รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 3.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.59.1
अथाश्रमादुपावृत्तमन्तरा रघुनन्दनः।
परिपप्रच्छ सौमित्रिं रामो दुःखादिदं वचः ॥ ३.५९.१ ॥
จากนั้น พระรามผู้เป็นที่รักของวงศ์รฆุ เมื่อเสด็จกลับจากอาศรม ระหว่างทางก็ตรัสถามพระลักษมณ์ผู้เป็นบุตรของสุมิตรา ด้วยความเศร้าโศกว่า
3.59.2
तमुवाच किमर्थं त्वमागतोऽपास्य मैथिलीम्।
यदा सा तव विश्वासाद् वने विरहिता मया ॥ ३.५९.२ ॥
พระรามตรัสว่า เหตุใดเจ้าจึงมาที่นี่ ทิ้งพระนางไมถิลีไว้เบื้องหลัง ในเมื่อเราได้ฝากพระนางไว้กับเจ้าด้วยความไว้วางใจ ขณะที่พระนางอยู่ในป่าเพียงลำพัง
3.59.3
दृष्ट्वैवाभ्यागतं त्वां मे मैथिलीं त्यज्य लक्ष्मण।
शङ्कमानं महत् पापं यत्सत्यं व्यथितं मनः ॥ ३.५९.३ ॥
ข้าแต่พระลักษมณ์ เมื่อเห็นเจ้ามาที่นี่และทิ้งไมถิลีของเราไว้ ใจของเราก็หวั่นวิตกว่าจะเกิดบาปใหญ่หลวงขึ้น และใจเราก็ช้ำระกำจริงๆ
3.59.4
स्फुरते नयनं सव्यं बाहुश्च हृदयं च मे।
दृष्ट्वा लक्ष्मण दूरे त्वां सीताविरहितं पथि ॥ ३.५९.४ ॥
ตาข้างซ้ายของเรากระตุก แขนและหัวใจก็เช่นกัน ข้าแต่พระลักษมณ์ เมื่อเห็นเจ้าแต่ไกลบนทาง โดยปราศจากสีดา
3.59.5
एवमुक्तस्तु सौमित्रिर्लक्ष्मणः शुभलक्षणः।
भूयो दुःखसमाविष्टो दुःखितं राममब्रवीत् ॥ ३.५९.५ ॥
เมื่อพระรามตรัสเช่นนั้น พระลักษมณ์ ผู้เป็นบุตรของสุมิตรา มีลักษณะอันเป็นมงคล ก็เต็มไปด้วยความเศร้าอีกครั้ง จึงกราบทูลพระรามผู้โศกเศร้า
3.59.6
न स्वयं कामकारेण तां त्यक्त्वाहमिहागतः।
प्रचोदितस्तयैवोग्रैस्त्वत्सकाशमिहागतः ॥ ३.५९.६ ॥
มิได้เป็นเพราะความปรารถนาของข้าพระองค์เองที่ข้าพระองค์ละทิ้งพระนางและมาที่นี่ พระนางกลับทรงเร่งเร้าด้วยถ้อยคำรุนแรง ข้าพระองค์จึงมาเฝ้าพระองค์ที่นี่
3.59.7
आर्येणेव परिक्रुष्टं लक्ष्मणेति सुविस्वरम्।
परित्राहीति यद्वाक्यं मैथिल्यास्तच्छ्रुतिं गतम् ॥ ३.५९.७ ॥
เหมือนมีเสียงของพระอริยะร้องดังว่า ลักษมณ์ ดังลั่น และถ้อยคำของพระนางไมถิลีที่ว่า ช่วยข้าด้วย ก็ไปถึงโสต
3.59.8
सा तमार्तस्वरं श्रुत्वा तव स्नेहेन मैथिली।
गच्छ गच्छेति मामाशु रुदती भयविक्लवा ॥ ३.५९.८ ॥
พระนางไมถิลีได้ยินเสียงร้องด้วยความทุกข์ จึงด้วยความรักที่มีต่อพระองค์ ทรงร้องไห้และสั่นกลัว รีบทรงเร่งข้าพระองค์ซ้ำแล้วซ้ำอีกว่า ไปเถิด ไปเถิด
3.59.9
प्रचोद्यमानेन मया गच्छेति बहुशस्तया।
प्रत्युक्ता मैथिली वाक्यमिदं तत् प्रत्ययान्वितम् ॥ ३.५९.९ ॥
แม้ข้าพระองค์จะทูลขอไม่ให้ไป แต่พระนางก็ตรัสซ้ำว่า ไปเถิด พระนางไมถิลีตรัสตอบข้าพระองค์ด้วยถ้อยคำที่เปี่ยมด้วยความมั่นใจนี้
3.59.10
न तत् पश्याम्यहं रक्षो यदस्य भयमावहेत्।
निर्वृता भव नास्त्येतत् केनाप्येतदुदाहृतम् ॥ ३.५९.१० ॥
หม่อมฉันไม่เห็นยักษ์ตนใดที่จะทำให้พระองค์หวาดกลัวได้ ขอให้พระองค์คลายทุกข์เถิด ไม่มีใครกล่าวเช่นนี้เลย
3.59.11
विगर्हितं च नीचं च कथमार्योऽभिधास्यति।
त्राहीति वचनं सीते यस्त्रायेत् त्रिदशानपि ॥ ३.५९.११ ॥
พระอริยะจะตรัสถ้อยคำอันน่าตำหนิและต่ำช้าเช่นนั้นได้อย่างไร คือคำว่า ช่วยข้าด้วย ข้าแต่สีดา ผู้ที่สามารถคุ้มครองแม้เหล่าเทพ จะกล่าวเช่นนั้นได้หรือ
3.59.12
किंनिमित्तं तु केनापि भ्रातुरालम्ब्य मे स्वरम्।
विस्वरं व्याहृतं वाक्यं लक्ष्मण त्राहि मामिति ॥ ३.५९.१२ ॥
ด้วยเหตุใดกัน ใครบางคนจึงเลียนเสียงพี่ชายของข้าและเลียนเสียงของข้า แล้วร้องเสียงแหลมว่า ข้าแต่ลักษมณ์ ช่วยข้าด้วย
3.59.13
राक्षसेनेरितं वाक्यं त्रासात् त्राहीति शोभने।
न भवत्या व्यथा कार्या कुनारीजनसेविता ॥ ३.५९.१३ ॥
ถ้อยคำว่า ช่วยข้าด้วย นั้นรากษสเป็นผู้เปล่งออกมาด้วยความหวาดกลัว ข้าแต่นางผู้งดงาม ท่านไม่ควรเศร้าโศก นี่เป็นกิริยาของสตรีชั่วที่ชอบคบหาคนเลว
3.59.14
अलं विक्लवतां गन्तुं स्वस्था भव निरुत्सुका।
न चास्ति त्रिषु लोकेषु पुमान् यो राघवं रणे ॥ ३.५९.१४ ॥
พอแล้วกับความท้อแท้ ขอให้ท่านสงบและปราศจากความกระวนกระวาย ในสามโลกนี้ไม่มีบุรุษใดที่จะเอาชนะพระราฆวะได้ในการรบ
3.59.15
जातो वा जायमानो वा संयुगे यः पराजयेत्।
अजेयो राघवो युद्धे देवैः शक्रपुरोगमैः ॥ ३.५९.१५ ॥
ไม่ว่าจะเกิดแล้วหรือยังไม่เกิด ไม่มีผู้ใดจะเอาชนะพระราฆวะในการรบได้ พระราฆวะไม่มีใครเอาชนะได้ในสงคราม แม้แต่เหล่าเทพที่มีพระอินทร์นำหน้า
3.59.16
एवमुक्ता तु वैदेही परिमोहितचेतना।
उवाचाश्रूणि मुञ्चन्ती दारुणं मामिदं वचः ॥ ३.५९.१६ ॥
เมื่อพระนางไวเทหีตรัสเช่นนั้น จิตของพระนางก็ปั่นป่วนงุนงง พระนางหลั่งน้ำตาและตรัสถ้อยคำรุนแรงนี้แก่ข้าพระองค์
3.59.17
भावो मयि तवात्यर्थं पाप एव निवेशितः।
विनष्टे भ्रातरि प्राप्तुं न च त्वं मामवाप्स्यसे ॥ ३.५९.१७ ॥
ความคิดของท่านที่มีต่อหม่อมฉันนั้นเป็นบาปอย่างยิ่ง เมื่อพี่ชายของหม่อมฉันถูกทำลายแล้ว ท่านจะไม่ได้หม่อมฉันไปเลย
3.59.18
संकेताद् भरतेन त्वं रामं समनुगच्छसि।
क्रोशन्तं हि यथात्यर्थं नैनमभ्यवपद्यसे ॥ ३.५९.१८ ॥
ตามคำยุยงของภรตท่านจึงติดตามพระรามอย่างใกล้ชิด เมื่อพระองค์ร้องขอความช่วยเหลืออย่างยิ่ง ท่านก็ไม่ไปช่วยพระองค์เลย
3.59.19
रिपुः प्रच्छन्नचारी त्वं मदर्थमनुगच्छसि।
राघवस्यान्तरं प्रेप्सुस्तथैनं नाभिपद्यसे ॥ ३.५९.१९ ॥
ท่านเป็นศัตรูที่ซ่อนตัวเดินทาง ท่านติดตามพระองค์เพราะหมายจะได้หม่อมฉัน และปรารถนาจะหาช่องโหว่ของพระราฆวะ แต่กลับไม่เข้าไปใกล้พระองค์
3.59.20
एवमुक्तस्तु वैदेह्या संरब्धो रक्तलोचनः।
क्रोधात् प्रस्फुरमाणोष्ठ आश्रमादभिनिर्गतः ॥ ३.५९.२० ॥
เมื่อพระนางไวเทหีตรัสเช่นนั้น เขาก็โกรธจัด ดวงตาแดงก่ำ ริมฝีปากสั่นด้วยความโกรธ และออกมาจากอาศรม
3.59.21
एवं ब्रुवाणं सौमित्रिं रामः संतापमोहितः।
अब्रवीद् दुष्कृतं सौम्य तां विना त्वमिहागतः ॥ ३.५९.२१ ॥
เมื่อพระลักษมณ์กล่าวดังนั้น พระรามผู้ถูกความทุกข์ร้อนครอบงำจนมืดมัว ตรัสว่า ดูก่อนสหาย เจ้าทำผิดแล้วที่มาที่นี่โดยทิ้งนางไว้ลำพัง
3.59.22
जानन्नपि समर्थं मां रक्षसामपवारणे।
अनेन क्रोधवाक्येन मैथिल्या निर्गतो भवान् ॥ ३.५९.२२ ॥
ทั้งที่รู้ว่าข้าสามารถต้านทานพวกรากษสได้ เจ้ากลับออกมาเพราะถ้อยคำโกรธเกรี้ยวของพระนางไมถิลี
3.59.23
नहि ते परितुष्यामि त्यक्त्वा यदसि मैथिलीम्।
क्रुद्धायाः परुषं श्रुत्वा स्त्रिया यत् त्वमिहागतः ॥ ३.५९.२३ ॥
ข้าไม่พอใจเจ้าเลย เพราะเจ้าทิ้งพระนางไมถิลีไว้ และเพราะได้ยินคำหยาบคายของหญิงผู้โกรธเกรี้ยว เจ้าจึงมาที่นี่
3.59.24
सर्वथा त्वपनीतं ते सीतया यत् प्रचोदितः।
क्रोधस्य वशमागम्य नाकरोः शासनं मम ॥ ३.५९.२४ ॥
เจ้าทำผิดทุกประการ ถูกพระนางสีดายุยงจนยอมตามความโกรธ จึงไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของข้า
3.59.25
असौ हि राक्षसः शेते शरेणाभिहतो मया।
मृगरूपेण येनाहमाश्रमादपवाहितः ॥ ३.५९.२५ ॥
รากษสตนนั้นซึ่งล่อข้าให้ออกไปจากอาศรมในร่างกวาง บัดนี้นอนตายอยู่ด้วยลูกศรของข้า
3.59.26
विकृष्य चापं परिधाय सायकं
सलीलबाणेन च ताडितो मया।
मार्गीं तनुं त्यज्य च विक्लवस्वरो
बभूव केयूरधरः स राक्षसः ॥ ३.५९.२६ ॥
ข้าดึงธนูและใส่ลูกศร ยิงมันด้วยลูกศรที่ปล่อยไปอย่างง่ายดายดุจการเล่น เมื่อมันละทิ้งร่างกวาง รากษสผู้สวมกำไลต้นแขนก็เปล่งเสียงสั่นเครือ
3.59.27
शराहतेनैव तदार्तया गिरा
स्वरं ममालम्ब्य सुदूरसुश्रवम्।
उदाहृतं तद् वचनं सुदारुणं
त्वमागतो येन विहाय मैथिलीम् ॥ ३.५९.२७ ॥
ถูกลูกศรยิงเข้าแล้ว มันเปล่งเสียงร้องด้วยความทุกข์ทรมาน เลียนเสียงของข้าให้ดังไปไกล และกล่าวถ้อยคำที่โหดร้ายยิ่งนั้น ด้วยถ้อยคำเหล่านั้นเองเจ้าจึงถูกล่อให้มาที่นี่ โดยทิ้งพระนางไมถิลีไว้เบื้องหลัง