వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.59.1
अथाश्रमादुपावृत्तमन्तरा रघुनन्दनः।
परिपप्रच्छ सौमित्रिं रामो दुःखादिदं वचः ॥ ३.५९.१ ॥
అప్పుడు రఘునందనుడైన రాముడు ఆశ్రమం నుండి తిరిగి వస్తూ మార్గమధ్యంలో దుఃఖంతో సౌమిత్రి లక్ష్మణుడిని ఈ మాటలు అడిగాడు.
3.59.2
तमुवाच किमर्थं त्वमागतोऽपास्य मैथिलीम्।
यदा सा तव विश्वासाद् वने विरहिता मया ॥ ३.५९.२ ॥
అతడు ఇలా అన్నాడు: మైథిలిని విడిచిపెట్టి నువ్వెందుకు వచ్చావు? నీ నమ్మకంపై నేను ఆమెను అడవిలో ఒంటరిగా విడిచిపెట్టాను కదా.
3.59.3
दृष्ट्वैवाभ्यागतं त्वां मे मैथिलीं त्यज्य लक्ष्मण।
शङ्कमानं महत् पापं यत्सत्यं व्यथितं मनः ॥ ३.५९.३ ॥
లక్ష్మణా! నువ్వు ఇక్కడికి రావడం చూసి, నా మైథిలిని విడిచిపెట్టి వచ్చావని తెలిసి, ఏదో గొప్ప పాపం జరిగిందేమోనని భయపడుతున్నాను; నిజంగానే నా మనసు కలత చెందుతోంది.
3.59.4
स्फुरते नयनं सव्यं बाहुश्च हृदयं च मे।
दृष्ट्वा लक्ष्मण दूरे त्वां सीताविरहितं पथि ॥ ३.५९.४ ॥
నా ఎడమ కన్ను అదురుతోంది, భుజమూ గుండెమూ కూడా అదురుతున్నాయి. లక్ష్మణా! దారిలో దూరంగా సీత లేకుండా నువ్వు వస్తుండటం చూసి.
3.59.5
एवमुक्तस्तु सौमित्रिर्लक्ष्मणः शुभलक्षणः।
भूयो दुःखसमाविष्टो दुःखितं राममब्रवीत् ॥ ३.५९.५ ॥
ఇలా అనగా, శుభలక్షణాలు గల సౌమిత్రి లక్ష్మణుడు మళ్ళీ దుఃఖంతో నిండి, దుఃఖితుడైన రాముడితో ఇలా అన్నాడు.
3.59.6
न स्वयं कामकारेण तां त्यक्त्वाहमिहागतः।
प्रचोदितस्तयैवोग्रैस्त्वत्सकाशमिहागतः ॥ ३.५९.६ ॥
నేను స్వేచ్ఛగా ఆమెను విడిచిపెట్టి ఇక్కడికి రాలేదు. ఆమె కఠినమైన మాటలతోనే ప్రేరేపితుడనై నీ దగ్గరకు ఇక్కడికి వచ్చాను.
3.59.7
आर्येणेव परिक्रुष्टं लक्ष्मणेति सुविस्वरम्।
परित्राहीति यद्वाक्यं मैथिल्यास्तच्छ्रुतिं गतम् ॥ ३.५९.७ ॥
ఆర్యుని వలె అత్యంత ఉచ్చస్వరంతో "లక్ష్మణా!" అని అరవబడింది; మైథిలి యొక్క "రక్షించు!" అనే ఆ మాట చెవికి చేరింది.
3.59.8
सा तमार्तस्वरं श्रुत्वा तव स्नेहेन मैथिली।
गच्छ गच्छेति मामाशु रुदती भयविक्लवा ॥ ३.५९.८ ॥
ఆ ఆర్తస్వరాన్ని విని, నీ పట్ల ఉన్న స్నేహంతో, భయంతో వ్యాకులురాలైన మైథిలి ఏడుస్తూ నాకు త్వరగా "వెళ్ళు, వెళ్ళు" అని చెప్పింది.
3.59.9
प्रचोद्यमानेन मया गच्छेति बहुशस्तया।
प्रत्युक्ता मैथिली वाक्यमिदं तत् प्रत्ययान्वितम् ॥ ३.५९.९ ॥
నేను అనేకసార్లు ప్రేరేపించినప్పుడు ఆమె "వెళ్ళు" అంది; మైథిలి నమ్మకంతో కూడిన ఈ మాటలతో నాకు సమాధానమిచ్చింది.
3.59.10
न तत् पश्याम्यहं रक्षो यदस्य भयमावहेत्।
निर्वृता भव नास्त्येतत् केनाप्येतदुदाहृतम् ॥ ३.५९.१० ॥
అతనికి భయం కలిగించగల ఆ రాక్షసుడిని నేను చూడటం లేదు; నిశ్చింతగా ఉండు — ఇది ఎవరూ చెప్పలేదు.
3.59.11
विगर्हितं च नीचं च कथमार्योऽभिधास्यति।
त्राहीति वचनं सीते यस्त्रायेत् त्रिदशानपि ॥ ३.५९.११ ॥
ఇలాంటి నిందార్హమైన, నీచమైన "రక్షించు" అనే మాటను ఆర్యుడు ఎలా పలుకుతాడు? ఓ సీతా, దేవతలను సైతం రక్షించగలవాడు అలా అంటాడా?
3.59.12
किंनिमित्तं तु केनापि भ्रातुरालम्ब्य मे स्वरम्।
विस्वरं व्याहृतं वाक्यं लक्ष्मण त्राहि मामिति ॥ ३.५९.१२ ॥
ఏ కారణంతో ఎవరో సోదరుని స్వరాన్ని అనుకరించి, నా గొంతును పట్టి, "లక్ష్మణా, నన్ను రక్షించు" అని కఠినంగా అన్నారు?
3.59.13
राक्षसेनेरितं वाक्यं त्रासात् त्राहीति शोभने।
न भवत्या व्यथा कार्या कुनारीजनसेविता ॥ ३.५९.१३ ॥
రాక్షసుడు భయంతో "రక్షించు" అని పలికిన మాటలు ఇవి. ఓ సుందరీ, నువ్వు వ్యథ చెందరాదు; ఇది నీచ స్త్రీలు అనుసరించే మార్గం.
3.59.14
अलं विक्लवतां गन्तुं स्वस्था भव निरुत्सुका।
न चास्ति त्रिषु लोकेषु पुमान् यो राघवं रणे ॥ ३.५९.१४ ॥
నువ్వు కలవరపడటం చాలు; ప్రశాంతంగా, చింతలేకుండా ఉండు. మూడు లోకాలలో యుద్ధంలో రాఘవుడిని జయించగల పురుషుడు లేడు.
3.59.15
जातो वा जायमानो वा संयुगे यः पराजयेत्।
अजेयो राघवो युद्धे देवैः शक्रपुरोगमैः ॥ ३.५९.१५ ॥
ఇప్పటికే పుట్టినవాడైనా, పుట్టబోయేవాడైనా యుద్ధంలో రాఘవుడిని జయించలేడు. ఇంద్రుడు నడిపే దేవతలచేత కూడా రాఘవుడు యుద్ధంలో జయించరానివాడు.
3.59.16
एवमुक्ता तु वैदेही परिमोहितचेतना।
उवाचाश्रूणि मुञ्चन्ती दारुणं मामिदं वचः ॥ ३.५९.१६ ॥
ఇలా అనగానే, మనసు మోహంతో కలతపడిన వైదేహి కన్నీరు కారుస్తూ నాతో ఈ కఠినమైన మాటలు పలికింది.
3.59.17
भावो मयि तवात्यर्थं पाप एव निवेशितः।
विनष्टे भ्रातरि प्राप्तुं न च त्वं मामवाप्स्यसे ॥ ३.५९.१७ ॥
నా పట్ల నీ ఆలోచన అత్యంత పాపంతో నిండి ఉంది. అన్నయ్య నశించిన తర్వాత నువ్వు నన్ను పొందలేవు.
3.59.18
संकेताद् भरतेन त्वं रामं समनुगच्छसि।
क्रोशन्तं हि यथात्यर्थं नैनमभ्यवपद्यसे ॥ ३.५९.१८ ॥
భరతుడి సంకేతంతో నువ్వు రాముడిని వెంటాడుతున్నావు. ఆయన అంతగా కేకలు వేస్తున్నా నువ్వు ఆయన వద్దకు వెళ్లడం లేదు.
3.59.19
रिपुः प्रच्छन्नचारी त्वं मदर्थमनुगच्छसि।
राघवस्यान्तरं प्रेप्सुस्तथैनं नाभिपद्यसे ॥ ३.५९.१९ ॥
నీవు శత్రువు, మారువేషంలో తిరుగువాడవు. నా కోసమే నీవు అతనిని అనుసరిస్తున్నావు. రాఘవుని అవకాశం కోరుతూ, అతన్ని నీవు చేరుకోవు.
3.59.20
एवमुक्तस्तु वैदेह्या संरब्धो रक्तलोचनः।
क्रोधात् प्रस्फुरमाणोष्ठ आश्रमादभिनिर्गतः ॥ ३.५९.२० ॥
వైదేహి ఇలా పలుకగా అతడు కోపోద్రిక్తుడై, ఎర్రబారిన కన్నులతో, కోపంతో వణుకుతున్న పెదవులతో ఆశ్రమం నుండి బయటకు వచ్చాడు.
3.59.21
एवं ब्रुवाणं सौमित्रिं रामः संतापमोहितः।
अब्रवीद् दुष्कृतं सौम्य तां विना त्वमिहागतः ॥ ३.५९.२१ ॥
ఇలా మాట్లాడుతున్న సౌమిత్రితో, సంతాపంతో మోహితుడైన రాముడు అన్నాడు: "సౌమ్యా, ఆమెను విడిచి నీవు ఇక్కడికి రావడం తప్పు చేశావు."
3.59.22
जानन्नपि समर्थं मां रक्षसामपवारणे।
अनेन क्रोधवाक्येन मैथिल्या निर्गतो भवान् ॥ ३.५९.२२ ॥
రాక్షసులను అడ్డగించగల సామర్థ్యం నాకు ఉందని నీకు తెలిసినా, మైథిలి ఈ కోపపు మాటలకు లోనై నీవు బయటకు వెళ్లావు.
3.59.23
नहि ते परितुष्यामि त्यक्त्वा यदसि मैथिलीम्।
क्रुद्धायाः परुषं श्रुत्वा स्त्रिया यत् त्वमिहागतः ॥ ३.५९.२३ ॥
మైథిలిని విడిచిపెట్టినందుకు నేను నీతో సంతృప్తి చెందలేదు. కోపించిన స్త్రీ కఠిన మాటలు విని నీవు ఇక్కడికి వచ్చావు.
3.59.24
सर्वथा त्वपनीतं ते सीतया यत् प्रचोदितः।
क्रोधस्य वशमागम्य नाकरोः शासनं मम ॥ ३.५९.२४ ॥
సీత ప్రేరేపించినందున నీవు అన్ని విధాలా తప్పు చేశావు. కోపానికి లొంగి నా ఆజ్ఞను నీవు పాటించలేదు.
3.59.25
असौ हि राक्षसः शेते शरेणाभिहतो मया।
मृगरूपेण येनाहमाश्रमादपवाहितः ॥ ३.५९.२५ ॥
మృగరూపంలో నన్ను ఆశ్రమం నుండి దూరంగా తీసుకువెళ్ళిన ఆ రాక్షసుడు నా బాణంతో కొట్టబడి పడి ఉన్నాడు.
3.59.26
विकृष्य चापं परिधाय सायकं
सलीलबाणेन च ताडितो मया।
मार्गीं तनुं त्यज्य च विक्लवस्वरो
बभूव केयूरधरः स राक्षसः ॥ ३.५९.२६ ॥
విల్లు లాగి బాణాన్ని సంధించి, అవలీలగా వేసిన బాణంతో నేను వాడిని కొట్టాను. మృగ శరీరాన్ని విడిచి, కేయూరాలు ధరించిన ఆ రాక్షసుడు దీనస్వరుడయ్యాడు.
3.59.27
शराहतेनैव तदार्तया गिरा
स्वरं ममालम्ब्य सुदूरसुश्रवम्।
उदाहृतं तद् वचनं सुदारुणं
त्वमागतो येन विहाय मैथिलीम् ॥ ३.५९.२७ ॥
బాణంతో గాయపడి, బాధాకర స్వరంతో, నా స్వరాన్ని అనుకరించి, దూరం వరకు వినిపించేలా ఆ అత్యంత కఠినమైన మాటలను పలికాడు; దాంతో నువ్వు మైథిలిని విడిచి ఇక్కడికి వచ్చావు.