ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 4.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.14.1
सर्वे ते त्वरितं गत्वा किष्किन्धां वालिनः पुरीम्।
वृक्षैरात्मानमावृत्य व्यतिष्ठन् गहने वने ॥ ४.१४.१ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੁਰੰਤ ਵਾਲੀ ਦੀ ਨਗਰੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢਕ ਕੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹ ਗਏ।
4.14.2
विसार्य सर्वतो दृष्टिं कानने काननप्रियः।
सुग्रीवो विपुलग्रीवः क्रोधमाहारयद् भृशम् ॥ ४.१४.२ ॥
ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚੌੜੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਦੌੜਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸਾ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
4.14.3
ततस्तु निनदं घोरं कृत्वा युद्धाय चाह्वयत्।
परिवारैः परिवृतो नादैर्भिन्दन्निवाम्बरम् ॥ ४.१४.३ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਕਰਕੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਲਲਕਾਰਿਆ; ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਆਪਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਚੀਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
4.14.4
गर्जन्निव महामेघो वायुवेगपुरःसरः।
अथ बालार्कसदृशो दृप्तसिंहगतिस्ततः ॥ ४.१४.४ ॥
ਗਰਜਦੇ ਮਹਾਂਮੇਘ ਵਾਂਗ, ਹਵਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ, ਫਿਰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਹੰਕਾਰੀ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਇਆ।
4.14.5
दृष्ट्वा रामं क्रियादक्षं सुग्रीवो वाक्यमब्रवीत्।
हरिवागुरया व्याप्तां तप्तकाञ्चनतोरणाम् ॥ ४.१४.५ ॥
ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
4.14.6
प्राप्ताः स्म ध्वजयन्त्राढ्यां किष्किन्धां वालिनः पुरीम्।
प्रतिज्ञा या कृता वीर त्वया वालिवधे पुरा ॥ ४.१४.६ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵਾਲੀ ਦੀ ਨਗਰੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ। ਵਾਲੀ ਦੇ ਵਧ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਇਹੀ ਹੈ।
4.14.7
सफलां कुरु तां क्षिप्रं लतां काल इवागतः।
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा सुग्रीवेण स राघवः ॥ ४.१४.७ ॥
"ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਵੇਲ ਨੂੰ ਫਲਦਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਜਲਦੀ (ਆਪਣਾ ਵਚਨ) ਸਫਲ ਕਰੋ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਉਸ ਰਾਘਵ ਨੇ (ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ)।
4.14.8
तमेवोवाच वचनं सुग्रीवं शत्रुसूदनः।
कृताभिज्ञानचिह्नस्त्वमनया गजसाह्वया ॥ ४.१४.८ ॥
ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ - "ਇਸ 'ਗਜਸਾਹ੍ਵਯਾ' ਵੇਲ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਪਛਾਣ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈਂ।
4.14.9
लक्ष्मणेन समुत्पाट्य एषा कण्ठे कृता तव।
शोभसेऽप्यधिकं वीर लतया कण्ठसक्तया ॥ ४.१४.९ ॥
ਲਕ੍ਸ਼ਮਣ ਨੇ ਇਹ ਪੁੱਟ ਕੇ ਤੇਰੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾਈ। ਹੇ ਵੀਰ, ਗਲ ਨਾਲ ਲਿਪਟੀ ਇਸ ਵੇਲ ਨਾਲ ਤੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਸੋਭਦਾ ਹੈਂ।
4.14.10
विपरीत इवाकाशे सूर्यो नक्षत्रमालया।
अद्य वालिसमुत्थं ते भयं वैरं च वानर ॥ ४.१४.१० ॥
ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਉਲਟਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ (ਤੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈਂ)। ਹੇ ਵਾਨਰ, ਅੱਜ ਵਾਲੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇਰਾ ਡਰ ਅਤੇ ਵੈਰ (ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇਗਾ)।
4.14.11
एकेनाहं प्रमोक्ष्यामि बाणमोक्षेण संयुगे।
मम दर्शय सुग्रीव वैरिणं भ्रातृरूपिणम् ॥ ४.१४.११ ॥
ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਬਾਣ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਂ (ਉਸਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਾਂਗਾ)। ਹੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਭਰਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰੀ ਉਸ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਿਖਾ।
4.14.12
वाली विनिहतो यावद्वने पांसुषु चेष्टते।
यदि दृष्टिपथं प्राप्तो जीवन् स विनिवर्तते ॥ ४.१४.१२ ॥
ਵਾਲੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਪਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਤੜਫਦਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆਵੇ ਤਾਂ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ।
4.14.13
ततो दोषेण मागच्छेत् सद्यो गर्हेच्च मां भवान्।
प्रत्यक्षं सप्त ते साला मया बाणेन दारिताः ॥ ४.१४.१३ ॥
ਤਦ (ਵਾਲੀ) ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ ਨਾ ਆਵੇ; ਤੁਸੀਂ ਤੁਰੰਤ ਮੇਰੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਮੈਂ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਹ ਸੱਤ ਸਾਲ ਰੁੱਖ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਸਨ।
4.14.14
तेनावेहि बलेनाद्य वालिनं निहतं रणे।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे चिरं कृच्छ्रेऽपि तिष्ठता ॥ ४.१४.१४ ॥
ਉਸੇ ਬਲ ਨਾਲ ਅੱਜ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਲੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣੋ। ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ।
4.14.15
धर्मलोभपरीतेन न च वक्ष्ये कथंचन।
सफलां च करिष्यामि प्रतिज्ञां जहि संभ्रमम् ॥ ४.१४.१५ ॥
ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਭ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਝੂਠ) ਨਹੀਂ ਬੋਲਾਂਗਾ; ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਜ਼ਾ ਸਫਲ ਕਰਾਂਗਾ। ਘਬਰਾਹਟ ਛੱਡੋ।
4.14.16
प्रसूतं कलमक्षेत्रं वर्षेणेव शतक्रतुः।
तदाह्वाननिमित्तं च वालिनो हेममालिनः ॥ ४.१४.१६ ॥
ਇੰਦਰ ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਫ਼ਸਲ ਉਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਨ ਲਈ (ਉਸਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ)।
4.14.17
सुग्रीव कुरु तं शब्दं निष्पतेद् येन वानरः।
जितकाशी जयश्लाघी त्वया चाधर्षितः पुरात् ॥ ४.१४.१७ ॥
ਹੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ! ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬਾਂਦਰ ਬਾਹਰ ਆਵੇ—ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੇਤੂ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਤੂੰ ਨਗਰ ਤੋਂ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
4.14.18
निष्पतिष्यत्यसङ्गेन वाली स प्रियसंयुगः।
रिपूणां धर्षितं श्रुत्वा मर्षयन्ति न संयुगे ॥ ४.१४.१८ ॥
ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵਾਲੀ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਬਾਹਰ ਆਵੇਗਾ; ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਸੁਣ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
4.14.19
जानन्तस्तु स्वकं वीर्यं स्त्रीसमक्षं विशेषतः।
स तु रामवचः श्रुत्वा सुग्रीवो हेमपिङ्गलः ॥ ४.१४.१९ ॥
ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਪੀਲਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਰਾਮ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ (ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ)।
4.14.20
ननर्द क्रूरनादेन विनिर्भिन्दन्निवाम्बरम्।
तत्र शब्देन वित्रस्ता गावो यान्ति हतप्रभाः ॥ ४.१४.२० ॥
ਭਿਆਨਕ ਨਾਦ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਚੀਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਗਰਜਿਆ। ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਡਰੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਆਭਾ ਗੁਆ ਕੇ ਭੱਜ ਗਈਆਂ।
4.14.21
राजदोषपरामृष्टाः कुलस्त्रिय इवाकुलाः।
द्रवन्ति च मृगाः शीघ्रं भग्ना इव रणे हयाः।
पतन्ति च खगा भूमौ क्षीणपुण्या इव ग्रहाः ॥ ४.१४.२१ ॥
ਰਾਜ-ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਕੁਲਵਧੂਆਂ ਵਾਂਗ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਏ ਮਿਰਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜੇ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜੇ। ਪੁੰਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਏ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਾਂਗ ਪੰਛੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਡਿੱਗੇ।
4.14.22
ततः स जीमूतकृतप्रणादो
नादं ह्यमुञ्चत् त्वरया प्रतीतः।
सूर्यात्मजः शौर्यविवृद्धतेजाः
सरित्पतिर्वाऽनिलचञ्चलोर्मिः ॥ ४.१४.२२ ॥
ਫਿਰ ਮੇਘ-ਗਰਜਣ ਵਾਂਗ ਗਰਜਿਆ ਉਹ ਸੂਰਜ-ਪੁੱਤਰ, ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਵਧੇ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾਦ ਛੱਡਿਆ; ਹਵਾ ਨਾਲ ਚੰਚਲ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ।