Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.34.1
तमप्रतिहतं क्रुद्धं प्रविष्टं पुरुषर्षभम्।
सुग्रीवो लक्ष्मणं दृष्ट्वा बभूव व्यथितेन्द्रियः ॥ ४.३४.१ ॥
Al ver entrar sin obstáculos, lleno de cólera, a Lakṣmaṇa, el mejor de los hombres, los sentidos de Sugrīva quedaron turbados.
4.34.2
क्रुद्धं निःश्वसमानं तं प्रदीप्तमिव तेजसा।
भ्रातुर्व्यसनसंतप्तं दृष्ट्वा दशरथात्मजम् ॥ ४.३४.२ ॥
Al ver al hijo de Daśaratha, colérico y respirando con fuerza, resplandeciente como en llamas, atormentado por la desgracia de su hermano.
4.34.3
उत्पपात हरिश्रेष्ठो हित्वा सौवर्णमासनम्।
महान् महेन्द्रस्य यथा स्वलंकृत इव ध्वजः ॥ ४.३४.३ ॥
El principal de los monos se levantó de un salto, dejando su asiento de oro, como el gran estandarte bellamente adornado de Mahendra.
4.34.4
उत्पतन्तमनूत्पेतू रुमाप्रभृतयः स्त्रियः।
सुग्रीवं गगने पूर्णं चन्द्रं तारागणा इव ॥ ४.३४.४ ॥
Rumā y las demás mujeres se alzaron tras Sugrīva al elevarse, como una multitud de estrellas siguiendo a la luna llena en el cielo.
4.34.5
संरक्तनयनः श्रीमान् संचचार कृताञ्जलिः।
बभूवावस्थितस्तत्र कल्पवृक्षो महानिव ॥ ४.३४.५ ॥
Con los ojos enrojecidos, el glorioso Sugrīva se movió con las palmas juntas; allí se quedó inmóvil, como un gran árbol de los deseos.
4.34.6
रुमाद्वितीयं सुग्रीवं नारीमध्यगतं स्थितम्।
अब्रवील्लक्ष्मणः क्रुद्धः सतारं शशिनं यथा ॥ ४.३४.६ ॥
El airado Lakṣmaṇa habló a Sugrīva, que estaba en medio de las mujeres con Rumā a su lado, como se habla a la luna acompañada de sus estrellas.
4.34.7
सत्त्वाभिजनसम्पन्नः सानुक्रोशो जितेन्द्रियः।
कृतज्ञः सत्यवादी च राजा लोके महीयते ॥ ४.३४.७ ॥
El rey dotado de noble naturaleza y alto linaje, compasivo, dueño de sus sentidos, agradecido y veraz, es honrado en el mundo.
4.34.8
यस्तु राजा स्थितोऽधर्मे मित्राणामुपकारिणाम्।
मिथ्या प्रतिज्ञां कुरुते को नृशंसतरस्ततः ॥ ४.३४.८ ॥
¿Quién es más cruel que el rey que, obrando contra el dharma, hace un juramento falso a los amigos que le ayudaron?
4.34.9
शतमश्वानृते हन्ति सहस्रं तु गवानृते।
आत्मानं स्वजनं हन्ति पुरुषः पुरुषानृते ॥ ४.३४.९ ॥
Un juramento falso sobre un caballo mata a cien; sobre una vaca, a mil; pero un juramento falso sobre un hombre mata al propio hombre y a sus parientes.
4.34.10
पूर्वं कृतार्थो मित्राणां न तत्प्रतिकरोति यः।
कृतघ्नः सर्वभूतानां स वध्यः प्लवगेश्वर ॥ ४.३४.१० ॥
Quien, habiendo sido antes favorecido por sus amigos en su propósito, no les corresponde, es ingrato con todos los seres; oh señor de los monos, ese merece la muerte.
4.34.11
गीतोऽयं ब्रह्मणा श्लोकः सर्वलोकनमस्कृतः।
दृष्ट्वा कृतघ्नं क्रुद्धेन तन्निबोध प्लवंगम ॥ ४.३४.११ ॥
Este verso, honrado por todos los mundos, lo cantó Brahmā; al ver a un ingrato, lo pronunció con ira. Escúchalo, oh mejor de los monos.
4.34.12
गोघ्ने चैव सुरापे च चौरे भग्नव्रते तथा।
निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥ ४.३४.१२ ॥
Para quien mata una vaca, para el bebedor de licor, el ladrón y el que rompe sus votos, los virtuosos han prescrito expiación; pero para el ingrato no hay expiación.
4.34.13
अनार्यस्त्वं कृतघ्नश्च मिथ्यावादी च वानर।
पूर्वं कृतार्थो रामस्य न तत्प्रतिकरोषि यत् ॥ ४.३४.१३ ॥
Oh mono, eres innoble, ingrato y mentiroso; aunque antes tu propósito fue cumplido por Rāma, no le devuelves ese favor.
4.34.14
ननु नाम कृतार्थेन त्वया रामस्य वानर।
सीताया मार्गणे यत्नः कर्तव्यः कृतमिच्छता ॥ ४.३४.१४ ॥
Oh mono, habiendo tú cumplido tu propósito gracias a Rāma, debes esforzarte en la búsqueda de Sītā; quien desea un favor debe corresponderlo.
4.34.15
स त्वं ग्राम्येषु भोगेषु सक्तो मिथ्याप्रतिश्रवः।
न त्वां रामो विजानीते सर्पं मण्डूकराविणम् ॥ ४.३४.१५ ॥
Tú estás apegado a los placeres mundanos y eres quien rompe sus promesas; Rāma no te conoce, como no se reconoce a una serpiente que croa como rana.
4.34.16
महाभागेन रामेण पापः करुणवेदिना।
हरीणां प्रापितो राज्यं त्वं दुरात्मा महात्मना ॥ ४.३४.१६ ॥
Oh pecador, de alma perversa, fue por Rāma, el muy afortunado y magnánimo, conocedor de la compasión, que obtuviste el reino de los monos.
4.34.17
कृतं चेन्नातिजानीषे राघवस्य महात्मनः।
सद्यस्त्वं निशितैर्बाणैर्हतो द्रक्ष्यसि वालिनम् ॥ ४.३४.१७ ॥
Si no reconoces el favor del magnánimo Rāghava, serás abatido de inmediato por flechas afiladas y verás a Vāli.
4.34.18
न स संकुचितः पन्था येन वाली हतो गतः।
समये तिष्ठ सुग्रीव मा वालिपथमन्वगाः ॥ ४.३४.१८ ॥
El camino por el que Vāli fue abatido y se fue no es estrecho; Oh Sugrīva, mantente firme en el acuerdo y no sigas el camino de Vāli.
4.34.19
न नूनमिक्ष्वाकुवरस्य कार्मुका-
च्छरांश्च तान् पश्यसि वज्रसंनिभान्।
ततः सुखं नाम विषेवसे सुखी
न रामकार्यं मनसाप्यवेक्षसे ॥ ४.३४.१९ ॥
¿Acaso no ves aquellas flechas semejantes a rayos del arco de Rāma, el mejor de los Ikṣvākus? Absorto en el placer, buscas tu comodidad y ni siquiera piensas en la tarea de Rāma.