వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.14.1
सर्वे ते त्वरितं गत्वा किष्किन्धां वालिनः पुरीम्।
वृक्षैरात्मानमावृत्य व्यतिष्ठन् गहने वने ॥ ४.१४.१ ॥
వారందరూ త్వరగా వాలి నగరమైన కిష్కింధకు వెళ్లి, చెట్లతో తమను కప్పుకుని దట్టమైన అడవిలో నిలిచారు.
4.14.2
विसार्य सर्वतो दृष्टिं कानने काननप्रियः।
सुग्रीवो विपुलग्रीवः क्रोधमाहारयद् भृशम् ॥ ४.१४.२ ॥
అడవిని ఇష్టపడే, విశాల కంఠముగల సుగ్రీవుడు చుట్టూ దృష్టి సారించి, అత్యంత కోపాన్ని రేపుకున్నాడు.
4.14.3
ततस्तु निनदं घोरं कृत्वा युद्धाय चाह्वयत्।
परिवारैः परिवृतो नादैर्भिन्दन्निवाम्बरम् ॥ ४.१४.३ ॥
అప్పుడు అతడు భయంకరమైన గర్జన చేసి యుద్ధానికి సవాలు విసిరాడు; తన పరివారంతో చుట్టుముట్టబడి, తన ధ్వనులతో ఆకాశాన్ని చీల్చుతున్నట్లుగా ఉన్నాడు.
4.14.4
गर्जन्निव महामेघो वायुवेगपुरःसरः।
अथ बालार्कसदृशो दृप्तसिंहगतिस्ततः ॥ ४.१४.४ ॥
గర్జించే మహామేఘంలా, గాలివేగంతో ముందుకు సాగుతూ, అప్పుడు ఉదయ సూర్యునిలా, గర్విష్ఠ సింహపు నడకతో అతడు ముందుకు వెళ్ళాడు.
4.14.5
दृष्ट्वा रामं क्रियादक्षं सुग्रीवो वाक्यमब्रवीत्।
हरिवागुरया व्याप्तां तप्तकाञ्चनतोरणाम् ॥ ४.१४.५ ॥
కార్యదక్షుడైన రాముని చూసి సుగ్రీవుడు ఈ మాటలు పలికాడు.
4.14.6
प्राप्ताः स्म ध्वजयन्त्राढ्यां किष्किन्धां वालिनः पुरीम्।
प्रतिज्ञा या कृता वीर त्वया वालिवधे पुरा ॥ ४.१४.६ ॥
వీరుడా, ధ్వజాలు యంత్రాలతో నిండిన వాలి నగరమైన కిష్కింధకు మేము చేరుకున్నాము. వాలిని వధించడంలో నీవు ముందు చేసిన ప్రతిజ్ఞ ఇదే.
4.14.7
सफलां कुरु तां क्षिप्रं लतां काल इवागतः।
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा सुग्रीवेण स राघवः ॥ ४.१४.७ ॥
"కాలం వచ్చినప్పుడు లతను ఫలవంతం చేసినట్లుగా, త్వరగా (నీ ప్రతిజ్ఞను) సఫలం చేయి." సుగ్రీవుడు ఇలా చెప్పగా, ధర్మాత్ముడైన ఆ రాఘవుడు (ఇలా బదులిచ్చాడు).
4.14.8
तमेवोवाच वचनं सुग्रीवं शत्रुसूदनः।
कृताभिज्ञानचिह्नस्त्वमनया गजसाह्वया ॥ ४.१४.८ ॥
శత్రువులను సంహరించువాడు సుగ్రీవునితో ఇలా అన్నాడు - "ఈ 'గజసాహ్వయ' అనే లతతో నీవు గుర్తింపు చిహ్నంగా చేయబడ్డావు.
4.14.9
लक्ष्मणेन समुत्पाट्य एषा कण्ठे कृता तव।
शोभसेऽप्यधिकं वीर लतया कण्ठसक्तया ॥ ४.१४.९ ॥
లక్ష్మణుడు దీనిని పెకలించి నీ కంఠంలో ఉంచాడు. వీరుడా, కంఠాన్ని చుట్టుకున్న ఈ లతతో నీవు మరింత శోభిస్తున్నావు.
4.14.10
विपरीत इवाकाशे सूर्यो नक्षत्रमालया।
अद्य वालिसमुत्थं ते भयं वैरं च वानर ॥ ४.१४.१० ॥
ఆకాశంలో నక్షత్రమాలతో సూర్యుడు విపరీతంగా కనిపించినట్లు (నీవు కనిపిస్తున్నావు). వానరా, ఈ రోజు వాలి వల్ల కలిగిన నీ భయం, వైరం (తొలగిపోతాయి).
4.14.11
एकेनाहं प्रमोक्ष्यामि बाणमोक्षेण संयुगे।
मम दर्शय सुग्रीव वैरिणं भ्रातृरूपिणम् ॥ ४.१४.११ ॥
యుద్ధంలో ఒకే బాణాన్ని వదిలి నేను (అతన్ని) విడిపిస్తాను. సుగ్రీవా, సోదరుని రూపంలో ఉన్న ఆ శత్రువును నాకు చూపించు.
4.14.12
वाली विनिहतो यावद्वने पांसुषु चेष्टते।
यदि दृष्टिपथं प्राप्तो जीवन् स विनिवर्तते ॥ ४.१४.१२ ॥
వాలి చంపబడినా అడవిలో ధూళిలో కొట్టుకుంటున్నంత వరకు, అతడు దృష్టిపథంలోకి వస్తే, బ్రతికి తిరిగి వస్తాడు.
4.14.13
ततो दोषेण मागच्छेत् सद्यो गर्हेच्च मां भवान्।
प्रत्यक्षं सप्त ते साला मया बाणेन दारिताः ॥ ४.१४.१३ ॥
అప్పుడు (వాలి) దోషం వల్ల రాకుండు గాక; మీరు వెంటనే నన్ను నిందించవచ్చు. మీ ఎదుటే నేను బాణంతో ఆ ఏడు సాల వృక్షాలను చీల్చాను.
4.14.14
तेनावेहि बलेनाद्य वालिनं निहतं रणे।
अनृतं नोक्तपूर्वं मे चिरं कृच्छ्रेऽपि तिष्ठता ॥ ४.१४.१४ ॥
ఆ బలంతోనే నేడు యుద్ధంలో వాలి చంపబడ్డాడని తెలుసుకో. కష్టంలో ఎంత కాలం ఉన్నా నేను ఇంతకు ముందు ఎప్పుడూ అసత్యం పలకలేదు.
4.14.15
धर्मलोभपरीतेन न च वक्ष्ये कथंचन।
सफलां च करिष्यामि प्रतिज्ञां जहि संभ्रमम् ॥ ४.१४.१५ ॥
ధర్మలోభంతో ఆవరించబడిన నేను ఏ విధంగానూ (అసత్యం) చెప్పను; నా ప్రతిజ్ఞను సఫలం చేస్తాను. కలవరాన్ని విడిచిపెట్టు.
4.14.16
प्रसूतं कलमक्षेत्रं वर्षेणेव शतक्रतुः।
तदाह्वाननिमित्तं च वालिनो हेममालिनः ॥ ४.१४.१६ ॥
ఇంద్రుడు వర్షంతో పంటను పండించినట్లు, బంగారు మాలలు ధరించిన వాలిని సవాలు చేయడానికి (అతను దాన్ని చేశాడు).
4.14.17
सुग्रीव कुरु तं शब्दं निष्पतेद् येन वानरः।
जितकाशी जयश्लाघी त्वया चाधर्षितः पुरात् ॥ ४.१४.१७ ॥
ఓ సుగ్రీవా! ఆ శబ్దం చేయి; దానితో ఆ వానరుడు బయటకు రావాలి—తనను విజేతగా భావించి విజయాన్ని గొప్పగా చెప్పుకునేవాడు, నీవు నగరం నుండి అవమానించిన వాడు.
4.14.18
निष्पतिष्यत्यसङ्गेन वाली स प्रियसंयुगः।
रिपूणां धर्षितं श्रुत्वा मर्षयन्ति न संयुगे ॥ ४.१४.१८ ॥
యుద్ధాన్ని ప్రియంగా భావించే ఆ వాలి ఆలస్యం లేకుండా బయటకు వస్తాడు; శత్రువుల అవమానాన్ని విని, యుద్ధంలో దానిని సహించరు.
4.14.19
जानन्तस्तु स्वकं वीर्यं स्त्रीसमक्षं विशेषतः।
स तु रामवचः श्रुत्वा सुग्रीवो हेमपिङ्गलः ॥ ४.१४.१९ ॥
తన పరాక్రమాన్ని తెలిసినవాడై, ముఖ్యంగా స్త్రీల ఎదుట, బంగారు పసుపు వర్ణంలో ఉన్న సుగ్రీవుడు, రాముని మాటలు విని (కోపించాడు).
4.14.20
ननर्द क्रूरनादेन विनिर्भिन्दन्निवाम्बरम्।
तत्र शब्देन वित्रस्ता गावो यान्ति हतप्रभाः ॥ ४.१४.२० ॥
భయంకరమైన నాదంతో ఆకాశాన్ని చీల్చేలా అతడు గర్జించాడు. ఆ శబ్దానికి భయపడిన ఆవులు కాంతి కోల్పోయి పరుగెత్తాయి.
4.14.21
राजदोषपरामृष्टाः कुलस्त्रिय इवाकुलाः।
द्रवन्ति च मृगाः शीघ्रं भग्ना इव रणे हयाः।
पतन्ति च खगा भूमौ क्षीणपुण्या इव ग्रहाः ॥ ४.१४.२१ ॥
రాజదోషంతో బాధపడే కులస్త్రీల వలె కలత చెందిన జింకలు వేగంగా పరుగెత్తాయి; యుద్ధంలో విరిగిన గుర్రాల వలె పరుగెత్తాయి. పుణ్యం క్షీణించిన గ్రహాల వలె పక్షులు నేలపై పడ్డాయి.
4.14.22
ततः स जीमूतकृतप्रणादो
नादं ह्यमुञ्चत् त्वरया प्रतीतः।
सूर्यात्मजः शौर्यविवृद्धतेजाः
सरित्पतिर्वाऽनिलचञ्चलोर्मिः ॥ ४.१४.२२ ॥
అప్పుడు మేఘగర్జనలా గర్జించిన ఆ సూర్యపుత్రుడు, శౌర్యంతో పెరిగిన తేజస్సుతో, సంతోషంగా వేగంగా నాదం చేశాడు; గాలికి చలించే అలలు గల సముద్రంలా.