Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.75

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.75.1

दिवं तु तस्यां यातायां शबर्यां स्वेन तेजसा।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा चिन्तयामास राघवः ॥ ३.७५.१ ॥

ଶବରୀ ନିଜ ତେଜରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାପରେ, ରାଘବ ଭ୍ରାତା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଚିନ୍ତା କଲେ।

3.75.2

चिन्तयित्वा तु धर्मात्मा प्रभावं तं महात्मनाम्।
हितकारिणमेकाग्रं लक्ष्मणं राघवोऽब्रवीत् ॥ ३.७५.२ ॥

ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ସେହି ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଘବ ହିତକାରୀ ଓ ଏକାଗ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.75.3

दृष्टो मयाऽऽश्रमः सौम्य बह्वाश्चर्यः कृतात्मनाम्।
विश्वस्तमृगशार्दूलो नानाविहगसेवितः ॥ ३.७५.३ ॥

ହେ ସୌମ୍ୟ, କୃତାତ୍ମାମାନଙ୍କ ସେହି ଆଶ୍ରମ ମୁଁ ଦେଖିଲି; ତାହା ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ, ଯେଉଁଠାରେ ବାଘ ଓ ହରିଣ ନିର୍ଭୟରେ ରହନ୍ତି ଏବଂ ନାନା ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀ ତାହାକୁ ସେବା କରନ୍ତି।

3.75.4

सप्तानां च समुद्राणां तेषां तीर्थेषु लक्ष्मण।
उपस्पृष्टं च विधिवत् पितरश्चापि तर्पिताः ॥ ३.७५.४ ॥

ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସେହି ସାତ ସମୁଦ୍ରର ତୀର୍ଥରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଆଚମନ କରିଛୁ ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଛି।

3.75.5

प्रणष्टमशुभं यन्नः कल्याणं समुपस्थितम्।
तेन त्वेतत् प्रहृष्टं मे मनो लक्ष्मण सम्प्रति ॥ ३.७५.५ ॥

ଆମର ଯେଉଁ ଅଶୁଭ ଥିଲା ତାହା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, କଲ୍ୟାଣ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି; ତେଣୁ ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏବେ ମୋ ମନ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉଛି।

3.75.6

हृदये मे नरव्याघ्र शुभमाविर्भविष्यति।
तदागच्छ गमिष्यावः पम्पां तां प्रियदर्शनाम् ॥ ३.७५.६ ॥

ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ମୋ ହୃଦୟରେ ଶୁଭ ପ୍ରକାଶ ପାଇବ; ତେଣୁ ଆସ, ଆମେ ସେହି ପ୍ରିୟଦର୍ଶନା ପମ୍ପାକୁ ଯିବା।

3.75.7

ऋष्यमूको गिरिर्यत्र नातिदूरे प्रकाशते।
यस्मिन् वसति धर्मात्मा सुग्रीवोंऽशुमतः सुतः ॥ ३.७५.७ ॥

ଋଷ୍ୟମୂକ ପର୍ବତ ନିକଟରେ ହିଁ ଦେଖାଯାଉଛି; ସେଠାରେ ଅଂଶୁମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧର୍ମାତ୍ମା ସୁଗ୍ରୀବ ବାସ କରନ୍ତି।

3.75.8

नित्यं वालिभयात् त्रस्तश्चतुर्भिः सह वानरैः।
अहं त्वरे च तं द्रष्टुं सुग्रीवं वानरर्षभम् ॥ ३.७५.८ ॥

ବାଳୀଙ୍କ ଭୟରେ ସର୍ବଦା ତ୍ରସ୍ତ ସେ ଚାରିଜଣ ବାନରଙ୍କ ସହ ରହେ; ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମୁଁ ତ୍ୱରା କରୁଛି।

3.75.10

तदधीनं हि मे कार्यं सीतायाः परिमार्गणम्।
गच्छावस्त्वरितं तत्र ममापि त्वरते मनः।
आश्रमात्तु ततस्तस्मान्निष्क्रम्य स विशाम्पतिः ॥ ३.७५.१० ॥

ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ହିଁ ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ; ତାହା ତା'ରି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଚାଲ, ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଯିବା; ମୋ ମନ ମଧ୍ୟ ସେଆଡ଼େ ତ୍ୱରା କରୁଛି। ତା'ପରେ ସେ ଆଶ୍ରମରୁ ବାହାରି ସେ ନରାଧିପ

3.75.11

आजगाम ततः पम्पां लक्ष्मणेन सह प्रभुः।
समीक्षमाणः पुष्पाढ्यं सर्वतो विपुलद्रुमम् ॥ ३.७५.११ ॥

ତା'ପରେ ସେ ପ୍ରଭୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ପମ୍ପା ସରୋବରକୁ ଆସିଲେ; ସବୁଦିଗରେ ଫୁଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିଶାଳ ବୃକ୍ଷଯୁକ୍ତ ତାକୁ ଦେଖୁ ଦେଖୁ।

3.75.12

कोयष्टिभिश्चार्जुनकैः शतपत्रैश्च कीरकैः।
एतैश्चान्यैश्च बहुभिर्नादितं तद् वनं महत् ॥ ३.७५.१२ ॥

କୋୟଷ୍ଟି, ଅର୍ଜୁନକ, ଶତପତ୍ର ଓ କୀରକ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଏମାନଙ୍କ ସହ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ବିଶାଳ ବନ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିଲା।

3.75.13

स रामो विविधान् वृक्षान् सरांसि विविधानि च।
पश्यन् कामाभिसंतप्तो जगाम परमं ह्रदम् ॥ ३.७५.१३ ॥

ସେ ରାମ ବିବିଧ ବୃକ୍ଷ ଓ ବିବିଧ ସରୋବର ଦେଖି, କାମପୀଡ଼ାରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହ୍ରଦ ଆଡ଼େ ଗଲେ।

3.75.14

स तामासाद्य वै रामो दूरात् पानीयवाहिनीम्।
मतङ्गसरसं नाम ह्रदं समवगाहत ॥ ३.७५.१४ ॥

ରାମ ଦୂରରୁ ଜଳବାହିନୀ ସେହି ଧାରାରେ ପହଞ୍ଚି ମତଙ୍ଗସରୋବର ନାମକ ହ୍ରଦରେ ଭଲ ଭାବେ ସ୍ନାନ କଲେ।

3.75.15

तत्र जग्मतुरव्यग्रौ राघवौ हि समाहितौ।
स तु शोकसमाविष्टो रामो दशरथात्मजः ॥ ३.७५.१५ ॥

ସେଠାରେ ଦୁଇ ରାଘବ ଶାନ୍ତ ଓ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଗଲେ; କିନ୍ତୁ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମ ଶୋକରେ ଆବୃତ ଥିଲେ।

3.75.16

विवेश नलिनीं रम्यां पंकजैश्च समावृताम्।
तिलकाशोकपुंनागबकुलोद्दालकाशिनीम् ॥ ३.७५.१६ ॥

ସେ କମଳରେ ଆବୃତ, ତିଳକ, ଅଶୋକ, ପୁନ୍ନାଗ, ବକୁଳ ଓ ଉଦ୍ଦାଳକ ଗଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ରମଣୀୟ କମଳସରୋବରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

3.75.17

रम्योपवनसम्बाधां पद्मसम्पीडितोदकाम्।
स्फटिकोपमतोयां तां श्लक्ष्णवालुकसंतताम् ॥ ३.७५.१७ ॥

ସେହି ସରୋବର ରମଣୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଘେରା ଥିଲା; କମଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳ ସ୍ଫଟିକ ପରି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଥିଲା; ତାହା ମସୃଣ ବାଲିରେ ବିଛା ହୋଇଥିଲା।

3.75.18

मत्स्यकच्छपसम्बाधां तीरस्थद्रुमशोभिताम्।
सखीभिरिव संयुक्तां लताभिरनुवेष्टिताम् ॥ ३.७५.१८ ॥

ତାହା ମାଛ ଓ କଇଁଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; କୂଳର ଗଛରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା; ସଖୀମାନଙ୍କ ପରି ଲତା ତାହାକୁ ବେଢ଼ି ରହିଥିଲା।

3.75.19

किंनरोरगगन्धर्वयक्षराक्षससेविताम्।
नानाद्रुमलताकीर्णां शीतवारिनिधिं शुभाम् ॥ ३.७५.१९ ॥

କିନ୍ନର, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ଅନେକ ଗଛ ଓ ଲତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶୀତଳ ଜଳର ଭଣ୍ଡାର, ଶୁଭ ସେହି ସରୋବର ଥିଲା।

3.75.20

पद्मसौगन्धिकैस्ताम्रां शुक्लां कुमुदमण्डलैः।
नीलां कुवलयोद्घाटैर्बहुवर्णां कुथामिव ॥ ३.७५.२० ॥

ପଦ୍ମ ଓ ସୌଗନ୍ଧିକ ଫୁଲରେ ସେ ସରୋବର ଲାଲ, କୁମୁଦ ସମୂହରେ ଧଳା, ବିକଶିତ ନୀଳୋତ୍ପଳରେ ନୀଳ ଏବଂ ବହୁବର୍ଣ୍ଣ ବିଛାଯାଇଥିବା ଗାଲିଚା ପରି ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା।

3.75.21

अरविन्दोत्पलवतीं पद्मसौगन्धिकायुताम्।
पुष्पिताम्रवणोपेतां बर्हिणोद्घुष्टनादिताम् ॥ ३.७५.२१ ॥

ତାହା ଅରବିନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ପଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପଦ୍ମ ଓ ସୌଗନ୍ଧିକରେ ଯୁକ୍ତ, ବିକଶିତ ଆମ୍ବ ବନରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ମୟୂରର ଡାକରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ଥିଲା।

3.75.22

स तां दृष्ट्वा ततः पम्पां रामः सौमित्रिणा सह।
विललाप च तेजस्वी रामो दशरथात्मजः ॥ ३.७५.२२ ॥

ତା'ପରେ ପମ୍ପା ସରୋବର ଦେଖି ସୌମିତ୍ରିଙ୍କ ସହିତ ଦଶରଥପୁତ୍ର ତେଜସ୍ବୀ ରାମ ବିଳାପ କଲେ।

3.75.23

तिलकैर्बीजपूरैश्च वटैः शुक्लद्रुमैस्तथा।
पुष्पितैः करवीरैश्च पुंनागैश्च सुपुष्पितैः ॥ ३.७५.२३ ॥

ତିଳକ, ବୀଜପୂର, ବଟ, ଧଳା ଫୁଲ ଗଛ, ବିକଶିତ କରବୀର ଓ ପୁନ୍ନାଗ ଗଛରେ ତାହା ଶୋଭିତ ଥିଲା।

3.75.24

मालतीकुन्दगुल्मैश्च भण्डीरैर्निचुलैस्तथा।
अशोकैः सप्तपर्णैश्च कतकैरतिमुक्तकैः ॥ ३.७५.२४ ॥

ମାଳତୀ, କୁନ୍ଦ ଓ ଗୁଲ୍ମ ଫୁଲରେ, ଭଣ୍ଡୀର, ନିଚୁଳ, ଅଶୋକ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, କତକ ଓ ଅତିମୁକ୍ତକରେ ତାହା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।

3.75.25

अन्यैश्च विविधैर्वृक्षैः प्रमदामिव शोभिताम्।
अस्यास्तीरे तु पूर्वोक्तः पर्वतो धातुमण्डितः ॥ ३.७५.२५ ॥

ଅନ୍ୟ ବିବିଧ ଗଛରେ ତାହା ନାରୀ ପରି ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଏହାର କୂଳରେ ପୂର୍ବରେ କଥିତ ପର୍ବତ ଧାତୁରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।

3.75.26

ऋष्यमूक इति ख्यातश्चित्रपुष्पितपादपः।
हरिर्ऋक्षरजोनाम्नः पुत्रस्तस्य महात्मनः ॥ ३.७५.२६ ॥

ଋଷ୍ୟମୂକ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ସେହି ପର୍ବତ ବିଚିତ୍ର ଫୁଲିତ ବୃକ୍ଷରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ତାହା ମହାତ୍ମା ଋକ୍ଷରଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ହରିଙ୍କର।

3.75.27

अध्यास्ते तु महावीर्यः सुग्रीव इति विश्रुतः।
सुग्रीवमभिगच्छ त्वं वानरेन्द्रं नरर्षभ ॥ ३.७५.२७ ॥

ସେଠାରେ ମହାପରାକ୍ରମୀ, ସୁଗ୍ରୀବ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ବାନରରାଜ ବାସ କରନ୍ତି। ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ସେହି ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ।

3.75.28

इत्युवाच पुनर्वाक्यं लक्ष्मणं सत्यविक्रमः।
कथं मया विना सीतां शक्यं लक्ष्मण जीवितुम् ॥ ३.७५.२८ ॥

ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ରାମ ପୁନର୍ବାର ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ: "ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୋ ବିନା ସୀତା ବିନା କିପରି ବଞ୍ଚିବା ସମ୍ଭବ?"

3.75.29

इत्येवमुक्त्वा मदनाभिपीडितः
स लक्ष्मणं वाक्यमनन्यचेतनः।
विवेश पम्पां नलिनीमनोरमां
तमुत्तमं शोकमुदीरयाणः ॥ ३.७५.२९ ॥

ଏହିପରି କହି, କାମପୀଡ଼ିତ ସେ, କେବଳ ସୀତାଙ୍କଠାରେ ମନ ନିବଦ୍ଧ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସେହି କଥା କହି, ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କରି ପଦ୍ମରେ ମନୋରମ ପମ୍ପା ସରୋବରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

3.75.30

क्रमेण गत्वा प्रविलोकयन् वनं
ददर्श पम्पां शुभदर्शकाननाम्।
अनेकनानाविधपक्षिसंकुलां
विवेश रामः सह लक्ष्मणेन ॥ ३.७५.३० ॥

କ୍ରମେ ଆଗକୁ ଯାଇ, ବନକୁ ଦେଖି, ସୁନ୍ଦର ଦୃଶ୍ୟର ବନରେ ଘେରା, ନାନା ପ୍ରକାରର ପକ୍ଷୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ପମ୍ପାକୁ ସେ ଦେଖିଲେ। ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ତହିଁରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।