ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.13.1
ऋष्यमूकात् स धर्मात्मा किष्किन्धां लक्ष्मणाग्रजः।
जगाम सह सुग्रीवो वालिविक्रमपालिताम् ॥ ४.१३.१ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಅಣ್ಣ (ರಾಮ) ಋಷ್ಯಮೂಕ ಪರ್ವತದಿಂದ ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗೆ ವಾಲಿಯ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಗೆ ಹೊರಟನು.
4.13.2
समुद्यम्य महच्चापं रामः काञ्चनभूषितम्।
शरांश्चादित्यसंकाशान् गृहीत्वा रणसाधकान् ॥ ४.१३.२ ॥
ರಾಮನು ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ರಣದಲ್ಲಿ ಜಯ ತರುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
4.13.3
अग्रतस्तु ययौ तस्य राघवस्य महात्मनः।
सुग्रीवः संहतग्रीवो लक्ष्मणश्च महाबलः ॥ ४.१३.३ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಘವನ ಮುಂದೆ ದೃಢ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಸುಗ್ರೀವನು ನಡೆದನು; ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ಹೋದನು.
4.13.4
पृष्ठतो हनुमान् वीरो नलो नीलश्च वीर्यवान्।
तारश्चैव महातेजा हरियूथपयूथपः ॥ ४.१३.४ ॥
ಹಿಂದೆ ವೀರ ಹನುಮಂತ, ನಳ, ಪರಾಕ್ರಮಿ ನೀಲ ಮತ್ತು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ತಾರ ಇದ್ದರು — ವಾನರ ಸೇನಾನಾಯಕರ ನಾಯಕರು.
4.13.5
ते वीक्षमाणा वृक्षांश्च पुष्पभारावलम्बिनः।
प्रसन्नाम्बुवहाश्चैव सरितः सागरंगमाः ॥ ४.१३.५ ॥
ಹೂವಿನ ಭಾರದಿಂದ ಬಾಗಿದ ಮರಗಳನ್ನೂ, ತಿಳಿನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾ ಅವರು ಹೋದರು.
4.13.6
कन्दराणि च शैलांश्च निर्दराणि गुहास्तथा।
शिखराणि च मुख्यानि दरीश्च प्रियदर्शनाः ॥ ४.१३.६ ॥
ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹೆಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಕಣಿವೆಗಳು, ಗುಹೆಗಳು, ಪ್ರಮುಖ ಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ನೋಡಲು ಮನೋಹರವಾದ ಕಣಿವೆಗಳೂ ಇದ್ದವು.
4.13.7
वैदूर्यविमलैस्तोयैः पद्मैश्चाकोशकुड्मलैः।
शोभितान् सजलान् मार्गे तटाकांश्चावलोकयन् ॥ ४.१३.७ ॥
ವೈಡೂರ್ಯದಂತೆ ನಿರ್ಮಲವಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಅರಳಿದ ಹಾಗೂ ಮೊಗ್ಗಿನ ತಾವರೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಕೊಳಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ.
4.13.8
कारण्डैः सारसैर्हंसैर्वञ्जुलैर्जलकुक्कुटैः।
चक्रवाकैस्तथा चान्यैः शकुनैः प्रतिनादितान् ॥ ४.१३.८ ॥
ಕಾರಂಡವ, ಸಾರಸ, ಹಂಸ, ವಂಜುಲ, ಜಲಕುಕ್ಕುಟ, ಚಕ್ರವಾಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿರುವ.
4.13.9
मृदुशष्पाङ्कुराहारान्निर्भयान् वनगोचरान्।
चरतः सर्वतः पश्यन् स्थलीषु हरिणान् स्थितान् ॥ ४.१३.९ ॥
ಮೃದುವಾದ ಹುಲ್ಲಿನ ಚಿಗುರುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ, ನಿರ್ಭಯವಾದ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ, ಮೇಯುತ್ತಿರುವ, ಸಮತಟ್ಟಾದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೋಡುತ್ತಾ.
4.13.10
तटाकवैरिणश्चापि शुक्लदन्तविभूषितान्।
घोरानेकचरान् वन्यान् द्विरदान् कूलघातिनः ॥ ४.१३.१० ॥
ದಂಡೆಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುವ, ಕೊಳದ ದಂಡೆಗಳಿಗೆ ವೈರಿಗಳಾದ, ಬಿಳಿಯ ದಂತಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ, ಭಯಂಕರವಾದ, ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಕಾಡಾನೆಗಳನ್ನೂ.
4.13.11
मत्तान् गिरितटोत्कृष्टान् पर्वतानिव जङ्गमान्।
वानरान् द्विरदप्रख्यान् महीरेणुसमुक्षितान् ॥ ४.१३.११ ॥
ಮದಿಸಿದ, ಪರ್ವತ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಎತ್ತರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ, ಚಲಿಸುವ ಪರ್ವತಗಳಂತಿರುವ, ಆನೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ, ಭೂಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ವಾನರರನ್ನು.
4.13.12
वने वनचरांश्चान्यान् खेचरांश्च विहंगमान्।
पश्यन्तस्त्वरिता जग्मुः सुग्रीववशवर्तिनः ॥ ४.१३.१२ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾ, ಸುಗ್ರೀವನ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದವರು ಆತುರದಿಂದ ಹೊರಟರು.
4.13.13
तेषां तु गच्छतां तत्र त्वरितं रघुनन्दनः।
द्रुमषण्डवनं दृष्ट्वा रामः सुग्रीवमब्रवीत् ॥ ४.१३.१३ ॥
ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ರಘುನಂದನ ರಾಮನು ಮರಗಳ ಗುಂಪಿನ ವನವನ್ನು ನೋಡಿ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
4.13.14
एष मेघ इवाकाशे वृक्षषण्डः प्रकाशते।
मेघसंघातविपुलः पर्यन्तकदलीवृतः ॥ ४.१३.१४ ॥
ಇಗೋ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮೇಘದಂತೆ ಮರಗಳ ಗುಂಪು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ; ಮೇಘರಾಶಿಯಂತೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿ, ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಳೆಗಿಡಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.
4.13.15
किमेतज्ज्ञातुमिच्छामि सखे कौतूहलं मम।
कौतूहलापनयनं कर्तुमिच्छाम्यहं त्वया ॥ ४.१३.१५ ॥
ಸ್ನೇಹಿತನೇ, ಇದು ಏನೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ನನಗೆ ಕುತೂಹಲವಿದೆ. ನನ್ನ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ನೀನು ನೀಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
4.13.16
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राघवस्य महात्मनः।
गच्छन् नेवाचचक्षेऽथ सुग्रीवस्तन्महद् वनम् ॥ ४.१३.१६ ॥
ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಘವನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಸುಗ್ರೀವನು ಆ ಮಹಾ ವನದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು.
4.13.17
एतद् राघव विस्तीर्णमाश्रमं श्रमनाशनम्।
उद्यानवनसम्पन्नं स्वादुमूलफलोदकम् ॥ ४.१३.१७ ॥
ರಾಘವನೇ, ಇದು ವಿಶಾಲವಾದ ಆಶ್ರಮ; ಆಯಾಸವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವಂಥದ್ದು. ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ವನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಸಿಹಿಯಾದ ಬೇರು, ಹಣ್ಣು, ನೀರು ಹೊಂದಿದೆ.
4.13.18
अत्र सप्तजना नाम मुनयः संशितव्रताः।
सप्तैवासन्नधःशीर्षा नियतं जलशायिनः ॥ ४.१३.१८ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಜನ ಎಂಬ ಮುನಿಗಳಿದ್ದಾರೆ; ಕಠಿಣ ವ್ರತಧಾರಿಗಳು. ಏಳು ಮಂದಿ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ, ಸದಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗುವವರು.
4.13.19
सप्तरात्रे कृताहारा वायुनाचलवासिनः।
दिवं वर्षशतैर्याताः सप्तभिः सकलेवराः ॥ ४.१३.१९ ॥
ಏಳು ರಾತ್ರಿಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತ, ಗಾಳಿಯನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ಅವರು ಏಳು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.
4.13.20
तेषामेतत्प्रभावेण द्रुमप्राकारसंवृतम्।
आश्रमं सुदुराधर्षमपि सेन्द्रैः सुरासुरैः ॥ ४.१३.२० ॥
ಅವರ ಈ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮರಗಳ ಪ್ರಾಕಾರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಈ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳೂ ಅಸುರರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಲಾರರು.
4.13.21
पक्षिणो वर्जयन्त्येतत् तथान्ये वनचारिणः।
विशन्ति मोहाद् येऽप्यत्र न निवर्तन्ति ते पुनः ॥ ४.१३.२१ ॥
ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತವೆ; ಅಂತೆಯೇ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಇತರರೂ. ಮೋಹದಿಂದ ಇದರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವವರು ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ.
4.13.22
विभूषणरवाश्चात्र श्रूयन्ते सकलाक्षराः।
तूर्यगीतस्वनश्चापि गन्धो दिव्यश्च राघव ॥ ४.१३.२२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಆಭರಣಗಳ ಧ್ವನಿಗಳೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಕ್ಷರಗಳ ಸ್ವರಗಳೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ; ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾನದ ಧ್ವನಿಯೂ; ಓ ರಾಘವ, ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧವೂ ಇದೆ.
4.13.23
त्रेताग्नयोऽपि दीप्यन्ते धूमो ह्येष प्रदृश्यते।
वेष्टयन्निव वृक्षाग्रान् कपोताङ्गारुणो घनः ॥ ४.१३.२३ ॥
ತ್ರೇತಾಗ್ನಿಗಳೂ ಉರಿಯುತ್ತಿವೆ; ಇಗೋ ಈ ಹೊಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ; ಮರಗಳ ತುದಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಂತೆ, ಪಾರಿವಾಳದ ಕೆಂಡದಂತೆ ಕೆಂಪಾದ ದಟ್ಟ ಹೊಗೆ.
4.13.24
एते वृक्षाः प्रकाशन्ते धूमसंसक्तमस्तकाः।
मेघजालप्रतिच्छन्ना वैडूर्यगिरयो यथा ॥ ४.१३.२४ ॥
ಈ ಮರಗಳು ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿದ ತುದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿವೆ; ಮೇಘಜಾಲದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ವೈಡೂರ್ಯ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ.
4.13.25
कुरु प्रणामं धर्मात्मंस्तेषामुद्दिश्य राघव।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा प्रयतः संहताञ्जलिः ॥ ४.१३.२५ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮನೇ, ರಾಘವನೇ, ತಮ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ, ಸಂಯಮದಿಂದ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸು.
4.13.26
प्रणमन्ति हि ये तेषामृषीणां भावितात्मनाम्।
न तेषामशुभं किंचिच्छरीरे राम विद्यते ॥ ४.१३.२६ ॥
ಭಾವಿತಾತ್ಮರಾದ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರ ದೇಹದಲ್ಲಿ, ಓ ರಾಮನೇ, ಯಾವ ಅಶುಭವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
4.13.27
ततो रामः सह भ्रात्रा लक्ष्मणेन कृताञ्जलिः।
समुद्दिश्य महात्मानस्तानृषीनभ्यवादयत् ॥ ४.१३.२७ ॥
ಆಗ ರಾಮನು ತಮ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿದನು.
4.13.28
अभिवाद्य च धर्मात्मा रामो भ्राता च लक्ष्मणः।
सुग्रीवो वानराश्चैव जम्मुः संहृष्टमानसाः ॥ ४.१३.२८ ॥
ವಂದಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಮ, ತಮ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ವಾನರರು ಸಂತುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಟರು.
4.13.29
ते गत्वा दूरमध्वानं तस्मात् सप्तजनाश्रमात्।
ददृशुस्तां दुराधर्षां किष्किन्धां वालिपालिताम् ॥ ४.१३.२९ ॥
ಅವರು ಆ ಸಪ್ತಜನ ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಬಹಳ ದೂರ ಸಾಗಿ, ವಾಲಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದುರ್ಧರ್ಷ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯನ್ನು ಕಂಡರು.
4.13.30
ततस्तु रामानुजरामवानराः
प्रगृह्य शस्त्राण्युदितोग्रतेजसः।
पुरीं सुरेशात्मजवीर्यपालितां
वधाय शत्रोः पुनरागतास्त्विह ॥ ४.१३.३० ॥
ಆಗ ರಾಮ, ರಾಮನ ತಮ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ವಾನರರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಉಗ್ರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ, ದೇವೇಂದ್ರನ ಮಗನ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಆ ನಗರಿಗೆ ಶತ್ರು ವಧೆಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು.