వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.26.1
ततः शोकाभिसंतप्तं सुग्रीवं क्लिन्नवाससम्।
शाखामृगमहामात्राः परिवार्योपतस्थिरे ॥ ४.२६.१ ॥
అప్పుడు శోకంతో బాధపడుతున్న, తడిసిన వస్త్రాలు ధరించిన సుగ్రీవుని వానర ప్రధాన మంత్రులు చుట్టుముట్టి ఆయన సమీపంలో నిలిచారు.
4.26.2
अभिगम्य महाबाहुं राममक्लिष्टकारिणम्।
स्थिताः प्राञ्जलयः सर्वे पितामहमिवर्षयः ॥ ४.२६.२ ॥
మహాబాహువు, అనాయాసంగా కార్యాలు నిర్వహించే రాముని సమీపించి, ఋషులు పితామహుడైన బ్రహ్మ ఎదుట నిలిచినట్లు అందరూ చేతులు జోడించి నిలిచారు.
4.26.3
ततः काञ्चनशैलाभस्तरुणार्कनिभाननः।
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ४.२६.३ ॥
అప్పుడు బంగారు పర్వతంలా ప్రకాశిస్తూ, ఉదయిస్తున్న సూర్యుని వంటి ముఖం కలిగిన వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు చేతులు జోడించి ఈ మాటలు పలికాడు.
4.26.4
भवत्प्रसादात् काकुत्स्थ पितृपैतामहं महत्।
वानराणां सुदंष्ट्राणां सम्पन्नबलशालिनाम् ॥ ४.२६.४ ॥
ఓ కాకుత్స్థా, మీ అనుగ్రహం వల్ల మంచి కోరలు కలిగిన, పూర్ణ బలం కలిగిన వానరుల మహత్తరమైన పూర్వీకుల రాజ్యం లభించింది.
4.26.5
महात्मनां सुदुष्प्रापं प्राप्तं राज्यमिदं प्रभो।
भवता समनुज्ञातः प्रविश्य नगरं शुभम् ॥ ४.२६.५ ॥
ప్రభూ, మహాత్ములకు కూడా పొందడం అతి దుర్లభమైన ఈ రాజ్యం లభించింది. మీ అనుమతితో ఈ శుభ నగరంలో ప్రవేశించండి.
4.26.6
संविधास्यति कार्याणि सर्वाणि ससुहृद्गणः।
स्नातोऽयं विविधैर्गन्धैरौषधैश्च यथाविधि ॥ ४.२६.६ ॥
ఈ సుగ్రీవుడు తన స్నేహితులతో కలిసి అన్ని కార్యాలను ఏర్పాటు చేస్తాడు; విధి ప్రకారం వివిధ సుగంధాలు, ఔషధాలతో స్నానం చేసి (ఆయన వ్యవస్థ చేస్తాడు).
4.26.7
अर्चयिष्यति माल्यैश्च रत्नैश्च त्वां विशेषतः।
इमां गिरिगुहां रम्यामभिगन्तुं त्वमर्हसि ॥ ४.२६.७ ॥
అతడు మాలలతో, రత్నాలతో నిన్ను ప్రత్యేకంగా సత్కరిస్తాడు; ఈ రమణీయమైన పర్వత గుహలోకి నీవు వెళ్ళాలి.
4.26.8
कुरुष्व स्वामिसम्बन्धं वानरान् सम्प्रहर्षय।
एवमुक्तो हनुमता राघवः परवीरहा ॥ ४.२६.८ ॥
ప్రభువుతో బంధాన్ని నెలకొల్పు; వానరులను సంతోషపెట్టు. హనుమంతుడు ఇలా చెప్పగా, శత్రువీరులను సంహరించే రాఘవుడు...
4.26.9
प्रत्युवाच हनूमन्तं बुद्धिमान् वाक्यकोविदः।
चतुर्दश समाः सौम्य ग्रामं वा यदि वा पुरम् ॥ ४.२६.९ ॥
బుద్ధిమంతుడు, వాక్చాతుర్యం గలవాడు అయిన రాముడు హనుమంతునికి ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: "సౌమ్యుడా, పదునాలుగు సంవత్సరాలు గ్రామంలోగానీ నగరంలోగానీ నేను ప్రవేశించను."
4.26.10
न प्रवेक्ष्यामि हनुमन् पितुर्निर्देशपालकः।
सुसमृद्धां गुहां दिव्यां सुग्रीवो वानरर्षभः ॥ ४.२६.१० ॥
హనుమంతా, తండ్రి ఆజ్ఞను పాటించేవాడిగా నేను ప్రవేశించను. వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన సుగ్రీవుడు ఈ సుసమృద్ధమైన దివ్య గుహలో...
4.26.11
प्रविष्टो विधिवद् वीरः क्षिप्रं राज्येऽभिषिच्यताम्।
एवमुक्त्वा हनूमन्तं रामः सुग्रीवमब्रवीत् ॥ ४.२६.११ ॥
ఆ వీరుడు విధివిధానంగా ప్రవేశించి వెంటనే రాజ్యంలో అభిషేకించబడాలి. హనుమంతునితో ఇలా చెప్పి రాముడు సుగ్రీవునితో అన్నాడు:
4.26.12
वृत्तज्ञो वृत्तसम्पन्नमुदारबलविक्रमम्।
इममप्यङ्गदं वीरं यौवराज्येऽभिषेचय ॥ ४.२६.१२ ॥
ఆచారం తెలిసినవాడు, సద్గుణ సంపన్నుడు, ఉదార బలపరాక్రమం కలవాడు అయిన ఈ వీరుడు అంగదుణ్ణి కూడా యౌవరాజ్యంలో అభిషేకించు.
4.26.13
ज्येष्ठस्य हि सुतो ज्येष्ठः सदृशो विक्रमेण च।
अङ्गदोऽयमदीनात्मा यौवराज्यस्य भाजनम् ॥ ४.२६.१३ ॥
జ్యేష్ఠుని కుమారుడే జ్యేష్ఠుడు; పరాక్రమంలో కూడా అతనికి సమానుడు. ఈ అంగదుడు ధైర్యవంతమైన మనస్సు కలవాడు; యువరాజ పదవికి అర్హుడు.
4.26.14
पूर्वोऽयं वार्षिको मासः श्रावणः सलिलागमः।
प्रवृत्ताः सौम्य चत्वारो मासा वार्षिक संज्ञिताः ॥ ४.२६.१४ ॥
ఇది వర్షాకాలపు మొదటి మాసం శ్రావణం; జలాల రాక మొదలైంది. ఓ సౌమ్యుడా, వర్షాకాలమని పిలువబడే నాలుగు మాసాలు ఆరంభమయ్యాయి.
4.26.15
नायमुद्योगसमयः प्रविश त्वं पुरीं शुभाम्।
अस्मिन् वत्स्याम्यहं सौम्य पर्वते सहलक्ष्मणः ॥ ४.२६.१५ ॥
ఇది యుద్ధానికి లేదా ప్రయాణానికి సమయం కాదు; నీవు శుభకరమైన నగరంలో ప్రవేశించు. ఓ సౌమ్యుడా, నేను లక్ష్మణునితో కలిసి ఈ పర్వతంపైనే నివసిస్తాను.
4.26.16
इयं गिरिगुहा रम्या विशाला युक्तमारुता।
प्रभूतसलिला सौम्य प्रभूतकमलोत्पला ॥ ४.२६.१६ ॥
ఈ పర్వత గుహ రమ్యమైనది, విశాలమైనది; ఇక్కడ తగిన గాలులు వీస్తాయి. ఓ సౌమ్యుడా, ఇది జలంతో నిండి, తామరలు మరియు నీలోత్పలాలతో సమృద్ధంగా ఉంది.
4.26.17
कार्तिके समनुप्राप्ते त्वं रावणवधे यत।
एष नः समयः सौम्य प्रविश त्वं स्वमालयम् ॥ ४.२६.१७ ॥
కార్తిక మాసం వచ్చినప్పుడు, రావణ వధ కోసం నీవు ప్రయత్నించు. ఓ సౌమ్యుడా, ఇదే మన నియమిత సమయం; ఇప్పుడు నీ నివాసానికి వెళ్ళు.
4.26.19
अभिषिञ्चस्व राज्ये च सुहृदः सम्प्रहर्षय।
प्रविवेश पुरीं रम्यां किष्किन्धां वालिपालिताम्।
तं वानरसहस्राणि प्रविष्टं वानरेश्वरम् ॥ ४.२६.१९ ॥
రాజ్యంలో అభిషిక్తుడవై మిత్రులను సంతోషపెట్టు. (సుగ్రీవుడు) వాలి పాలించిన రమ్యమైన కిష్కింధ నగరంలో ప్రవేశించాడు. ఆ వానరేశ్వరుడు ప్రవేశించగా వేలాది వానరులు కూడా ప్రవేశించారు.
4.26.20
अभिवार्य प्रविष्टानि सर्वतः प्लवगेश्वरम्।
ततः प्रकृतयः सर्वा दृष्ट्वा हरिगणेश्वरम् ॥ ४.२६.२० ॥
చుట్టూ ఆవరించి ప్రవేశించిన వానరులు వానరేశ్వరుని చుట్టుముట్టారు. అప్పుడు ప్రజలందరూ వానరగణాధిపతిని చూశారు.
4.26.21
प्रणम्य मूर्ध्ना पतिता वसुधायं समाहिताः।
सुग्रीवः प्रकृतीः सर्वाः सम्भाष्योत्थाप्य वीर्यवान् ॥ ४.२६.२१ ॥
తల వంచి నేలపై పడిన ప్రజలందరూ ఏకాగ్రంగా ఉన్నారు. పరాక్రమశాలి సుగ్రీవుడు ప్రజలందరితో మాట్లాడి వారిని లేవనెత్తాడు.
4.26.22
भ्रातुरन्तःपुरं सौम्यं प्रविवेश महाबलः।
प्रविष्टं भीमविक्रान्तं सुग्रीवं वानरर्षभम् ॥ ४.२६.२२ ॥
మహాబలుడు సోదరుని సుందరమైన అంతఃపురంలో ప్రవేశించాడు. భయంకర పరాక్రమశాలి వానరశ్రేష్ఠుడైన సుగ్రీవుడు ప్రవేశించగా.
4.26.23
अभ्यषिञ्चन्त सुहृदः सहस्राक्षमिवामराः।
तस्य पाण्डुरमाजह्रुश्छत्रं हेमपरिष्कृतम् ॥ ४.२६.२३ ॥
దేవతలు ఇంద్రునికి అభిషేకం చేసినట్లు మిత్రులు ఆయనకు అభిషేకం చేశారు. ఆయన కోసం బంగారంతో అలంకరించిన తెల్లని ఛత్రాన్ని తీసుకువచ్చారు.
4.26.24
शुक्ले च वालव्यजने हेमदण्डे यशस्करे।
तथा रत्नानि सर्वाणि सर्वबीजौषधानि च ॥ ४.२६.२४ ॥
బంగారు పిడులతో కీర్తిని కలిగించే రెండు తెల్లని చామరాలు, అలాగే సమస్త రత్నాలు, అన్ని రకాల విత్తనాలు, ఓషధులు.
4.26.25
सक्षीराणां च वृक्षाणां प्ररोहान् कुसुमानि च।
शुक्लानि चैव वस्त्राणि श्वेतं चैवानुलेपनम् ॥ ४.२६.२५ ॥
పాలు కారే వృక్షాల చిగుళ్లు, పువ్వులు, తెల్లని వస్త్రాలు, తెల్లని అనులేపనం కూడా.
4.26.26
सुगन्धीनि च माल्यानि स्थलजान्यम्बुजानि च।
चन्दनानि च दिव्यानि गन्धांश्च विविधान् बहून् ॥ ४.२६.२६ ॥
సుగంధ మాలలు, నేలపై పూచిన కమలాలు, దివ్య చందనాలు, అనేక విధాలైన అనేక సుగంధ ద్రవ్యాలు.
4.26.27
अक्षतं जातरूपं च प्रियङ्गुं मधुसर्पिषी।
दधि चर्म च वैयाघ्रं परार्घ्यौ चाप्युपानहौ ॥ ४.२६.२७ ॥
అక్షతలు, బంగారం, ప్రియంగువు, తేనె మరియు నెయ్యి, పెరుగు, చర్మం, పులితోలు, అత్యంత విలువైన రెండు పాదరక్షలు.
4.26.28
समालम्भनमादाय गोरोचनमनःशिलाम्।
आजग्मुस्तत्र मुदिता वराः कन्याश्च षोडश ॥ ४.२६.२८ ॥
సమాలంభన సామగ్రి, గోరోచనం, మనఃశిలను తీసుకొని అక్కడికి సంతోషంతో పదహారు ఉత్తమ కన్యలు వచ్చారు.
4.26.29
ततस्ते वानरश्रेष्ठमभिषेक्तुं यथाविधि।
रत्नैर्वस्त्रैश्च भक्ष्यैश्च तोषयित्वा द्विजर्षभान् ॥ ४.२६.२९ ॥
అప్పుడు వారు వానరశ్రేష్ఠుడికి యథావిధిగా అభిషేకం చేయడానికి, రత్నాలు, వస్త్రాలు, భక్ష్యాలతో ఉత్తమ ద్విజులను తృప్తిపరచారు.
4.26.30
ततः कुशपरिस्तीर्णं समिद्धं जातवेदसम्।
मन्त्रपूतेन हविषा हुत्वा मन्त्रविदो जनाः ॥ ४.२६.३० ॥
తర్వాత కుశలు పరచిన, ప్రజ్వలించిన అగ్నిలో మంత్రవేత్తలు మంత్రపూతమైన హవిస్సును ఆహుతి చేశారు.
4.26.31
ततो हेमप्रतिष्ठाने वरास्तरणसंवृते।
प्रासादशिखरे रम्ये चित्रमाल्योपशोभिते ॥ ४.२६.३१ ॥
తర్వాత, బంగారు ఆసనంపై, శ్రేష్ఠమైన పరుపులతో కప్పబడి, విచిత్ర మాలలతో అలంకరించిన రమ్యమైన ప్రాసాద శిఖరంపై.
4.26.32
प्राङ्मुखं विधिवन्मन्त्रैः स्थापयित्वा वरासने।
नदीनदेभ्यः संहृत्य तीर्थेभ्यश्च समन्ततः ॥ ४.२६.३२ ॥
తూర్పు ముఖంగా, విధి ప్రకారం మంత్రాలతో ఆయనను ఉత్తమ ఆసనంపై కూర్చోబెట్టి, నదుల నుండి, నదుల నుండి, పుణ్యతీర్థాల నుండి చుట్టూ నీటిని సేకరించి.
4.26.33
आहृत्य च समुद्रेभ्यः सर्वेभ्यो वानरर्षभाः।
अपः कनककुम्भेषु निधाय विमलं जलम् ॥ ४.२६.३३ ॥
అన్ని సముద్రాల నుండి నీటిని తెచ్చి, వానర శ్రేష్ఠులు బంగారు కలశాలలో నిర్మలమైన జలాన్ని ఉంచి.
4.26.34
शुभैर्ऋषभशृङ्गैश्च कलशैश्चैव काञ्चनैः।
शास्त्रदृष्टेन विधिना महर्षिविहितेन च ॥ ४.२६.३४ ॥
శుభమైన ఋషభ-శృంగాకార కొనలతోను, బంగారు కలశాలతోను, శాస్త్రంలో చెప్పిన విధిగా, మహర్షులు నియమించిన విధిగా కూడా.
4.26.35
गजो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः।
मैन्दश्च द्विविदश्चैव हनूमाञ्जाम्बवांस्तथा ॥ ४.२६.३५ ॥
గజుడు, గవాక్షుడు, గవయుడు, శరభుడు, గంధమాదనుడు, మైందుడు, ద్వివిదుడు, హనుమంతుడు, జాంబవంతుడు కూడా.
4.26.36
अभ्यषिञ्चत सुग्रीवं प्रसन्नेन सुगन्धिना।
सलिलेन सहस्राक्षं वसवो वासवं यथा ॥ ४.२६.३६ ॥
స్వచ్ఛమైన సుగంధ జలంతో సుగ్రీవునికి అభిషేకం చేశారు; వసువులు సహస్రాక్షుడైన వాసవునికి అభిషేకం చేసినట్లు.
4.26.37
अभिषिक्ते तु सुग्रीवे सर्वे वानरपुङ्गवाः।
प्रचुक्रुशुर्महात्मानो हृष्टाः शतसहस्रशः ॥ ४.२६.३७ ॥
సుగ్రీవుడు అభిషిక్తుడు కాగానే, వానర శ్రేష్ఠులంతా, మహాత్ములు, ఆనందంతో లక్షల సంఖ్యలో కేకలు వేశారు.
4.26.38
रामस्य तु वचः कुर्वन् सुग्रीवो वानरेश्वरः।
अङ्गदं सम्परिष्वज्य यौवराज्येऽभ्यषेचयत् ॥ ४.२६.३८ ॥
రాముని మాటను నెరవేర్చిన వానరేశ్వరుడు సుగ్రీవుడు అంగదుని గాఢంగా కౌగిలించుకొని యువరాజ పదవిలో అభిషేకించాడు.
4.26.39
अङ्गदे चाभिषिक्ते तु सानुक्रोशाः प्लवंगमाः।
साधु साध्विति सुग्रीवं महात्मानो ह्यपूजयन् ॥ ४.२६.३९ ॥
అంగదుడు అభిషేకించబడినప్పుడు దయగల వానరులు 'సాధు! సాధు!' అని పలికి సుగ్రీవుని గౌరవించారు.
4.26.40
रामं चैव महात्मानं लक्ष्मणं च पुनः पुनः।
प्रीताश्च तुष्टुवुः सर्वे तादृशे तत्र वर्तिनि ॥ ४.२६.४० ॥
అక్కడ అలాంటి స్థితిలో అందరూ సంతోషించి, మహాత్ముడైన రాముని, లక్ష్మణుని మళ్ళీ మళ్ళీ స్తుతించారు.
4.26.41
हृष्टपुष्टजनाकीर्णा पताकाध्वजशोभिता।
बभूव नगरी रम्या किष्किन्धा गिरिगह्वरे ॥ ४.२६.४१ ॥
పర్వత గుహలో ఉన్న కిష్కింధ నగరం, సంతోషంగా ఉన్న ఆరోగ్యవంతులైన ప్రజలతో నిండి, పతాకలు ధ్వజాలతో అలంకరించబడి అందంగా మారింది.
4.26.42
निवेद्य रामाय तदा महात्मने
महाभिषेकं कपिवाहिनीपतिः।
रुमां च भार्यामुपलभ्य वीर्यवा-
नवाप राज्यं त्रिदशाधिपो यथा ॥ ४.२६.४२ ॥
అప్పుడు వానరసేనాధిపతి మహాత్ముడైన రామునికి గొప్ప అభిషేకవార్తను నివేదించి, భార్య రుమను తిరిగి పొంది, వీర్యవంతుడైన అతడు ఇంద్రునిలా రాజ్యాన్ని పొందాడు.