ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.56.1
सा तथोक्ता तु वैदेही निर्भया शोककर्शिता।
तृणमन्तरतः कृत्वा रावणं प्रत्यभाषत ॥ ३.५६.१ ॥
ଏପରି କୁହାଗଲେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଭୟା ଓ ଶୋକରେ କୃଶା ବୈଦେହୀ, ମଝିରେ ଏକ ତୃଣ ରଖି ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
3.56.2
राजा दशरथो नाम धर्मसेतुरिवाचलः।
सत्यसंधः परिज्ञातो यस्य पुत्रः स राघवः ॥ ३.५६.२ ॥
ଧର୍ମର ସେତୁ ପରି ଅଚଳ, ସତ୍ୟସନ୍ଧ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦଶରଥ ନାମକ ରାଜା ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସେ ରାଘବ।
3.56.3
रामो नाम स धर्मात्मा त्रिषु लोकेषु विश्रुतः।
दीर्घबाहुर्विशालाक्षो दैवतं स पतिर्मम ॥ ३.५६.३ ॥
ରାମ ନାମକ ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଦୀର୍ଘବାହୁ ଓ ବିଶାଳନେତ୍ର ସେ ହିଁ ମୋର ଦେବତା ଓ ପତି।
3.56.4
इक्ष्वाकूणां कुले जातः सिंहस्कन्धो महाद्युतिः।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा यस्ते प्राणान् वधिष्यति ॥ ३.५६.४ ॥
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ କୁଳରେ ଜାତ, ସିଂହ ସ୍କନ୍ଧ, ମହାଦ୍ୟୁତି ସେ ଭ୍ରାତା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ତୁମର ପ୍ରାଣ ନେବେ।
3.56.5
प्रत्यक्षं यद्यहं तस्य त्वया वै धर्षिता बलात्।
शयिता त्वं हतः संख्ये जनस्थाने यथा खरः ॥ ३.५६.५ ॥
ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ବଳପୂର୍ବକ ଅପମାନ କରିଥାଆନ୍ତ, ତେବେ ଜନସ୍ଥାନରେ ଖରଙ୍କ ପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହୋଇ ତୁମେ ଶୋଇଥାଆନ୍ତ।
3.56.6
य एते राक्षसाः प्रोक्ता घोररूपा महाबलाः।
राघवे निर्विषाः सर्वे सुपर्णे पन्नगा यथा ॥ ३.५६.६ ॥
ଘୋର ରୂପ ଓ ମହାବଳ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ସମସ୍ତେ ରାଘବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ସମ୍ମୁଖସ୍ଥ ସର୍ପ ପରି ବିଷହୀନ।
3.56.7
तस्य ज्याविप्रमुक्तास्ते शराः काञ्चनभूषणाः।
शरीरं विधमिष्यन्ति गङ्गाकूलमिवोर्मयः ॥ ३.५६.७ ॥
ତାଙ୍କ ଧନୁର ଛିଲାରୁ ମୁକ୍ତ ସୁନାଭୂଷିତ ବାଣସବୁ ଗଙ୍ଗାକୂଳକୁ ଢେଉ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ଭଳି ତୁମ ଶରୀରକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେବେ।
3.56.8
असुरैर्वा सुरैर्वा त्वं यद्यवध्योऽसि रावण।
उत्पाद्य सुमहद् वैरं जीवंस्तस्य न मोक्ष्यसे ॥ ३.५६.८ ॥
ହେ ରାବଣ, ତୁମେ ଅସୁର କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବଧ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଏତେ ବଡ଼ ଶତ୍ରୁତା ସୃଷ୍ଟି କରି ତୁମେ ଜୀବିତ ରହିବ ନାହିଁ।
3.56.9
स ते जीवितशेषस्य राघवोऽन्तकरो बली।
पशोर्यूपगतस्येव जीवितं तव दुर्लभम् ॥ ३.५६.९ ॥
ବଳବାନ ରାଘବ ତୁମ ଅବଶିଷ୍ଟ ଜୀବନର ଅନ୍ତକାରୀ; ଯୂପକାଷ୍ଠକୁ ନିଆଯାଇଥିବା ପଶୁ ଭଳି ତୁମ ଜୀବନ ଏବେ ଦୁର୍ଲଭ।
3.56.10
यदि पश्येत् स रामस्त्वां रोषदीप्तेन चक्षुषा।
रक्षस्त्वमद्य निर्दग्धो यथा रुद्रेण मन्मथः ॥ ३.५६.१० ॥
ଯଦି ରାମ କ୍ରୋଧରେ ଦୀପ୍ତ ଚକ୍ଷୁରେ ତୁମକୁ ଦେଖନ୍ତି, ହେ ରାକ୍ଷସ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନ୍ମଥ ଦଗ୍ଧ ହେବା ପରି ତୁମେ ଆଜି ଦଗ୍ଧ ହେବ।
3.56.11
यश्चन्द्रं नभसो भूमौ पातयेन्नाशयेत वा।
सागरं शोषयेद् वापि स सीतां मोचयेदिह ॥ ३.५६.११ ॥
ଯିଏ ଆକାଶରୁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପକାଇବ କିମ୍ବା ନଷ୍ଟ କରିବ, କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ର ଶୁଖାଇ ଦେବ, ସେ ହିଁ ଏଠାରେ ସୀତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିପାରିବ।
3.56.12
गतासुस्त्वं गतश्रीको गतसत्त्वो गतेन्द्रियः।
लङ्का वैधव्यसंयुक्ता त्वत्कृतेन भविष्यति ॥ ३.५६.१२ ॥
ତୁମେ ପ୍ରାଣହୀନ, ଶ୍ରୀହୀନ, ଶକ୍ତିହୀନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟହୀନ ହେବ; ତୁମ ଯୋଗୁଁ ଲଙ୍କା ବୈଧବ୍ୟରେ ଆବୃତ ହେବ।
3.56.13
न ते पापमिदं कर्म सुखोदर्कं भविष्यति।
याहं नीता विनाभावं पतिपार्श्वात् त्वया बलात् ॥ ३.५६.१३ ॥
ତୁମ ଏହି ପାପକର୍ମ ତୁମକୁ ସୁଖଫଳ ଦେବ ନାହିଁ; କାରଣ ତୁମେ ମୋତେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଖରୁ ବଳପୂର୍ବକ ବିନାଶ ଆଡ଼କୁ ନେଇଛ।
3.56.14
स हि देवरसंयुक्तो मम भर्ता महाद्युतिः।
निर्भयो वीर्यमाश्रित्य शून्ये वसति दण्डके ॥ ३.५६.१४ ॥
ମୋ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସ୍ୱାମୀ, ଦେବର ସହିତ, ନିର୍ଭୟରେ ନିଜ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଭରସା କରି ଶୂନ୍ୟ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ବାସ କରନ୍ତି।
3.56.15
स ते वीर्यं बलं दर्पमुत्सेकं च तथाविधम्।
अपनेष्यति गात्रेभ्यः शरवर्षेण संयुगे ॥ ३.५६.१५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣବର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ସେ ତୁମ ଅଙ୍ଗରୁ ତୁମ ବୀର୍ଯ୍ୟ, ବଳ, ଦର୍ପ ଓ ଅହଂକାର ଦୂର କରିଦେବେ।
3.56.16
यदा विनाशो भूतानां दृश्यते कालचोदितः।
तदा कार्ये प्रमाद्यन्ति नराः कालवशं गताः ॥ ३.५६.१६ ॥
କାଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ବିନାଶ ଦେଖାଯାଏ, ସେତେବେଳେ କାଳବଶୀଭୂତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ପ୍ରମାଦ କରନ୍ତି।
3.56.17
मां प्रधृष्य स ते कालः प्राप्तोऽयं राक्षसाधम।
आत्मनो राक्षसानां च वधायान्तःपुरस्य च ॥ ३.५६.१७ ॥
ହେ ଅଧମ ରାକ୍ଷସ! ମୋତେ ଅପମାନ କରି ତୁମର କାଳ ଆସିଛି—ତୁମର, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଓ ଅନ୍ତଃପୁରର ବିନାଶ ପାଇଁ।
3.56.18
न शक्या यज्ञमध्यस्था वेदिः स्रुग्भाण्डमण्डिता।
द्विजातिमन्त्रसम्पूता चण्डालेनावमर्दितुम् ॥ ३.५६.१८ ॥
ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା, ସ୍ରୁକ୍ ପାତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତ, ଦ୍ୱିଜମନ୍ତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ବେଦିକୁ ଜଣେ ଚଣ୍ଡାଳ ଅପବିତ୍ର କରିପାରିବ ନାହିଁ।
3.56.19
तथाहं धर्मनित्यस्य धर्मपत्नी दृढव्रता।
त्वया स्प्रष्टुं न शक्याहं राक्षसाधम पापिना ॥ ३.५६.१९ ॥
ସେହିପରି ମୁଁ, ଯିଏ ସର୍ବଦା ଧର୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ ତାଙ୍କର ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଓ ଦୃଢ଼ବ୍ରତା। ହେ ଅଧମ ରାକ୍ଷସ, ହେ ପାପୀ, ତୁମେ ମୋତେ ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
3.56.20
क्रीडन्ती राजहंसेन पद्मषण्डेषु नित्यशः।
हंसी सा तृणमध्यस्थं कथं द्रक्ष्येत मद्गुकम् ॥ ३.५६.२० ॥
ରାଜହଂସ ସହିତ ସର୍ବଦା ପଦ୍ମବନରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରୁଥିବା ହଂସୀ, ଘାସ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମଦ୍ଗୁକକୁ କିପରି ଦେଖିବ?
3.56.21
इदं शरीरं निःसंज्ञं बन्ध वा घातयस्व वा।
नेदं शरीरं रक्ष्यं मे जीवितं वापि राक्षस ॥ ३.५६.२१ ॥
ଏହି ଶରୀରକୁ ଅଚେତନ କରି ବାନ୍ଧ ବା ମରାଇ ଦିଅ; ହେ ରାକ୍ଷସ, ଏହି ଶରୀର କିମ୍ବା ମୋ ଜୀବନ ମୋ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷଣୀୟ ନୁହେଁ।
3.56.22
न तु शक्यमपक्रोशं पृथिव्यां दातुमात्मनः।
एवमुक्त्वा तु वैदेही क्रोधात् सुपरुषं वचः ॥ ३.५६.२२ ॥
କିନ୍ତୁ ପୃଥିବୀରେ ନିଜ ଉପରେ ଅପକୀର୍ତ୍ତି ଆଣିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏହିପରି କହି ବୈଦେହୀ କ୍ରୋଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.56.23
रावणं जानकी तत्र पुनर्नोवाच किंचन।
सीताया वचनं श्रुत्वा परुषं रोमहर्षणम् ॥ ३.५६.२३ ॥
ସେଠାରେ ଜାନକୀ ରାବଣକୁ ଆଉ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ସୀତାଙ୍କର ରୋମାଞ୍ଚକର କଠୋର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି।
3.56.24
प्रत्युवाच ततः सीतां भयसंदर्शनं वचः।
शृणु मैथिलि मद्वाक्यं मासान् द्वादश भामिनि ॥ ३.५६.२४ ॥
ତା'ପରେ ରାବଣ ସୀତାଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଖାଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା: ହେ ମୈଥିଳି, ମୋ ବାକ୍ୟ ଶୁଣ। ହେ ଭାମିନୀ, ବାର ମାସ (ସମୟ)।
3.56.25
कालेनानेन नाभ्येषि यदि मां चारुहासिनि।
ततस्त्वां प्रातराशार्थं सूदाश्छेत्स्यन्ति लेशशः ॥ ३.५६.२५ ॥
ହେ ସୁନ୍ଦର ହସିବାକୁ ଜାଣିଥିବା ନାରୀ, ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଯଦି ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ନ ଆସ, ତେବେ ସକାଳର ଜଳଖିଆ ପାଇଁ ରୋଷେୟାମାନେ ତୁମକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରି କାଟିବେ।
3.56.26
इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणः शत्रुरावणः।
राक्षसीश्च ततः क्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.५६.२६ ॥
ଏହିପରି କଠୋର ବାକ୍ୟ କହି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ରାବଣ ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
3.56.27
शीघ्रमेव हि राक्षस्यो विरूपा घोरदर्शनाः।
दर्पमस्यापनेष्यन्तु मांसशोणितभोजनाः ॥ ३.५६.२७ ॥
ବିକୃତ ରୂପ, ଭୟଙ୍କର ଦର୍ଶନ, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଶୀଘ୍ର ଏହାର ଅହଙ୍କାର ଦୂର କରିବେ।
3.56.28
वचनादेव तास्तस्य सुघोरा घोरदर्शनाः।
कृतप्राञ्जलयो भूत्वा मैथिलीं पर्यवारयन् ॥ ३.५६.२८ ॥
ତା'ର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର, ଭୀଷଣ ଦର୍ଶନା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ହାତ ଯୋଡ଼ି ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଘେରି ଠିଆ ହେଲେ।
3.56.29
स ताः प्रोवाच राजासौ रावणो घोरदर्शनाः।
प्रचल्य चरणोत्कर्षैर्दारयन्निव मेदिनीम् ॥ ३.५६.२९ ॥
ସେହି ରାଜା ରାବଣ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଦର୍ଶନା ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ କହିଲା; ପାଦ ଟେକି ଚାଲିଲାବେଳେ ଯେପରି ପୃଥିବୀ ଫାଟି ଯିବା ପରି ଥିଲା।
3.56.30
अशोकवनिकामध्ये मैथिली नीयतामिति।
तत्रेयं रक्ष्यतां गूढं युष्माभिः परिवारिता ॥ ३.५६.३० ॥
"ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଅଶୋକବନ ମଧ୍ୟକୁ ନିଆଯାଉ; ସେଠାରେ ତୁମେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଗୋପନରେ ରକ୍ଷା କର।"
3.56.31
तत्रैनां तर्जनैर्घोरैः पुनः सान्त्वैश्च मैथिलीम्।
आनयध्वं वशं सर्वा वन्यां गजवधूमिव ॥ ३.५६.३१ ॥
ସେଠାରେ ଭୟଙ୍କର ତର୍ଜନ ଓ ପୁଣି ସାନ୍ତ୍ୱନା ବାକ୍ୟରେ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ବଶ କର, ଯେପରି ବନ୍ୟ ହସ୍ତିନୀକୁ ବଶ କରାଯାଏ।
3.56.32
अशोकवनिकां जग्मुर्मैथिलीं परिगृह्य तु ॥ ३.५६.३२ ॥
ତା'ପରେ ସେମାନେ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଧରି ଅଶୋକବନିକାକୁ ଗଲେ।
3.56.33
सर्वकामफलैर्वृक्षैर्नानापुष्पफलैर्वृताम्।
सर्वकालमदैश्चापि द्विजैः समुपसेविताम् ॥ ३.५६.३३ ॥
ତାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳଦାୟୀ, ନାନା ଫୁଲଫଳର ବୃକ୍ଷରେ ଘେରା ଏବଂ ସବୁ ଋତୁରେ ମତ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଥିଲା।
3.56.34
सा तु शोकपरीताङ्गी मैथिली जनकात्मजा।
राक्षसीवशमापन्ना व्याघ्रीणां हरिणी यथा ॥ ३.५६.३४ ॥
ଶୋକରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟା ସେହି ଜନକକନ୍ୟା ମୈଥିଲୀ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ବଶରେ ପଡ଼ିଲେ, ଯେପରି ବାଘିନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଥିବା ହରିଣୀ।
3.56.35
शोकेन महता ग्रस्ता मैथिली जनकात्मजा।
न शर्म लभते भीरुः पाशबद्धा मृगी यथा ॥ ३.५६.३५ ॥
ମହାଶୋକରେ ଗ୍ରସ୍ତ ଜନକକନ୍ୟା ମୈଥିଲୀ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ପାଶରେ ବନ୍ଧା ଭୀରୁ ହରିଣୀ।
3.56.36
न विन्दते तत्र तु शर्म मैथिली
विरूपनेत्राभिरतीव तर्जिता।
पतिं स्मरन्ती दयितं च देवरं
विचेतनाभूद् भयशोकपीडिता ॥ ३.५६.३६ ॥
ସେଠାରେ ମୈଥିଲୀ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ ନାହିଁ; ବିକୃତ ଆଖିବିଶିଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ତର୍ଜନ କଲେ। ପ୍ରିୟ ସ୍ୱାମୀ ଓ ଦେବରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଭୟ ଓ ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ଅଚେତ ପରି ହୋଇଗଲେ।