Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.13

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

4.13.1

ऋष्यमूकात् स धर्मात्मा किष्किन्धां लक्ष्मणाग्रजः।
जगाम सह सुग्रीवो वालिविक्रमपालिताम् ॥ ४.१३.१ ॥

ଧର୍ମାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା (ରାମ) ଋଷ୍ୟମୂକରୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହ ବାଳୀଙ୍କ ପରାକ୍ରମରେ ରକ୍ଷିତ କିଷ୍କିନ୍ଧା ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

4.13.2

समुद्यम्य महच्चापं रामः काञ्चनभूषितम्।
शरांश्चादित्यसंकाशान् गृहीत्वा रणसाधकान् ॥ ४.१३.२ ॥

ରାମ ସୁବର୍ଣ୍ଣଭୂଷିତ ନିଜ ମହା ଧନୁ ଉଠାଇଲେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଦୀପ୍ତ, ଯୁଦ୍ଧ ସଫଳକାରୀ ବାଣ ଧରିଲେ।

4.13.3

अग्रतस्तु ययौ तस्य राघवस्य महात्मनः।
सुग्रीवः संहतग्रीवो लक्ष्मणश्च महाबलः ॥ ४.१३.३ ॥

ସେଇ ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କ ଆଗରେ ଦୃଢ଼ଗ୍ରୀବ ସୁଗ୍ରୀବ ଗଲେ; ଏବଂ ମହାବଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଗଲେ।

4.13.4

पृष्ठतो हनुमान् वीरो नलो नीलश्च वीर्यवान्।
तारश्चैव महातेजा हरियूथपयूथपः ॥ ४.१३.४ ॥

ପଛରେ ବୀର ହନୁମାନ, ନଳ, ପରାକ୍ରମୀ ନୀଳ ଏବଂ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ତାର ଥିଲେ — ବାନର ଯୂଥପତିମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଯୂଥପତି।

4.13.5

ते वीक्षमाणा वृक्षांश्च पुष्पभारावलम्बिनः।
प्रसन्नाम्बुवहाश्चैव सरितः सागरंगमाः ॥ ४.१३.५ ॥

ଫୁଲ ଭାରରେ ଝୁଲୁଥିବା ଗଛ ଓ ନିର୍ମଳ ଜଳବାହୀ ସମୁଦ୍ରଗାମୀ ନଦୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ଗଲେ।

4.13.6

कन्दराणि च शैलांश्च निर्दराणि गुहास्तथा।
शिखराणि च मुख्यानि दरीश्च प्रियदर्शनाः ॥ ४.१३.६ ॥

ପର୍ବତ ଗୁମ୍ଫା ଓ ପର୍ବତ, ଉପତ୍ୟକା ଓ ଗୁହା, ମୁଖ୍ୟ ଶିଖର ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର ଉପତ୍ୟକା ମଧ୍ୟ ଥିଲା।

4.13.7

वैदूर्यविमलैस्तोयैः पद्मैश्चाकोशकुड्मलैः।
शोभितान् सजलान् मार्गे तटाकांश्चावलोकयन् ॥ ४.१३.७ ॥

ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ନିର୍ମଳ ଜଳ ଓ ଫୁଟିଥିବା ଏବଂ କଢ଼ିଥିବା ପଦ୍ମରେ ଶୋଭିତ, ପଥରେ ଥିବା ଜଳଭରା ପୋଖରୀଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ଦେଖି।

4.13.8

कारण्डैः सारसैर्हंसैर्वञ्जुलैर्जलकुक्कुटैः।
चक्रवाकैस्तथा चान्यैः शकुनैः प्रतिनादितान् ॥ ४.१३.८ ॥

କାରଣ୍ଡବ, ସାରସ, ହଂସ, ବଞ୍ଜୁଳ, ଜଳକୁକୁଟ, ଚକ୍ରବାକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ରବରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ।

4.13.9

मृदुशष्पाङ्कुराहारान्निर्भयान् वनगोचरान्।
चरतः सर्वतः पश्यन् स्थलीषु हरिणान् स्थितान् ॥ ४.१३.९ ॥

କୋମଳ ଘାସର କଅଁଳ ଅଙ୍କୁର ଖାଉଥିବା, ନିର୍ଭୟ, ବନରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା, ଚରୁଥିବା, ସମତଳ ଭୂମିରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ହରିଣମାନଙ୍କୁ ସବୁଆଡ଼େ ଦେଖି।

4.13.10

तटाकवैरिणश्चापि शुक्लदन्तविभूषितान्।
घोरानेकचरान् वन्यान् द्विरदान् कूलघातिनः ॥ ४.१३.१० ॥

କୂଳ ଭାଙ୍ଗୁଥିବା, ପୋଖରୀ କୂଳର ଶତ୍ରୁ, ଧଳା ଦାନ୍ତରେ ଶୋଭିତ, ଭୟଙ୍କର, ଏକାକୀ ବୁଲୁଥିବା ବନ୍ୟ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

4.13.11

मत्तान् गिरितटोत्कृष्टान् पर्वतानिव जङ्गमान्।
वानरान् द्विरदप्रख्यान् महीरेणुसमुक्षितान् ॥ ४.१३.११ ॥

ମତୁଆଲା, ପର୍ବତ ଢାଳରେ ଉଚ୍ଚରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ଚାଲୁଥିବା ପର୍ବତ ପରି, ହାତୀ ସଦୃଶ, ଧୂଳିରେ ଆବୃତ ବାନରମାନଙ୍କୁ।

4.13.12

वने वनचरांश्चान्यान् खेचरांश्च विहंगमान्।
पश्यन्तस्त्वरिता जग्मुः सुग्रीववशवर्तिनः ॥ ४.१३.१२ ॥

ବନରେ ବୁଲୁଥିବା ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ବଶବର୍ତ୍ତୀ ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ।

4.13.13

तेषां तु गच्छतां तत्र त्वरितं रघुनन्दनः।
द्रुमषण्डवनं दृष्ट्वा रामः सुग्रीवमब्रवीत् ॥ ४.१३.१३ ॥

ସେମାନେ ସେଠାରେ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ରଘୁନନ୍ଦନ ରାମ ବୃକ୍ଷସମୂହ ଥିବା ବନ ଦେଖି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ।

4.13.14

एष मेघ इवाकाशे वृक्षषण्डः प्रकाशते।
मेघसंघातविपुलः पर्यन्तकदलीवृतः ॥ ४.१३.१४ ॥

ଦେଖ, ଆକାଶରେ ମେଘ ପରି ବୃକ୍ଷସମୂହ ଚମକୁଛି; ମେଘରାଶି ପରି ବିଶାଳ, ପାର୍ଶ୍ବରେ କଦଳୀ ଗଛରେ ଘେରା।

4.13.15

किमेतज्ज्ञातुमिच्छामि सखे कौतूहलं मम।
कौतूहलापनयनं कर्तुमिच्छाम्यहं त्वया ॥ ४.१३.१५ ॥

ହେ ସଖା, ଏହା କ'ଣ ଜାଣିବାକୁ ମୋର ଇଚ୍ଛା ହେଉଛି। ମୋ କୌତୂହଳ ଦୂର କରିବାକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

4.13.16

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राघवस्य महात्मनः।
गच्छन् नेवाचचक्षेऽथ सुग्रीवस्तन्महद् वनम् ॥ ४.१३.१६ ॥

ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କ ସେହି ବଚନ ଶୁଣି, ଚାଲୁଚାଲୁ ସୁଗ୍ରୀବ ସେହି ମହାବନ ବିଷୟରେ କହିଲେ।

4.13.17

एतद् राघव विस्तीर्णमाश्रमं श्रमनाशनम्।
उद्यानवनसम्पन्नं स्वादुमूलफलोदकम् ॥ ४.१३.१७ ॥

ହେ ରାଘବ, ଏହି ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ରମ ଶ୍ରମ ହରଣକାରୀ; ଉଦ୍ୟାନ ଓ ବନରେ ସମୃଦ୍ଧ, ମଧୁର ମୂଳ, ଫଳ ଓ ଜଳ ଥିବା।

4.13.18

अत्र सप्तजना नाम मुनयः संशितव्रताः।
सप्तैवासन्नधःशीर्षा नियतं जलशायिनः ॥ ४.१३.१८ ॥

ଏଠାରେ ସପ୍ତଜନ ନାମକ କଠୋର ବ୍ରତଧାରୀ ମୁନିମାନେ ଅଛନ୍ତି; ସାତଜଣ ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ କରି, ସର୍ବଦା ଜଳରେ ଶୟନ କରନ୍ତି।

4.13.19

सप्तरात्रे कृताहारा वायुनाचलवासिनः।
दिवं वर्षशतैर्याताः सप्तभिः सकलेवराः ॥ ४.१३.१९ ॥

ସାତ ରାତି ପରେ ଆହାର ନେଉଥିବା, ବାୟୁ ଉପରେ ଜୀବନଧାରଣ କରୁଥିବା, ପର୍ବତରେ ବାସ କରୁଥିବା ସେହି ମୁନିମାନେ ସାତ ଶହ ବର୍ଷରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରୀରରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

4.13.20

तेषामेतत्प्रभावेण द्रुमप्राकारसंवृतम्।
आश्रमं सुदुराधर्षमपि सेन्द्रैः सुरासुरैः ॥ ४.१३.२० ॥

ସେମାନଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଭାବରୁ ଗଛର ପ୍ରାଚୀରରେ ଘେରା ଏହି ଆଶ୍ରମ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ।

4.13.21

पक्षिणो वर्जयन्त्येतत् तथान्ये वनचारिणः।
विशन्ति मोहाद् येऽप्यत्र न निवर्तन्ति ते पुनः ॥ ४.१३.२१ ॥

ପକ୍ଷୀମାନେ ଏହାକୁ ଏଡ଼ାଇ ଚାଲନ୍ତି; ସେହିପରି ବନଚାରୀ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ। ମୋହବଶତଃ ଯେଉଁମାନେ ଏଥିରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁଣି ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ।

4.13.22

विभूषणरवाश्चात्र श्रूयन्ते सकलाक्षराः।
तूर्यगीतस्वनश्चापि गन्धो दिव्यश्च राघव ॥ ४.१३.२२ ॥

ଏଠାରେ ଅଳଙ୍କାରର ଧ୍ୱନି ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଶବ୍ଦର ସ୍ୱର ଶୁଣାଯାଉଛି; ବାଦ୍ୟ ଓ ଗୀତର ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟ; ହେ ରାଘବ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

4.13.23

त्रेताग्नयोऽपि दीप्यन्ते धूमो ह्येष प्रदृश्यते।
वेष्टयन्निव वृक्षाग्रान् कपोताङ्गारुणो घनः ॥ ४.१३.२३ ॥

ତ୍ରେତାଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଜଳୁଛନ୍ତି; ଏହି ଧୂଆଁ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ଗଛର ଅଗ୍ରଭାଗ ଘେରି ରହିଛି, କପୋତର ଅଙ୍ଗାର ପରି ଲାଲ୍ ଏବଂ ଘନ।

4.13.24

एते वृक्षाः प्रकाशन्ते धूमसंसक्तमस्तकाः।
मेघजालप्रतिच्छन्ना वैडूर्यगिरयो यथा ॥ ४.१३.२४ ॥

ଏହି ଗଛସବୁ ଧୂଆଁରେ ଲିପଟା ମସ୍ତକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଶୁଛନ୍ତି; ମେଘଜାଲରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ପର୍ବତ ପରି।

4.13.25

कुरु प्रणामं धर्मात्मंस्तेषामुद्दिश्य राघव।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा प्रयतः संहताञ्जलिः ॥ ४.१३.२५ ॥

ହେ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଘବ, ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ, ସଂଯମରେ, କର ଯୋଡ଼ି ସେମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ କରି ପ୍ରଣାମ କର।

4.13.26

प्रणमन्ति हि ये तेषामृषीणां भावितात्मनाम्।
न तेषामशुभं किंचिच्छरीरे राम विद्यते ॥ ४.१३.२६ ॥

ଯେଉଁମାନେ ଭାବିତାତ୍ମା ଋଷିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, ହେ ରାମ, ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ କୌଣସି ଅଶୁଭ ରହେ ନାହିଁ।

4.13.27

ततो रामः सह भ्रात्रा लक्ष्मणेन कृताञ्जलिः।
समुद्दिश्य महात्मानस्तानृषीनभ्यवादयत् ॥ ४.१३.२७ ॥

ତା'ପରେ ରାମ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ କର ଯୋଡ଼ି, ସେହି ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କଲେ।

4.13.28

अभिवाद्य च धर्मात्मा रामो भ्राता च लक्ष्मणः।
सुग्रीवो वानराश्चैव जम्मुः संहृष्टमानसाः ॥ ४.१३.२८ ॥

ଅଭିବାଦନ କରି ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ, ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ବାନରମାନେ ହୃଷ୍ଟ ମନରେ ଗଲେ।

4.13.29

ते गत्वा दूरमध्वानं तस्मात् सप्तजनाश्रमात्।
ददृशुस्तां दुराधर्षां किष्किन्धां वालिपालिताम् ॥ ४.१३.२९ ॥

ସେମାନେ ସେହି ସପ୍ତଜନ ଆଶ୍ରମରୁ ବହୁ ଦୂର ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରି, ବାଳୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଦୁର୍ଧର୍ଷ କିଷ୍କିନ୍ଧା ଦେଖିଲେ।

4.13.30

ततस्तु रामानुजरामवानराः
प्रगृह्य शस्त्राण्युदितोग्रतेजसः।
पुरीं सुरेशात्मजवीर्यपालितां
वधाय शत्रोः पुनरागतास्त्विह ॥ ४.१३.३० ॥

ତା'ପରେ ରାମ, ରାମଙ୍କ ସାନ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ବାନରମାନେ ଶସ୍ତ୍ର ଧରି, ଉଗ୍ର ତେଜରେ, ଦେବରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ରକ୍ଷିତ ସେହି ନଗରୀରେ ଶତ୍ରୁ ବଧ ପାଇଁ ପୁନର୍ବାର ଏଠାକୁ ଆସିଲେ।