వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.56.1
सा तथोक्ता तु वैदेही निर्भया शोककर्शिता।
तृणमन्तरतः कृत्वा रावणं प्रत्यभाषत ॥ ३.५६.१ ॥
అలా చెప్పబడినప్పటికీ, భయం లేని, శోకంతో కృశించిన వైదేహి, మధ్యలో ఒక గడ్డిపోచను ఉంచి రావణునితో మాట్లాడింది.
3.56.2
राजा दशरथो नाम धर्मसेतुरिवाचलः।
सत्यसंधः परिज्ञातो यस्य पुत्रः स राघवः ॥ ३.५६.२ ॥
ధర్మ సేతువులా కదలనివాడు, సత్యసంధుడు, ప్రసిద్ధుడు అయిన దశరథుడనే రాజు ఉన్నాడు; ఆయన కుమారుడు ఆ రాఘవుడు.
3.56.3
रामो नाम स धर्मात्मा त्रिषु लोकेषु विश्रुतः।
दीर्घबाहुर्विशालाक्षो दैवतं स पतिर्मम ॥ ३.५६.३ ॥
రాముడనే ఆ ధర్మాత్ముడు మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధుడు; పొడవైన బాహువులు, విశాలమైన నేత్రాలు గల ఆయనే నాకు దైవం, భర్త.
3.56.4
इक्ष्वाकूणां कुले जातः सिंहस्कन्धो महाद्युतिः।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा यस्ते प्राणान् वधिष्यति ॥ ३.५६.४ ॥
ఇక్ష్వాకు వంశంలో జన్మించి, సింహపు భుజాలు, మహాతేజస్సు కలవాడు, సోదరుడు లక్ష్మణునితో కలిసి నీ ప్రాణాలను తీస్తాడు.
3.56.5
प्रत्यक्षं यद्यहं तस्य त्वया वै धर्षिता बलात्।
शयिता त्वं हतः संख्ये जनस्थाने यथा खरः ॥ ३.५६.५ ॥
అతని ఎదుటనే నీవు బలాత్కారంగా నన్ను అవమానించినట్లయితే, జనస్థానంలో ఖరుని వలె యుద్ధంలో హతుడై నీవు పడి ఉంటావు.
3.56.6
य एते राक्षसाः प्रोक्ता घोररूपा महाबलाः।
राघवे निर्विषाः सर्वे सुपर्णे पन्नगा यथा ॥ ३.५६.६ ॥
ఘోర రూపులు, మహాబలులు అని చెప్పబడిన ఈ రాక్షసులంతా, రాఘవుని ఎదుట గరుత్మంతుని ఎదుట పాములవలె విషహీనులే.
3.56.7
तस्य ज्याविप्रमुक्तास्ते शराः काञ्चनभूषणाः।
शरीरं विधमिष्यन्ति गङ्गाकूलमिवोर्मयः ॥ ३.५६.७ ॥
అతని ధనుస్సు నారి నుండి విడువబడిన బంగారు అలంకారాలు గల బాణాలు, గంగా తీరాన్ని అలలు ఛిద్రం చేసినట్లు, నీ శరీరాన్ని ఛిద్రం చేస్తాయి.
3.56.8
असुरैर्वा सुरैर्वा त्वं यद्यवध्योऽसि रावण।
उत्पाद्य सुमहद् वैरं जीवंस्तस्य न मोक्ष्यसे ॥ ३.५६.८ ॥
రావణా, నీవు అసురులచేత గానీ దేవతలచేత గానీ వధింపరానివాడవైనా, అతనితో ఇంత గొప్ప వైరాన్ని కలిగించి నీవు జీవించి విడుదల పొందలేవు.
3.56.9
स ते जीवितशेषस्य राघवोऽन्तकरो बली।
पशोर्यूपगतस्येव जीवितं तव दुर्लभम् ॥ ३.५६.९ ॥
బలవంతుడైన రాఘవుడు నీ మిగిలిన జీవితానికి అంతం చేసేవాడు; యాగస్తంభానికి చేరిన పశువులా నీ ప్రాణం ఇక దుర్లభం.
3.56.10
यदि पश्येत् स रामस्त्वां रोषदीप्तेन चक्षुषा।
रक्षस्त्वमद्य निर्दग्धो यथा रुद्रेण मन्मथः ॥ ३.५६.१० ॥
రాముడు కోపంతో ప్రకాశించే కళ్లతో నిన్ను చూస్తే, రాక్షసా, రుద్రునిచేత మన్మథుడు దహించబడినట్లు, నీవు ఈరోజు దహించబడతావు.
3.56.11
यश्चन्द्रं नभसो भूमौ पातयेन्नाशयेत वा।
सागरं शोषयेद् वापि स सीतां मोचयेदिह ॥ ३.५६.११ ॥
ఆకాశం నుండి చంద్రుణ్ణి భూమిపై పడవేయగలవాడు లేదా నశింపజేయగలవాడు, లేదా సముద్రాన్ని ఎండింపజేయగలవాడు—అతడే ఇక్కడ సీతను విడిపించగలడు.
3.56.12
गतासुस्त्वं गतश्रीको गतसत्त्वो गतेन्द्रियः।
लङ्का वैधव्यसंयुक्ता त्वत्कृतेन भविष्यति ॥ ३.५६.१२ ॥
ప్రాణం కోల్పోయి, కాంతి కోల్పోయి, బలం కోల్పోయి, ఇంద్రియాలు కోల్పోయిన వాడవు నీవు అవుతావు; నీ వల్లే లంక వైధవ్యంతో కూడుకుంటుంది.
3.56.13
न ते पापमिदं कर्म सुखोदर्कं भविष्यति।
याहं नीता विनाभावं पतिपार्श्वात् त्वया बलात् ॥ ३.५६.१३ ॥
నువ్వు చేసిన ఈ పాపకార్యం నీకు సుఖఫలాన్ని ఇవ్వదు; ఎందుకంటే నువ్వు నన్ను భర్త పక్కనుండి బలవంతంగా వినాశం వైపు తీసుకెళ్ళావు.
3.56.14
स हि देवरसंयुक्तो मम भर्ता महाद्युतिः।
निर्भयो वीर्यमाश्रित्य शून्ये वसति दण्डके ॥ ३.५६.१४ ॥
నా మహాతేజస్వి అయిన భర్త, తమ్ముడితో కలిసి, భయం లేకుండా తన పరాక్రమాన్నే నమ్మి నిర్జనమైన దండకారణ్యంలో నివసిస్తున్నాడు.
3.56.15
स ते वीर्यं बलं दर्पमुत्सेकं च तथाविधम्।
अपनेष्यति गात्रेभ्यः शरवर्षेण संयुगे ॥ ३.५६.१५ ॥
యుద్ధంలో బాణవర్షంతో అతడు నీ అవయవాల నుండి నీ పరాక్రమం, బలం, గర్వం, అహంకారం వంటివాటిని తొలగించివేస్తాడు.
3.56.16
यदा विनाशो भूतानां दृश्यते कालचोदितः।
तदा कार्ये प्रमाद्यन्ति नराः कालवशं गताः ॥ ३.५६.१६ ॥
కాలప్రేరితంగా ప్రాణులకు వినాశనం కనిపించినప్పుడు, కాలవశమైన మనుషులు తమ కర్తవ్యాల్లో ప్రమాదంగా (నిర్లక్ష్యంగా) ప్రవర్తిస్తారు.
3.56.17
मां प्रधृष्य स ते कालः प्राप्तोऽयं राक्षसाधम।
आत्मनो राक्षसानां च वधायान्तःपुरस्य च ॥ ३.५६.१७ ॥
అధమ రాక్షసుడా! నన్ను అవమానించడంతో నీ కాలం వచ్చింది—నీ నాశనానికి, రాక్షసుల నాశనానికి, అంతఃపుర నాశనానికి.
3.56.18
न शक्या यज्ञमध्यस्था वेदिः स्रुग्भाण्डमण्डिता।
द्विजातिमन्त्रसम्पूता चण्डालेनावमर्दितुम् ॥ ३.५६.१८ ॥
యజ్ఞమధ్యంలో ఉన్న, స్రుక్ పాత్రలతో అలంకరించబడిన, ద్విజుల మంత్రాలతో పవిత్రమైన వేదికను ఒక చండాలుడు అపవిత్రం చేయలేడు.
3.56.19
तथाहं धर्मनित्यस्य धर्मपत्नी दृढव्रता।
त्वया स्प्रष्टुं न शक्याहं राक्षसाधम पापिना ॥ ३.५६.१९ ॥
అలాగే నేను, ఎల్లప్పుడూ ధర్మంలో స్థిరుడైనవాని ధర్మపత్ని, దృఢవ్రతురాలిని. అధమ రాక్షసా, పాపీ, నీవు నన్ను తాకజాలవు.
3.56.20
क्रीडन्ती राजहंसेन पद्मषण्डेषु नित्यशः।
हंसी सा तृणमध्यस्थं कथं द्रक्ष्येत मद्गुकम् ॥ ३.५६.२० ॥
రాజహంసతో ఎల్లప్పుడూ పద్మసమూహాలలో క్రీడించే హంసి, గడ్డి మధ్యలో ఉన్న మద్గుకాన్ని ఎలా చూడగలదు?
3.56.21
इदं शरीरं निःसंज्ञं बन्ध वा घातयस्व वा।
नेदं शरीरं रक्ष्यं मे जीवितं वापि राक्षस ॥ ३.५६.२१ ॥
ఈ శరీరాన్ని స్పృహ కోల్పోయేలా కట్టివేయి, లేదా చంపించు; ఓ రాక్షసా, ఈ శరీరమూ, నా జీవితమూ నేను రక్షించుకోదగినవి కావు.
3.56.22
न तु शक्यमपक्रोशं पृथिव्यां दातुमात्मनः।
एवमुक्त्वा तु वैदेही क्रोधात् सुपरुषं वचः ॥ ३.५६.२२ ॥
కానీ భూమిపై తనపై అపకీర్తిని తెచ్చుకోవడం సాధ్యం కాదు. ఇలా చెప్పి వైదేహి కోపంతో అత్యంత కఠినమైన మాటలు పలికింది.
3.56.23
रावणं जानकी तत्र पुनर्नोवाच किंचन।
सीताया वचनं श्रुत्वा परुषं रोमहर्षणम् ॥ ३.५६.२३ ॥
అక్కడ జానకి రావణునితో మళ్ళీ ఏమీ అనలేదు. సీత యొక్క ఒళ్ళు జలదరింప చేసే కఠిన మాటలను విని.
3.56.24
प्रत्युवाच ततः सीतां भयसंदर्शनं वचः।
शृणु मैथिलि मद्वाक्यं मासान् द्वादश भामिनि ॥ ३.५६.२४ ॥
అప్పుడు రావణుడు సీతకు భయం కలిగించే మాటలతో జవాబిచ్చాడు: ఓ మైథిలీ, నా మాట వినుము. ఓ భామినీ, పన్నెండు నెలలు (గడువు).
3.56.25
कालेनानेन नाभ्येषि यदि मां चारुहासिनि।
ततस्त्वां प्रातराशार्थं सूदाश्छेत्स्यन्ति लेशशः ॥ ३.५६.२५ ॥
ఓ మనోహర మందహాసిని, ఈ కాలంలోపు నీవు నా వద్దకు రాకపోతే, ఉదయపు అల్పాహారం కోసం వంటవారు నిన్ను ముక్కలుగా కోసివేస్తారు.
3.56.26
इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणः शत्रुरावणः।
राक्षसीश्च ततः क्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.५६.२६ ॥
ఈ విధంగా కఠినమైన మాటలు పలికిన శత్రువులను భయపెట్టే రావణుడు, కోపంతో రాక్షసస్త్రీలతో ఇలా అన్నాడు.
3.56.27
शीघ्रमेव हि राक्षस्यो विरूपा घोरदर्शनाः।
दर्पमस्यापनेष्यन्तु मांसशोणितभोजनाः ॥ ३.५६.२७ ॥
త్వరలోనే వికృత రూపాలు కలిగిన, భయంకర దర్శనమిచ్చే, మాంసరక్తాలను భుజించే రాక్షసస్త్రీలు ఈమె గర్వాన్ని అణచివేస్తారు.
3.56.28
वचनादेव तास्तस्य सुघोरा घोरदर्शनाः।
कृतप्राञ्जलयो भूत्वा मैथिलीं पर्यवारयन् ॥ ३.५६.२८ ॥
అతని మాటలు వినగానే, అత్యంత భయంకరమైన, భయానక రూపంలో ఉన్న ఆ రాక్షసస్త్రీలు చేతులు జోడించి మైథిలిని చుట్టుముట్టారు.
3.56.29
स ताः प्रोवाच राजासौ रावणो घोरदर्शनाः।
प्रचल्य चरणोत्कर्षैर्दारयन्निव मेदिनीम् ॥ ३.५६.२९ ॥
ఆ రాజు రావణుడు ఆ భయానక రూపంలో ఉన్న రాక్షసస్త్రీలతో మాట్లాడాడు; పాదాల బలమైన అడుగులతో భూమిని చీల్చునట్లు అతడు కదిలాడు.
3.56.30
अशोकवनिकामध्ये मैथिली नीयतामिति।
तत्रेयं रक्ष्यतां गूढं युष्माभिः परिवारिता ॥ ३.५६.३० ॥
"మైథిలిని అశోకవనం మధ్యకు తీసుకెళ్లండి; అక్కడ మీరు ఆమెను చుట్టుముట్టి రహస్యంగా కాపాడండి."
3.56.31
तत्रैनां तर्जनैर्घोरैः पुनः सान्त्वैश्च मैथिलीम्।
आनयध्वं वशं सर्वा वन्यां गजवधूमिव ॥ ३.५६.३१ ॥
అక్కడే భయంకరమైన బెదిరింపులతో, మళ్లీ మృదువైన మాటలతో మైథిలిని మీరంతా వశపరచుకోండి; అడవి ఏనుగు ఆడదాన్ని వశపరచుకున్నట్లు.
3.56.32
अशोकवनिकां जग्मुर्मैथिलीं परिगृह्य तु ॥ ३.५६.३२ ॥
అప్పుడు వారు మైథిలిని పట్టుకుని అశోకవనానికి వెళ్ళారు.
3.56.33
सर्वकामफलैर्वृक्षैर्नानापुष्पफलैर्वृताम्।
सर्वकालमदैश्चापि द्विजैः समुपसेविताम् ॥ ३.५६.३३ ॥
అది కోరిన ఫలాలన్నిటినీ ఇచ్చే, నానారకాల పూలు ఫలాలు కలిగిన వృక్షాలతో చుట్టబడి, అన్ని కాలాలలోనూ మత్తులైన పక్షులతో సేవించబడినది.
3.56.34
सा तु शोकपरीताङ्गी मैथिली जनकात्मजा।
राक्षसीवशमापन्ना व्याघ्रीणां हरिणी यथा ॥ ३.५६.३४ ॥
శోకంతో కృశించిన అంగాలు కలిగిన ఆ జనకుని కుమార్తె మైథిలి, పులిఆడుల చేతికి చిక్కిన లేడిలా రాక్షసీల వశమైంది.
3.56.35
शोकेन महता ग्रस्ता मैथिली जनकात्मजा।
न शर्म लभते भीरुः पाशबद्धा मृगी यथा ॥ ३.५६.३५ ॥
మహాశోకంతో పట్టబడిన జనకుని కుమార్తె మైథిలి సుఖశాంతిని పొందలేదు; ఉచ్చులో బంధించబడిన భయపడ్డ లేడిలా.
3.56.36
न विन्दते तत्र तु शर्म मैथिली
विरूपनेत्राभिरतीव तर्जिता।
पतिं स्मरन्ती दयितं च देवरं
विचेतनाभूद् भयशोकपीडिता ॥ ३.५६.३६ ॥
అక్కడ మైథిలికి శాంతి లభించలేదు; వికృత నేత్రాలున్న రాక్షసీలు ఆమెను తీవ్రంగా బెదిరించారు. ప్రియమైన భర్తను, మరదిని స్మరిస్తూ, భయశోకాలతో పీడితురాలై ఆమె స్పృహ కోల్పోయినట్లయింది.