ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.72.1
एवमुक्तौ तु तौ वीरौ कबन्धेन नरेश्वरौ।
गिरिप्रदरमासाद्य पावकं विससर्जतुः ॥ ३.७२.१ ॥
କବନ୍ଧ ଏପରି କହିବାରୁ ସେହି ଦୁଇ ବୀର ନରେଶ୍ୱର ପର୍ବତ ଫାଟ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଅଗ୍ନି ଜାଳିଲେ।
3.72.2
लक्ष्मणस्तु महोल्काभिर्ज्वलिताभिः समन्ततः।
चितामादीपयामास सा प्रजज्वाल सर्वतः ॥ ३.७२.२ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜଳନ୍ତା ବଡ଼ ମଶାଲରେ ଚାରିପାଶରୁ ଚିତା ଜାଳିଲେ; ତାହା ସବୁଆଡ଼େ ଜଳି ଉଠିଲା।
3.72.3
तच्छरीरं कबन्धस्य घृतपिण्डोपमं महत्।
मेदसा पच्यमानस्य मन्दं दहत पावकः ॥ ३.७२.३ ॥
ଘିଅ ପିଣ୍ଡ ପରି କବନ୍ଧର ସେହି ବିଶାଳ ଶରୀର ନିଜ ଚର୍ବିରେ ପାକି ଅଗ୍ନି ଧୀରେ ଧୀରେ ଦଗ୍ଧ କଲା।
3.72.4
सविधूय चितामाशु विधूमोऽग्निरिवोत्थितः।
अरजे वाससी बिभ्रन्माल्यं दिव्यं महाबलः ॥ ३.७२.४ ॥
ଚିତାକୁ ଶୀଘ୍ର ଝାଡ଼ି, ଧୂଆଁହୀନ ଅଗ୍ନି ପରି ସେହି ମହାବଳ ଉଠିଲେ; ନିର୍ମଳ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଧାରଣ କରି।
3.72.5
ततश्चिताया वेगेन भास्वरो विरजाम्बरः।
उत्पपाताशु संहृष्टः सर्वप्रत्यङ्गभूषणः ॥ ३.७२.५ ॥
ତା'ପରେ ଚିତାରୁ ବେଗରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ନିର୍ମଳ ବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ହର୍ଷିତ ଓ ସର୍ବ ଅଙ୍ଗରେ ଭୂଷଣ ଶୋଭିତ ସେ ଶୀଘ୍ର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠିଲେ।
3.72.6
विमाने भास्वरे तिष्ठन् हंसयुक्ते यशस्करे।
प्रभया च महातेजा दिशो दश विराजयन् ॥ ३.७२.६ ॥
ହଂସଯୁକ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଯଶଦାୟୀ ବିମାନରେ ଠିଆ ହୋଇ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ନିଜ ପ୍ରଭାରେ ଦଶଦିଗ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଲେ।
3.72.7
सोऽन्तरिक्षगतो वाक्यं कबन्धो राममब्रवीत्।
शृणु राघव तत्त्वेन यथा सीतामवाप्स्यसि ॥ ३.७२.७ ॥
ଆକାଶରେ ଥିବା କବନ୍ଧ ରାମଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା: ହେ ରାଘବ, ସୀତାକୁ ତୁମେ କିପରି ପାଇବ, ତାହା ସତ୍ୟରେ ଶୁଣ।
3.72.8
राम षड् युक्तयो लोके याभिः सर्वं विमृश्यते।
परिमृष्टो दशान्तेन दशाभागेन सेव्यते ॥ ३.७२.८ ॥
ହେ ରାମ, ଜଗତରେ ଛଅଟି ଉପାୟ ଅଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସବୁ ବିଚାରିତ ହୁଏ। ଭଲଭାବେ ବିଚାରିତ ବିଷୟ ଦଶାର ଅନ୍ତ ଓ ଦଶାର ଭାଗ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହୁଏ।
3.72.9
दशाभागगतो हीनस्त्वं हि राम सलक्ष्मणः।
यत्कृते व्यसनं प्राप्तं त्वया दारप्रधर्षणम् ॥ ३.७२.९ ॥
ହେ ରାମ, ତୁମେ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦଶାର ଭାଗରେ ପଡ଼ି ହୀନ ହୋଇଛ; ଯାହାଲାଗି ତୁମ ପତ୍ନୀର ଅପହରଣ-ରୂପ ବିପଦ ତୁମ ଉପରେ ଆସିଛି।
3.72.10
तदवश्यं त्वया कार्यः स सुहृत् सुहृदां वर।
अकृत्वा नहि ते सिद्धिमहं पश्यामि चिन्तयन् ॥ ३.७२.१० ॥
ତେଣୁ ତୁମେ ଅବଶ୍ୟ ତାହା କରିବ — ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ବନ୍ଧୁ (ସୁଗ୍ରୀବ) ସହିତ। ତାହା ନ କଲେ ତୁମର ସିଦ୍ଧି ନାହିଁ ବୋଲି ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରି ଦେଖୁଛି।
3.72.11
श्रूयतां राम वक्ष्यामि सुग्रीवो नाम वानरः।
भ्रात्रा निरस्तः क्रुद्धेन वालिना शक्रसूनुना ॥ ३.७२.११ ॥
ହେ ରାମ, ଶୁଣ, ସୁଗ୍ରୀବ ନାମକ ଏକ ବାନର ବିଷୟରେ କହୁଛି; ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ବାଳୀ କ୍ରୋଧରେ ଭାଇ ଭାବେ ତାହାକୁ ତଡ଼ି ଦେଇଥିଲା।
3.72.12
ऋष्यमूके गिरिवरे पम्पापर्यन्तशोभिते।
निवसत्यात्मवान् वीरश्चतुर्भिः सह वानरैः ॥ ३.७२.१२ ॥
ପମ୍ପା ସରୋବରର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ଋଷ୍ୟମୂକରେ, ଆତ୍ମସଂଯମୀ ବୀର ଚାରିଜଣ ବାନରଙ୍କ ସହିତ ବାସ କରେ।
3.72.13
वानरेन्द्रो महावीर्यस्तेजोवानमितप्रभः।
सत्यसंधो विनीतश्च धृतिमान् मतिमान् महान् ॥ ३.७२.१३ ॥
ବାନରରାଜ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟବାନ, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଅପରିମିତ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ଥିଲେ। ସେ ସତ୍ୟସଂଧ, ବିନୀତ, ଧୃତିମାନ, ମତିମାନ ଓ ମହାନ ଥିଲେ।
3.72.14
दक्षः प्रगल्भो द्युतिमान् महाबलपराक्रमः।
भ्रात्रा विवासितो वीर राज्यहेतोर्महात्मना ॥ ३.७२.१४ ॥
ସେ ଦକ୍ଷ, ସାହସୀ, ଦ୍ୟୁତିମାନ ଓ ମହାବଳ-ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲେ। ହେ ବୀର, ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ଭାଇ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ବାସିତ କରିଥିଲେ।
3.72.15
स ते सहायो मित्रं च सीतायाः परिमार्गणे।
भविष्यति हि ते राम मा च शोके मनः कृथाः ॥ ३.७२.१५ ॥
ସୀତାଙ୍କ ଅନ୍ୱେଷଣରେ ସେ ତୁମର ସହାୟ ଓ ମିତ୍ର ହେବେ। ହେ ରାମ, ଶୋକରେ ମନ ଦିଅ ନାହିଁ।
3.72.16
भवितव्यं हि तच्चापि न तच्छक्यमिहान्यथा।
कर्तुमिक्ष्वाकुशार्दूल कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ३.७२.१६ ॥
ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ଘଟିବାକୁ ଥିବ; ଏଠାରେ ତାହାକୁ ଅନ୍ୟଥା କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ହେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ-ଶାର୍ଦୂଳ, କାଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା କଷ୍ଟକର।
3.72.17
गच्छ शीघ्रमितो वीर सुग्रीवं तं महाबलम्।
वयस्यं तं कुरु क्षिप्रमितो गत्वाद्य राघव ॥ ३.७२.१७ ॥
ହେ ବୀର, ଏଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ ଏବଂ ସେହି ମହାବଳ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ମିତ୍ର କର। ହେ ରାଘବ, ଆଜି ହିଁ ଏଠାରୁ ଯାଇ।
3.72.18
अद्रोहाय समागम्य दीप्यमाने विभावसौ।
न च ते सोऽवमन्तव्यः सुग्रीवो वानराधिपः ॥ ३.७२.१८ ॥
ଅଦ୍ରୋହ ପାଇଁ, ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ସାକ୍ଷାତରେ ମିଳିତ ହୋଇ, ତୁମେ ବାନରାଧିପ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଅବମାନନା କରିବ ନାହିଁ।
3.72.19
कृतज्ञः कामरूपी च सहायार्थी च वीर्यवान्।
शक्तौ ह्यद्य युवां कर्तुं कार्यं तस्य चिकीर्षितम् ॥ ३.७२.१९ ॥
ସେ କୃତଜ୍ଞ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି, ସହାୟତା ଖୋଜନ୍ତି ଏବଂ ପରାକ୍ରମୀ। ଆଜି ଆପଣମାନେ ଦୁହେଁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ।
3.72.20
कृतार्थो वाकृतार्थो वा तव कृत्यं करिष्यति।
स ऋक्षरजसः पुत्रः पम्पामटति शङ्कितः ॥ ३.७२.२० ॥
ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେଉ କି ନ ହେଉ, ସେ ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ। ସେହି ଋକ୍ଷରଜସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୟରେ ପମ୍ପା ହ୍ରଦ ଚାରିପଟେ ବୁଲୁଛନ୍ତି।
3.72.21
भास्करस्यौरसः पुत्रो वालिना कृतकिल्बिषः।
संनिधायायुधं क्षिप्रमृष्यमूकालयं कपिम् ॥ ३.७२.२१ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଔରସ ପୁତ୍ର, ବାଳୀ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟାୟପ୍ରାପ୍ତ, ଅସ୍ତ୍ର ସହ ଶୀଘ୍ର ଋଷ୍ୟମୂକରେ ରହୁଥିବା ସେ ବାନରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉ।
3.72.22
कुरु राघव सत्येन वयस्यं वनचारिणम्।
स हि स्थानानि कात्स्न्र्येन सर्वाणि कपिकुञ्जरः ॥ ३.७२.२२ ॥
ହେ ରାଘବ, ସତ୍ୟ ସହିତ ସେହି ବନଚାରୀ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ସେହି ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ଜାଣନ୍ତି।
3.72.23
नरमांसाशिनां लोके नैपुण्यादधिगच्छति।
न तस्याविदितं लोके किंचिदस्ति हि राघव ॥ ३.७२.२३ ॥
ଜଗତରେ ନରମାଂସଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ବି ସେ ନିପୁଣତାରେ ଜାଣନ୍ତି। ହେ ରାଘବ, ଜଗତରେ ତାଙ୍କଠାରୁ କିଛି ଅଜଣା ନାହିଁ।
3.72.24
यावत् सूर्यः प्रतपति सहस्रांशुः परंतप।
स नदीर्विपुलान् शैलान् गिरिदुर्गाणि कन्दरान् ॥ ३.७२.२४ ॥
ହେ ପରନ୍ତପ, ସହସ୍ରକିରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାପ ଦେବେ, ସେ ନଦୀ, ବିଶାଳ ପର୍ବତ, ଗିରି ଦୁର୍ଗ ଓ ଗୁମ୍ଫା ଖୋଜିବେ।
3.72.25
अन्विष्य वानरैः सार्धं पत्नीं तेऽधिगमिष्यति।
वानरांश्च महाकायान् प्रेषयिष्यति राघव ॥ ३.७२.२५ ॥
ହେ ରାଘବ! ବାନରମାନଙ୍କ ସହିତ ଖୋଜି ସେ ତୁମ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ପାଇବ; ଏବଂ ମହାକାୟ ବାନରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପଠାଇବ।
3.72.26
दिशो विचेतुं तां सीतां त्वद्वियोगेन शोचतीम्।
अन्वेष्यति वरारोहां मैथिलीं रावणालये ॥ ३.७२.२६ ॥
ତୁମ ବିୟୋଗରେ ଶୋକାକୁଳ ସେହି ସୀତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଖୋଜିବା ପାଇଁ, ରାବଣଙ୍କ ଗୃହରେ ସେହି ସୁନ୍ଦରୀ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ସେ ଖୋଜିବ।
3.72.27
स मेरुशृङ्गाग्रगतामनिन्दितां
प्रविश्य पातालतलेऽपि वाश्रिताम्।
प्लवङ्गमानामृषभस्तव प्रियां
निहत्य रक्षांसि पुनः प्रदास्यति ॥ ३.७२.२७ ॥
ମେରୁ ଶିଖରର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥାଉ କି ପାତାଳତଳରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥାଉ, ସେହି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା ତୁମ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ସେ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ପୁଣି ତୁମକୁ ଫେରାଇ ଦେବ।