ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 4.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.31.1
स कामिनं दीनमदीनसत्त्वं
शोकाभिपन्नं समुदीर्णकोपम्।
नरेन्द्रसूनुर्नरदेवपुत्रं
रामानुजः पूर्वजमित्युवाच ॥ ४.३१.१ ॥
情欲に溺れ、意気消沈しながらも気概を失わず、悲嘆に沈み、怒りを燃え立たせた兄に、ラーマの弟であり王子である者はこう言った。
4.31.2
न वानरः स्थास्यति साधुवृत्ते
न मन्यते कर्मफलानुषङ्गान्।
न भोक्ष्यते वानरराज्यलक्ष्मीं
तथा हि नातिक्रमतेऽस्य बुद्धिः ॥ ४.३१.२ ॥
あの猿は善人の道に留まらず、行為が招く果報の連鎖も顧みない。猿の王国の栄華を享受することもないだろう、その知恵はそのように道を越えないのだから。
4.31.3
मतिक्षयाद् ग्राम्यसुखेषु सक्त-
स्तव प्रसादात् प्रतिकारबुद्धिः।
हतोऽग्रजं पश्यतु वीरवालिनं
न राज्यमेवं विगुणस्य देयम् ॥ ४.३१.३ ॥
判断力を失い俗世の快楽に溺れ、あなたの恩恵によって報復の念を抱くスグリーヴァよ、兄を殺した英雄ヴァーリンを見るがよい。徳を欠く者にこのように王国を与えてはならない。
4.31.4
न धारये कोपमुदीर्णवेगं
निहन्मि सुग्रीवमसत्यमद्य।
हरिप्रवीरैः सह वालिपुत्रो
नरेन्द्रपुत्र्या विचयं करोतु ॥ ४.३१.४ ॥
湧き上がる激しい怒りを私は抑えない。今日、偽りのスグリーヴァを殺すだろう。ヴァーリンの息子は、猿の勇士たちとともに王女を捜すがよい。
4.31.5
तमात्तबाणासनमुत्पतन्तं
निवेदितार्थं रणचण्डकोपम्।
उवाच रामः परवीरहन्ता
स्ववीक्षितं सानुनयं च वाक्यम् ॥ ४.३१.५ ॥
弓矢を取って跳び上がり、意図を告げ、戦いのために激しい怒りに満ちた彼に、敵の勇士を討つラーマは、自らを省みながら和らいだ言葉を語った。
4.31.6
नहि वै त्वद्विधो लोके पापमेवं समाचरेत्।
कोपमार्येण यो हन्ति स वीरः पुरुषोत्तमः ॥ ४.३१.६ ॥
お前のような者は世にこのような過ちを犯さない。高貴でありながら怒りを抑える者こそ、英雄であり、人中の最上者である。
4.31.7
नेदमत्र त्वया ग्राह्यं साधुवृत्तेन लक्ष्मण।
तां प्रीतिमनुवर्तस्व पूर्ववृत्तं च संगतम् ॥ ४.३१.७ ॥
ラクシュマナよ、善行の者であるお前はここでこれを取るべきではない。その友愛に従い、以前の約束を果たせ。
4.31.8
सामोपहितया वाचा रूक्षाणि परिवर्जयन्।
वक्तुमर्हसि सुग्रीवं व्यतीतं कालपर्यये ॥ ४.३१.८ ॥
和やかな言葉で、荒々しい言葉を避けて、スグリーヴァに語るべきだ。時がすでに過ぎたのだから。
4.31.9
सोऽग्रजेनानुशिष्टार्थो यथावत् पुरुषर्षभः।
प्रविवेश पुरीं वीरो लक्ष्मणः परवीरहा ॥ ४.३१.९ ॥
兄に適切に教えられたラクシュマナは、人中の雄牛であり英雄であり敵の勇士を倒す者として、都に入った。
4.31.10
ततः शुभमतिः प्राज्ञो भ्रातुः प्रियहिते रतः।
लक्ष्मणः प्रतिसंरब्धो जगाम भवनं कपेः ॥ ४.३१.१० ॥
そこで、善き心を持つ賢いラクシュマナは、兄にとって好ましく有益な務めに専心し、なお怒りに燃えながら、猿の住まいへ向かった。
4.31.11
शक्रबाणासनप्रख्यं धनुः कालान्तकोपमम्।
प्रगृह्य गिरिशृङ्गाभं मन्दरः सानुमानिव ॥ ४.३१.११ ॥
インドラの弓のようで、時の終わりのようで、山頂のような弓を取った。斜面をもつマンダラ山のようであった。
4.31.12
यथोक्तकारी वचनमुत्तरं चैव सोत्तरम्।
बृहस्पतिसमो बुद्ध्या मत्वा रामानुजस्तदा ॥ ४.३१.१२ ॥
言われたとおりに行い、知恵においてブリハスパティに等しいラーマの弟ラクシュマナは、そのとき考えてから答えた。
4.31.13
कामक्रोधसमुत्थेन भ्रातुः क्रोधाग्निना वृतः।
प्रभञ्जन इवाप्रीतः प्रययौ लक्ष्मणस्ततः ॥ ४.३१.१३ ॥
欲と怒りから生じ、兄の怒りの火に包まれたラクシュマナは、不満げに風のようにそこから去った。
4.31.14
सालतालाश्वकर्णांश्च तरसा पातयन् बलात्।
पर्यस्यन् गिरिकूटानि द्रुमानन्यांश्च वेगितः ॥ ४.३१.१४ ॥
サーラ、ターラ、アシュヴァカルナの木々を力強くなぎ倒し、山の峰や他の木々を放り投げながら、速やかに進んだ。
4.31.15
शिलाश्च शकलीकुर्वन् पद्भ्यां गज इवाशुगः।
दूरमेकपदं त्यक्त्वा ययौ कार्यवशाद् द्रुतम् ॥ ४.३१.१५ ॥
足で岩を砕き、象のように速く、用事のために一歩で遠くを後にして、急いで去った。
4.31.16
तामपश्यद् बलाकीर्णां हरिराजमहापुरीम्।
दुर्गामिक्ष्वाकुशार्दूलः किष्किन्धां गिरिसंकटे ॥ ४.३१.१६ ॥
イクシュヴァーク族の虎であるラクシュマナは、猴王の大都城キシュキンダーを見た。そこは強者に満ち、山の狭間に守られた要害の地であった。
4.31.17
रोषात् प्रस्फुरमाणोष्ठः सुग्रीवं प्रति लक्ष्मणः।
ददर्श वानरान् भीमान् किष्किन्धायां बहिश्चरान् ॥ ४.३१.१७ ॥
怒りに唇を震わせながら、ラクシュマナはスグリーヴァの方を向き、キシュキンダーの外をうろつく恐ろしい猿たちを見た。
4.31.18
तं दृष्ट्वा वानराः सर्वे लक्ष्मणं पुरुषर्षभम्।
शैलशृङ्गाणि शतशः प्रवृद्धांश्च महीरुहान्।
जगृहुः कुञ्जरप्रख्या वानराः पर्वतान्तरे ॥ ४.३१.१८ ॥
人中の雄牛ラクシュマナを見て、象のような猿たちは皆、数百の山頂と大木をつかんだ。山々の間から、それらを持ち上げたのである。
4.31.19
तान् गृहीतप्रहरणान् सर्वान् दृष्ट्वा तु लक्ष्मणः।
बभूव द्विगुणं क्रुद्धो बह्विन्धन इवानलः ॥ ४.३१.१९ ॥
武器を手にした彼ら全員を見て、ラクシュマナの怒りは倍になった。多くの薪を得た火のように。
4.31.20
तं ते भयपरीताङ्गा क्षुब्धं दृष्ट्वा प्लवंगमाः।
कालमृत्युयुगान्ताभं शतशो विद्रुता दिशः ॥ ४.३१.२० ॥
彼が激怒し、時間・死・劫末のようになったのを見て、恐怖に体を縛られた跳ね回る猿たちは、数百となって四方へ逃げ散った。
4.31.21
ततः सुग्रीवभवनं प्रविश्य हरिपुंगवाः।
क्रोधमागमनं चैव लक्ष्मणस्य न्यवेदयन् ॥ ४.३१.२१ ॥
そして猿の中の英傑たちはスグリーヴァの館に入り、ラクシュマナの怒りと彼の接近を報告した。
4.31.22
तारया सहितः कामी सक्तः कपिवृषस्तदा।
न तेषां कपिसिंहानां शुश्राव वचनं तदा ॥ ४.३१.२२ ॥
その時、ターラーと共にあり、欲望に溺れた猿の雄牛は、あの獅子のような猿たちの言葉を聞かなかった。
4.31.23
ततः सचिवसंदिष्टा हरयो रोमहर्षणाः।
गिरिकुञ्जरमेघाभा नगरान्निर्ययुस्तदा ॥ ४.३१.२३ ॥
そして大臣に遣わされた猿たちは、身の毛もよだつ姿で、山の象や雲のようであり、その時、都から出て行った。
4.31.24
नखदंष्ट्रायुधाः सर्वे वीरा विकृतदर्शनाः।
सर्वे शार्दूलदंष्ट्राश्च सर्वे विवृतदर्शनाः ॥ ४.३१.२४ ॥
爪と牙を武器とするその勇士たちは皆、恐ろしい姿をしていた。皆が虎の牙を持ち、皆の歯がむき出しに見えた。
4.31.25
दशनागबलाः केचित् केचिद् दशगुणोत्तराः।
केचिन्नागसहस्रस्य बभूवुस्तुल्यवर्चसः ॥ ४.३१.२५ ॥
ある者は象十頭の力を持ち、ある者はその十倍の力を持っていた。千頭の象に等しい威光と力を持つ者もいた。
4.31.26
ततस्तैः कपिभिर्व्याप्तां द्रुमहस्तैर्महाबलैः।
अपश्यल्लक्ष्मणः क्रुद्धः किष्किन्धां तां दुरासदाम् ॥ ४.३१.२६ ॥
そこで怒れるラクシュマナは、木の枝を手とするあの大力の猿たちに満たされた、近づき難いキシュキンダーを見た。
4.31.27
ततस्ते हरयः सर्वे प्राकारपरिखान्तरात्।
निष्क्रम्योदग्रसत्त्वास्तु तस्थुराविष्कृतं तदा ॥ ४.३१.२७ ॥
するとその勇猛な猿たちは皆、城壁と堀の内から出てきて、そのとき堂々と姿を現して立った。
4.31.28
सुग्रीवस्य प्रमादं च पूर्वजस्यार्थमात्मवान्।
दृष्ट्वा क्रोधवशं वीरः पुनरेव जगाम सः ॥ ४.३१.२८ ॥
スグリーヴァの怠慢と兄の使命を見て、その自制心ある英雄は怒りに支配され、再び前へ進んだ。
4.31.29
स दीर्घोष्णमहोच्छ्वासः कोपसंरक्तलोचनः।
बभूव नरशार्दूलः सधूम इव पावकः ॥ ४.३१.२९ ॥
その人中の虎は、長く熱い息を吐き、怒りで目を赤く染め、煙を伴う火のようになった。
4.31.30
बाणशल्यस्फुरज्जिह्वः सायकासनभोगवान्।
स्वतेजोविषसम्भूतः पञ्चास्य इव पन्नगः ॥ ४.३१.३० ॥
矢の先が舌のように閃き、矢と弓を蜷局として、己の輝きの毒から生まれた彼は、五つの頭を持つ蛇のようであった。
4.31.31
तं दीप्तमिव कालाग्निं नागेन्द्रमिव कोपितम्।
समासाद्याङ्गदस्त्रासाद् विषादमगमत् परम् ॥ ४.३१.३१ ॥
劫火のように燃え、怒れる蛇王のような彼のもとに近づくと、アンガダは恐怖のあまり深い憂いに沈んだ。
4.31.32
सोऽङ्गदं रोषताम्राक्षः संदिदेश महायशाः।
सुग्रीवः कथ्यतां वत्स ममागमनमित्युत ॥ ४.३१.३२ ॥
怒りに目を赤くした大いなる名声のスグリーヴァは、アンガダに命じた。「わが子よ、私の到着を伝えよ。」
4.31.33
एष रामानुजः प्राप्तस्त्वत्सकाशमरिंदम।
भ्रातुर्व्यसनसंतप्तो द्वारि तिष्ठति लक्ष्मणः ॥ ४.३१.३३ ॥
「敵を制する者よ、ラーマの弟ラクシュマナがあなたのもとに来ました。兄の不幸に苦しむラクシュマナが門の前に立っています。」
4.31.34
तस्य वाक्यं यदि रुचिः क्रियतां साधु वानर।
इत्युक्त्वा शीघ्रमागच्छ वत्स वाक्यमरिंदम ॥ ४.३१.३४ ॥
「猿よ、彼の言葉が気に入るなら、よくそれを果たせ。」こう言って、「わが子よ、敵を制する者よ、早く戻ってこい。」
4.31.35
लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा शोकाविष्टोऽङ्गदोऽब्रवीत्।
पितुः समीपमागम्य सौमित्रिरयमागतः ॥ ४.३१.३५ ॥
ラクシュマナの言葉を聞き、悲嘆に打ちひしがれたアンガダは言った。「父上のもとに来られたのは、このスミトラーの子（ラクシュマナ）です。」
4.31.36
अथाङ्गदस्तस्य सुतीव्रवाचा
सम्भ्रान्तभावः परिदीनवक्त्रः।
निर्गत्य पूर्वं नृपतेस्तरस्वी
ततो रुमायाश्चरणौ ववन्दे ॥ ४.३१.३६ ॥
そこでアンガダは、その激しい言葉を聞いて心が乱れ、顔を曇らせながら、まず王の前から退き、それからルマーの足元に礼拝した。
4.31.37
संगृह्य पादौ पितुरुग्रतेजा
जग्राह मातुः पुनरेव पादौ।
पादौ रुमायाश्च निपीडयित्वा
निवेदयामास ततस्तदर्थम् ॥ ४.३१.३७ ॥
猛烈な威光のアンガダは父の足をつかみ、再び母の足をつかみ、ルマーの足を押さえてから、その理由を告げた。
4.31.38
स निद्राक्लान्तसंवीतो वानरो न विबुद्धवान्।
बभूव मदमत्तश्च मदनेन च मोहितः ॥ ४.३१.३८ ॥
その猿は眠りに疲れ包まれて目覚めなかった。彼は酒に酔い狂い、愛欲に惑わされていたのである。
4.31.39
ततः किलकिलां चक्रुर्लक्ष्मणं प्रेक्ष्य वानराः।
प्रसादयन्तस्तं क्रुद्धं भयमोहितचेतसः ॥ ४.३१.३९ ॥
そこで猿たちはラクシュマナが怒っているのを見て、甲高い叫び声を上げた。恐怖に心を惑わされながら、彼らは怒れる彼をなだめようとした。
4.31.40
ते महौघनिभं दृष्ट्वा वज्राशनिसमस्वनम्।
सिंहनादं समं चक्रुर्लक्ष्मणस्य समीपतः ॥ ४.३१.४० ॥
彼を大きな奔流のようで、雷と稲妻のような声を持つ者と見て、彼らはラクシュマナの近くで一斉に獅子吼をした。
4.31.41
तेन शब्देन महता प्रत्यबुध्यत वानरः।
मदविह्वलताम्राक्षो व्याकुलः स्रग्विभूषणः ॥ ४.३१.४१ ॥
その大きな音に、猿は目を覚ました。酒に酔って目は赤く乱れ、動揺し、花輪と装身具で飾られていた。
4.31.42
अथाङ्गदवचः श्रुत्वा तेनैव च समागतौ।
मन्त्रिणौ वानरेन्द्रस्य सम्मतोदारदर्शनौ ॥ ४.३१.४२ ॥
そこで、アンガダの言葉を聞いて、彼と共に来た猿王の二人の大臣は、尊敬され気品ある容貌であった。
4.31.43
प्लक्षश्चैव प्रभावश्च मन्त्रिणावर्थधर्मयोः।
वक्तुमुच्चावचं प्राप्तं लक्ष्मणं तौ शशंसतुः ॥ ४.३१.४३ ॥
プラクシャとプラバーヴァ、利と法を司る二人の大臣は、高低さまざまなことを語るためラクシュマナのもとに来て、彼に告げた。
4.31.44
प्रसादयित्वा सुग्रीवं वचनैः सार्थनिश्चितैः।
आसीनं पर्युपासीनौ यथा शक्रं मरुत्पतिम् ॥ ४.३१.४४ ॥
意味深く確固たる言葉でスグリーヴァを喜ばせ、座している彼のそばに、マルトの主インドラのもとに侍る如く、二人は侍座した。
4.31.45
सत्यसंधौ महाभागौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
मनुष्यभावं सम्प्राप्तौ राज्यार्हौ राज्यदायिनौ ॥ ४.३१.४५ ॥
誓いに忠実で大いなる福徳を具えた兄弟のラーマとラクシュマナは、人の姿をとっている。彼らは王位にふさわしく、王国を授ける者である。
4.31.46
तयोरेको धनुष्पाणिर्द्वारि तिष्ठति लक्ष्मणः।
यस्य भीताः प्रवेपन्तो नादान् मुञ्चन्ति वानराः ॥ ४.३१.४६ ॥
二人のうち一人、ラクシュマナは弓を手に門に立っている。彼を恐れて震える猿たちは叫び声をあげる。
4.31.47
स एष राघवभ्राता लक्ष्मणो वाक्यसारथिः।
व्यवसायरथः प्राप्तस्तस्य रामस्य शासनात् ॥ ४.३१.४७ ॥
これがラーガヴァの弟ラクシュマナである。言葉を御者とし、決意を戦車とする彼は、ラーマの命によって来た。
4.31.48
अयं च तनयो राजंस्ताराया दयितोऽङ्गदः।
लक्ष्मणेन सकाशं ते प्रेषितस्त्वरयानघ ॥ ४.३१.४८ ॥
王よ、これはターラーの愛する子アンガダです。ラクシュマナが急いてあなたのもとへ遣わしました、罪なき方よ。
4.31.49
सोऽयं रोषपरीताक्षो द्वारि तिष्ठति वीर्यवान्।
वानरान् वानरपते चक्षुषा निर्दहन्निव ॥ ४.३१.४९ ॥
ヴァーナラの主よ、あの勇者は怒りに目を赤くして門に立っています。まるでその眼差しでヴァーナラたちを焼き尽くそうとするかのように。
4.31.50
तस्य मूर्ध्ना प्रणामं त्वं सपुत्रः सहबान्धवः।
गच्छ शीघ्रं महाराज रोषो ह्यद्योपशाम्यताम् ॥ ४.३१.५० ॥
偉大な王よ、息子たちと親族を連れて急ぎ、頭を垂れて敬意をもって彼に礼拝せよ。今日のうちに彼の怒りが鎮まるように。
4.31.51
यथा हि रामो धर्मात्मा तत्कुरुष्व समाहितः।
राजंस्तिष्ठ स्वसमये भव सत्यप्रतिश्रवः ॥ ४.३१.५१ ॥
正法の心をもつラーマが言われたとおり、慎重に行いなさい。王よ、あなたの約束に堅く立ち、誓いを守る者であれ。