વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 3.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.70.1
तौ तु तत्र स्थितौ दृष्ट्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
बाहुपाशपरिक्षिप्तौ कबन्धो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.७०.१ ॥
ત્યાં ઊભેલા એ બન્ને ભાઈઓ રામ અને લક્ષ્મણને પોતાના બાહુપાશમાં બાંધાયેલા જોઈને કબંધે આ વચન કહ્યું.
3.70.2
तिष्ठतः किं नु मां दृष्ट्वा क्षुधार्तं क्षत्रियर्षभौ।
आहारार्थं तु संदिष्टौ दैवेन हतचेतनौ ॥ ३.७०.२ ॥
હે ક્ષત્રિયોમાં શ્રેષ્ઠ! ભૂખથી પીડાતા મને જોઈને પણ તમે બન્ને કેમ ઊભા છો? ખોરાક માટે ભાગ્યથી મોકલાયેલા તમે, તમારી બુદ્ધિ હણાઈ ગઈ લાગે છે.
3.70.3
तच्छ्रुत्वा लक्ष्मणो वाक्यं प्राप्तकालं हितं तदा।
उवाचार्तिसमापन्नो विक्रमे कृतनिश्चयः ॥ ३.७०.३ ॥
તે સાંભળીને લક્ષ્મણ, જે સમયોચિત અને હિતકારી હતું તે વચન સાંભળીને, પીડામાં હોવા છતાં પરાક્રમમાં દૃઢ નિશ્ચય કરીને બોલ્યો.
3.70.4
त्वां च मां च पुरा तूर्णमादत्ते राक्षसाधमः।
तस्मादसिभ्यामस्याशु बाहू छिन्दावहे गुरू ॥ ३.७०.४ ॥
આ નીચ રાક્ષસ તને અને મને ઝડપથી પકડી લેશે. તેથી આપણે બન્ને તલવારોથી એના ભારે બાહુઓ જલદી કાપી નાખીએ.
3.70.5
भीषणोऽयं महाकायो राक्षसा भुजविक्रमः।
लोकं ह्यतिजितं कृत्वा ह्यावां हन्तुमिहेच्छति ॥ ३.७०.५ ॥
આ ભયંકર, મહાકાય, ભુજબળવાળો રાક્ષસ વિશ્વને જીતીને અહીં આપણા બન્નેને મારવા ઇચ્છે છે.
3.70.6
निश्चेष्टानां वधो राजन् कुत्सितो जगतीपतेः।
क्रतुमध्योपनीतानां पशूनामिव राघव ॥ ३.७०.६ ॥
હે રાજન્! નિશ્ચેષ્ટ લોકોને મારવા એ નિંદનીય છે. હે રાઘવ! યજ્ઞની મધ્યમાં લાવેલાં પશુઓને મારવાની જેમ એ ઘૃણિત છે.
3.70.7
एतत् संजल्पितं श्रुत्वा तयोः क्रुद्धस्तु राक्षसः।
विदार्यास्यं ततो रौद्रं तौ भक्षयितुमारभत् ॥ ३.७०.७ ॥
તેમનો આ વાર્તાલાપ સાંભળી ક્રોધે ભરાયેલો રાક્ષસ પોતાનું ભયંકર મોં ફાડીને તે બંનેને ગળવા લાગ્યો.
3.70.8
ततस्तौ देशकालज्ञौ खड्गाभ्यामेव राघवौ।
अच्छिन्दन्तां सुसंहृष्टौ बाहू तस्यांसदेशतः ॥ ३.७०.८ ॥
ત્યારે દેશ અને કાળને જાણનારા તે બંને રાઘવોએ અત્યંત પ્રસન્ન થઈને પોતાની તલવારોથી જ તેના ખભાના ભાગેથી બંને બાહુ કાપી નાખ્યા.
3.70.9
दक्षिणो दक्षिणं बाहुमसक्तमसिना ततः।
चिच्छेद रामो वेगेन सव्यं वीरस्तु लक्ष्मणः ॥ ३.७०.९ ॥
જમણી બાજુના રામે અટક્યા વિના તલવારથી વેગપૂર્વક તેનો જમણો બાહુ કાપ્યો, અને વીર લક્ષ્મણે ડાબો બાહુ કાપ્યો.
3.70.10
स पपात महाबाहुश्छिन्नबाहुर्महास्वनः।
खं च गां च दिशश्चैव नादयञ्जलदो यथा ॥ ३.७०.१० ॥
મહાબાહુ તે બાહુઓ કપાતાં મોટા અવાજે પડી ગયો; મેઘની જેમ આકાશ, પૃથ્વી અને દિશાઓને ગજવી દીધાં.
3.70.11
स निकृत्तौ भुजौ दृष्ट्वा शोणितौघपरिप्लुतः।
दीनः पप्रच्छ तौ वीरौ कौ युवामिति दानवः ॥ ३.७०.११ ॥
પોતાના બંને બાહુ કપાયેલા જોઈને, લોહીના પ્રવાહમાં ડૂબેલો તે દીન દાનવ તે બંને વીરોને પૂછવા લાગ્યો, "તમે બંને કોણ છો?"
3.70.12
शशंस तस्य काकुस्त्थं कबन्धस्य महाबलः ॥ ३.७०.१२ ॥
મહાબલી તેમણે કબંધને કાકુત્સ્થ વંશના (રામ)નો પરિચય આપ્યો.
3.70.13
अयमिक्ष्वाकुदायादो रामो नाम जनैः श्रुतः।
तस्यैवावरजं विद्धि भ्रातरं मां च लक्ष्मणम् ॥ ३.७०.१३ ॥
આ ઇક્ષ્વાકુ વંશના વારસ રામ નામે લોકોમાં જાણીતા છે. તેમના નાના ભાઈ લક્ષ્મણને તમે મને જાણો.
3.70.14
मात्रा प्रतिहते राज्ये रामः प्रव्राजितो वनम्।
मया सह चरत्येष भार्यया च महद् वनम् ॥ ३.७०.१४ ॥
માતાએ રાજ્ય રોકતાં રામને વનમાં વનવાસ અપાયો. હવે તે મારી સાથે અને પોતાની પત્ની સાથે આ મહાવનમાં વિચરે છે.
3.70.15
अस्य देवप्रभावस्य वसतो विजने वने।
रक्षसापहृता भार्या यामिच्छन्ताविहागतौ ॥ ३.७०.१५ ॥
દેવ સમાન પ્રભાવવાળા આ રામ નિર્જન વનમાં રહેતા હતા, ત્યારે રાક્ષસે હરણ કરેલી પત્ની શોધતાં અમે અહીં આવ્યા છીએ.
3.70.16
त्वं तु को वा किमर्थं वा कबन्धसदृशो वने।
आस्येनोरसि दीप्तेन भग्नजङ्घो विचेष्टसे ॥ ३.७०.१६ ॥
પણ તું કોણ છે, અથવા શા માટે આ વનમાં કબંધ જેવો, મુખ અને છાતીમાં સળગતી આગ સાથે, તૂટેલી જાંઘો સાથે તરફડે છે?
3.70.17
एवमुक्तः कबन्धस्तु लक्ष्मणेनोत्तरं वचः।
उवाच वचनं प्रीतस्तदिन्द्रवचनं स्मरन् ॥ ३.७०.१७ ॥
લક્ષ્મણે આમ પૂછતાં, ઇન્દ્રનું તે વચન યાદ કરીને કબંધ પ્રસન્ન થઈને ઉત્તર આપવા લાગ્યો.
3.70.18
स्वागतं वां नरव्याघ्रौ दिष्ट्या पश्यामि वामहम्।
दिष्ट्या चेमौ निकृत्तौ मे युवाभ्यां बाहुबन्धनौ ॥ ३.७०.१८ ॥
હે નરશ્રેષ્ઠો, તમ બંનેનું સ્વાગત છે. સૌભાગ્યથી હું તમને જોઈ રહ્યો છું; સૌભાગ્યથી તમ બંનેએ મારા આ બાહુબંધનો કાપ્યાં છે.
3.70.19
विरूपं यच्च मे रूपं प्राप्तं ह्यविनयाद् यथा।
तन्मे शृणु नरव्याघ्र तत्त्वतः शंसतस्तव ॥ ३.७०.१९ ॥
હે નરવ્યાઘ્ર, મારા અવિનયને કારણે મને જે વિકૃત રૂપ મળ્યું છે, તે કેવી રીતે મળ્યું તે હું તમને સાચી રીતે કહું છું; સાંભળો.