Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.20.1
रामचापविसृष्टेन शरेणान्तकरेण तम्।
दृष्ट्वा विनिहतं भूमौ तारा ताराधिपानना ॥ ४.२०.१ ॥
Al ver que él yacía abatido en tierra por la flecha mortal lanzada del arco de Rāma, Tārā, de rostro de luna,
4.20.2
सा समासाद्य भर्तारं पर्यष्वजत भामिनी।
इषुणाभिहतं दृष्ट्वा वालिनं कुञ्जरोपमम् ॥ ४.२०.२ ॥
Aquella bella mujer llegó junto a su esposo y lo abrazó; al ver a Vālin, semejante a un elefante, herido por la flecha,
4.20.3
वानरं पर्वतेन्द्राभं शोकसंतप्तमानसा।
तारा तरुमिवोन्मूलं पर्यदेवयतातुरा ॥ ४.२०.३ ॥
Por el mono, grande como una montaña, Tārā, con el corazón atormentado por el dolor, se lamentó, angustiada como un árbol arrancado de raíz.
4.20.4
रणे दारुणविक्रान्त प्रवीर प्लवतां वर।
किमिदानीं पुरोभागामद्य त्वं नाभिभाषसे ॥ ४.२०.४ ॥
¡Oh tú, de terrible valor en la batalla, oh primero de los héroes, oh mejor de los saltadores! ¿Por qué no me hablas hoy, estando ahora justo delante de mí?
4.20.5
उत्तिष्ठ हरिशार्दूल भजस्व शयनोत्तमम्।
नैवंविधाः शेरते हि भूमौ नृपतिसत्तमाः ॥ ४.२०.५ ॥
Levántate, oh tigre entre los monos; toma el mejor lecho. Tan excelsos reyes no yacen sobre la tierra.
4.20.6
अतीव खलु ते कान्ता वसुधा वसुधाधिप।
गतासुरपि तां गात्रैर्मां विहाय निषेवसे ॥ ४.२०.६ ॥
Oh señor de la tierra, en verdad esta tierra te es sumamente querida: aun sin vida, la abrazas con tu cuerpo, dejándome a mí, y a ella la abrazas.
4.20.7
व्यक्तमद्य त्वया वीर धर्मतः सम्प्रवर्तता।
किष्किन्धेव पुरी रम्या स्वर्गमार्गे विनिर्मिता ॥ ४.२०.७ ॥
¡Oh héroe! Hoy queda claro que, gobernando conforme al dharma, hiciste de Kiṣkindhā una ciudad hermosa, construida en el camino al cielo.
4.20.8
यान्यस्माभिस्त्वया सार्धं वनेषु मधुगन्धिषु।
विहृतानि त्वया काले तेषामुपरमः कृतः ॥ ४.२०.८ ॥
Los placeres que disfrutamos contigo en los bosques perfumados de miel, llegado el momento, tú los diste por terminados.
4.20.9
निरानन्दा निराशाहं निमग्ना शोकसागरे।
त्वयि पञ्चत्वमापन्ने महायूथपयूथपे ॥ ४.२०.९ ॥
¡Oh señor de los jefes de grandes manadas! Desde que tú alcanzaste los cinco elementos, yo estoy sin alegría y sin esperanza, hundida en el océano del dolor.
4.20.10
हृदयं सुस्थितं मह्यं दृष्ट्वा निपतितं भुवि।
यन्न शोकाभिसंतप्तं स्फुटतेऽद्य सहस्रधा ॥ ४.२०.१० ॥
Al verte caído en el suelo, mi corazón, abrasado por el dolor, no ha estallado hoy en mil pedazos; ese es el prodigio.
4.20.11
सुग्रीवस्य त्वया भार्या हृता स च विवासितः।
यत् तत् तस्य त्वया व्युष्टिः प्राप्तेयं प्लवगाधिप ॥ ४.२०.११ ॥
¡Oh señor de los monos! Tú arrebataste la esposa de Sugrīva y lo desterraste; este castigo te ha alcanzado ahora.
4.20.12
निःश्रेयसपरा मोहात् त्वया चाहं विगर्हिता।
यैषाब्रुवं हितं वाक्यं वानरेन्द्र हितैषिणी ॥ ४.२०.१२ ॥
¡Oh señor de los vānaras! Deseando tu mayor bien y buscando tu provecho, dije palabras beneficiosas; pero, por delusión, tú me reprochaste.
4.20.13
रूपयौवनदृप्तानां दक्षिणानां च मानद।
नूनमप्सरसामार्य चित्तानि प्रमथिष्यसि ॥ ४.२०.१३ ॥
¡Oh dadora de honor! Sin duda agitarás los corazones de las ápsarasas hábiles, orgullosas de su belleza y juventud.
4.20.14
कालो निःसंशयो नूनं जीवितान्तकरस्तव।
बलाद् येनावपन्नोऽसि सुग्रीवस्यावशो वशम् ॥ ४.२०.१४ ॥
Sin duda ha llegado tu tiempo, el que pone fin a tu vida, pues has caído por la fuerza, impotente, bajo el dominio de Sugrīva.
4.20.15
अस्थाने वालिनं हत्वा युध्यमानं परेण च।
न संतप्यति काकुत्स्थः कृत्वा कर्मसुगर्हितम् ॥ ४.२०.१५ ॥
Sin justificación, habiendo matado a Vālin mientras luchaba con un enemigo, Kākutstha (Rāma) no se aflige, aunque el acto es muy reprochable.
4.20.16
वैधव्यं शोकसंतापं कृपणाकृपणा सती।
अदुःखोपचिता पूर्वं वर्तयिष्याम्यनाथवत् ॥ ४.२०.१६ ॥
En el dolor y la aflicción de la viudez, yo, que antes no conocía el sufrimiento, una esposa fiel, viviré desdichada, como quien no tiene protector.
4.20.17
लालितश्चाङ्गदो वीरः सुकुमारः सुखोचितः।
वत्स्यते कामवस्थां मे पितृव्ये क्रोधमूर्च्छिते ॥ ४.२०.१७ ॥
Aṅgada, el héroe, mimado, tierno y acostumbrado al bienestar, vivirá en dependencia bajo su tío paterno, dominado por la ira.
4.20.18
कुरुष्व पितरं पुत्र सुदृष्टं धर्मवत्सलम्।
दुर्लभं दर्शनं तस्य तव वत्स भविष्यति ॥ ४.२०.१८ ॥
Mira bien a tu padre, hijo querido, que ama el dharma y es agradable a la vista; oh querido hijo, verlo se te hará raro.
4.20.19
समाश्वासय पुत्रं त्वं संदेशं संदिशस्व मे।
मूर्ध्न्नि चैनं समाघ्राय प्रवासं प्रस्थितो ह्यसि ॥ ४.२०.१९ ॥
Consuela a tu hijo y dame tu mensaje. Habiendo olido su cabeza, te pones en marcha hacia un viaje lejano.
4.20.20
रामेण हि महत् कर्म कृतं त्वामभिनिघ्नता।
आनृण्यं तु गतं तस्य सुग्रीवस्य प्रतिश्रवे ॥ ४.२०.२० ॥
Rāma ha realizado una gran hazaña al abatirte; la deuda de Sugrīva con su promesa ha quedado saldada.
4.20.21
सकामो भव सुग्रीव रुमां त्वं प्रतिपत्स्यसे।
भुङ्क्ष्व राज्यमनुद्विग्नः शस्तो भ्राता रिपुस्तव ॥ ४.२०.२१ ॥
Sugrīva, que se cumplan tus deseos; recuperarás a Rumā. Tu enemigo, tu hermano, ha sido abatido; disfruta del reino sin inquietud.
4.20.22
किं मामेवं प्रलपतीं प्रियां त्वं नाभिभाषसे।
इमाः पश्य वरा बाह्व्यो भार्यास्ते वानरेश्वर ॥ ४.२०.२२ ॥
¿Por qué no me hablas a mí, tu amada, que así me lamento? Mira a estas tus esposas, excelentes como tus propios brazos, oh señor de los monos.
4.20.23
तस्या विलपितं श्रुत्वा वानर्यः सर्वतश्च ताः।
परिगृह्याङ्गदं दीना दुःखार्ताः प्रतिचुक्रुशुः ॥ ४.२०.२३ ॥
Al oír su lamento, las monas de todas partes, abrazando a Aṅgada, afligidas por el dolor, lloraron con desconsuelo en respuesta.
4.20.24
किमङ्गदं साङ्गदवीरबाहो
विहाय यातोऽसि चिरं प्रवासम्।
न युक्तमेवं गुणसंनिकृष्टं
विहाय पुत्रं प्रियचारुवेषम् ॥ ४.२०.२४ ॥
¿Por qué, Aṅgada, héroe de brazaletes, te has ido en un viaje tan largo? No es correcto abandonar así a un hijo dotado de virtudes, querido y de gallarda apariencia.
4.20.25
यद्यप्रियं किंचिदसम्प्रधार्य
कृतं मया स्यात् तव दीर्घबाहो।
क्षमस्व मे तद्धरिवंशनाथ
व्रजामि मूर्ध्ना तव वीर पादौ ॥ ४.२०.२५ ॥
Si he hecho algo desagradable para ti sin reflexionar, oh de brazos largos, señor de la estirpe de los monos, perdóname. Oh héroe, inclino la cabeza a tus pies.
4.20.26
तथा तु तारा करुणं रुदन्ती
भर्तुः समीपे सह वानरीभिः।
व्यवस्यत प्रायमनिन्द्यवर्णा
उपोपवेष्टुं भुवि यत्र वाली ॥ ४.२०.२६ ॥
Entonces Tārā, de tez intachable, llorando con compasión, resolvió sentarse junto a su esposo, con las monas, allí mismo en el suelo donde yacía Vālī.