വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 4.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.20.1
रामचापविसृष्टेन शरेणान्तकरेण तम्।
दृष्ट्वा विनिहतं भूमौ तारा ताराधिपानना ॥ ४.२०.१ ॥
രാമന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് പാഞ്ഞ യമതുല്യമായ ശരത്താൽ അവൻ നിലത്ത് വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ട്, ചന്ദ്രമുഖിയായ താര
4.20.2
सा समासाद्य भर्तारं पर्यष्वजत भामिनी।
इषुणाभिहतं दृष्ट्वा वालिनं कुञ्जरोपमम् ॥ ४.२०.२ ॥
അവൾ ഭർത്താവിന്റെ അരികിലെത്തി അവനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു; അമ്പേറ്റ ആനപോലുള്ള വാലിയെ കണ്ട്
4.20.3
वानरं पर्वतेन्द्राभं शोकसंतप्तमानसा।
तारा तरुमिवोन्मूलं पर्यदेवयतातुरा ॥ ४.२०.३ ॥
പർവതരാജനെപ്പോലെയുള്ള വാനരനെച്ചൊല്ലി, ശോകത്താൽ തപിച്ച മനസ്സുള്ള താര, വേരോടെ പിഴുത മരംപോലെ വ്യസനിച്ച് വിലപിച്ചു
4.20.4
रणे दारुणविक्रान्त प्रवीर प्लवतां वर।
किमिदानीं पुरोभागामद्य त्वं नाभिभाषसे ॥ ४.२०.४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കര വിക്രമിയായവനേ, വീരശ്രേഷ്ഠനേ, ചാടുന്നവരിൽ ഉത്തമനേ! ഇപ്പോൾ എന്റെ മുന്നിലുണ്ടായിട്ടും എന്തുകൊണ്ട് ഇന്നു നീ സംസാരിക്കുന്നില്ല?
4.20.5
उत्तिष्ठ हरिशार्दूल भजस्व शयनोत्तमम्।
नैवंविधाः शेरते हि भूमौ नृपतिसत्तमाः ॥ ४.२०.५ ॥
എഴുന്നേൽക്കൂ, വാനരശ്രേഷ്ഠനായ കടുവേ! ഉത്തമമായ ശയ്യയെ സ്വീകരിക്കൂ. ഇങ്ങനെയുള്ള ശ്രേഷ്ഠ രാജാക്കന്മാർ നിലത്ത് കിടക്കാറില്ല.
4.20.6
अतीव खलु ते कान्ता वसुधा वसुधाधिप।
गतासुरपि तां गात्रैर्मां विहाय निषेवसे ॥ ४.२०.६ ॥
ഭൂപതേ! ഈ ഭൂമി നിനക്ക് വളരെ പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്. ജീവൻ പോയിട്ടും ശരീരംകൊണ്ട് അവളെ പുണർന്ന്, എന്നെ വിട്ട് നീ അവളെത്തന്നെ സേവിക്കുന്നു.
4.20.7
व्यक्तमद्य त्वया वीर धर्मतः सम्प्रवर्तता।
किष्किन्धेव पुरी रम्या स्वर्गमार्गे विनिर्मिता ॥ ४.२०.७ ॥
വീരാ! ധർമ്മപ്രകാരം ഭരിച്ചിരുന്ന നീ കിഷ്കിന്ധയെ സ്വർഗ്ഗമാർഗ്ഗത്തിൽ നിർമ്മിച്ച മനോഹര നഗരം പോലെയാക്കിയിരുന്നു എന്നത് ഇന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു.
4.20.8
यान्यस्माभिस्त्वया सार्धं वनेषु मधुगन्धिषु।
विहृतानि त्वया काले तेषामुपरमः कृतः ॥ ४.२०.८ ॥
തേനിന്റെ സുഗന്ധമുള്ള വനങ്ങളിൽ നിന്നോടൊപ്പം ഞങ്ങൾ ആസ്വദിച്ച വിഹാരങ്ങളെല്ലാം കാലമായപ്പോൾ നീ അവസാനിപ്പിച്ചു.
4.20.9
निरानन्दा निराशाहं निमग्ना शोकसागरे।
त्वयि पञ्चत्वमापन्ने महायूथपयूथपे ॥ ४.२०.९ ॥
മഹായൂഥപന്മാരുടെ യൂഥപതിയേ! നീ പഞ്ചത്വം പ്രാപിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ ആനന്ദമില്ലാതെ, പ്രതീക്ഷയില്ലാതെ ശോകസാഗരത്തിൽ മുങ്ങി.
4.20.10
हृदयं सुस्थितं मह्यं दृष्ट्वा निपतितं भुवि।
यन्न शोकाभिसंतप्तं स्फुटतेऽद्य सहस्रधा ॥ ४.२०.१० ॥
നീ നിലത്തു വീണു കിടക്കുന്നത് കണ്ടിട്ടും, ശോകത്താൽ ദഹിക്കുന്ന എന്റെ ഹൃദയം ഇന്ന് ആയിരം കഷണങ്ങളായി പൊട്ടിപ്പോയില്ലല്ലോ.
4.20.11
सुग्रीवस्य त्वया भार्या हृता स च विवासितः।
यत् तत् तस्य त्वया व्युष्टिः प्राप्तेयं प्लवगाधिप ॥ ४.२०.११ ॥
വാനരാധിപാ! നീ സുഗ്രീവന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിച്ച് അവനെ പുറത്താക്കി; അതിന്റെ ഫലമാണ് ഇപ്പോൾ നിനക്ക് വന്നത്.
4.20.12
निःश्रेयसपरा मोहात् त्वया चाहं विगर्हिता।
यैषाब्रुवं हितं वाक्यं वानरेन्द्र हितैषिणी ॥ ४.२०.१२ ॥
വാനരേന്ദ്രാ! നിന്റെ ശ്രേയസ്സിനെ ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ ഹിതവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; എന്നാൽ മോഹത്താൽ നീ എന്നെ നിന്ദിച്ചു.
4.20.13
रूपयौवनदृप्तानां दक्षिणानां च मानद।
नूनमप्सरसामार्य चित्तानि प्रमथिष्यसि ॥ ४.२०.१३ ॥
മാനദായവളേ! രൂപയൗവനഗർവിതരായ, സമർഥരായ അപ്സരസ്സുകളുടെ മനസ്സുകളെ നീ തീർച്ചയായും ഇളക്കിമറിക്കും.
4.20.14
कालो निःसंशयो नूनं जीवितान्तकरस्तव।
बलाद् येनावपन्नोऽसि सुग्रीवस्यावशो वशम् ॥ ४.२०.१४ ॥
സംശയമില്ല, നിന്റെ ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന കാലം വന്നിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ നീ ബലാൽ സുഗ്രീവന്റെ വശത്തിൽ അശക്തനായി വീണിരിക്കുന്നു.
4.20.15
अस्थाने वालिनं हत्वा युध्यमानं परेण च।
न संतप्यति काकुत्स्थः कृत्वा कर्मसुगर्हितम् ॥ ४.२०.१५ ॥
യുദ്ധം ചെയ്യുകയായിരുന്ന വാലിയെ അന്യായമായി കൊന്നിട്ടും കാകുത്സ്ഥൻ (രാമൻ) വിഷമിക്കുന്നില്ല; ഈ കർമം അത്യന്തം നിന്ദ്യമാണ്.
4.20.16
वैधव्यं शोकसंतापं कृपणाकृपणा सती।
अदुःखोपचिता पूर्वं वर्तयिष्याम्यनाथवत् ॥ ४.२०.१६ ॥
വൈധവ്യത്തിന്റെ ശോകവും സന്താപവും; മുമ്പ് ദുഃഖമറിയാത്ത ഈ സതി ഇനി ദീനയായി അനാഥയെപ്പോലെ ജീവിക്കും.
4.20.17
लालितश्चाङ्गदो वीरः सुकुमारः सुखोचितः।
वत्स्यते कामवस्थां मे पितृव्ये क्रोधमूर्च्छिते ॥ ४.२०.१७ ॥
ലാളിച്ചുവളർന്ന, സുകുമാരനായ, സുഖശീലനായ വീരൻ അംഗദൻ, ക്രോധത്താൽ മൂർച്ഛിതനായ പിതൃവ്യന്റെ അധീനതയിൽ കഴിയും.
4.20.18
कुरुष्व पितरं पुत्र सुदृष्टं धर्मवत्सलम्।
दुर्लभं दर्शनं तस्य तव वत्स भविष्यति ॥ ४.२०.१८ ॥
മകനേ! ധർമ്മപ്രിയനും സുന്ദരനുമായ നിന്റെ പിതാവിനെ നന്നായി കണ്ടുകൊള്ളുക; കുഞ്ഞേ! ഇനി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദർശനം നിനക്ക് ദുർലഭമാകും.
4.20.19
समाश्वासय पुत्रं त्वं संदेशं संदिशस्व मे।
मूर्ध्न्नि चैनं समाघ्राय प्रवासं प्रस्थितो ह्यसि ॥ ४.२०.१९ ॥
നീ മകനെ ആശ്വസിപ്പിക്കൂ, എനിക്ക് നിന്റെ സന്ദേശം പറയൂ. അവന്റെ ശിരസ്സ് മണത്ത് നീ പ്രവാസത്തിനായി പുറപ്പെടുകയാണ്.
4.20.20
रामेण हि महत् कर्म कृतं त्वामभिनिघ्नता।
आनृण्यं तु गतं तस्य सुग्रीवस्य प्रतिश्रवे ॥ ४.२०.२० ॥
രാമൻ നിന്നെ വധിച്ച് മഹത്തായ കർമ്മം ചെയ്തു. സുഗ്രീവൻ തന്റെ വാഗ്ദാനത്തിന്റെ കടത്തിൽനിന്ന് മോചിതനായി.
4.20.21
सकामो भव सुग्रीव रुमां त्वं प्रतिपत्स्यसे।
भुङ्क्ष्व राज्यमनुद्विग्नः शस्तो भ्राता रिपुस्तव ॥ ४.२०.२१ ॥
സുഗ്രീവാ, നിന്റെ ആഗ്രഹം സഫലമാകട്ടെ. നീ രുമയെ വീണ്ടും പ്രാപിക്കും. നിന്റെ ശത്രുവായ സഹോദരൻ വധിക്കപ്പെട്ടു; നിർഭയനായി രാജ്യം ഭരിക്കൂ.
4.20.22
किं मामेवं प्रलपतीं प्रियां त्वं नाभिभाषसे।
इमाः पश्य वरा बाह्व्यो भार्यास्ते वानरेश्वर ॥ ४.२०.२२ ॥
വാനരേശ്വരാ! ഇങ്ങനെ വിലപിക്കുന്ന നിന്റെ പ്രിയയായ എന്നോട് നീ എന്തുകൊണ്ട് സംസാരിക്കുന്നില്ല? നിന്റെ ശ്രേഷ്ഠമായ ഭുജങ്ങൾ പോലെയുള്ള ഈ ഭാര്യമാരെ നോക്കൂ.
4.20.23
तस्या विलपितं श्रुत्वा वानर्यः सर्वतश्च ताः।
परिगृह्याङ्गदं दीना दुःखार्ताः प्रतिचुक्रुशुः ॥ ४.२०.२३ ॥
അവളുടെ വിലാപം കേട്ട് ചുറ്റുമുള്ള വാനരസ്ത്രീകൾ അംഗദനെ പൊതിഞ്ഞുപിടിച്ച് ദുഃഖാർത്തരായി ദീനമായി കരഞ്ഞു.
4.20.24
किमङ्गदं साङ्गदवीरबाहो
विहाय यातोऽसि चिरं प्रवासम्।
न युक्तमेवं गुणसंनिकृष्टं
विहाय पुत्रं प्रियचारुवेषम् ॥ ४.२०.२४ ॥
അംഗദാ! അംഗദങ്ങൾ അണിഞ്ഞ വീരാ, നീ എന്തിന് ഇത്രയും ദീർഘമായ പ്രവാസത്തിന് പോയി? ഗുണവാനും പ്രിയനും മനോഹരരൂപിയുമായ മകനെ ഇങ്ങനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല.
4.20.25
यद्यप्रियं किंचिदसम्प्रधार्य
कृतं मया स्यात् तव दीर्घबाहो।
क्षमस्व मे तद्धरिवंशनाथ
व्रजामि मूर्ध्ना तव वीर पादौ ॥ ४.२०.२५ ॥
ദീർഘബാഹോ! ആലോചിക്കാതെ ഞാൻ നിനക്ക് വല്ല അപ്രിയവും ചെയ്തിരുന്നെങ്കിൽ, ഹരിവംശനാഥാ, എന്നോട് ക്ഷമിക്കേണമേ. വീരാ, തലകൊണ്ട് നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ ഞാൻ വണങ്ങുന്നു.
4.20.26
तथा तु तारा करुणं रुदन्ती
भर्तुः समीपे सह वानरीभिः।
व्यवस्यत प्रायमनिन्द्यवर्णा
उपोपवेष्टुं भुवि यत्र वाली ॥ ४.२०.२६ ॥
അപ്പോൾ കരുണയോടെ കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന, കുറ്റമറ്റ വർണ്ണമുള്ള താര, വാനരികളോടൊപ്പം ഭർത്താവിന് സമീപം, വാലി നിലത്ത് കിടക്കുന്നിടത്ത് തന്നെ ഇരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.