Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 3.7

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

3.7.1

रामस्तु सहितो भ्रात्रा सीतया च परंतपः।
सुतीक्ष्णस्याश्रमपदं जगाम सह तैर्द्विजैः ॥ ३.७.१ ॥

શત્રુઓને તપાવનાર રામ ભાઈ અને સીતા સાથે, તે દ્વિજો સાથે સુતીક્ષ્ણના આશ્રમ તરફ ગયા.

3.7.2

स गत्वा दूरमध्वानं नदीस्तीर्त्वा बहूदकाः।
ददर्श विमलं शैलं महामेरुमिवोन्नतम् ॥ ३.७.२ ॥

તે દૂરનો માર્ગ કાપીને, પાણીભરી નદીઓ ઓળંગીને, મહામેરુ જેવો ઊંચો નિર્મળ પર્વત જોયો.

3.7.3

ततस्तदिक्ष्वाकुवरौ सततं विविधैर्द्रुमैः।
काननं तौ विविशतुः सीतया सह राघवौ ॥ ३.७.३ ॥

પછી ઇક્ષ્વાકુ વંશના શ્રેષ્ઠ એ બંને રાઘવો સીતા સાથે, સતત વિવિધ વૃક્ષોથી ભરેલા તે વનમાં પ્રવેશ્યા.

3.7.4

प्रविष्टस्तु वनं घोरं बहुपुष्पफलद्रुमम्।
ददर्शाश्रममेकान्ते चीरमालापरिष्कृतम् ॥ ३.७.४ ॥

ઘણા ફૂલ અને ફળવાળા વૃક્ષોથી ભરેલા તે ભયાનક વનમાં પ્રવેશીને તેણે એકાંતમાં વલ્કલ વસ્ત્રોની માળાઓથી શોભિત એક આશ્રમ જોયો.

3.7.5

तत्र तापसमासीनं मलपङ्कजधारिणम्।
रामः सुतीक्ष्णं विधिवत् तपोधनमभाषत ॥ ३.७.५ ॥

ત્યાં બેઠેલા, જટા અને કમળ ધારણ કરેલા તપોધન સુતીક્ષ્ણ સાથે રામે વિધિપૂર્વક વાત કરી.

3.7.6

रामोऽहमस्मि भगवन् भवन्तं द्रष्टुमागतः।
तन्माभिवद धर्मज्ञ महर्षे सत्यविक्रम ॥ ३.७.६ ॥

ભગવન્, હું રામ છું. આપના દર્શન માટે આવ્યો છું. તેથી હે ધર્મજ્ઞ, મહર્ષિ, સત્યપરાક્રમી, મારી ખબર આપો.

3.7.7

स निरीक्ष्य ततो धीरो रामं धर्मभृतां वरम्।
समाश्लिष्य च बाहुभ्यामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.७.७ ॥

તે ધીર મુનિએ ધર્મધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ રામને જોયા, બંને બાહુથી તેમને આલિંગન આપીને આ વચન કહ્યું.

3.7.8

स्वागतं ते रघुश्रेष्ठ राम सत्यभृतां वर।
आश्रमोऽयं त्वयाऽऽक्रान्तः सनाथ इव साम्प्रतम् ॥ ३.७.८ ॥

હે રઘુશ્રેષ્ઠ રામ, સત્યધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, તમારું સ્વાગત છે. તમે આ આશ્રમને હવે સનાથ કરી દીધો છે.

3.7.9

प्रतीक्षमाणस्त्वामेव नारोहेऽहं महायशः।
देवलोकमितो वीर देहं त्यक्त्वा महीतले ॥ ३.७.९ ॥

હે મહાયશસ્વી, હે વીર, હું તમારી જ રાહ જોઈ રહ્યો હતો; નહિતર આ પૃથ્વી પર દેહ ત્યાગીને અહીંથી દેવલોક તરફ ચઢ્યો હોત.

3.7.10

चित्रकूटमुपादाय राज्यभ्रष्टोऽसि मे श्रुतः।
इहोपयातः काकुत्स्थ देवराजः शतक्रतुः ॥ ३.७.१० ॥

હે કકુત્સ્થવંશજ, ચિત્રકૂટનો આશ્રય લઈને તમે રાજ્યથી ભ્રષ્ટ થયા છો એવું મેં સાંભળ્યું છે. અહીં દેવરાજ શતક્રતુ ઇન્દ્ર આવ્યા છે.

3.7.11

उपागम्य च मे देवो महादेवः सुरेश्वरः।
सर्वाल्ँ लोकाञ्जितानाह मम पुण्येन कर्मणा ॥ ३.७.११ ॥

મારી પાસે આવીને દેવોના દેવ મહાદેવ, સુરેશ્વરે કહ્યું કે મારા પુણ્યકર્મથી સર્વ લોક જીતાઈ ગયા છે.

3.7.12

तेषु देवर्षिजुष्टेषु जितेषु तपसा मया।
मत्प्रसादात् सभार्यस्त्वं विहरस्व सलक्ष्मणः ॥ ३.७.१२ ॥

દેવર્ષિઓથી સેવાયેલા તે લોકોને મેં તપથી જીત્યા છે. મારી કૃપાથી તમે પત્ની અને લક્ષ્મણ સહિત ત્યાં વિહાર કરો.

3.7.13

तमुग्रतपसं दीप्तं महर्षिं सत्यवादिनम्।
प्रत्युवाचात्मवान् रामो ब्रह्माणमिव वासवः ॥ ३.७.१३ ॥

કઠોર તપ કરનારા, તેજસ્વી, સત્યવાદી તે મહર્ષિને, બ્રહ્માને ઇન્દ્ર જેમ ઉત્તર આપે તેમ, આત્મસંયમી રામે ઉત્તર આપ્યો.

3.7.14

अहमेवाहरिष्यामि स्वयं लोकान् महामुने।
आवासं त्वहमिच्छामि प्रदिष्टमिह कानने ॥ ३.७.१४ ॥

હે મહામુનિ, હું પોતે જ લોકોને (ફળ) લાવીને આપીશ; પરંતુ અહીં વનમાં મારા માટે નિર્ધારિત નિવાસની જ હું ઇચ્છા રાખું છું.

3.7.15

भवान् सर्वत्र कुशलः सर्वभूतहिते रतः।
आख्यातं शरभङ्गेन गौतमेन महात्मना ॥ ३.७.१५ ॥

આપ સર્વત્ર કુશળ છો, સર્વ ભૂતોના હિતમાં રત છો; મહાત્મા ગૌતમના (પુત્ર) શરભંગે આ કહ્યું છે.

3.7.16

एवमुक्तस्तु रामेण महर्षिर्लोकविश्रुतः।
अब्रवीन्मधुरं वाक्यं हर्षेण महता युतः ॥ ३.७.१६ ॥

રામે આમ કહ્યું ત્યારે લોકવિખ્યાત તે મહર્ષિએ અત્યંત હર્ષથી ભરાઈને મધુર વચનો કહ્યાં.

3.7.17

अयमेवाश्रमो राम गुणवान् रम्यतामिति।
ऋषिसंघानुचरितः सदा मूलफलैर्युतः ॥ ३.७.१७ ॥

રામ, આ જ આશ્રમ ઉત્તમ છે, અહીં રમો; અહીં ઋષિગણો સદા વિચરે છે, આ મૂળ અને ફળોથી ભરેલો છે.

3.7.18

इममाश्रममागम्य मृगसंघा महीयसः।
अहत्वा प्रतिगच्छन्ति लोभयित्वाकुतोभयाः ॥ ३.७.१८ ॥

આ આશ્રમમાં આવીને મોટા હરણોના ટોળાં મારવામાં આવ્યા વિના, ક્યાંયથી પણ ભય વિના, આકર્ષાઈને પાછાં જાય છે.

3.7.19

नान्यो दोषो भवेदत्र मृगेभ्योऽन्यत्र विद्धि वै।
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य महर्षेर्लक्ष्मणाग्रजः ॥ ३.७.१९ ॥

અહીં હરણોથી બીજો કોઈ દોષ નહીં થાય, એ ખરેખર જાણ. તે મહર્ષિનાં વચન સાંભળીને લક્ષ્મણના મોટા ભાઈ (રામ)

3.7.20

उवाच वचनं धीरो विगृह्य सशरं धनुः।
तानहं सुमहाभाग मृगसंघान् समागतान् ॥ ३.७.२० ॥

તે ધીર (રામ) ધનુષ્ય પકડી, બાણ ચડાવી બોલ્યા — "હે મહાભાગ, અહીં એકઠા થયેલા આ હરણોના ટોળાંને

3.7.21

हन्यां निशितधारेण शरेणानतपर्वणा।
भवांस्तत्राभिषज्येत किं स्यात् कृच्छ्रतरं ततः ॥ ३.७.२१ ॥

"...તીક્ષ્ણ ધારવાળા, વળેલી ગાંઠોવાળા બાણથી મારી નાખું? ત્યારે તમે તેમાં ફસાશો; તેથી વધુ કઠિન શું હોય?"

3.7.22

एतस्मिन्नाश्रमे वासं चिरं तु न समर्थये।
तमेवमुक्त्वोपरमं रामः संध्यामुपागमत् ॥ ३.७.२२ ॥

"આ આશ્રમમાં હું લાંબા સમય રહેવા ઇચ્છતો નથી." તેમને આમ કહીને રામ વાત અટકાવી સંધ્યા માટે ગયા.

3.7.23

अन्वास्य पश्चिमां संध्यां तत्र वासमकल्पयत् ।
सुतीक्ष्णस्याश्रमे रम्ये सीतया लक्ष्मणेन च ॥ ३.७.२३ ॥

સાંજની સંધ્યા પૂરી કરીને, ત્યાં જ સુતીક્ષ્ણના રમણીય આશ્રમમાં સીતા અને લક્ષ્મણ સાથે વસવાટની વ્યવસ્થા કરી.

3.7.24

ततः शुभं तापसयोग्यमन्नं
स्वयं सुतीक्ष्णः पुरुषर्षभाभ्याम्।
ताभ्यां सुसत्कृत्य ददौ महात्मा
संध्यानिवृत्तौ रजनीं समीक्ष्य ॥ ३.७.२४ ॥

પછી મહાત્મા સુતીક્ષ્ણે સંધ્યા પૂરી થતાં રાત્રિ જોઈને, તે બે પુરુષશ્રેષ્ઠોનો સારી રીતે સત્કાર કરીને તપસ્વીઓને યોગ્ય શુભ અન્ન પોતે આપ્યું.