வால்மீகி ராமாயணம் · சர்க்கம் 4.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.31.1
स कामिनं दीनमदीनसत्त्वं
शोकाभिपन्नं समुदीर्णकोपम्।
नरेन्द्रसूनुर्नरदेवपुत्रं
रामानुजः पूर्वजमित्युवाच ॥ ४.३१.१ ॥
காமத்தில் மூழ்கியவரும், துயருற்றவரும், ஆனால் மனஉறுதி குன்றாதவருமான அவரிடம், உடன்பிறந்த இளவலாகிய இராமனின் தம்பி, அரசகுமாரன், மன்னர்களின் மகன் அவ்வாறு தமையனிடம் கூறினான்.
4.31.2
न वानरः स्थास्यति साधुवृत्ते
न मन्यते कर्मफलानुषङ्गान्।
न भोक्ष्यते वानरराज्यलक्ष्मीं
तथा हि नातिक्रमतेऽस्य बुद्धिः ॥ ४.३१.२ ॥
அந்த வானரன் நல்லோர் நெறியில் நிலைக்கமாட்டான்; செயலின் பயன்களின் தொடர்ச்சியையும் அவன் மதிக்கமாட்டான். வானர அரசின் செல்வத்தை அவன் அனுபவிக்கமாட்டான்; ஏனெனில் அவனது புத்தி அவ்வாறு மீறுவதில்லை.
4.31.3
मतिक्षयाद् ग्राम्यसुखेषु सक्त-
स्तव प्रसादात् प्रतिकारबुद्धिः।
हतोऽग्रजं पश्यतु वीरवालिनं
न राज्यमेवं विगुणस्य देयम् ॥ ४.३१.३ ॥
அறிவு சிதைந்து உலக இன்பங்களில் பற்றுக்கொண்டவன், உமது அருளால் பதிலுக்குப் பழிவாங்கும் எண்ணம் கொண்டவன் (சுக்ரீவன்) — வீரனான வாலியைக் காணட்டும், அவன் தமையனைக் கொன்றவன். இவ்வாறு குணமற்றவனுக்கு அரசு கொடுக்கப்படக்கூடாது.
4.31.4
न धारये कोपमुदीर्णवेगं
निहन्मि सुग्रीवमसत्यमद्य।
हरिप्रवीरैः सह वालिपुत्रो
नरेन्द्रपुत्र्या विचयं करोतु ॥ ४.३१.४ ॥
எழுந்த வேகம் கொண்ட கோபத்தை நான் அடக்கமாட்டேன்; இன்றே பொய்யனான சுக்ரீவனைக் கொல்வேன். வாலியின் மகன் (அங்கதன்) சிறந்த வானர வீரர்களுடன் அரசகுமாரியை (சீதையை) தேடட்டும்.
4.31.5
तमात्तबाणासनमुत्पतन्तं
निवेदितार्थं रणचण्डकोपम्।
उवाच रामः परवीरहन्ता
स्ववीक्षितं सानुनयं च वाक्यम् ॥ ४.३१.५ ॥
வில்லும் அம்பும் ஏந்திக் குதித்தெழுந்தவனும், நோக்கம் அறிவிக்கப்பட்டவனும், போருக்கான கடுங்கோபம் கொண்டவனுமான அவனிடம், பகை வீரர்களை அழிப்பவனான இராமன் தன்னையே நோக்கியவாறு, இணக்கமான சொற்களைக் கூறினான்.
4.31.6
नहि वै त्वद्विधो लोके पापमेवं समाचरेत्।
कोपमार्येण यो हन्ति स वीरः पुरुषोत्तमः ॥ ४.३१.६ ॥
உன்னைப் போன்றவர் உலகில் இத்தகைய பாவத்தைச் செய்யமாட்டார். பெரியோனாக இருந்து கோபத்தை அடக்குபவனே வீரனும் புருடோத்தமனும் ஆவான்.
4.31.7
नेदमत्र त्वया ग्राह्यं साधुवृत्तेन लक्ष्मण।
तां प्रीतिमनुवर्तस्व पूर्ववृत्तं च संगतम् ॥ ४.३१.७ ॥
லட்சுமணா, நல்லொழுக்கமுள்ள நீ இங்கு இதை ஏற்கக்கூடாது. அந்த அன்பைப் பின்பற்று; முன்பு செய்த உடன்படிக்கையையும் காப்பாற்று.
4.31.8
सामोपहितया वाचा रूक्षाणि परिवर्जयन्।
वक्तुमर्हसि सुग्रीवं व्यतीतं कालपर्यये ॥ ४.३१.८ ॥
இனிய சமாதானமான சொற்களால், கடுஞ்சொற்களைத் தவிர்த்து, காலம் கடந்துவிட்டதால் சுக்ரீவனிடம் பேசவேண்டும்.
4.31.9
सोऽग्रजेनानुशिष्टार्थो यथावत् पुरुषर्षभः।
प्रविवेश पुरीं वीरो लक्ष्मणः परवीरहा ॥ ४.३१.९ ॥
மூத்தவனால் முறையாக அறிவுறுத்தப்பட்ட அந்த புருடசிரேஷ்டனும், வீரனும், பகைவீரர்களை வென்றவனுமான லட்சுமணன் நகரத்துள் நுழைந்தான்.
4.31.10
ततः शुभमतिः प्राज्ञो भ्रातुः प्रियहिते रतः।
लक्ष्मणः प्रतिसंरब्धो जगाम भवनं कपेः ॥ ४.३१.१० ॥
அப்பொழுது நல்ல மனமும் அறிவும் கொண்ட லட்சுமணன், தன் அண்ணனின் பிரியமும் நன்மையுமான செயலில் ஈடுபட்டு, இன்னும் கோபத்தோடு குரங்கின் இல்லத்திற்குச் சென்றான்.
4.31.11
शक्रबाणासनप्रख्यं धनुः कालान्तकोपमम्।
प्रगृह्य गिरिशृङ्गाभं मन्दरः सानुमानिव ॥ ४.३१.११ ॥
இந்திரனின் வில்லைப் போன்றதும், காலனின் முடிவைப் போன்றதுமான வில்லை எடுத்துக்கொண்டான்; மலைச்சிகரம் போன்ற அது, சரிவுகளுடன் கூடிய மந்தர மலை போலத் தோன்றியது.
4.31.12
यथोक्तकारी वचनमुत्तरं चैव सोत्तरम्।
बृहस्पतिसमो बुद्ध्या मत्वा रामानुजस्तदा ॥ ४.३१.१२ ॥
சொன்னபடி செய்பவரும், பிருஹஸ்பதிக்கு நிகரான அறிவுடையவரும், ராமனின் இளவல் லக்ஷ்மணரும் அப்போது பதிலைச் சிந்தித்து, பதிலுடன் பேசினார்.
4.31.13
कामक्रोधसमुत्थेन भ्रातुः क्रोधाग्निना वृतः।
प्रभञ्जन इवाप्रीतः प्रययौ लक्ष्मणस्ततः ॥ ४.३१.१३ ॥
ஆசையிலும் கோபத்திலும் பிறந்த, சகோதரனின் கோபத் தீயால் சூழப்பட்ட லக்ஷ்மணர், அதிருப்தியுடன் காற்றைப்போல் அங்கிருந்து சென்றார்.
4.31.14
सालतालाश्वकर्णांश्च तरसा पातयन् बलात्।
पर्यस्यन् गिरिकूटानि द्रुमानन्यांश्च वेगितः ॥ ४.३१.१४ ॥
சால், தால், அஸ்வகர்ண மரங்களை வேகமாகவும் வலிமையாகவும் சாய்த்து, மலைச்சிகரங்களையும் பிற மரங்களையும் புரட்டித் தள்ளி விரைந்தார்.
4.31.15
शिलाश्च शकलीकुर्वन् पद्भ्यां गज इवाशुगः।
दूरमेकपदं त्यक्त्वा ययौ कार्यवशाद् द्रुतम् ॥ ४.३१.१५ ॥
கற்களைக் கால்களால் துண்டுகளாக்கி, யானையைப்போல் விரைந்து, காரியத்தின் பொருட்டு தூரத்தை ஒரே அடியில் கடந்து விரைவாகச் சென்றார்.
4.31.16
तामपश्यद् बलाकीर्णां हरिराजमहापुरीम्।
दुर्गामिक्ष्वाकुशार्दूलः किष्किन्धां गिरिसंकटे ॥ ४.३१.१६ ॥
இக்ஷ்வாகு குலத்துப் புலியாகிய லக்ஷ்மணர், மலைக் குறுகல்களில் அமைந்த, வலிமையுடையோரால் நிறைந்த, அரணான வானர அரசின் அந்த மகாநகரமான கிஷ்கிந்தையைக் கண்டார்.
4.31.17
रोषात् प्रस्फुरमाणोष्ठः सुग्रीवं प्रति लक्ष्मणः।
ददर्श वानरान् भीमान् किष्किन्धायां बहिश्चरान् ॥ ४.३१.१७ ॥
கோபத்தால் உதடுகள் துடிக்க, லக்ஷ்மணர் சுக்ரீவனை நோக்கி, கிஷ்கிந்தைக்கு வெளியே திரியும் பயங்கரமான வானரர்களைக் கண்டார்.
4.31.18
तं दृष्ट्वा वानराः सर्वे लक्ष्मणं पुरुषर्षभम्।
शैलशृङ्गाणि शतशः प्रवृद्धांश्च महीरुहान्।
जगृहुः कुञ्जरप्रख्या वानराः पर्वतान्तरे ॥ ४.३१.१८ ॥
மனிதருள் காளையான லக்ஷ்மணனைக் கண்ட அனைத்து வானரங்களும், யானைகளைப் போன்ற அவை, மலைச் சிகரங்களையும் பெரிய மரங்களையும் நூற்றுக்கணக்கில் பற்றிக்கொண்டன; அவை மலைகளுக்கு நடுவே (அவற்றைப் பிடித்தன).
4.31.19
तान् गृहीतप्रहरणान् सर्वान् दृष्ट्वा तु लक्ष्मणः।
बभूव द्विगुणं क्रुद्धो बह्विन्धन इवानलः ॥ ४.३१.१९ ॥
ஆயுதங்களை ஏந்திய அவர்கள் அனைவரையும் கண்ட லக்ஷ்மணன் இரு மடங்கு கோபம் கொண்டான்; அதிக விறகுள்ள நெருப்பைப் போல (அவன் சீற்றம் பெருகியது).
4.31.20
तं ते भयपरीताङ्गा क्षुब्धं दृष्ट्वा प्लवंगमाः।
कालमृत्युयुगान्ताभं शतशो विद्रुता दिशः ॥ ४.३१.२० ॥
கலங்கியவனும், காலம், மரணம், யுகமுடிவு போன்றவனுமான அவனைக் கண்டு, பயத்தால் உடல் நடுங்கிய அந்தக் குரங்குகள் நூற்றுக்கணக்கில் திசைகளை நோக்கி ஓடின.
4.31.21
ततः सुग्रीवभवनं प्रविश्य हरिपुंगवाः।
क्रोधमागमनं चैव लक्ष्मणस्य न्यवेदयन् ॥ ४.३१.२१ ॥
பின்னர் சுக்ரீவனின் மாளிகைக்குள் நுழைந்த சிறந்த குரங்குகள், லக்ஷ்மணனின் கோபத்தையும் அவனது வருகையையும் அறிவித்தனர்.
4.31.22
तारया सहितः कामी सक्तः कपिवृषस्तदा।
न तेषां कपिसिंहानां शुश्राव वचनं तदा ॥ ४.३१.२२ ॥
அப்போது தாரையுடன் இருந்த, காமத்தில் மூழ்கிய வானரத் தலைவன் அந்த சிங்கம் போன்ற குரங்குகளின் சொற்களை அப்போது கேட்கவில்லை.
4.31.23
ततः सचिवसंदिष्टा हरयो रोमहर्षणाः।
गिरिकुञ्जरमेघाभा नगरान्निर्ययुस्तदा ॥ ४.३१.२३ ॥
பின்னர் அமைச்சரால் ஏவப்பட்ட, அச்சமூட்டும் தோற்றமுடைய, மலை யானைகளும் மேகங்களும் போன்ற அந்தக் குரங்குகள் அப்போது நகரிலிருந்து வெளியே சென்றன.
4.31.24
नखदंष्ट्रायुधाः सर्वे वीरा विकृतदर्शनाः।
सर्वे शार्दूलदंष्ट्राश्च सर्वे विवृतदर्शनाः ॥ ४.३१.२४ ॥
நகங்களும் பற்களும் ஆயுதங்களாகக் கொண்ட அந்த வீரர்கள் அனைவரும் பயங்கரத் தோற்றமுடையவர்கள். அனைவருக்கும் புலிப் பற்கள் இருந்தன; அனைவரின் பற்களும் வெளியே தெரிந்தன.
4.31.25
दशनागबलाः केचित् केचिद् दशगुणोत्तराः।
केचिन्नागसहस्रस्य बभूवुस्तुल्यवर्चसः ॥ ४.३१.२५ ॥
சிலருக்கு பத்து யானைகளின் பலம் இருந்தது; சிலர் அதைவிடப் பத்து மடங்கு வலிமையுடையவர்கள். சிலர் ஆயிரம் யானைகளுக்கு நிகரான ஒளியும் வலிமையும் கொண்டிருந்தனர்.
4.31.26
ततस्तैः कपिभिर्व्याप्तां द्रुमहस्तैर्महाबलैः।
अपश्यल्लक्ष्मणः क्रुद्धः किष्किन्धां तां दुरासदाम् ॥ ४.३१.२६ ॥
பின்னர், மரக்கிளைகளைக் கைகளாகக் கொண்ட அந்த மஹாபலம் பொருந்திய குரங்குகளால் நிறைந்திருந்த அந்தக் கடக்க முடியாத கிஷ்கிந்தையை கோபமடைந்த லக்ஷ்மணன் கண்டான்.
4.31.27
ततस्ते हरयः सर्वे प्राकारपरिखान्तरात्।
निष्क्रम्योदग्रसत्त्वास्तु तस्थुराविष्कृतं तदा ॥ ४.३१.२७ ॥
அப்போது அந்த வானரர்கள் அனைவரும், பெரும் துணிவு கொண்டவர்களாய், மதில் மற்றும் அகழிக்குள் இருந்து வெளியேறி அப்போது வெளிப்படையாக நின்றனர்.
4.31.28
सुग्रीवस्य प्रमादं च पूर्वजस्यार्थमात्मवान्।
दृष्ट्वा क्रोधवशं वीरः पुनरेव जगाम सः ॥ ४.३१.२८ ॥
சுக்ரீவனின் அலட்சியத்தையும் மூத்த சகோதரனின் காரியத்தையும் கண்ட அந்த தன்னடக்கமுள்ள வீரன், கோபத்தின் வசப்பட்டு மீண்டும் முன்னேறிச் சென்றான்.
4.31.29
स दीर्घोष्णमहोच्छ्वासः कोपसंरक्तलोचनः।
बभूव नरशार्दूलः सधूम इव पावकः ॥ ४.३१.२९ ॥
அவன் நீண்ட, சூடான பெரு மூச்சுகள் விட்டவனாய், கோபத்தால் சிவந்த கண்களுடன், புகை சூழ்ந்த நெருப்பைப் போல் ஆனான்; அவன் மனிதருள் சிங்கம் போன்றவன்.
4.31.30
बाणशल्यस्फुरज्जिह्वः सायकासनभोगवान्।
स्वतेजोविषसम्भूतः पञ्चास्य इव पन्नगः ॥ ४.३१.३० ॥
அம்புகளாகிய கூர்முனைகளால் நாக்கு துடித்துக்கொண்டிருந்தவனும், அம்புகளும் வில்லுமே சுருள்களாக உடையவனும், தன் சொந்த தேஜஸின் விஷத்தால் பிறந்தவனுமாக அவன் ஐந்து தலை பாம்பு போல் இருந்தான்.
4.31.31
तं दीप्तमिव कालाग्निं नागेन्द्रमिव कोपितम्।
समासाद्याङ्गदस्त्रासाद् विषादमगमत् परम् ॥ ४.३१.३१ ॥
எரிகின்ற காலாக்னி போலவும், சினம் கொண்ட நாகராஜன் போலவும் இருந்த அவனை அணுகியதும், அங்கதன் பயத்தால் மிகுந்த துயரத்தில் ஆழ்ந்தான்.
4.31.32
सोऽङ्गदं रोषताम्राक्षः संदिदेश महायशाः।
सुग्रीवः कथ्यतां वत्स ममागमनमित्युत ॥ ४.३१.३२ ॥
சினத்தால் சிவந்த கண்களுடைய மகாயசஸ்வியான சுக்ரீவன் அங்கதனிடம், 'அன்பு மகனே, என் வருகையைத் தெரிவி' என்று கட்டளையிட்டான்.
4.31.33
एष रामानुजः प्राप्तस्त्वत्सकाशमरिंदम।
भ्रातुर्व्यसनसंतप्तो द्वारि तिष्ठति लक्ष्मणः ॥ ४.३१.३३ ॥
'எதிரிகளை அடக்குபவரே, இதோ ராமனின் தம்பி லக்ஷ்மணன் உங்களிடம் வந்திருக்கிறான். சகோதரனின் துயரால் வருந்திய லக்ஷ்மணன் வாசலில் நிற்கிறான்.'
4.31.34
तस्य वाक्यं यदि रुचिः क्रियतां साधु वानर।
इत्युक्त्वा शीघ्रमागच्छ वत्स वाक्यमरिंदम ॥ ४.३१.३४ ॥
'வானரனே, அவனுடைய சொல் உனக்கு ஏற்றதாக இருந்தால், நன்றாகச் செய். அவ்வாறு சொல்லிவிட்டு, அன்பு மகனே, எதிரிகளை அடக்குபவனே, விரைவில் திரும்பி வா.'
4.31.35
लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा शोकाविष्टोऽङ्गदोऽब्रवीत्।
पितुः समीपमागम्य सौमित्रिरयमागतः ॥ ४.३१.३५ ॥
லக்ஷ்மணனின் சொல்லைக் கேட்டு, சோகத்தால் சூழப்பட்ட அங்கதன் கூறினான்: 'தந்தையின் அருகில் வந்துள்ளான், இதோ சௌமித்திரி (லக்ஷ்மணன்).'
4.31.36
अथाङ्गदस्तस्य सुतीव्रवाचा
सम्भ्रान्तभावः परिदीनवक्त्रः।
निर्गत्य पूर्वं नृपतेस्तरस्वी
ततो रुमायाश्चरणौ ववन्दे ॥ ४.३१.३६ ॥
அப்போது மிகக் கடுமையான அந்தச் சொற்களைக் கேட்டு, மனம் கலங்கி முகம் வாடிய அங்கதன், விரைந்து முதலில் அரசனிடமிருந்து வெளியேறி, பின்னர் ருமையின் பாதங்களை வணங்கினான்.
4.31.37
संगृह्य पादौ पितुरुग्रतेजा
जग्राह मातुः पुनरेव पादौ।
पादौ रुमायाश्च निपीडयित्वा
निवेदयामास ततस्तदर्थम् ॥ ४.३१.३७ ॥
உக்கிரத் தேஜஸ் கொண்ட அங்கதன் தந்தையின் பாதங்களைப் பற்றினான்; மீண்டும் தாயின் பாதங்களைப் பற்றினான்; ருமையின் பாதங்களை அழுத்திப் பிடித்த பின், அதன் காரணத்தை அறிவித்தான்.
4.31.38
स निद्राक्लान्तसंवीतो वानरो न विबुद्धवान्।
बभूव मदमत्तश्च मदनेन च मोहितः ॥ ४.३१.३८ ॥
அந்த வானரன் தூக்கத்தால் களைத்துச் சூழப்பட்டு விழித்துக்கொள்ளவில்லை; அவன் மதத்தால் வெறியுற்று, காமத்தால் மயங்கியிருந்தான்.
4.31.39
ततः किलकिलां चक्रुर्लक्ष्मणं प्रेक्ष्य वानराः।
प्रसादयन्तस्तं क्रुद्धं भयमोहितचेतसः ॥ ४.३१.३९ ॥
அப்போது லக்ஷ்மணன் கோபமாக இருப்பதைக் கண்ட வானரர்கள் கிலுகிலுப்பு ஒலி எழுப்பினர்; பயத்தால் மயங்கிய மனத்துடன் அவனை சமாதானப்படுத்த முயன்றனர்.
4.31.40
ते महौघनिभं दृष्ट्वा वज्राशनिसमस्वनम्।
सिंहनादं समं चक्रुर्लक्ष्मणस्य समीपतः ॥ ४.३१.४० ॥
அவர்கள் பெரிய வெள்ளப் பெருக்கு போலவும் வஜ்ர இடி போன்ற ஒலியுடனும் இருந்த அவனைக் கண்டு, லக்ஷ்மணனின் அருகில் ஒரே சமயத்தில் சிங்கநாதம் செய்தனர்.
4.31.41
तेन शब्देन महता प्रत्यबुध्यत वानरः।
मदविह्वलताम्राक्षो व्याकुलः स्रग्विभूषणः ॥ ४.३१.४१ ॥
அந்தப் பெரிய ஒலியால் அந்த வானரன் விழித்தெழுந்தான்; மதத்தால் கலங்கிச் சிவந்த கண்களுடனும் குழப்பத்துடனும், மாலையும் ஆபரணமும் அணிந்திருந்தான்.
4.31.42
अथाङ्गदवचः श्रुत्वा तेनैव च समागतौ।
मन्त्रिणौ वानरेन्द्रस्य सम्मतोदारदर्शनौ ॥ ४.३१.४२ ॥
பின்னர் அங்கதனின் சொற்களைக் கேட்டு, அவனுடனேயே வந்த வானரத் தலைவனின் இரு அமைச்சர்கள், மதிக்கப்பட்டவர்களும் உன்னத தோற்றமுடையவர்களுமாய் இருந்தனர்.
4.31.43
प्लक्षश्चैव प्रभावश्च मन्त्रिणावर्थधर्मयोः।
वक्तुमुच्चावचं प्राप्तं लक्ष्मणं तौ शशंसतुः ॥ ४.३१.४३ ॥
பிளக்ஷனும் பிரபாவனும், பொருள் மற்றும் அறம் பற்றிய அமைச்சர்கள், பல்வேறு விஷயங்களைச் சொல்ல லக்ஷ்மணனிடம் வந்தனர்; அவர்கள் இருவரும் அதைத் தெரிவித்தனர்.
4.31.44
प्रसादयित्वा सुग्रीवं वचनैः सार्थनिश्चितैः।
आसीनं पर्युपासीनौ यथा शक्रं मरुत्पतिम् ॥ ४.३१.४४ ॥
அர்த்தமுள்ள உறுதியான சொற்களால் சுக்ரீவனை மகிழ்வித்து, மருத்துக்களின் தலைவன் இந்திரனைச் சுற்றி அமர்வது போல, அமர்ந்திருந்த அவனருகில் அவ்விருவரும் அமர்ந்தனர்.
4.31.45
सत्यसंधौ महाभागौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
मनुष्यभावं सम्प्राप्तौ राज्यार्हौ राज्यदायिनौ ॥ ४.३१.४५ ॥
சத்திய உறுதியும் மிகு பாக்கியமும் கொண்ட இரு சகோதரர்களாகிய ராமனும் லக்ஷ்மணனும், மனித வடிவை ஏற்றவர்கள்; அரசுக்குத் தகுதியானவர்களும், அரசை அளிப்பவர்களுமானவர்கள்.
4.31.46
तयोरेको धनुष्पाणिर्द्वारि तिष्ठति लक्ष्मणः।
यस्य भीताः प्रवेपन्तो नादान् मुञ्चन्ति वानराः ॥ ४.३१.४६ ॥
அவ்விருவரில் ஒருவனாகிய லக்ஷ்மணன், கையில் வில்லுடன் வாயிலில் நிற்கிறான்; அவனுக்கு அஞ்சி நடுங்கும் வானரங்கள் அலறுகின்றன.
4.31.47
स एष राघवभ्राता लक्ष्मणो वाक्यसारथिः।
व्यवसायरथः प्राप्तस्तस्य रामस्य शासनात् ॥ ४.३१.४७ ॥
இவனே ராகவனின் சகோதரன் லக்ஷ்மணன்; சொல்லாகிய சாரதியும் உறுதியாகிய தேருமுடையவன்; ராமனின் ஆணையால் வந்திருக்கிறான்.
4.31.48
अयं च तनयो राजंस्ताराया दयितोऽङ्गदः।
लक्ष्मणेन सकाशं ते प्रेषितस्त्वरयानघ ॥ ४.३१.४८ ॥
அரசனே, இவன் தாராவின் அன்புமகன் அங்கதன்; இலக்குவனால் விரைவாக உன்னிடம் அனுப்பப்பட்டான், பாவமற்றவனே.
4.31.49
सोऽयं रोषपरीताक्षो द्वारि तिष्ठति वीर्यवान्।
वानरान् वानरपते चक्षुषा निर्दहन्निव ॥ ४.३१.४९ ॥
வானரத் தலைவனே, அந்த வலிமையானவன் சினத்தால் சிவந்த கண்களுடன் வாயிலில் நிற்கிறான்; பார்வையால் வானரங்களை எரிப்பவன் போல.
4.31.50
तस्य मूर्ध्ना प्रणामं त्वं सपुत्रः सहबान्धवः।
गच्छ शीघ्रं महाराज रोषो ह्यद्योपशाम्यताम् ॥ ४.३१.५० ॥
பெரிய அரசனே, நீ மகன்களுடனும் உறவினருடனும் விரைவாகச் சென்று அவனுக்கு தலை வணங்கு; இன்றே அவனது சினம் தணியட்டும்.
4.31.51
यथा हि रामो धर्मात्मा तत्कुरुष्व समाहितः।
राजंस्तिष्ठ स्वसमये भव सत्यप्रतिश्रवः ॥ ४.३१.५१ ॥
தர்மாத்மாவாகிய ராமன் சொன்னபடியே கவனமாகச் செய்; அரசனே, உன் ஒப்பந்தத்தில் உறுதியாக நில், சத்தியம் தவறாதவனாக இரு.