Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.14.1
सर्वे ते त्वरितं गत्वा किष्किन्धां वालिनः पुरीम्।
वृक्षैरात्मानमावृत्य व्यतिष्ठन् गहने वने ॥ ४.१४.१ ॥
Todos ellos, habiendo ido rápidamente a la ciudad de Vālin, Kiṣkindhā, se ocultaron con los árboles y se quedaron de pie en el denso bosque.
4.14.2
विसार्य सर्वतो दृष्टिं कानने काननप्रियः।
सुग्रीवो विपुलग्रीवः क्रोधमाहारयद् भृशम् ॥ ४.१४.२ ॥
Sugrīva, amante del bosque y de cuello ancho, extendió su mirada por todas partes y avivó en gran medida su ira.
4.14.3
ततस्तु निनदं घोरं कृत्वा युद्धाय चाह्वयत्।
परिवारैः परिवृतो नादैर्भिन्दन्निवाम्बरम् ॥ ४.१४.३ ॥
Entonces, lanzando un rugido terrible, los desafió a la batalla, rodeado de sus seguidores, como si atravesara el cielo con sus gritos.
4.14.4
गर्जन्निव महामेघो वायुवेगपुरःसरः।
अथ बालार्कसदृशो दृप्तसिंहगतिस्ततः ॥ ४.१४.४ ॥
Rugiendo como una gran nube impulsada por la velocidad del viento, y luego, como el sol naciente, con el andar de un león orgulloso, avanzó.
4.14.5
दृष्ट्वा रामं क्रियादक्षं सुग्रीवो वाक्यमब्रवीत्।
हरिवागुरया व्याप्तां तप्तकाञ्चनतोरणाम् ॥ ४.१४.५ ॥
Al ver a Rāma, hábil en la acción, Sugrīva pronunció estas palabras.
4.14.6
प्राप्ताः स्म ध्वजयन्त्राढ्यां किष्किन्धां वालिनः पुरीम्।
प्रतिज्ञा या कृता वीर त्वया वालिवधे पुरा ॥ ४.१४.६ ॥
Héroe, hemos llegado a la ciudad de Vālin, Kiṣkindhā, rica en estandartes y máquinas. Esta es la promesa que hiciste antes sobre la muerte de Vālin.
4.14.7
सफलां कुरु तां क्षिप्रं लतां काल इवागतः।
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा सुग्रीवेण स राघवः ॥ ४.१४.७ ॥
"Hazla fructificar pronto, como ha llegado el tiempo para la enredadera." Así interpelado por Sugrīva, aquel Rāghava de alma justa (respondió).
4.14.8
तमेवोवाच वचनं सुग्रीवं शत्रुसूदनः।
कृताभिज्ञानचिह्नस्त्वमनया गजसाह्वया ॥ ४.१४.८ ॥
El destructor de enemigos dijo a Sugrīva estas palabras: "Tú has sido hecho una señal reconocida por esta enredadera llamada Gajasāhvayā.
4.14.9
लक्ष्मणेन समुत्पाट्य एषा कण्ठे कृता तव।
शोभसेऽप्यधिकं वीर लतया कण्ठसक्तया ॥ ४.१४.९ ॥
Lakṣmaṇa la arrancó y la puso en tu cuello. Oh héroe, brillas aún más con esta enredadera que se aferra a tu cuello.
4.14.10
विपरीत इवाकाशे सूर्यो नक्षत्रमालया।
अद्य वालिसमुत्थं ते भयं वैरं च वानर ॥ ४.१४.१० ॥
Pareces como el sol en el cielo fuera de lugar con una guirnalda de estrellas. Oh mono, hoy terminarán el temor y la enemistad surgidos de Vālin.
4.14.11
एकेनाहं प्रमोक्ष्यामि बाणमोक्षेण संयुगे।
मम दर्शय सुग्रीव वैरिणं भ्रातृरूपिणम् ॥ ४.१४.११ ॥
En combate lo liberaré con un solo disparo de flecha. Muéstrame, oh Sugrīva, a ese enemigo que ha tomado la forma de un hermano.
4.14.12
वाली विनिहतो यावद्वने पांसुषु चेष्टते।
यदि दृष्टिपथं प्राप्तो जीवन् स विनिवर्तते ॥ ४.१४.१२ ॥
Mientras Vālin, aunque muerto, se retuerza en el polvo del bosque, si cae dentro de la vista, regresará con vida.
4.14.13
ततो दोषेण मागच्छेत् सद्यो गर्हेच्च मां भवान्।
प्रत्यक्षं सप्त ते साला मया बाणेन दारिताः ॥ ४.१४.१३ ॥
Entonces, que él no venga por culpa; y usted puede censurarme de inmediato. Ante vuestros propios ojos atravesé con una flecha aquellos siete árboles sāla.
4.14.14
तेनावेहि बलेनाद्य वालिनं निहतं रणे।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे चिरं कृच्छ्रेऽपि तिष्ठता ॥ ४.१४.१४ ॥
Sabed que por esa misma fuerza Vāli ha sido hoy muerto en batalla. Aunque he permanecido largo tiempo en la aflicción, nunca antes he dicho una falsedad.
4.14.15
धर्मलोभपरीतेन न च वक्ष्ये कथंचन।
सफलां च करिष्यामि प्रतिज्ञां जहि संभ्रमम् ॥ ४.१४.१५ ॥
Poseído por el anhelo del dharma, de ningún modo hablaré (falsamente); haré que mi voto se cumpla. Abandona tu agitación.
4.14.16
प्रसूतं कलमक्षेत्रं वर्षेणेव शतक्रतुः।
तदाह्वाननिमित्तं च वालिनो हेममालिनः ॥ ४.१४.१६ ॥
Como Śatakratu (Indra) hace brotar un campo de arroz kalama con la lluvia, así lo hizo para desafiar a Vāli, el de la guirnalda de oro.
4.14.17
सुग्रीव कुरु तं शब्दं निष्पतेद् येन वानरः।
जितकाशी जयश्लाघी त्वया चाधर्षितः पुरात् ॥ ४.१४.१७ ॥
¡Oh Sugrīva! Haz ese sonido para que aquel mono salga—el que se cree vencedor, que presume de la victoria, y a quien insultaste desde la ciudad.
4.14.18
निष्पतिष्यत्यसङ्गेन वाली स प्रियसंयुगः।
रिपूणां धर्षितं श्रुत्वा मर्षयन्ति न संयुगे ॥ ४.१४.१८ ॥
Ese Vāli, que ama el combate, saldrá sin demora; pues al oír la afrenta de los enemigos, los guerreros no la toleran en la batalla.
4.14.19
जानन्तस्तु स्वकं वीर्यं स्त्रीसमक्षं विशेषतः।
स तु रामवचः श्रुत्वा सुग्रीवो हेमपिङ्गलः ॥ ४.१४.१९ ॥
Sabiendo su propio valor, sobre todo ante las mujeres, Sugrīva, de color dorado, habiendo oído las palabras de Rāma, (se enfureció).
4.14.20
ननर्द क्रूरनादेन विनिर्भिन्दन्निवाम्बरम्।
तत्र शब्देन वित्रस्ता गावो यान्ति हतप्रभाः ॥ ४.१४.२० ॥
Rugió con un sonido feroz, como si partiera el cielo. Aterrorizadas por aquel estruendo, las vacas huyeron, privadas de su brillo.
4.14.21
राजदोषपरामृष्टाः कुलस्त्रिय इवाकुलाः।
द्रवन्ति च मृगाः शीघ्रं भग्ना इव रणे हयाः।
पतन्ति च खगा भूमौ क्षीणपुण्या इव ग्रहाः ॥ ४.१४.२१ ॥
Como mujeres nobles afligidas por la culpa de un rey, los ciervos huyeron veloces, y como caballos derrotados en la batalla corrieron. Como astros cuyo mérito se ha agotado, las aves cayeron a tierra.
4.14.22
ततः स जीमूतकृतप्रणादो
नादं ह्यमुञ्चत् त्वरया प्रतीतः।
सूर्यात्मजः शौर्यविवृद्धतेजाः
सरित्पतिर्वाऽनिलचञ्चलोर्मिः ॥ ४.१४.२२ ॥
Entonces él, hijo del Sol, cuyo rugido era como una nube de tormenta, con su brillo acrecentado por el valor, complacido, lanzó rápidamente un rugido, como el señor de los ríos cuyas olas agita el viento.