รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 4.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.20.1
रामचापविसृष्टेन शरेणान्तकरेण तम्।
दृष्ट्वा विनिहतं भूमौ तारा ताराधिपानना ॥ ४.२०.१ ॥
เมื่อตาราเห็นพาลีถูกลูกศรแห่งความตายที่พระรามยิงจากคันธนูล้มลงบนพื้นดิน นางผู้มีใบหน้างดงามดังพระจันทร์
4.20.2
सा समासाद्य भर्तारं पर्यष्वजत भामिनी।
इषुणाभिहतं दृष्ट्वा वालिनं कुञ्जरोपमम् ॥ ४.२०.२ ॥
นางสตรีผู้งดงามนั้นเข้าไปหาสามีและกอดไว้ เมื่อเห็นพาลีที่ถูกลูกศรยิงล้มลงเหมือนช้างตัวหนึ่ง
4.20.3
वानरं पर्वतेन्द्राभं शोकसंतप्तमानसा।
तारा तरुमिवोन्मूलं पर्यदेवयतातुरा ॥ ४.२०.३ ॥
ตาราซึ่งจิตใจถูกความเศร้าโศกเผาไหม้ คร่ำครวญด้วยความทุกข์ทรมานเพราะวานรผู้ใหญ่โตดังภูเขา นางล้มลงเหมือนต้นไม้ที่ถูกถอนรากขึ้น
4.20.4
रणे दारुणविक्रान्त प्रवीर प्लवतां वर।
किमिदानीं पुरोभागामद्य त्वं नाभिभाषसे ॥ ४.२०.४ ॥
โอ้ผู้มีความกล้าหาญดุจอสุรีในสนามรบ โอ้วีรบุรุษผู้ประเสริฐ โอ้ผู้เก่งกาจที่สุดในการกระโดด เหตุใดวันนี้เจ้าจึงไม่พูดกับข้า ทั้งที่เจ้ายืนอยู่ตรงหน้าข้าเช่นนี้
4.20.5
उत्तिष्ठ हरिशार्दूल भजस्व शयनोत्तमम्।
नैवंविधाः शेरते हि भूमौ नृपतिसत्तमाः ॥ ४.२०.५ ॥
จงลุกขึ้นเถิด โอ้ราชสีห์แห่งวานร จงมาบนที่นอนอันประเสริฐ กษัตริย์ผู้ยอดเยี่ยมเช่นนี้ไม่นอนอยู่บนพื้นดิน
4.20.6
अतीव खलु ते कान्ता वसुधा वसुधाधिप।
गतासुरपि तां गात्रैर्मां विहाय निषेवसे ॥ ४.२०.६ ॥
โอ้เจ้าผู้เป็นใหญ่แห่งแผ่นดิน แผ่นดินนี้เป็นที่รักยิ่งของเจ้าแน่นอน แม้ไร้ลมหายใจแล้ว เจ้ายังกอดแผ่นดินนั้นด้วยร่างกาย ละทิ้งข้าไว้และแนบชิดนางอยู่
4.20.7
व्यक्तमद्य त्वया वीर धर्मतः सम्प्रवर्तता।
किष्किन्धेव पुरी रम्या स्वर्गमार्गे विनिर्मिता ॥ ४.२०.७ ॥
โอ้วีรบุรุษ บัดนี้ประจักษ์แล้วว่าเจ้าปกครองด้วยธรรม จึงทำให้กิษกินธาเป็นดั่งเมืองอันงดงามที่สร้างไว้บนทางสู่สวรรค์
4.20.8
यान्यस्माभिस्त्वया सार्धं वनेषु मधुगन्धिषु।
विहृतानि त्वया काले तेषामुपरमः कृतः ॥ ४.२०.८ ॥
ความสุขทั้งหลายที่เราได้ร่วมกับเจ้าในป่าที่หอมกลิ่นน้ำผึ้ง เจ้าได้ทำให้มันสิ้นสุดลงตามกาลเวลา
4.20.9
निरानन्दा निराशाहं निमग्ना शोकसागरे।
त्वयि पञ्चत्वमापन्ने महायूथपयूथपे ॥ ४.२०.९ ॥
โอ้เจ้าผู้เป็นใหญ่เหนือหมู่ผู้นำฝูงใหญ่ เมื่อเจ้าได้ดับขันธ์แล้ว ข้าก็ปราศจากความยินดีและหมดหวัง จมอยู่ในมหาสมุทรแห่งความเศร้าโศก
4.20.10
हृदयं सुस्थितं मह्यं दृष्ट्वा निपतितं भुवि।
यन्न शोकाभिसंतप्तं स्फुटतेऽद्य सहस्रधा ॥ ४.२०.१० ॥
เมื่อเห็นเจ้าล้มลงบนพื้นดิน หัวใจของข้าซึ่งเคยมั่นคงกลับไม่แตกเป็นพันเสี่ยงด้วยความเศร้าโศกที่เผาไหม้ในวันนี้ นี่คือสิ่งอัศจรรย์
4.20.11
सुग्रीवस्य त्वया भार्या हृता स च विवासितः।
यत् तत् तस्य त्वया व्युष्टिः प्राप्तेयं प्लवगाधिप ॥ ४.२०.११ ॥
โอ้เจ้าผู้เป็นใหญ่แห่งวานร เจ้าได้แย่งชิงภริยาของสุครีพและขับไล่เขาไป บัดนี้ผลกรรมนั้นได้มาถึงเจ้าแล้ว
4.20.12
निःश्रेयसपरा मोहात् त्वया चाहं विगर्हिता।
यैषाब्रुवं हितं वाक्यं वानरेन्द्र हितैषिणी ॥ ४.२०.१२ ॥
โอ้เจ้าผู้เป็นใหญ่แห่งวานร ข้าผู้มุ่งหวังความดีสูงสุดของเจ้าและปรารถนาความเจริญของเจ้า ได้กล่าวถ้อยคำที่เป็นประโยชน์ แต่เจ้ากลับตำหนิข้าเพราะความหลงผิด
4.20.13
रूपयौवनदृप्तानां दक्षिणानां च मानद।
नूनमप्सरसामार्य चित्तानि प्रमथिष्यसि ॥ ४.२०.१३ ॥
โอ้ผู้ให้เกียรติ เจ้าจะต้องทำให้จิตใจของนางอัปสรที่ฉลาดและภาคภูมิในความงามและความเยาว์วัยหวั่นไหวแน่นอน
4.20.14
कालो निःसंशयो नूनं जीवितान्तकरस्तव।
बलाद् येनावपन्नोऽसि सुग्रीवस्यावशो वशम् ॥ ४.२०.१४ ॥
เวลาที่จะปลิดชีวิตเจ้าได้มาถึงแน่นอนโดยไม่ต้องสงสัย เพราะเจ้าถูกบังคับอย่างไร้ทางสู้ให้ตกอยู่ใต้อำนาจของสุครีพ
4.20.15
अस्थाने वालिनं हत्वा युध्यमानं परेण च।
न संतप्यति काकुत्स्थः कृत्वा कर्मसुगर्हितम् ॥ ४.२०.१५ ॥
กากุตสถะ (พระราม) ฆ่าพาลีโดยไม่มีเหตุอันควร ขณะที่พาลีกำลังสู้รบกับศัตรู การกระทำนั้นน่าตำหนิยิ่ง แต่พระองค์ก็ไม่รู้สึกเดือดร้อนใจ
4.20.16
वैधव्यं शोकसंतापं कृपणाकृपणा सती।
अदुःखोपचिता पूर्वं वर्तयिष्याम्यनाथवत् ॥ ४.२०.१६ ॥
ข้าซึ่งเป็นภริยาผู้ซื่อสัตย์ จะต้องมาทนทุกข์และความเร่าร้อนแห่งการเป็นหม้าย ข้าผู้เคยไม่รู้จักความทุกข์มาก่อน จะต้องดำรงชีวิตอย่างน่าสงสาร เหมือนผู้ไร้ที่พึ่ง
4.20.17
लालितश्चाङ्गदो वीरः सुकुमारः सुखोचितः।
वत्स्यते कामवस्थां मे पितृव्ये क्रोधमूर्च्छिते ॥ ४.२०.१७ ॥
องคทะผู้กล้าหาญ ผู้เคยได้รับการทะนุถนอม บอบบางและคุ้นเคยกับความสุขสบาย จะต้องอยู่ใต้อาณัติของอาของเขาซึ่งกำลังคลุ้มคลั่งด้วยความโกรธ
4.20.18
कुरुष्व पितरं पुत्र सुदृष्टं धर्मवत्सलम्।
दुर्लभं दर्शनं तस्य तव वत्स भविष्यति ॥ ४.२०.१८ ॥
ลูกรัก จงมองดูบิดาของเจ้าให้ดี ท่านเป็นผู้รักธรรม และน่าชื่นชมเมื่อได้เห็น ดูกรลูกรัก การได้พบท่านจะกลายเป็นสิ่งหายากสำหรับเจ้า
4.20.19
समाश्वासय पुत्रं त्वं संदेशं संदिशस्व मे।
मूर्ध्न्नि चैनं समाघ्राय प्रवासं प्रस्थितो ह्यसि ॥ ४.२०.१९ ॥
จงปลอบโยนบุตรของเจ้า และส่งข่าวของเจ้ามาให้ข้า เมื่อเจ้าได้จุมพิตศีรษะของบุตรแล้ว เจ้ากำลังจะออกเดินทางไกล
4.20.20
रामेण हि महत् कर्म कृतं त्वामभिनिघ्नता।
आनृण्यं तु गतं तस्य सुग्रीवस्य प्रतिश्रवे ॥ ४.२०.२० ॥
พระรามได้ทำกิจอันยิ่งใหญ่ด้วยการสังหารเจ้า บัดนี้หนี้ที่สุครีพติดค้างจากคำสัตย์ของเขาได้รับการชำระแล้ว
4.20.21
सकामो भव सुग्रीव रुमां त्वं प्रतिपत्स्यसे।
भुङ्क्ष्व राज्यमनुद्विग्नः शस्तो भ्राता रिपुस्तव ॥ ४.२०.२१ ॥
สุครีพเอ๋ย ขอให้ความปรารถนาของเจ้าสำเร็จ เจ้าจะได้รุมากลับคืนมา ศัตรูของเจ้า คือพี่ชายของเจ้า ถูกสังหารแล้ว จงครองราชสมบัติโดยไม่ต้องกังวล
4.20.22
किं मामेवं प्रलपतीं प्रियां त्वं नाभिभाषसे।
इमाः पश्य वरा बाह्व्यो भार्यास्ते वानरेश्वर ॥ ४.२०.२२ ॥
เหตุใดเจ้าจึงไม่พูดกับข้า ผู้เป็นที่รักของเจ้า ที่กำลังคร่ำครวญเช่นนี้ จงดูภรรยาทั้งหลายของเจ้าเหล่านี้ ผู้งดงามประดุจแขนของเจ้าเอง โอ้ผู้เป็นใหญ่แห่งวานร
4.20.23
तस्या विलपितं श्रुत्वा वानर्यः सर्वतश्च ताः।
परिगृह्याङ्गदं दीना दुःखार्ताः प्रतिचुक्रुशुः ॥ ४.२०.२३ ॥
เมื่อได้ยินเสียงคร่ำครวญของนาง บรรดานางวานรทั้งหลายรอบด้าน ต่างโอบกอดอังคทไว้ เศร้าโศกด้วยความทุกข์ ร้องไห้อย่างน่าสงสารเป็นการตอบรับ
4.20.24
किमङ्गदं साङ्गदवीरबाहो
विहाय यातोऽसि चिरं प्रवासम्।
न युक्तमेवं गुणसंनिकृष्टं
विहाय पुत्रं प्रियचारुवेषम् ॥ ४.२०.२४ ॥
เหตุใดเจ้า อังคท วีรบุรุษผู้สวมกำไลแขน จึงไปเดินทางไกลเช่นนี้ การที่จะทอดทิ้งบุตรผู้ประกอบด้วยคุณธรรม เป็นที่รัก และงดงามในรูปร่างเช่นนี้ไปนั้น ย่อมไม่เหมาะสมเลย
4.20.25
यद्यप्रियं किंचिदसम्प्रधार्य
कृतं मया स्यात् तव दीर्घबाहो।
क्षमस्व मे तद्धरिवंशनाथ
व्रजामि मूर्ध्ना तव वीर पादौ ॥ ४.२०.२५ ॥
หากข้าได้กระทำสิ่งใดอันไม่เป็นที่พอใจแก่เจ้า โดยมิได้ไตร่ตรองให้รอบคอบ โอ้ผู้มีแขนยาว โอ้ผู้เป็นใหญ่แห่งเผ่าหริ ขอเจ้าจงให้อภัยข้า โอ้วีรบุรุษ ข้าขอก้มศีรษะลงแทบเท้าของเจ้า
4.20.26
तथा तु तारा करुणं रुदन्ती
भर्तुः समीपे सह वानरीभिः।
व्यवस्यत प्रायमनिन्द्यवर्णा
उपोपवेष्टुं भुवि यत्र वाली ॥ ४.२०.२६ ॥
ฝ่ายนางตารา ผู้มีผิวพรรณไร้ที่ติ ร้องไห้คร่ำครวญอย่างน่าสังเวช พร้อมด้วยนางวานรทั้งหลาย ได้ตัดสินใจนั่งลงใกล้สามี ณ ที่ซึ่งวาลีนอนอยู่บนพื้นดิน