ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.14.1
सर्वे ते त्वरितं गत्वा किष्किन्धां वालिनः पुरीम्।
वृक्षैरात्मानमावृत्य व्यतिष्ठन् गहने वने ॥ ४.१४.१ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୀଘ୍ର ବାଳିଙ୍କ ନଗରୀ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଯାଇ, ଗଛରେ ନିଜକୁ ଢାଙ୍କି ଘନ ବନରେ ଠିଆ ହେଲେ।
4.14.2
विसार्य सर्वतो दृष्टिं कानने काननप्रियः।
सुग्रीवो विपुलग्रीवः क्रोधमाहारयद् भृशम् ॥ ४.१४.२ ॥
ବନପ୍ରିୟ, ପ୍ରଶସ୍ତ ଗଳାବିଶିଷ୍ଟ ସୁଗ୍ରୀବ ଚାରିପାଶେ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧ ଆଣିଲେ।
4.14.3
ततस्तु निनदं घोरं कृत्वा युद्धाय चाह्वयत्।
परिवारैः परिवृतो नादैर्भिन्दन्निवाम्बरम् ॥ ४.१४.३ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ; ପରିବାରବର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ, ନିଜ ଧ୍ୱନିରେ ଯେପରି ଆକାଶ ବିଦାରଣ କରୁଥିଲେ।
4.14.4
गर्जन्निव महामेघो वायुवेगपुरःसरः।
अथ बालार्कसदृशो दृप्तसिंहगतिस्ततः ॥ ४.१४.४ ॥
ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ମହାମେଘ ପରି, ପବନର ବେଗରେ ଆଗେଇ, ତା'ପରେ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଗର୍ବିତ ସିଂହର ଗତିରେ ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
4.14.5
दृष्ट्वा रामं क्रियादक्षं सुग्रीवो वाक्यमब्रवीत्।
हरिवागुरया व्याप्तां तप्तकाञ्चनतोरणाम् ॥ ४.१४.५ ॥
କର୍ମଦକ୍ଷ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ସୁଗ୍ରୀବ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
4.14.6
प्राप्ताः स्म ध्वजयन्त्राढ्यां किष्किन्धां वालिनः पुरीम्।
प्रतिज्ञा या कृता वीर त्वया वालिवधे पुरा ॥ ४.१४.६ ॥
ହେ ବୀର, ପତାକା ଓ ଯନ୍ତ୍ରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଳିଙ୍କ ନଗରୀ କିଷ୍କିନ୍ଧାରେ ଆମେ ପହଞ୍ଚିଛୁ। ବାଳିବଧ ବିଷୟରେ ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲ, ତାହା ଏହି।
4.14.7
सफलां कुरु तां क्षिप्रं लतां काल इवागतः।
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा सुग्रीवेण स राघवः ॥ ४.१४.७ ॥
"ସମୟ ଆସିଲେ ଯେପରି ଲତାକୁ ଫଳବତୀ କରାଯାଏ, ସେହିପରି ଶୀଘ୍ର (ତୁମ ପ୍ରତିଜ୍ଞା) ସଫଳ କର।" ସୁଗ୍ରୀବ ଏପରି କହିବାରୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ସେହି ରାଘବ (ଉତ୍ତର ଦେଲେ)।
4.14.8
तमेवोवाच वचनं सुग्रीवं शत्रुसूदनः।
कृताभिज्ञानचिह्नस्त्वमनया गजसाह्वया ॥ ४.१४.८ ॥
ଶତ୍ରୁସୂଦନ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ - "ଏହି 'ଗଜସାହ୍ବୟା' ଲତା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଚିହ୍ନଟର ଚିହ୍ନ ରୂପେ କରାଯାଇଛ।
4.14.9
लक्ष्मणेन समुत्पाट्य एषा कण्ठे कृता तव।
शोभसेऽप्यधिकं वीर लतया कण्ठसक्तया ॥ ४.१४.९ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏହାକୁ ଉପାଡ଼ି ତୁମ କଣ୍ଠରେ ରଖିଥିଲେ। ହେ ବୀର, କଣ୍ଠରେ ଲଗାଯାଇଥିବା ଏହି ଲତା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଅଧିକ ଶୋଭାଦାୟକ ଦେଖାଯାଉଛ।
4.14.10
विपरीत इवाकाशे सूर्यो नक्षत्रमालया।
अद्य वालिसमुत्थं ते भयं वैरं च वानर ॥ ४.१४.१० ॥
ଆକାଶରେ ନକ୍ଷତ୍ରମାଳା ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ବିପରୀତ ଲାଗେ, ସେହିପରି (ତୁମେ ଲାଗୁଛ)। ହେ ବାନର, ଆଜି ବାଳୀଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ତୁମ ଭୟ ଓ ବୈର (ଦୂର ହେବ)।
4.14.11
एकेनाहं प्रमोक्ष्यामि बाणमोक्षेण संयुगे।
मम दर्शय सुग्रीव वैरिणं भ्रातृरूपिणम् ॥ ४.१४.११ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଗୋଟିଏ ବାଣ ଛାଡ଼ି ମୁଁ (ତାକୁ ମୁକ୍ତ କରିବି)। ହେ ସୁଗ୍ରୀବ, ଭାଇର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେହି ଶତ୍ରୁକୁ ମୋତେ ଦେଖାଅ।
4.14.12
वाली विनिहतो यावद्वने पांसुषु चेष्टते।
यदि दृष्टिपथं प्राप्तो जीवन् स विनिवर्तते ॥ ४.१४.१२ ॥
ବାଳୀ ମରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବନରେ ଧୂଳିରେ ଛଟପଟ ହେଉଥିବା ଯାଏ, ଯଦି ସେ ଦୃଷ୍ଟିପଥକୁ ଆସେ, ତେବେ ସେ ବଞ୍ଚି ଫେରିବ।
4.14.13
ततो दोषेण मागच्छेत् सद्यो गर्हेच्च मां भवान्।
प्रत्यक्षं सप्त ते साला मया बाणेन दारिताः ॥ ४.१४.१३ ॥
ତେବେ (ବାଳି) ଦୋଷରୁ ନ ଆସୁ; ଆପଣ ତୁରନ୍ତ ମୋତେ ନିନ୍ଦା କରିପାରନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ମୁଁ ବାଣରେ ସେହି ସାତଟି ସାଲ ଗଛ ବିଦ୍ଧ କରିଥିଲି।
4.14.14
तेनावेहि बलेनाद्य वालिनं निहतं रणे।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे चिरं कृच्छ्रेऽपि तिष्ठता ॥ ४.१४.१४ ॥
ସେହି ବଳରେ ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଳି ନିହତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜାଣ। ସଙ୍କଟରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହି ନାହିଁ।
4.14.15
धर्मलोभपरीतेन न च वक्ष्ये कथंचन।
सफलां च करिष्यामि प्रतिज्ञां जहि संभ्रमम् ॥ ४.१४.१५ ॥
ଧର୍ମ-ଲୋଭରେ ଘେରା ହୋଇ ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ (ମିଥ୍ୟା) କହିବି ନାହିଁ; ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସଫଳ କରିବି। ସଂଭ୍ରମ ତ୍ୟାଗ କର।
4.14.16
प्रसूतं कलमक्षेत्रं वर्षेणेव शतक्रतुः।
तदाह्वाननिमित्तं च वालिनो हेममालिनः ॥ ४.१४.१६ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ବର୍ଷାରେ ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି, ସେହିପରି ସୁବର୍ଣ୍ଣମାଳାଧାରୀ ବାଳିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ପାଇଁ (ସେ ତାହା କଲା)।
4.14.17
सुग्रीव कुरु तं शब्दं निष्पतेद् येन वानरः।
जितकाशी जयश्लाघी त्वया चाधर्षितः पुरात् ॥ ४.१४.१७ ॥
ହେ ସୁଗ୍ରୀବ! ସେହି ଶବ୍ଦ କର, ଯେଉଁଥିରେ ସେହି ବାନର ବାହାରି ଆସିବ—ଯେ ନିଜକୁ ବିଜୟୀ ଭାବେ ଓ ବିଜୟର ଗର୍ବ କରେ, ଆଉ ଯାହାକୁ ତୁମେ ନଗରରୁ ଅପମାନ କରିଥିଲ।
4.14.18
निष्पतिष्यत्यसङ्गेन वाली स प्रियसंयुगः।
रिपूणां धर्षितं श्रुत्वा मर्षयन्ति न संयुगे ॥ ४.१४.१८ ॥
ଯୁଦ୍ଧପ୍ରିୟ ସେହି ବାଳି ବିଳମ୍ବ ନ କରି ବାହାରି ଆସିବ; ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଅପମାନ ଶୁଣି ଯୁଦ୍ଧରେ କେହି ତାହା ସହ୍ୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
4.14.19
जानन्तस्तु स्वकं वीर्यं स्त्रीसमक्षं विशेषतः।
स तु रामवचः श्रुत्वा सुग्रीवो हेमपिङ्गलः ॥ ४.१४.१९ ॥
ନିଜର ପରାକ୍ରମ ଜାଣି, ବିଶେଷତଃ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପୀତବର୍ଣ୍ଣ ସୁଗ୍ରୀବ, ରାମଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି (କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ)।
4.14.20
ननर्द क्रूरनादेन विनिर्भिन्दन्निवाम्बरम्।
तत्र शब्देन वित्रस्ता गावो यान्ति हतप्रभाः ॥ ४.१४.२० ॥
ଭୟଙ୍କର ନାଦରେ ଆକାଶ ଚିରିବା ପରି ସେ ଗର୍ଜ୍ଜନ କଲେ। ସେହି ଶବ୍ଦରେ ଭୟଭୀତ ଗାଈମାନେ ତେଜ ହରାଇ ପଳାଇଲେ।
4.14.21
राजदोषपरामृष्टाः कुलस्त्रिय इवाकुलाः।
द्रवन्ति च मृगाः शीघ्रं भग्ना इव रणे हयाः।
पतन्ति च खगा भूमौ क्षीणपुण्या इव ग्रहाः ॥ ४.१४.२१ ॥
ରାଜଦୋଷରେ ପୀଡ଼ିତ କୁଳସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପରି ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ହରିଣମାନେ ଶୀଘ୍ର ପଳାଇଲେ; ରଣରେ ଭଗ୍ନ ଅଶ୍ୱ ପରି ଦୌଡ଼ିଲେ। ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା ଗ୍ରହ ପରି ପକ୍ଷୀମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ।
4.14.22
ततः स जीमूतकृतप्रणादो
नादं ह्यमुञ्चत् त्वरया प्रतीतः।
सूर्यात्मजः शौर्यविवृद्धतेजाः
सरित्पतिर्वाऽनिलचञ्चलोर्मिः ॥ ४.१४.२२ ॥
ତା'ପରେ ମେଘଗର୍ଜ୍ଜନ ପରି ଗର୍ଜ୍ଜିଲେ ସେହି ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ତେଜ ସହ, ହର୍ଷରେ ଶୀଘ୍ର ନାଦ କଲେ; ପବନରେ ଚଞ୍ଚଳ ତରଙ୍ଗ ଥିବା ସମୁଦ୍ର ପରି।