వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.72.1
एवमुक्तौ तु तौ वीरौ कबन्धेन नरेश्वरौ।
गिरिप्रदरमासाद्य पावकं विससर्जतुः ॥ ३.७२.१ ॥
కబంధుడు ఇలా చెప్పగా, ఆ ఇద్దరు వీర నరేశ్వరులు పర్వత బీటను చేరి అగ్నిని వెలిగించారు.
3.72.2
लक्ष्मणस्तु महोल्काभिर्ज्वलिताभिः समन्ततः।
चितामादीपयामास सा प्रजज्वाल सर्वतः ॥ ३.७२.२ ॥
లక్ష్మణుడు మండుతున్న పెద్ద కొరివులతో అన్ని వైపులా చితిని వెలిగించాడు; అది అన్ని వైపులా మండింది.
3.72.3
तच्छरीरं कबन्धस्य घृतपिण्डोपमं महत्।
मेदसा पच्यमानस्य मन्दं दहत पावकः ॥ ३.७२.३ ॥
నేతి ముద్దలా ఉన్న కబంధుని ఆ పెద్ద శరీరం తన కొవ్వుతో వేగుతూ, అగ్ని చేత నెమ్మదిగా కాలిపోయింది.
3.72.4
सविधूय चितामाशु विधूमोऽग्निरिवोत्थितः।
अरजे वाससी बिभ्रन्माल्यं दिव्यं महाबलः ॥ ३.७२.४ ॥
చితిని త్వరగా విదిలించి, పొగలేని అగ్నిలా ఆ మహాబలుడు లేచాడు; నిర్మల వస్త్రాలు, దివ్య మాల ధరించి.
3.72.5
ततश्चिताया वेगेन भास्वरो विरजाम्बरः।
उत्पपाताशु संहृष्टः सर्वप्रत्यङ्गभूषणः ॥ ३.७२.५ ॥
అప్పుడు చితి నుండి వేగంగా, ప్రకాశవంతుడై, నిర్మల వస్త్రధారుడై, సంతోషంతో, అంగాంగాలలో ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, వేగంగా పైకి లేచాడు.
3.72.6
विमाने भास्वरे तिष्ठन् हंसयुक्ते यशस्करे।
प्रभया च महातेजा दिशो दश विराजयन् ॥ ३.७२.६ ॥
హంసలు పూన్చిన ప్రకాశవంతమైన, కీర్తిని ఇచ్చే విమానంలో నిలిచి, మహాతేజస్వి తన కాంతితో పది దిశలనూ ప్రకాశింపజేశాడు.
3.72.7
सोऽन्तरिक्षगतो वाक्यं कबन्धो राममब्रवीत्।
शृणु राघव तत्त्वेन यथा सीतामवाप्स्यसि ॥ ३.७२.७ ॥
ఆకాశంలో నిలిచిన కబంధుడు రాముడితో ఇలా పలికాడు: ఓ రాఘవా, సీతను నీవు ఎలా పొందగలవో యథార్థంగా విను.
3.72.8
राम षड् युक्तयो लोके याभिः सर्वं विमृश्यते।
परिमृष्टो दशान्तेन दशाभागेन सेव्यते ॥ ३.७२.८ ॥
ఓ రామా, లోకంలో ఆరు ఉపాయాలు ఉన్నాయి; వాటితో అన్నీ విచారింపబడతాయి. పరిశీలించబడినది దశాంతంతో, దశాభాగంతో సేవించబడుతుంది.
3.72.9
दशाभागगतो हीनस्त्वं हि राम सलक्ष्मणः।
यत्कृते व्यसनं प्राप्तं त्वया दारप्रधर्षणम् ॥ ३.७२.९ ॥
ఓ రామా, నీవు, లక్ష్మణుడు దశాభాగంలో పడి హీనులయ్యారు; దేని కారణంగా నీ భార్యను అపహరించడం అనే కష్టం నీకు కలిగిందో అది.
3.72.10
तदवश्यं त्वया कार्यः स सुहृत् सुहृदां वर।
अकृत्वा नहि ते सिद्धिमहं पश्यामि चिन्तयन् ॥ ३.७२.१० ॥
కాబట్టి నీవు తప్పక ఆ పని చేయాలి — స్నేహితులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ మిత్రుడి (సుగ్రీవుని) సహాయంతో. అది చేయకుండా నీకు సిద్ధి లేదని నేను ఆలోచించి చూస్తున్నాను.
3.72.11
श्रूयतां राम वक्ष्यामि सुग्रीवो नाम वानरः।
भ्रात्रा निरस्तः क्रुद्धेन वालिना शक्रसूनुना ॥ ३.७२.११ ॥
ఓ రామా, విను, సుగ్రీవుడనే వానరుని గురించి చెబుతాను; ఇంద్రుని కుమారుడైన వాలి కోపంతో అన్నగా అతన్ని వెళ్లగొట్టాడు.
3.72.12
ऋष्यमूके गिरिवरे पम्पापर्यन्तशोभिते।
निवसत्यात्मवान् वीरश्चतुर्भिः सह वानरैः ॥ ३.७२.१२ ॥
పంపా సరస్సు చివరి వరకు శోభిల్లే శ్రేష్ఠ పర్వతమైన ఋష్యమూకంపై, ఆత్మనిగ్రహం గల వీరుడు నలుగురు వానరులతో నివసిస్తున్నాడు.
3.72.13
वानरेन्द्रो महावीर्यस्तेजोवानमितप्रभः।
सत्यसंधो विनीतश्च धृतिमान् मतिमान् महान् ॥ ३.७२.१३ ॥
వానరేంద్రుడు మహా పరాక్రమవంతుడు, తేజస్వి, అపరిమిత కాంతి కలవాడు. సత్యసంధుడు, వినయశీలుడు, ధైర్యవంతుడు, బుద్ధిమంతుడు, మహనీయుడు.
3.72.14
दक्षः प्रगल्भो द्युतिमान् महाबलपराक्रमः।
भ्रात्रा विवासितो वीर राज्यहेतोर्महात्मना ॥ ३.७२.१४ ॥
అతడు దక్షుడు, ధైర్యవంతుడు, కాంతిమంతుడు, మహాబల పరాక్రమవంతుడు. ఓ వీరా, రాజ్యం కోసం మహాత్ముడైన తన సోదరుని చేత అతడు వెళ్లగొట్టబడ్డాడు.
3.72.15
स ते सहायो मित्रं च सीतायाः परिमार्गणे।
भविष्यति हि ते राम मा च शोके मनः कृथाः ॥ ३.७२.१५ ॥
సీతను వెతకడంలో అతడు నీకు సహాయకుడు, మిత్రుడు అవుతాడు. ఓ రామా, శోకంలో మనసు పెట్టకు.
3.72.16
भवितव्यं हि तच्चापि न तच्छक्यमिहान्यथा।
कर्तुमिक्ष्वाकुशार्दूल कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ३.७२.१६ ॥
అది తప్పకుండా జరగవలసినదే; ఇక్కడ దానిని మరోలా చేయడం సాధ్యం కాదు. ఇక్ష్వాకు వంశ వ్యాఘ్రమా, కాలాన్ని అతిక్రమించడం కష్టం.
3.72.17
गच्छ शीघ्रमितो वीर सुग्रीवं तं महाबलम्।
वयस्यं तं कुरु क्षिप्रमितो गत्वाद्य राघव ॥ ३.७२.१७ ॥
ఓ వీరా, ఇక్కడి నుండి వేగంగా వెళ్లు; ఆ మహాబలుడైన సుగ్రీవుడిని వెంటనే మిత్రునిగా చేసుకో. ఓ రాఘవా, ఈ రోజే ఇక్కడి నుండి వెళ్లి.
3.72.18
अद्रोहाय समागम्य दीप्यमाने विभावसौ।
न च ते सोऽवमन्तव्यः सुग्रीवो वानराधिपः ॥ ३.७२.१८ ॥
ద్రోహం చేయకుండా, ప్రజ్వలించే అగ్ని సాక్షిగా కలిసి, ఆ వానరాధిపతి సుగ్రీవుడిని నీవు అవమానించకూడదు.
3.72.19
कृतज्ञः कामरूपी च सहायार्थी च वीर्यवान्।
शक्तौ ह्यद्य युवां कर्तुं कार्यं तस्य चिकीर्षितम् ॥ ३.७२.१९ ॥
అతడు కృతజ్ఞుడు, ఇష్టరూపం ధరించగలవాడు, సహాయం కోరేవాడు, పరాక్రమవంతుడు. ఈ రోజు మీ ఇద్దరూ అతని అభీష్టకార్యాన్ని నెరవేర్చగల సమర్థులు.
3.72.20
कृतार्थो वाकृतार्थो वा तव कृत्यं करिष्यति।
स ऋक्षरजसः पुत्रः पम्पामटति शङ्कितः ॥ ३.७२.२० ॥
అతని కార్యం సిద్ధించినా సిద్ధించకపోయినా, అతడు మీ కార్యాన్ని చేస్తాడు. ఆ ఋక్షరజస్ కుమారుడు భయంతో పంపా సరస్సు చుట్టూ తిరుగుతున్నాడు.
3.72.21
भास्करस्यौरसः पुत्रो वालिना कृतकिल्बिषः।
संनिधायायुधं क्षिप्रमृष्यमूकालयं कपिम् ॥ ३.७२.२१ ॥
సూర్యుని ఔరస పుత్రుడు, వాలిచే అన్యాయం పొందినవాడు, ఆయుధాన్ని సిద్ధం చేసుకుని త్వరగా ఋష్యమూకంలో నివసించే ఆ వానరుడిని చేరుకోవాలి.
3.72.22
कुरु राघव सत्येन वयस्यं वनचारिणम्।
स हि स्थानानि कात्स्न्र्येन सर्वाणि कपिकुञ्जरः ॥ ३.७२.२२ ॥
ఓ రాఘవా, సత్యంతో ఆ అడవిలో తిరిగే మిత్రుడిని స్వీకరించు. ఆ వానరశ్రేష్ఠుడు అన్ని స్థలాలను పూర్తిగా ఎరుగును.
3.72.23
नरमांसाशिनां लोके नैपुण्यादधिगच्छति।
न तस्याविदितं लोके किंचिदस्ति हि राघव ॥ ३.७२.२३ ॥
లోకంలో నరమాంసభక్షకుల గురించి అతడు తన నేర్పుతో తెలుసుకుంటాడు. ఓ రాఘవా, లోకంలో అతనికి తెలియనిది ఏదీ లేదు.
3.72.24
यावत् सूर्यः प्रतपति सहस्रांशुः परंतप।
स नदीर्विपुलान् शैलान् गिरिदुर्गाणि कन्दरान् ॥ ३.७२.२४ ॥
ఓ పరంతపా, సహస్రకిరణుడైన సూర్యుడు ప్రకాశించినంత కాలం, అతడు నదులను, విశాల పర్వతాలను, గిరి దుర్గాలను, గుహలను వెదుకుతాడు.
3.72.25
अन्विष्य वानरैः सार्धं पत्नीं तेऽधिगमिष्यति।
वानरांश्च महाकायान् प्रेषयिष्यति राघव ॥ ३.७२.२५ ॥
ఓ రాఘవా! వానరులతో కలిసి వెతికి అతడు నీ భార్యను కనుగొంటాడు; మహాకాయులైన వానరులను కూడా పంపుతాడు.
3.72.26
दिशो विचेतुं तां सीतां त्वद्वियोगेन शोचतीम्।
अन्वेष्यति वरारोहां मैथिलीं रावणालये ॥ ३.७२.२६ ॥
నీ వియోగంతో శోకిస్తున్న ఆ సీతను వెతకడానికి దిక్కులన్నిటిలో, రావణుని నివాసంలో ఆ సుందరి మైథిలిని అన్వేషిస్తాడు.
3.72.27
स मेरुशृङ्गाग्रगतामनिन्दितां
प्रविश्य पातालतलेऽपि वाश्रिताम्।
प्लवङ्गमानामृषभस्तव प्रियां
निहत्य रक्षांसि पुनः प्रदास्यति ॥ ३.७२.२७ ॥
మేరు శిఖరాగ్రంపై ఉన్నా, పాతాళతలంలో ఆశ్రయం పొందినా, ఆ నిర్దోషురాలు నీ ప్రియురాలిని ప్రవేశించి, రాక్షసులను సంహరించి, మళ్లీ నీకు అప్పగిస్తాడు.