ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.7.1
रामस्तु सहितो भ्रात्रा सीतया च परंतपः।
सुतीक्ष्णस्याश्रमपदं जगाम सह तैर्द्विजैः ॥ ३.७.१ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਭਰਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਵਿਜਾਂ ਨਾਲ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਏ।
3.7.2
स गत्वा दूरमध्वानं नदीस्तीर्त्वा बहूदकाः।
ददर्श विमलं शैलं महामेरुमिवोन्नतम् ॥ ३.७.२ ॥
ਉਹ ਦੂਰ ਦਾ ਰਾਹ ਤੁਰ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਭਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਮੇਰੂ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਇੱਕ ਨਿਰਮਲ ਪਰਬਤ ਵੇਖਿਆ।
3.7.3
ततस्तदिक्ष्वाकुवरौ सततं विविधैर्द्रुमैः।
काननं तौ विविशतुः सीतया सह राघवौ ॥ ३.७.३ ॥
ਫਿਰ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਘਵ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ, ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।
3.7.4
प्रविष्टस्तु वनं घोरं बहुपुष्पफलद्रुमम्।
ददर्शाश्रममेकान्ते चीरमालापरिष्कृतम् ॥ ३.७.४ ॥
ਬਹੁਤ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ।
3.7.5
तत्र तापसमासीनं मलपङ्कजधारिणम्।
रामः सुतीक्ष्णं विधिवत् तपोधनमभाषत ॥ ३.७.५ ॥
ਉੱਥੇ ਬੈਠੇ, ਜਟਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਮਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਪੋਧਨ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
3.7.6
रामोऽहमस्मि भगवन् भवन्तं द्रष्टुमागतः।
तन्माभिवद धर्मज्ञ महर्षे सत्यविक्रम ॥ ३.७.६ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਹਾਂ। ਆਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਮਹਰਸ਼ੀ, ਸੱਚੇ ਪਰਾਕਰਮੀ, ਮੇਰੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿਓ।
3.7.7
स निरीक्ष्य ततो धीरो रामं धर्मभृतां वरम्।
समाश्लिष्य च बाहुभ्यामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.७.७ ॥
ਉਸ ਧੀਰ ਮੁਨੀ ਨੇ ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.7.8
स्वागतं ते रघुश्रेष्ठ राम सत्यभृतां वर।
आश्रमोऽयं त्वयाऽऽक्रान्तः सनाथ इव साम्प्रतम् ॥ ३.७.८ ॥
ਹੇ ਰਘੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਮ, ਸੱਚ ਧਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਨਾਥ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
3.7.9
प्रतीक्षमाणस्त्वामेव नारोहेऽहं महायशः।
देवलोकमितो वीर देहं त्यक्त्वा महीतले ॥ ३.७.९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ, ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਕੇ ਇੱਥੋਂ ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਂਦਾ।
3.7.10
चित्रकूटमुपादाय राज्यभ्रष्टोऽसि मे श्रुतः।
इहोपयातः काकुत्स्थ देवराजः शतक्रतुः ॥ ३.७.१० ॥
ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜ-ਭ੍ਰਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹੋ, ਇਹ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੇਵਰਾਜ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਆਇਆ ਹੈ।
3.7.11
उपागम्य च मे देवो महादेवः सुरेश्वरः।
सर्वाल्ँ लोकाञ्जितानाह मम पुण्येन कर्मणा ॥ ३.७.११ ॥
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ, ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
3.7.12
तेषु देवर्षिजुष्टेषु जितेषु तपसा मया।
मत्प्रसादात् सभार्यस्त्वं विहरस्व सलक्ष्मणः ॥ ३.७.१२ ॥
ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤਪ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰੋ।
3.7.13
तमुग्रतपसं दीप्तं महर्षिं सत्यवादिनम्।
प्रत्युवाचात्मवान् रामो ब्रह्माणमिव वासवः ॥ ३.७.१३ ॥
ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਜਸਵੀ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਆਤਮਸੰਜਮੀ ਰਾਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
3.7.14
अहमेवाहरिष्यामि स्वयं लोकान् महामुने।
आवासं त्वहमिच्छामि प्रदिष्टमिह कानने ॥ ३.७.१४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਹੀ ਲੋਕਾਂ (ਫਲ) ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਪਰ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਿਯਤ ਕੀਤੇ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਹੀ ਮੈਂ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
3.7.15
भवान् सर्वत्र कुशलः सर्वभूतहिते रतः।
आख्यातं शरभङ्गेन गौतमेन महात्मना ॥ ३.७.१५ ॥
ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਥਾਂ ਕੁਸ਼ਲ ਹੋ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋ; ਮਹਾਤਮਾ ਗੌਤਮ (ਦੇ ਪੁੱਤਰ) ਸ਼ਰਭੰਗ ਨੇ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
3.7.16
एवमुक्तस्तु रामेण महर्षिर्लोकविश्रुतः।
अब्रवीन्मधुरं वाक्यं हर्षेण महता युतः ॥ ३.७.१६ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
3.7.17
अयमेवाश्रमो राम गुणवान् रम्यतामिति।
ऋषिसंघानुचरितः सदा मूलफलैर्युतः ॥ ३.७.१७ ॥
ਰਾਮ, ਇਹੀ ਆਸ਼ਰਮ ਗੁਣਵਾਨ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਰਮੋ; ਇੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਦਾ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਕੰਦ-ਮੂਲ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
3.7.18
इममाश्रममागम्य मृगसंघा महीयसः।
अहत्वा प्रतिगच्छन्ति लोभयित्वाकुतोभयाः ॥ ३.७.१८ ॥
ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਕਿਤਿਓਂ ਵੀ ਡਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਲੁਭਾਏ ਜਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
3.7.19
नान्यो दोषो भवेदत्र मृगेभ्योऽन्यत्र विद्धि वै।
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य महर्षेर्लक्ष्मणाग्रजः ॥ ३.७.१९ ॥
ਇੱਥੇ ਹਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਜਾਣੋ। ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ (ਰਾਮ)
3.7.20
उवाच वचनं धीरो विगृह्य सशरं धनुः।
तानहं सुमहाभाग मृगसंघान् समागतान् ॥ ३.७.२० ॥
ਉਸ ਧੀਰ (ਰਾਮ) ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਕਿਹਾ — "ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਇੱਥੇ ਆਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ
3.7.21
हन्यां निशितधारेण शरेणानतपर्वणा।
भवांस्तत्राभिषज्येत किं स्यात् कृच्छ्रतरं ततः ॥ ३.७.२१ ॥
"...ਤਿੱਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲੇ, ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿਆਂ? ਤਦ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਓਗੇ; ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਖਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?"
3.7.22
एतस्मिन्नाश्रमे वासं चिरं तु न समर्थये।
तमेवमुक्त्वोपरमं रामः संध्यामुपागमत् ॥ ३.७.२२ ॥
"ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।" ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਮ ਗੱਲ ਮੁਕਾ ਕੇ ਸੰਧਿਆ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ।
3.7.23
अन्वास्य पश्चिमां संध्यां तत्र वासमकल्पयत् ।
सुतीक्ष्णस्याश्रमे रम्ये सीतया लक्ष्मणेन च ॥ ३.७.२३ ॥
ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਕਰਕੇ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ।
3.7.24
ततः शुभं तापसयोग्यमन्नं
स्वयं सुतीक्ष्णः पुरुषर्षभाभ्याम्।
ताभ्यां सुसत्कृत्य ददौ महात्मा
संध्यानिवृत्तौ रजनीं समीक्ष्य ॥ ३.७.२४ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤਮਾ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਨੇ ਸੰਧਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਰਾਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪੁਰਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਦਾ ਚੰਗਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਸ਼ੁਭ ਅੰਨ ਖੁਦ ਦਿੱਤਾ।