผ้าสีเหลืองของนางปลิวไสว ท้าวราวณะก็ยิ่งเปล่งรัศมี ดุจภูเขาที่ลุกโชติช่วงด้วยไฟ
3.52.16
तस्याः परमकल्याण्यास्ताम्राणि सुरभीणि च।
पद्मपत्राणि वैदेह्या अभ्यकीर्यन्त रावणम् ॥ ३.५२.१६ ॥
กลีบบัวสีแดงทองหอมหวลของพระนางไวเทหีผู้เป็นมงคลยิ่ง ได้โปรยลงบนท้าวราวณะ
3.52.17
तस्याः कौशेयमुद्धूतमाकाशे कनकप्रभम्।
बभौ चादित्यरागेण ताम्रमभ्रमिवातपे ॥ ३.५२.१७ ॥
ผ้าไหมสีทองของนางปลิวไสวอยู่กลางอากาศ เปล่งประกายดุจเมฆที่ถูกแสงอาทิตย์ย้อมให้แดงในยามแดดจัด
3.52.18
तस्यास्तद् विमलं वक्त्रमाकाशे रावणाङ्कगम्।
न रराज विना रामं विनालमिव पङ्कजम् ॥ ३.५२.१८ ॥
ใบหน้าอันผ่องใสของนาง บัดนี้อยู่บนตักของท้าวราวณะกลางอากาศ ไม่เปล่งรัศมีเมื่อปราศจากพระราม ดุจบัวที่ไม่งามเมื่อปราศจากน้ำ
3.52.19
बभूव जलदं नीलं भित्त्वा चन्द्र इवोदितः।
सुललाटं सुकेशान्तं पद्मगर्भाभमव्रणम् ॥ ३.५२.१९ ॥
นางปรากฏดุจพระจันทร์ที่ทะลุผ่านเมฆสีน้ำเงินเข้ม มีหน้าผากงาม ปลายผมงาม สว่างดุจใจกลางดอกบัว ไร้ตำหนิ
3.52.20
शुक्लैः सुविमलैर्दन्तैः प्रभावद्भिरलंकृतम्।
तस्याः सुनयनं वक्त्रमाकाशे रावणाङ्कगम् ॥ ३.५२.२० ॥
ใบหน้าที่มีดวงตางดงามของนาง ประดับด้วยฟันสีขาวบริสุทธิ์และเป็นประกาย บัดนี้อยู่บนตักของท้าวราวณะกลางอากาศ
3.52.21
रुदितं व्यपमृष्टास्रं चन्द्रवत् प्रियदर्शनम्।
सुनासं चारुताम्रोष्ठमाकाशे हाटकप्रभम् ॥ ३.५२.२१ ॥
น้ำตาของนางถูกเช็ดออกแล้ว นางร้องไห้อยู่ นางงดงามน่ามอง ดุจพระจันทร์ มีจมูกงาม และริมฝีปากสีแดงอ่อนน่ารัก สว่างดุจทองคำอยู่กลางท้องฟ้า
3.52.22
राक्षसेन्द्रसमाधूतं तस्यास्तद् वदनं शुभम्।
शुशुभे न विना रामं दिवा चन्द्र इवोदितः ॥ ३.५२.२२ ॥
ใบหน้างามมงคลของนาง ถูกจอมรากษสเขย่าไปมา ก็ไม่งามเปล่งปลั่งเมื่อปราศจากพระราม ดุจพระจันทร์ที่ขึ้นในเวลากลางวัน
3.52.23
सा हेमवर्णा नीलाङ्गं मैथिली राक्षसाधिपम्।
शुशुभे काञ्चनी काञ्ची नीलं गजमिवाश्रिता ॥ ३.५२.२३ ॥
นางไมถิลีผิวสีทอง เกาะเกี่ยวอยู่กับจอมรากษสร่างกายสีคล้ำ นางงามเปล่งปลั่งดุจสายรัดเอวทองคำที่พันอยู่กับช้างดำ
3.52.24
सा पद्मपीता हेमाभा रावणं जनकात्मजा।
विद्युद् घनमिवाविश्य शुशुभे तप्तभूषणा ॥ ३.५२.२४ ॥
ธิดาของพระชนก มีสีเหลืองดุจดอกบัวและผิวทองคำ เข้าไปแนบอยู่กับราวณะ งามเปล่งปลั่งดุจสายฟ้าที่แล่นเข้าสู่เมฆ ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทองคำที่ถูกหลอมแดง
3.52.25
तस्या भूषणघोषेण वैदेह्या राक्षसेश्वरः।
बभूव विमलो नीलः सघोष इव तोयदः ॥ ३.५२.२५ ॥
ด้วยเสียงกรุ๊งกริ๊งของเครื่องประดับของพระนางไวเทหี จอมรากษสจึงกลายเป็นสีดำสว่าง เหมือนเมฆฝนที่คำรามก้อง
3.52.26
उत्तमाङ्गच्युता तस्याः पुष्पवृष्टिः समन्ततः।
सीताया ह्रियमाणायाः पपात धरणीतले ॥ ३.५२.२६ ॥
ดอกไม้ที่หลุดจากศีรษะของนาง โปรยปรายไปทุกทิศ และร่วงลงสู่พื้นดิน ขณะที่สีดากำลังถูกพาไป
3.52.27
सा तु रावणवेगेन पुष्पवृष्टिः समन्ततः।
समाधूता दशग्रीवं पुनरेवाभ्यवर्तत ॥ ३.५२.२७ ॥
สายดอกไม้ที่โปรยไปทุกทิศด้วยแรงของราวณะ พัดกลับมาหาผู้มีสิบคอนั้นอีกครั้ง
3.52.28
अभ्यवर्तत पुष्पाणां धारा वैश्रवणानुजम्।
नक्षत्रमाला विमला मेरुं नगमिवोन्नतम् ॥ ३.५२.२८ ॥
สายดอกไม้พัดไปหาน้องชายของไวศรวณะ ดุจสร้อยดาวอันสว่างบนเขาเมรุอันสูงใหญ่
3.52.29
चरणान्नूपुरं भ्रष्टं वैदेह्या रत्नभूषितम्।
विद्युन्मण्डलसंकाशं पपात धरणीतले ॥ ३.५२.२९ ॥
กำไลข้อเท้าประดับอัญมณี หลุดจากเท้าของพระนางไวเทหี ร่วงลงสู่พื้นดิน เปล่งประกายดุจวงแหวนแห่งสายฟ้า
3.52.30
तरुप्रवालरक्ता सा नीलाङ्गं राक्षसेश्वरम्।
प्रशोभयत वैदेही गजं कक्ष्येव काञ्चनी ॥ ३.५२.३० ॥
พระนางไวเทหีมีสีแดงดุจยอดไม้อ่อน ประดับจอมรากษสร่างดำ ดุจสายรัดเอวทองคำที่ประดับช้าง
3.52.31
तां महोल्कामिवाकाशे दीप्यमानां स्वतेजसा।
जहाराकाशमाविश्य सीतां वैश्रवणानुजः ॥ ३.५२.३१ ॥
น้องชายของไวศรวณะ พาสีดาไป นางส่องแสงด้วยรัศมีของตนเอง ดุจอุกกาบาตใหญ่ที่ลุกโชนอยู่บนท้องฟ้า เขาจึงเข้าสู่ท้องฟ้าและพานางไป
3.52.32
तस्यास्तान्यग्निवर्णानि भूषणानि महीतले।
सघोषाण्यवशीर्यन्त क्षीणास्तारा इवाम्बरात् ॥ ३.५२.३२ ॥
เครื่องประดับของนาง มีสีดุจไฟ ร่วงลงสู่พื้นดินพร้อมเสียงกรุ๊งกริ๊ง ดุจดาวที่มืดลงแล้วหลุดจากท้องฟ้า
3.52.33
तस्याः स्तनान्तराद् भ्रष्टो हारस्ताराधिपद्युतिः।
वैदेह्या निपतन् भाति गङ्गेव गगनच्युता ॥ ३.५२.३३ ॥
สร้อยคอที่สว่างดุจพระจันทร์ หลุดจากระหว่างหน้าอกของพระนางไวเทหี ร่วงลงมาเปล่งประกายดุจแม่น้ำคงคาที่ไหลตกจากท้องฟ้า
3.52.34
उत्पातवाताभिरता नानाद्विजगणायुताः।
मा भैरिति विधूताग्रा व्याजह्रुरिव पादपाः ॥ ३.५२.३४ ॥
ต้นไม้ทั้งหลาย ยินดีในลมพายุที่รุนแรง เต็มไปด้วยฝูงนกนานาชนิด สั่นยอดของตนดุจกล่าวว่า อย่ากลัวเลย
3.52.35
नलिन्यो ध्वस्तकमलास्त्रस्तमीनजलेचराः।
सखीमिव गतोत्साहां शोचन्तीव स्म मैथिलीम् ॥ ३.५२.३५ ॥
สระบัวทั้งหลาย มีดอกบัวถูกทำลาย และปลากับสัตว์น้ำตกใจ ดูเหมือนโศกเศร้าเพื่อพระนางไมถิลี ดุจเพื่อนที่หมดกำลังใจ
3.52.36
समन्तादभिसम्पत्य सिंहव्याघ्रमृगद्विजाः।
अन्वधावंस्तदा रोषात् सीताच्छायानुगामिनः ॥ ३.५२.३६ ॥
สิงโต เสือ กวาง และนก รวมตัวกันจากทุกทิศ ด้วยความโกรธวิ่งไล่ตามเงาของสีดา
3.52.37
जलप्रपातास्रमुखाः शृङ्गैरुच्छ्रितबाहुभिः।
सीतायां ह्रियमाणायां विक्रोशन्तीव पर्वताः ॥ ३.५२.३७ ॥
ขณะที่สีดาถูกพาไป ภูเขาทั้งหลาย มีน้ำตกเป็นดุจน้ำตาไหลริน และมียอดสูงดุจแขนยกขึ้น ดูเหมือนร้องคร่ำครวญ
3.52.38
ह्रियमाणां तु वैदेहीं दृष्ट्वा दीनो दिवाकरः।
प्रविध्वस्तप्रभः श्रीमानासीत् पाण्डुरमण्डलः ॥ ३.५२.३८ ॥
เมื่อเห็นพระนางไวเทหีถูกพาไป พระอาทิตย์ก็เศร้าโศก รัศมีของตนถูกทำลายจนหมดสิ้น กลายเป็นวงกลมสีซีดเผือด แม้จะยังรุ่งโรจน์อยู่
3.52.39
नास्ति धर्मः कुतः सत्यं नार्जवं नानृशंसता।
यत्र रामस्य वैदेहीं सीतां हरति रावणः ॥ ३.५२.३९ ॥
ที่ใดที่ราวณะพาสีดาไวเทหีของพระราม ที่นั่นไม่มีธรรม จะมีความจริงได้อย่างไร ทั้งความซื่อตรงและความเมตตาก็ไม่มี
3.52.40
वित्रस्तका दीनमुखा रुरुदुर्मृगपोतकाः ॥ ३.५२.४० ॥
ลูกกวางทั้งหลายตกใจ ใบหน้าเศร้าหมอง ร้องไห้คร่ำครวญ
3.52.41
उद्वीक्ष्योद्वीक्ष्य नयनैर्भयादिव विलक्षणैः।
सुप्रवेपितगात्राश्च बभूवुर्वनदेवताः ॥ ३.५२.४१ ॥
เหล่าเทวดาแห่งป่ามองไปมองมาด้วยดวงตาที่งุนงง ราวกับหวาดกลัว ร่างกายสั่นสะท้านอย่างยิ่ง
3.52.42
विक्रोशन्तीं दृढं सीतां दृष्ट्वा दुःखं तथा गताम्।
तां तु लक्ष्मण रामेति क्रोशन्तीं मधुरस्वराम् ॥ ३.५२.४२ ॥
เมื่อเห็นสีดาร้องเสียงดังด้วยความทุกข์ระทมถึงเพียงนั้น นางมีเสียงไพเราะจึงร้องเรียกว่า "ข้าแต่พระลักษมณ์! ข้าแต่พระราม!"
3.52.43
अवेक्षमाणां बहुशो वैदेहीं धरणीतलम्।
स तामाकुलकेशान्तां विप्रमृष्टविशेषकाम्।
जहारात्मविनाशाय दशग्रीवो मनस्विनीम् ॥ ३.५२.४३ ॥
สีดาเหลียวมองพื้นดินซ้ำแล้วซ้ำเล่า ปลายผมยุ่งเหยิงและเครื่องหมายบนหน้าผากถูกลบเลือน ราวณะผู้มีสิบคอได้ฉุดนางไปเพื่อความพินาศของตนเอง นางผู้มีจิตใจสูงส่งนั้น
3.52.44
ततस्तु सा चारुदती शुचिस्मिता
विनाकृता बन्धुजनेन मैथिली।
अपश्यती राघवलक्ष्मणावुभौ
विवर्णवक्त्रा भयभारपीडिता ॥ ३.५२.४४ ॥
ครั้นแล้ว นางไมถิลีผู้มีรูปงามและมีรอยยิ้มบริสุทธิ์ ถูกพรากจากญาติมิตร ไม่เห็นทั้งพระราฆพและพระลักษมณ์ ใบหน้าซีดเผือด ถูกความหวาดกลัวอันหนักอึ้งบีบคั้น