వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.21.1
ततो निपतितां तारां च्युतां तारामिवाम्बरात्।
शनैराश्वासयामास हनुमान् हरियूथपः ॥ ४.२१.१ ॥
అప్పుడు ఆకాశం నుండి రాలిన నక్షత్రంలా నేలపై పడిన తారను వానరయూథపతి హనుమంతుడు మెల్లగా ఓదార్చాడు.
4.21.2
गुणदोषकृतं जन्तुः स्वकर्म फलहेतुकम्।
अव्यग्रस्तदवाप्नोति सर्वं प्रेत्य शुभाशुभम् ॥ ४.२१.२ ॥
ప్రాణి తన గుణదోషాలతో చేసిన కర్మ ఫలహేతువుగా, మరణానంతరం శుభాశుభాలన్నింటినీ చలించక పొందుతాడు.
4.21.3
शोच्या शोचसि कं शोच्यं दीनं दीनानुकम्पसे।
कश्च कस्यानुशोच्योऽस्ति देहेऽस्मिन् बुद्बुदोपमे ॥ ४.२१.३ ॥
ఓ శోచనీయురాలా! శోచనీయుడెవరి కోసం నీవు శోకిస్తున్నావు? దీనులపై దయ చూపుతున్నావు; కానీ బుడగ వంటి ఈ దేహంలో ఎవరు ఎవరి కోసం శోకించదగినవారు?
4.21.4
अङ्गदस्तु कुमारोऽयं द्रष्टव्यो जीवपुत्रया।
आयत्यां च विधेयानि समर्थान्यस्य चिन्तय ॥ ४.२१.४ ॥
ఈ కుమారుడు అంగదుడు జీవించి ఉన్న కుమారుని తల్లిచేత చూడదగినవాడు; భవిష్యత్తులో ఇతనికి చేయదగిన సమర్థ కార్యాలను ఆలోచించు.
4.21.5
जानास्यनियतामेवं भूतानामागतिं गतिम्।
तस्माच्छुभं हि कर्तव्यं पण्डिते नेह लौकिकम् ॥ ४.२१.५ ॥
ప్రాణుల రాకపోకలు ఇలా అనిశ్చితమని నీకు తెలుసు; కాబట్టి, పండితురాలా, ఇక్కడ లౌకిక విషయాలు కాదు, శుభకార్యాలే చేయాలి.
4.21.6
यस्मिन् हरिसहस्राणि शतानि नियुतानि च।
वर्तयन्ति कृताशानि सोऽयं दिष्टान्तमागतः ॥ ४.२१.६ ॥
ఎవరిపై ఆశ పెట్టుకుని వేలు, వందలు, లక్షల వానరులు జీవించారో, అతడే ఇప్పుడు విధి నిర్ణయించిన అంతాన్ని పొందాడు.
4.21.7
यदयं न्यायदृष्टार्थः सामदानक्षमापरः।
गतो धर्मजितां भूमिं नैनं शोचितुमर्हसि ॥ ४.२१.७ ॥
న్యాయంతో తన ఉద్దేశాలను సాధించినవాడు, సామ-దానాలలో, క్షమలో నిపుణుడు అయిన ఇతను ధర్మంతో గెలిచిన లోకానికి వెళ్ళాడు; కాబట్టి ఇతని కోసం నువ్వు శోకించకూడదు.
4.21.8
सर्वे च हरिशार्दूलाः पुत्रश्चायं तवाङ्गदः।
हर्यृक्षपतिराज्यं च त्वत्सनाथमनिन्दिते ॥ ४.२१.८ ॥
ఓ నిర్దోషురాలా! వానర-శ్రేష్ఠులంతా, నీ కుమారుడు అంగదుడు ఉన్నారు; వానర-ఋక్ష రాజ్యం ఇప్పుడు నీ రక్షణలో ఉంది.
4.21.9
ताविमौ शोकसंतप्तौ शनैः प्रेरय भामिनि।
त्वया परिगृहीतोऽयमङ्गदः शास्तु मेदिनीम् ॥ ४.२१.९ ॥
ఓ భామినీ! శోకంతో బాధపడుతున్న ఈ ఇద్దరినీ మెల్లగా నడిపించు; నీచేత స్వీకరించబడిన ఈ అంగదుడు భూమిని పాలించుగాక.
4.21.10
संततिश्च यथा दृष्टा कृत्यं यच्चापि साम्प्रतम्।
राज्ञस्तत् क्रियतां सर्वमेष कालस्य निश्चयः ॥ ४.२१.१० ॥
వంశ సంప్రదాయంలో చూసినట్లుగా, ఇప్పుడు చేయవలసినదంతా రాజు కోసం చేయాలి; ఇదే కాలం యొక్క నిర్ణయం.
4.21.11
संस्कार्यो हरिराजस्तु अङ्गदश्चाभिषिच्यताम्।
सिंहासनगतं पुत्रं पश्यन्ती शान्तिमेष्यसि ॥ ४.२१.११ ॥
వానరరాజుకు సంస్కారం చేయాలి, అంగదునికి పట్టాభిషేకం జరగాలి; సింహాసనంపై కూర్చున్న కుమారుడిని చూసి నువ్వు శాంతి పొందుతావు.
4.21.12
सा तस्य वचनं श्रुत्वा भर्तृव्यसनपीडिता।
अब्रवीदुत्तरं तारा हनूमन्तमवस्थितम् ॥ ४.२१.१२ ॥
అతని మాటలు విని, భర్త ఆపదతో పీడితురాలైన తార, అక్కడ నిలబడి ఉన్న హనుమంతునికి ప్రత్యుత్తరం చెప్పింది.
4.21.13
अङ्गदप्रतिरूपाणां पुत्राणामेकतः शतम्।
हतस्याप्यस्य वीरस्य गात्रसंश्लेषणं वरम् ॥ ४.२१.१३ ॥
అంగదునితో సమానమైన నూరుగురు కుమారులు ఒకవైపు ఉన్నా, చంపబడిన ఈ వీరుని శరీరాన్ని కౌగిలించుకోవడమే శ్రేష్ఠం.
4.21.14
न चाहं हरिराज्यस्य प्रभवाम्यङ्गदस्य वा।
पितृव्यस्तस्य सुग्रीवः सर्वकार्येष्वनन्तरः ॥ ४.२१.१४ ॥
నేను వానర రాజ్యంపై గానీ, అంగదునిపై గానీ అధికారం కలిగినదాను కాను. అతని పితృవ్యుడు సుగ్రీవుడే అన్ని కార్యాలలో తదుపరివాడు.
4.21.15
नह्येषा बुद्धिरास्थेया हनूमन्नङ्गदं प्रति।
पिता हि बन्धुः पुत्रस्य न माता हरिसत्तम ॥ ४.२१.१५ ॥
హనుమా, అంగదుని విషయంలో ఈ ఆలోచనను స్వీకరించరాదు. వానరోత్తమా, కుమారునికి నిజమైన బంధువు తండ్రియే, తల్లి కాదు.
4.21.16
नहि मम हरिराजसंश्रयात्
क्षमतरमस्ति परत्र चेह वा।
अभिमुखहतवीरसेवितं
शयनमिदं मम सेवितुं क्षमम् ॥ ४.२१.१६ ॥
వానర రాజును ఆశ్రయించడం కంటే నాకు ఇహంలోనూ పరంలోనూ మరేదీ తగినది కాదు. ఎదురుగా నిలిచి పోరాడి మరణించిన వీరులు చేరిన ఈ శయ్యనే నేను సేవించదగినది.