वाल्मीकि रामायण · सर्ग 3.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.8.1
रामस्तु सहसौमित्रिः सुतीक्ष्णेनाभिपूजितः।
परिणाम्य निशां तत्र प्रभाते प्रत्यबुध्यत ॥ ३.८.१ ॥
सुतीक्ष्णांनी सन्मानित केलेले राम, सौमित्रीसह तेथे रात्र घालवून प्रभातकाळी जागे झाले.
3.8.2
उत्थाय च यथाकालं राघवः सह सीतया।
उपस्पृश्य सुशीतेन तोयेनोत्पलगन्धिना ॥ ३.८.२ ॥
यथाकाळी उठून राघवांनी सीतेसह कमळाच्या सुगंधाच्या अतिशीत पाण्याने आचमन केले.
3.8.3
अथ तेऽग्निं सुरांश्चैव वैदेही रामलक्ष्मणौ।
काल्यं विधिवदभ्यर्च्य तपस्विशरणे वने ॥ ३.८.३ ॥
मग वैदेही सीता आणि राम-लक्ष्मण यांनी तपस्व्यांच्या आश्रयभूत त्या वनात विधिपूर्वक पहाटे अग्नी आणि देवतांची पूजा केली.
3.8.4
उदयन्तं दिनकरं दृष्ट्वा विगतकल्मषाः।
सुतीक्ष्णमभिगम्येदं श्लक्ष्णं वचनमब्रुवन् ॥ ३.८.४ ॥
उगवता सूर्य पाहून, निष्पाप झालेल्या त्यांनी सुतीक्ष्णांजवळ जाऊन हे मृदु वचन सांगितले.
3.8.5
सुखोषिताः स्म भगवंस्त्वया पूज्येन पूजिताः।
आपृच्छामः प्रयास्यामो मुनयस्त्वरयन्ति नः ॥ ३.८.५ ॥
हे भगवन्, पूज्य अशा आपल्याकडून आम्ही सुखाने राहिलो आणि सन्मानित झालो. आता निरोप घेतो, जाऊ; मुनी आम्हाला घाई करत आहेत.
3.8.6
त्वरामहे वयं द्रष्टुं कृत्स्नमाश्रममण्डलम्।
ऋषीणां पुण्यशीलानां दण्डकारण्यवासिनाम् ॥ ३.८.६ ॥
दंडकारण्यात राहणाऱ्या पुण्यशील ऋषींचे संपूर्ण आश्रममंडळ पाहण्यासाठी आम्ही घाई करत आहोत.
3.8.7
अभ्यनुज्ञातुमिच्छामः सहैभिर्मुनिपुंगवैः।
धर्मनित्यैस्तपोदान्तैर्विशिखैरिव पावकैः ॥ ३.८.७ ॥
धर्मात नित्य रत, तपाने संयमी आणि बाण व अग्नीप्रमाणे तेजस्वी अशा या मुनिश्रेष्ठांचा निरोप घेण्याची आमची इच्छा आहे.
3.8.8
अविषह्यातपो यावत् सूर्यो नातिविराजते।
अमार्गेणागतां लक्ष्मीं प्राप्येवान्वयवर्जितः ॥ ३.८.८ ॥
सूर्याचा असह्य ताप अजून प्रखर होण्यापूर्वी, अन्यायी मार्गाने आलेली संपत्ती मिळवून वंशहीन झालेल्या माणसाप्रमाणे (आपण निघू).
3.8.9
तावदिच्छामहे गन्तुमित्युक्त्वा चरणौ मुनेः।
ववन्दे सहसौमित्रिः सीतया सह राघवः ॥ ३.८.९ ॥
"आता आम्हाला जायचे आहे" असे म्हणून राघवाने सौमित्री आणि सीतेसह मुनींच्या चरणांना वंदन केले.
3.8.10
तौ संस्पृशन्तौ चरणावुत्थाप्य मुनिपुंगवः।
गाढमाश्लिष्य सस्नेहमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.८.१० ॥
ते दोघे त्यांचे चरण स्पर्श करत असताना, मुनिश्रेष्ठांनी त्यांना उठवून घट्ट आलिंगन दिले आणि स्नेहाने हे शब्द म्हटले.
3.8.11
अरिष्टं गच्छ पन्थानं राम सौमित्रिणा सह।
सीतया चानया सार्धं छाययेवानुवृत्तया ॥ ३.८.११ ॥
हे राम, सौमित्रीसह सुरक्षितपणे वाटेने जा; आणि सावलीप्रमाणे अनुसरणारी ही सीताही तुमच्यासोबत चालू दे.
3.8.12
पश्याश्रमपदं रम्यं दण्डकारण्यवासिनाम्।
एषां तपस्विनां वीर तपसा भावितात्मनाम् ॥ ३.८.१२ ॥
हे वीरा, दंडकारण्यात राहणाऱ्या या तपस्व्यांचा रमणीय आश्रम पाहा; ज्यांचे आत्मे तपाने शुद्ध झाले आहेत.
3.8.13
सुप्राज्यफलमूलानि पुष्पितानि वनानि च।
प्रशस्तमृगयूथानि शान्तपक्षिगणानि च ॥ ३.८.१३ ॥
फळे-मुळांनी समृद्ध आणि फुलांनी बहरलेली वने आहेत; तेथे उत्तम हरिणांचे कळप आणि शांत पक्ष्यांचे थवे आहेत.
3.8.14
फुल्लपङ्कजखण्डानि प्रसन्नसलिलानि च।
कारण्डवविकीर्णानि तटाकानि सरांसि च ॥ ३.८.१४ ॥
उमललेल्या कमळांच्या गुच्छांनी आणि स्वच्छ पाण्याने भरलेली तळी व सरोवरे आहेत; त्यांत कारंडव पक्षी विखुरलेले आहेत.
3.8.15
द्रक्ष्यसे दृष्टिरम्याणि गिरिप्रस्रवणानि च।
रमणीयान्यरण्यानि मयूराभिरुतानि च ॥ ३.८.१५ ॥
डोळ्यांना सुंदर वाटणारे पर्वतीय झरे आणि मोरांच्या केकांनी निनादणारी रमणीय अरण्ये तू पाहशील.
3.8.16
गम्यतां वत्स सौमित्रे भवानपि च गच्छतु।
आगन्तव्यं च ते दृष्ट्वा पुनरेवाश्रमं प्रति ॥ ३.८.१६ ॥
हे वत्सा सौमित्री, तूही जा; पाहून झाल्यावर पुन्हा आश्रमाकडे परत यायचे आहे.
3.8.17
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा काकुत्स्थः सहलक्ष्मणः।
प्रदक्षिणं मुनिं कृत्वा प्रस्थातुमुपचक्रमे ॥ ३.८.१७ ॥
असे सांगितल्यावर 'ठीक आहे' म्हणून काकुत्स्थ राम लक्ष्मणासह मुनींना प्रदक्षिणा घालून निघू लागला.
3.8.18
ततः शुभतरे तूणी धनुषी चायतेक्षणा।
ददौ सीता तयोर्भ्रात्रोः खड्गौ च विमलौ ततः ॥ ३.८.१८ ॥
मग दीर्घनेत्री सीतेने त्या दोन्ही बंधूंना अत्यंत शुभ अशी दोन भाते, दोन धनुष्ये आणि नंतर दोन निर्मळ तलवारी दिल्या.
3.8.19
आबध्य च शुभे तूणी चापे चादाय सस्वने।
निष्क्रान्तावाश्रमाद् गन्तुमुभौ तौ रामलक्ष्मणौ ॥ ३.८.१९ ॥
शुभ दोन भाते बांधून, धनुष्ये घेऊन, टणत्कारासह ते दोघे राम आणि लक्ष्मण आश्रमातून निघाले.
3.8.20
शीघ्रं तौ रूपसम्पन्नावनुज्ञातौ महर्षिणा।
प्रस्थितौ धृतचापासी सीतया सह राघवौ ॥ ३.८.२० ॥
महर्षींची अनुज्ञा मिळाल्यावर, सुंदर रूप असलेले ते दोघे राघव, धनुष्य आणि तलवार धारण करून, लवकरच सीतेसह निघाले.