ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.14.1
सर्वे ते त्वरितं गत्वा किष्किन्धां वालिनः पुरीम्।
वृक्षैरात्मानमावृत्य व्यतिष्ठन् गहने वने ॥ ४.१४.१ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವಾಲಿಯ ನಗರ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಮರಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿಕೊಂಡು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತರು.
4.14.2
विसार्य सर्वतो दृष्टिं कानने काननप्रियः।
सुग्रीवो विपुलग्रीवः क्रोधमाहारयद् भृशम् ॥ ४.१४.२ ॥
ಕಾಡನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ, ಅಗಲ ಕತ್ತಿನ ಸುಗ್ರೀವನು ಸುತ್ತಲೂ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸಿ ಅತಿಯಾದ ಕೋಪವನ್ನು ತಂದುಕೊಂಡನು.
4.14.3
ततस्तु निनदं घोरं कृत्वा युद्धाय चाह्वयत्।
परिवारैः परिवृतो नादैर्भिन्दन्निवाम्बरम् ॥ ४.१४.३ ॥
ಆಗ ಅವನು ಭಯಂಕರ ಗರ್ಜನೆಗೈದು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು; ತನ್ನ ಪರಿವಾರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು, ತನ್ನ ಧ್ವನಿಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ಸೀಳುವಂತಿದ್ದನು.
4.14.4
गर्जन्निव महामेघो वायुवेगपुरःसरः।
अथ बालार्कसदृशो दृप्तसिंहगतिस्ततः ॥ ४.१४.४ ॥
ಗರ್ಜಿಸುವ ಮಹಾಮೇಘದಂತೆ, ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತ, ನಂತರ ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಗರ್ವಿತ ಸಿಂಹದ ನಡಿಗೆಯಿಂದ ಅವನು ಮುಂದೆ ಬಂದನು.
4.14.5
दृष्ट्वा रामं क्रियादक्षं सुग्रीवो वाक्यमब्रवीत्।
हरिवागुरया व्याप्तां तप्तकाञ्चनतोरणाम् ॥ ४.१४.५ ॥
ಕಾರ್ಯದಕ್ಷನಾದ ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ ಸುಗ್ರೀವನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
4.14.6
प्राप्ताः स्म ध्वजयन्त्राढ्यां किष्किन्धां वालिनः पुरीम्।
प्रतिज्ञा या कृता वीर त्वया वालिवधे पुरा ॥ ४.१४.६ ॥
ವೀರನೇ, ಧ್ವಜಗಳು ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ವಾಲಿಯ ನಗರ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯನ್ನು ನಾವು ತಲುಪಿದ್ದೇವೆ. ವಾಲಿಯ ವಧೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಇದು.
4.14.7
सफलां कुरु तां क्षिप्रं लतां काल इवागतः।
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा सुग्रीवेण स राघवः ॥ ४.१४.७ ॥
"ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಫಲಭರಿತವಾಗಿಸುವಂತೆ, ಬೇಗನೆ (ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು) ಸಫಲಗೊಳಿಸು." ಸುಗ್ರೀವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಆ ರಾಘವನು (ಉತ್ತರಿಸಿದನು).
4.14.8
तमेवोवाच वचनं सुग्रीवं शत्रुसूदनः।
कृताभिज्ञानचिह्नस्त्वमनया गजसाह्वया ॥ ४.१४.८ ॥
ಶತ್ರುಸೂದನನು ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು - "ಈ 'ಗಜಸಾಹ್ವಯ' ಎಂಬ ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ನೀನು ಗುರುತಿನ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವೆ.
4.14.9
लक्ष्मणेन समुत्पाट्य एषा कण्ठे कृता तव।
शोभसेऽप्यधिकं वीर लतया कण्ठसक्तया ॥ ४.१४.९ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಇದನ್ನು ಕಿತ್ತು ನಿನ್ನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟನು. ವೀರನೇ, ಕಂಠಕ್ಕೆ ಅಂಟಿರುವ ಈ ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ನೀನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಶೋಭಿಸುತ್ತಿರುವೆ.
4.14.10
विपरीत इवाकाशे सूर्यो नक्षत्रमालया।
अद्य वालिसमुत्थं ते भयं वैरं च वानर ॥ ४.१४.१० ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಮಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೂರ್ಯನು ವಿಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ (ನೀನು ಕಾಣುತ್ತೀಯೆ). ವಾನರನೇ, ಇಂದು ವಾಲಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ನಿನ್ನ ಭಯ ಮತ್ತು ವೈರ (ನಿವಾರಣೆಯಾಗುವುದು).
4.14.11
एकेनाहं प्रमोक्ष्यामि बाणमोक्षेण संयुगे।
मम दर्शय सुग्रीव वैरिणं भ्रातृरूपिणम् ॥ ४.१४.११ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಾನು (ಅವನನ್ನು) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವೆನು. ಸುಗ್ರೀವಾ, ಸಹೋದರನ ರೂಪ ಧರಿಸಿರುವ ಆ ವೈರಿಯನ್ನು ನನಗೆ ತೋರಿಸು.
4.14.12
वाली विनिहतो यावद्वने पांसुषु चेष्टते।
यदि दृष्टिपथं प्राप्तो जीवन् स विनिवर्तते ॥ ४.१४.१२ ॥
ವಾಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿರುವವರೆಗೆ, ಅವನು ದೃಷ್ಟಿಪಥಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಬದುಕಿ ಹಿಂತಿರುಗುವನು.
4.14.13
ततो दोषेण मागच्छेत् सद्यो गर्हेच्च मां भवान्।
प्रत्यक्षं सप्त ते साला मया बाणेन दारिताः ॥ ४.१४.१३ ॥
ಆಗ (ವಾಲಿ) ದೋಷದಿಂದ ಬರದಿರಲಿ; ನೀವು ಕೂಡಲೇ ನನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸಬಹುದು. ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆಯೇ ನಾನು ಬಾಣದಿಂದ ಆ ಏಳು ಸಾಲವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ಸೀಳಿದ್ದೆನು.
4.14.14
तेनावेहि बलेनाद्य वालिनं निहतं रणे।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे चिरं कृच्छ्रेऽपि तिष्ठता ॥ ४.१४.१४ ॥
ಆ ಬಲದಿಂದಲೇ ಇಂದು ರಣದಲ್ಲಿ ವಾಲಿ ಹತನಾದನೆಂದು ತಿಳಿ. ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇದ್ದರೂ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಎಂದಿಗೂ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿಲ್ಲ.
4.14.15
धर्मलोभपरीतेन न च वक्ष्ये कथंचन।
सफलां च करिष्यामि प्रतिज्ञां जहि संभ्रमम् ॥ ४.१४.१५ ॥
ಧರ್ಮದ ಲೋಭದಿಂದ ಆವೃತನಾದ ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ (ಸುಳ್ಳು) ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸಫಲಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ಗಾಬರಿಯನ್ನು ಬಿಡು.
4.14.16
प्रसूतं कलमक्षेत्रं वर्षेणेव शतक्रतुः।
तदाह्वाननिमित्तं च वालिनो हेममालिनः ॥ ४.१४.१६ ॥
ಇಂದ್ರನು ಮಳೆಯಿಂದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಂತೆ, ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದ ವಾಲಿಯನ್ನು ಸವಾಲು ಹಾಕಲು (ಅವನು ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದನು).
4.14.17
सुग्रीव कुरु तं शब्दं निष्पतेद् येन वानरः।
जितकाशी जयश्लाघी त्वया चाधर्षितः पुरात् ॥ ४.१४.१७ ॥
ಓ ಸುಗ್ರೀವ! ಆ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮಾಡು; ಅದರಿಂದ ಆ ವಾನರ ಹೊರಬರಲಿ—ತನ್ನನ್ನು ಜಯಶಾಲಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಜಯದ ಬಡಾಯಿ ಕೊಚ್ಚುವವನು, ನೀನು ನಗರದಿಂದ ಅವಮಾನಿಸಿದವನು.
4.14.18
निष्पतिष्यत्यसङ्गेन वाली स प्रियसंयुगः।
रिपूणां धर्षितं श्रुत्वा मर्षयन्ति न संयुगे ॥ ४.१४.१८ ॥
ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರಿಯವಾಗಿಸುವ ಆ ವಾಲಿ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಹೊರಬರುವನು; ಶತ್ರುಗಳ ಅವಮಾನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
4.14.19
जानन्तस्तु स्वकं वीर्यं स्त्रीसमक्षं विशेषतः।
स तु रामवचः श्रुत्वा सुग्रीवो हेमपिङ्गलः ॥ ४.१४.१९ ॥
ತನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಅರಿತವನಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮುಂದೆ, ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ಸುಗ್ರೀವನು, ರಾಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ (ಕೋಪಗೊಂಡನು).
4.14.20
ननर्द क्रूरनादेन विनिर्भिन्दन्निवाम्बरम्।
तत्र शब्देन वित्रस्ता गावो यान्ति हतप्रभाः ॥ ४.१४.२० ॥
ಭಯಂಕರ ನಾದದಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಸೀಳುವಂತೆ ಅವನು ಗರ್ಜಿಸಿದನು. ಆ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಹೆದರಿದ ಹಸುಗಳು ಕಾಂತಿಹೀನವಾಗಿ ಓಡಿದವು.
4.14.21
राजदोषपरामृष्टाः कुलस्त्रिय इवाकुलाः।
द्रवन्ति च मृगाः शीघ्रं भग्ना इव रणे हयाः।
पतन्ति च खगा भूमौ क्षीणपुण्या इव ग्रहाः ॥ ४.१४.२१ ॥
ರಾಜದೋಷದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಕುಲಸ್ತ್ರೀಯರಂತೆ ಕಳವಳಗೊಂಡ ಜಿಂಕೆಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿದವು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುರಿದ ಕುದುರೆಗಳಂತೆ ಓಡಿದವು. ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ಗ್ರಹಗಳಂತೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದವು.
4.14.22
ततः स जीमूतकृतप्रणादो
नादं ह्यमुञ्चत् त्वरया प्रतीतः।
सूर्यात्मजः शौर्यविवृद्धतेजाः
सरित्पतिर्वाऽनिलचञ्चलोर्मिः ॥ ४.१४.२२ ॥
ಆಗ ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿದ ಆ ಸೂರ್ಯಪುತ್ರ, ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಬೆಳಗಿದ ತೇಜಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ, ಹರ್ಷದಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ನಾದ ಮಾಡಿದನು; ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅಲೆಗಳು ಚಂಚಲವಾದ ಸಾಗರದಂತೆ.