ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.10.1
ततः क्रोधसमाविष्टं संरब्धं तमुपागतम्।
अहं प्रसादयांचक्रे भ्रातरं हितकाम्यया ॥ ४.१०.१ ॥
ಆಗ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅತ್ಯಂತ ಆವೇಶದಿಂದ ಬಂದ ಆ ಸಹೋದರನನ್ನು ಅವನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ನಾನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದೆನು.
4.10.2
दिष्ट्यासि कुशली प्राप्तो निहतश्च त्वया रिपुः।
अनाथस्य हि मे नाथस्त्वमेकोऽनाथनन्दन ॥ ४.१०.२ ॥
ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನೀನು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದೆ, ಶತ್ರುವನ್ನು ನೀನೇ ಕೊಂದೆ. ಅನಾಥನಾದ ನನಗೆ ನೀನೊಬ್ಬನೇ ನಾಥ, ಅನಾಥರಿಗೆ ಆನಂದ ನೀಡುವವನೇ.
4.10.3
इदं बहुशलाकं ते पूर्णचन्द्रमिवोदितम्।
छत्रं सवालव्यजनं प्रतीच्छस्व मया धृतम् ॥ ४.१०.३ ॥
ಈ ಅನೇಕ ಕಡ್ಡಿಗಳುಳ್ಳ ಛತ್ರ, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಉದಯಿಸಿದಂತಿದೆ, ಚಾಮರದೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಹಿಡಿದದ್ದು; ಇದನ್ನು ನೀನು ಸ್ವೀಕರಿಸು.
4.10.4
आर्तस्तत्र बिलद्वारि स्थितः संवत्सरं नृप।
दृष्ट्वा च शोणितं द्वारि बिलाच्चापि समुत्थितम् ॥ ४.१०.४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ದುಃಖದಿಂದ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಗುಹೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ನಿಂತಿದ್ದೆ. ಗುಹೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುಹೆಯಿಂದಲೂ ಉಕ್ಕಿ ಬಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ನೋಡಿ—
4.10.5
शोकसंविग्नहृदयो भृशं व्याकुलितेन्द्रियः।
अपिधाय बिलद्वारं शैलशृङ्गेण तत् तदा ॥ ४.१०.५ ॥
ಶೋಕದಿಂದ ನಡುಗಿದ ಹೃದಯದವನಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡ ಇಂದ್ರಿಯಗಳುಳ್ಳವನಾಗಿ ನಾನು, ಆಗ ಆ ಗುಹೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ—
4.10.6
तस्माद् देशादपाक्रम्य किष्किन्धां प्राविशं पुनः।
विषादात्त्विह मां दृष्ट्वा पौरैर्मन्त्रिभिरेव च ॥ ४.१०.६ ॥
ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದುಃಖದಲ್ಲಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ಪೌರರು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳೂ—
4.10.7
अभिषिक्तो न कामेन तन्मे क्षन्तुं त्वमर्हसि।
त्वमेव राजा मानार्हः सदा चाहं यथा पुरा ॥ ४.१०.७ ॥
ಆಸೆಯಿಂದ ನಾನು ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾಗಲಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು. ನೀನೇ ಗೌರವಾರ್ಹ ರಾಜ; ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮೊದಲಿನಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತೇನೆ.
4.10.8
राजभावे नियोगोऽयं मम त्वद्विरहात् कृतः।
सामात्यपौरनगरं स्थितं निहतकण्टकम् ॥ ४.१०.८ ॥
ರಾಜಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಈ ನೇಮಕವನ್ನು ನಿನ್ನ ವಿರಹದಿಂದ ನಾನು ಮಾಡಿದೆ. ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರೊಂದಿಗೆ ಈ ನಗರವು ಕಂಟಕಗಳಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
4.10.9
न्यासभूतमिदं राज्यं तव निर्यातयाम्यहम्।
मा च रोषं कृथाः सौम्य मम शत्रुनिषूदन ॥ ४.१०.९ ॥
ಈ ರಾಜ್ಯ ನಿನ್ನ ಠೇವಣಿ; ನಾನು ಅದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಸೌಮ್ಯನೇ, ಶತ್ರುನಾಶಕನೇ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಡ.
4.10.10
याचे त्वां शिरसा राजन् मया बद्धोऽयमञ्जलिः।
बलादस्मिन् समागम्य मन्त्रिभिः पुरवासिभिः ॥ ४.१०.१० ॥
ರಾಜನೇ, ತಲೆಬಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾಚಿಸುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನಿಂದ ಈ ಅಂಜಲಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿ (ನನ್ನನ್ನು ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು).
4.10.11
राजभावे नियुक्तोऽहं शून्यदेशजिगीषया।
स्निग्धमेवं ब्रुवाणं मां स विनिर्भर्त्स्य वानरः ॥ ४.१०.११ ॥
ರಾಜಪದವಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ನೇಮಕಗೊಂಡೆ, ಶೂನ್ಯ ದೇಶವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಆಸೆಯಿಂದ. ಹೀಗೆ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ಆ ವಾನರನು ಗದರಿಸಿದನು.
4.10.12
धिक्त्वामिति च मामुक्त्वा बहु तत्तदुवाच ह।
प्रकृतीश्च समानीय मन्त्रिणश्चैव सम्मतान् ॥ ४.१०.१२ ॥
'ನಿನಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ' ಎಂದು ನನಗೆ ಹಲವು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ನಂತರ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕರೆದು (ಅವನು ಮಾತನಾಡಿದನು).
4.10.13
मामाह सुहृदां मध्ये वाक्यं परमगर्हितम्।
विदितं वो मया रात्रौ मायावी स महासुरः ॥ ४.१०.१३ ॥
ಸ್ನೇಹಿತರ ನಡುವೆ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನಿಂದನೀಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ ನಿಂದಿಸಿದನು. ರಾತ್ರಿ ಆ ಮಾಯಾವಿ ಮಹಾಸುರನನ್ನು ನೀವು ತಿಳಿದಿದ್ದೀರಿ.
4.10.14
मां समाह्वयत क्रुद्धो युद्धाकांक्षी तदा पुरा।
तस्य तद् भाषितं श्रुत्वा निःसृतोऽहं नृपालयात् ॥ ४.१०.१४ ॥
ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಅವನು ಆಗ ಹಿಂದೆ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದನು. ಅವನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ರಾಜಭವನದಿಂದ ಹೊರಬಂದೆನು.
4.10.15
अनुयातश्च मां तूर्णमयं भ्राता सुदारुणः।
स तु दृष्ट्वैव मां रात्रौ सद्वितीयं महाबलः ॥ ४.१०.१५ ॥
ಈ ಭಯಂಕರ ಸಹೋದರ ವೇಗವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಆ ಮಹಾಬಲಿ ರಾತ್ರಿ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೇ ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗೆ...
4.10.16
प्राद्रवद् भयसंत्रस्तो वीक्ष्यावां समुपागतौ।
अभिद्रुतस्तु वेगेन विवेश स महाबिलम् ॥ ४.१०.१६ ॥
ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಹತ್ತಿರ ಬರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿ ಓಡಿಹೋದನು. ವೇಗವಾಗಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು ಆ ದೊಡ್ಡ ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
4.10.17
तं प्रविष्टं विदित्वा तु सुघोरं सुमहद्बिलम्।
अयमुक्तोऽथ मे भ्राता मया तु क्रूरदर्शनः ॥ ४.१०.१७ ॥
ಅವನು ಆ ಅತಿ ಭಯಂಕರ, ದೊಡ್ಡ ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನೆಂದು ತಿಳಿದು, ನಾನು ಈ ಕ್ರೂರದರ್ಶನ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ.
4.10.18
अहत्वा नास्ति मे शक्तिः प्रतिगन्तुमितः पुरीम्।
बिलद्वारि प्रतीक्ष त्वं यावदेनं निहन्म्यहम् ॥ ४.१०.१८ ॥
ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುವ ಶಕ್ತಿ ನನಗಿಲ್ಲ. ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವರೆಗೆ ನೀನು ಗುಹೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕಾಯಿರಿ.
4.10.19
स्थितोऽयमिति मत्वाहं प्रविष्टस्तु दुरासदम्।
तं मे मार्गयतस्तत्र गतः संवत्सरस्तदा ॥ ४.१०.१९ ॥
ಅವನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ನಾನು ಆ ದುರ್ಗಮ ಬಿಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವಾಗ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆಯಿತು.
4.10.20
स तु दृष्टो मया शत्रुरनिर्वेदाद् भयावहः।
निहतश्च मया सद्यः स सर्वैः सह बन्धुभिः ॥ ४.१०.२० ॥
ಆದರೆ ಆ ಭಯಂಕರ ಶತ್ರುವನ್ನು ನಾನು ಆಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಕಂಡೆ; ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನನ್ನು ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಹರಿಸಿದೆ.
4.10.21
तस्यास्यात्तु प्रवृत्तेन रुधिरौघेण तद्बिलम्।
पूर्णमासीद् दुराक्रामं स्तनतस्तस्य भूतले ॥ ४.१०.२१ ॥
ಅವನ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹರಿದ ರಕ್ತದ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಆ ಬಿಲ ತುಂಬಿತು; ದಾಟಲು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಅವನು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
4.10.22
सूदयित्वा तु तं शत्रुं विक्रान्तं तमहं सुखम्।
निष्क्रामं नैव पश्यामि बिलस्य पिहितं मुखम् ॥ ४.१०.२२ ॥
ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಶತ್ರುವನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರವೂ ನಾನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊರಬರುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಬಿಲದ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
4.10.23
विक्रोशमानस्य तु मे सुग्रीवेति पुनः पुनः।
यतः प्रतिवचो नास्ति ततोऽहं भृशदुःखितः ॥ ४.१०.२३ ॥
ನಾನು "ಸುಗ್ರೀವ!" ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಕೂಗಿದರೂ ಉತ್ತರ ಸಿಗದ ಕಾರಣ ನಾನು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾದೆ.
4.10.24
पादप्रहारैस्तु मया बहुभिः परिपातितम्।
ततोऽहं तेन निष्क्रम्य पथा पुरमुपागतः ॥ ४.१०.२४ ॥
ಆಗ ನಾನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕಾಲಿನ ಏಟುಗಳಿಂದ (ದ್ವಾರವನ್ನು) ಬೀಳಿಸಿದೆ; ನಂತರ ಆ ದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಹೊರಬಂದು ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ.
4.10.25
तत्रानेनास्मि संरुद्धो राज्यं मृगयताऽऽत्मनः।
सुग्रीवेण नृशंसेन विस्मृत्य भ्रातृसौहृदम् ॥ ४.१०.२५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ತಡೆದನು, ತನಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ. ಕ್ರೂರ ಸುಗ್ರೀವನು ಸಹೋದರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಮರೆತು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದನು.
4.10.26
एवमुक्त्वा तु मां तत्र वस्त्रेणैकेन वानरः।
तदा निर्वासयामास वाली विगतसाध्वसः ॥ ४.१०.२६ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಆ ವಾನರನು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಆಗ ಹೊರಗಟ್ಟಿದನು. ವಾಲಿ ಭಯರಹಿತನಾಗಿದ್ದನು.
4.10.27
तेनाहमपविद्धश्च हृतदारश्च राघव।
तद्भयाच्च महीं सर्वां क्रान्तवान् सवनार्णवाम् ॥ ४.१०.२७ ॥
ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಹೊರಗಟ್ಟಿ, ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು, ಓ ರಾಘವ. ಅವನ ಭಯದಿಂದ ನಾನು ಸಾಗರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಇಡೀ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡಿದೆ.
4.10.28
ऋष्यमूकं गिरिवरं भार्याहरणदुःखितः।
प्रविष्टोऽस्मि दुराधर्षं वालिनः कारणान्तरे ॥ ४.१०.२८ ॥
ಪತ್ನಿಯ ಅಪಹರಣದಿಂದ ದುಃಖಿತನಾಗಿ, ನಾನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತ ಋಷ್ಯಮೂಕವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ; ಅದು ವಾಲಿಗೆ ಅಗಮ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಬೇರೆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ.
4.10.29
एतत्ते सर्वमाख्यातं वैरानुकथनं महत्।
अनागसा मया प्राप्तं व्यसनं पश्य राघव ॥ ४.१०.२९ ॥
ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ, ಈ ದೊಡ್ಡ ವೈರದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು. ನಿರಪರಾಧಿಯಾದ ನಾನು ಈ ಆಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ನೋಡಿ, ಓ ರಾಘವ.
4.10.30
वालिनश्च भयात् तस्य सर्वलोकभयापह।
कर्तुमर्हसि मे वीर प्रसादं तस्य निग्रहात् ॥ ४.१०.३० ॥
ವಾಲಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಅವನ ಭಯದಿಂದ, ಸರ್ವಲೋಕದ ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವವನೇ, ವೀರನೇ, ಅವನನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ತೋರಬೇಕು.
4.10.31
एवमुक्तः स तेजस्वी धर्मज्ञो धर्मसंहितम्।
वचनं वक्तुमारेभे सुग्रीवं प्रहसन्निव ॥ ४.१०.३१ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ತೇಜಸ್ವಿ, ಧರ್ಮಜ್ಞ ರಾಮನು ನಗುತ್ತಾ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
4.10.32
अमोघाः सूर्यसंकाशा निशिता मे शरा इमे।
तस्मिन् वालिनि दुर्वृत्ते पतिष्यन्ति रुषान्विताः ॥ ४.१०.३२ ॥
ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಈ ನನ್ನ ಹರಿತವಾದ, ಅಮೋಘ ಬಾಣಗಳು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ ಆ ದುರಾಚಾರಿ ವಾಲಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವವು.
4.10.33
यावत् तं नहि पश्येयं तव भार्यापहारिणम्।
तावत् स जीवेत् पापात्मा वाली चारित्रदूषकः ॥ ४.१०.३३ ॥
ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದವನನ್ನು ನಾನು ನೋಡುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ, ಆ ಪಾಪಿ, ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ಕೆಡಿಸುವ ವಾಲಿ ಬದುಕಿರಲಿ.
4.10.34
आत्मानुमानात् पश्यामि मग्नस्त्वं शोकसागरे।
त्वामहं तारयिष्यामि बाढं प्राप्स्यसि पुष्कलम् ॥ ४.१०.३४ ॥
ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅನುಭವದಿಂದಲೇ ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಶೋಕಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವೆ. ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ದಡ ಸೇರಿಸುವೆ; ನೀನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
4.10.35
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा हर्षपौरुषवर्धनम्।
सुग्रीवः परमप्रीतः सुमहद्वाक्यमब्रवीत् ॥ ४.१०.३५ ॥
ಅವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹರ್ಷ ಮತ್ತು ಪೌರುಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಆ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಸುಗ್ರೀವನು ಈ ದೊಡ್ಡ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.