Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.13.1
ऋष्यमूकात् स धर्मात्मा किष्किन्धां लक्ष्मणाग्रजः।
जगाम सह सुग्रीवो वालिविक्रमपालिताम् ॥ ४.१३.१ ॥
Desde Ṛṣyamūka, el de alma justa, hermano mayor de Lakṣmaṇa, marchó con Sugrīva hacia Kiṣkindhā, la ciudad protegida por el valor de Vāli.
4.13.2
समुद्यम्य महच्चापं रामः काञ्चनभूषितम्।
शरांश्चादित्यसंकाशान् गृहीत्वा रणसाधकान् ॥ ४.१३.२ ॥
Rāma alzó su gran arco adornado con oro y tomó flechas semejantes al sol, eficaces en la batalla.
4.13.3
अग्रतस्तु ययौ तस्य राघवस्य महात्मनः।
सुग्रीवः संहतग्रीवो लक्ष्मणश्च महाबलः ॥ ४.१३.३ ॥
Delante de aquel magnánimo Rāghava iba Sugrīva, de cuello robusto, y también Lakṣmaṇa, de gran fuerza.
4.13.4
पृष्ठतो हनुमान् वीरो नलो नीलश्च वीर्यवान्।
तारश्चैव महातेजा हरियूथपयूथपः ॥ ४.१३.४ ॥
Detrás iban el héroe Hanumān, Nala, el valiente Nīla y el gran resplandeciente Tāra, jefe de los jefes de las tropas de monos.
4.13.5
ते वीक्षमाणा वृक्षांश्च पुष्पभारावलम्बिनः।
प्रसन्नाम्बुवहाश्चैव सरितः सागरंगमाः ॥ ४.१३.५ ॥
Contemplando los árboles colgantes de flores y los ríos de aguas claras que corren hacia el mar, avanzaban.
4.13.6
कन्दराणि च शैलांश्च निर्दराणि गुहास्तथा।
शिखराणि च मुख्यानि दरीश्च प्रियदर्शनाः ॥ ४.१३.६ ॥
Cuevas y montañas, barrancos y grutas, los picos principales y los valles agradables a la vista.
4.13.7
वैदूर्यविमलैस्तोयैः पद्मैश्चाकोशकुड्मलैः।
शोभितान् सजलान् मार्गे तटाकांश्चावलोकयन् ॥ ४.१३.७ ॥
Contemplando los estanques del camino, llenos de agua, adornados con loto en flor y en capullo, con aguas claras como lapislázuli.
4.13.8
कारण्डैः सारसैर्हंसैर्वञ्जुलैर्जलकुक्कुटैः।
चक्रवाकैस्तथा चान्यैः शकुनैः प्रतिनादितान् ॥ ४.१३.८ ॥
Resonando con los cantos de patos kāraṇḍava, grullas sārasa, cisnes, aves vañjula, polluelas de agua, patos cakravāka y otras aves.
4.13.9
मृदुशष्पाङ्कुराहारान्निर्भयान् वनगोचरान्।
चरतः सर्वतः पश्यन् स्थलीषु हरिणान् स्थितान् ॥ ४.१३.९ ॥
Viendo por todas partes a los ciervos, que se alimentan de tiernos brotes de hierba, sin miedo, que vagan por el bosque, pastando y de pie en el llano.
4.13.10
तटाकवैरिणश्चापि शुक्लदन्तविभूषितान्।
घोरानेकचरान् वन्यान् द्विरदान् कूलघातिनः ॥ ४.१३.१० ॥
También los elefantes salvajes, enemigos de las orillas de los lagos, adornados con colmillos blancos, feroces, que vagan solos, derribando las orillas.
4.13.11
मत्तान् गिरितटोत्कृष्टान् पर्वतानिव जङ्गमान्।
वानरान् द्विरदप्रख्यान् महीरेणुसमुक्षितान् ॥ ४.१३.११ ॥
Los monos, enloquecidos, erguidos en las laderas de la montaña, como montañas que se mueven, semejantes a elefantes, cubiertos del polvo de la tierra.
4.13.12
वने वनचरांश्चान्यान् खेचरांश्च विहंगमान्।
पश्यन्तस्त्वरिता जग्मुः सुग्रीववशवर्तिनः ॥ ४.१३.१२ ॥
Viendo a los otros habitantes del bosque y a las aves que vuelan en el cielo, los que obedecen a Sugrīva avanzaron con rapidez.
4.13.13
तेषां तु गच्छतां तत्र त्वरितं रघुनन्दनः।
द्रुमषण्डवनं दृष्ट्वा रामः सुग्रीवमब्रवीत् ॥ ४.१३.१३ ॥
Mientras avanzaban rápidamente, Rāma, deleite de los Raghus, vio la espesura de árboles y habló a Sugrīva.
4.13.14
एष मेघ इवाकाशे वृक्षषण्डः प्रकाशते।
मेघसंघातविपुलः पर्यन्तकदलीवृतः ॥ ४.१३.१४ ॥
Mira, la espesura de árboles resplandece en el cielo como una nube, vasta como una masa de nubes, rodeada en sus bordes de plataneros.
4.13.15
किमेतज्ज्ञातुमिच्छामि सखे कौतूहलं मम।
कौतूहलापनयनं कर्तुमिच्छाम्यहं त्वया ॥ ४.१३.१५ ॥
Amigo, deseo saber qué es esto; quisiera que tú disiparas mi curiosidad.
4.13.16
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राघवस्य महात्मनः।
गच्छन् नेवाचचक्षेऽथ सुग्रीवस्तन्महद् वनम् ॥ ४.१३.१६ ॥
Al oír las palabras del magnánimo Rāghava, Sugrīva, mientras caminaban, describió aquel gran bosque.
4.13.17
एतद् राघव विस्तीर्णमाश्रमं श्रमनाशनम्।
उद्यानवनसम्पन्नं स्वादुमूलफलोदकम् ॥ ४.१३.१७ ॥
Este vasto ermitaño, oh Rāghava, disipa la fatiga; abunda en jardines y arboledas, con raíces dulces, frutos y agua.
4.13.18
अत्र सप्तजना नाम मुनयः संशितव्रताः।
सप्तैवासन्नधःशीर्षा नियतं जलशायिनः ॥ ४.१३.१८ ॥
Aquí están los sabios llamados los Siete, de votos severos; los siete, con la cabeza hacia abajo, duermen siempre en el agua.
4.13.19
सप्तरात्रे कृताहारा वायुनाचलवासिनः।
दिवं वर्षशतैर्याताः सप्तभिः सकलेवराः ॥ ४.१३.१९ ॥
Habiendo tomado alimento cada siete noches, viviendo del aire y morando en la montaña, ascendieron al cielo con sus cuerpos íntegros tras siete centenares de años.
4.13.20
तेषामेतत्प्रभावेण द्रुमप्राकारसंवृतम्।
आश्रमं सुदुराधर्षमपि सेन्द्रैः सुरासुरैः ॥ ४.१३.२० ॥
Por el poder de ellos, este ermita rodeada de un muro de árboles es muy difícil de asaltar, incluso para dioses y demonios junto con Indra.
4.13.21
पक्षिणो वर्जयन्त्येतत् तथान्ये वनचारिणः।
विशन्ति मोहाद् येऽप्यत्र न निवर्तन्ति ते पुनः ॥ ४.१३.२१ ॥
Las aves evitan este lugar, y lo mismo hacen otros que vagan por el bosque; quienes entran aquí por ofuscación nunca regresan.
4.13.22
विभूषणरवाश्चात्र श्रूयन्ते सकलाक्षराः।
तूर्यगीतस्वनश्चापि गन्धो दिव्यश्च राघव ॥ ४.१३.२२ ॥
Aquí se oyen sonidos de adornos y voces de palabras claras, también el sonido de instrumentos y cantos; y, oh Rāghava, también un aroma divino.
4.13.23
त्रेताग्नयोऽपि दीप्यन्ते धूमो ह्येष प्रदृश्यते।
वेष्टयन्निव वृक्षाग्रान् कपोताङ्गारुणो घनः ॥ ४.१३.२३ ॥
También arden los tres fuegos sagrados; en efecto, se ve este humo, que envuelve las copas de los árboles, rojo como brasas de paloma y denso.
4.13.24
एते वृक्षाः प्रकाशन्ते धूमसंसक्तमस्तकाः।
मेघजालप्रतिच्छन्ना वैडूर्यगिरयो यथा ॥ ४.१३.२४ ॥
Estos árboles resplandecen con sus copas envueltas en humo, como montañas de lapislázuli cubiertas por una red de nubes.
4.13.25
कुरु प्रणामं धर्मात्मंस्तेषामुद्दिश्य राघव।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा प्रयतः संहताञ्जलिः ॥ ४.१३.२५ ॥
Oh Rāghava de alma justa, junto con tu hermano Lakṣmaṇa, con reverencia y las palmas unidas, inclínate hacia ellos.
4.13.26
प्रणमन्ति हि ये तेषामृषीणां भावितात्मनाम्।
न तेषामशुभं किंचिच्छरीरे राम विद्यते ॥ ४.१३.२६ ॥
Quienes se inclinan ante los sabios de alma purificada, oh Rāma, en su cuerpo no queda mal alguno.
4.13.27
ततो रामः सह भ्रात्रा लक्ष्मणेन कृताञ्जलिः।
समुद्दिश्य महात्मानस्तानृषीनभ्यवादयत् ॥ ४.१३.२७ ॥
Entonces Rāma, junto con su hermano Lakṣmaṇa, con las palmas unidas, dirigiéndose a aquellos sabios de gran alma, los saludó.
4.13.28
अभिवाद्य च धर्मात्मा रामो भ्राता च लक्ष्मणः।
सुग्रीवो वानराश्चैव जम्मुः संहृष्टमानसाः ॥ ४.१३.२८ ॥
Tras saludar, el righteous Rāma, su hermano Lakṣmaṇa, Sugrīva y los monos partieron con el ánimo alegre.
4.13.29
ते गत्वा दूरमध्वानं तस्मात् सप्तजनाश्रमात्।
ददृशुस्तां दुराधर्षां किष्किन्धां वालिपालिताम् ॥ ४.१३.२९ ॥
Tras recorrer un largo camino desde aquel ermitaño de los siete, contemplaron Kiṣkindhā, inexpugnable y protegida por Vālī.
4.13.30
ततस्तु रामानुजरामवानराः
प्रगृह्य शस्त्राण्युदितोग्रतेजसः।
पुरीं सुरेशात्मजवीर्यपालितां
वधाय शत्रोः पुनरागतास्त्विह ॥ ४.१३.३० ॥
Entonces Rāma, su hermano menor Lakṣmaṇa y los monos, tomando sus armas con fulgor feroz, han regresado aquí para matar al enemigo en aquella ciudad protegida por el valor del hijo del señor de los dioses.