ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.34.1
तमप्रतिहतं क्रुद्धं प्रविष्टं पुरुषर्षभम्।
सुग्रीवो लक्ष्मणं दृष्ट्वा बभूव व्यथितेन्द्रियः ॥ ४.३४.१ ॥
କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ବାଧାହୀନ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ସେହି ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବ୍ୟଥିତ ହୋଇଗଲା।
4.34.2
क्रुद्धं निःश्वसमानं तं प्रदीप्तमिव तेजसा।
भ्रातुर्व्यसनसंतप्तं दृष्ट्वा दशरथात्मजम् ॥ ४.३४.२ ॥
କ୍ରୋଧରେ ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିବା, ତେଜରେ ଯେପରି ଜଳୁଥିବା, ଭାଇଙ୍କ ବିପଦରେ ସନ୍ତପ୍ତ ଦଶରଥପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି।
4.34.3
उत्पपात हरिश्रेष्ठो हित्वा सौवर्णमासनम्।
महान् महेन्द्रस्य यथा स्वलंकृत इव ध्वजः ॥ ४.३४.३ ॥
ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆସନ ଛାଡ଼ି ଉଠିଲେ, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସୁସଜ୍ଜିତ ବିଶାଳ ଧ୍ୱଜ ପରି।
4.34.4
उत्पतन्तमनूत्पेतू रुमाप्रभृतयः स्त्रियः।
सुग्रीवं गगने पूर्णं चन्द्रं तारागणा इव ॥ ४.३४.४ ॥
ଉପରକୁ ଉଠୁଥିବା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପଛେ ରୁମା ପ୍ରଭୃତି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଠିଲେ; ଆକାଶରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଘେରିଥିବା ତାରାଗଣ ପରି।
4.34.5
संरक्तनयनः श्रीमान् संचचार कृताञ्जलिः।
बभूवावस्थितस्तत्र कल्पवृक्षो महानिव ॥ ४.३४.५ ॥
ରକ୍ତିମ ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟ ତେଜସ୍ୱୀ ସୁଗ୍ରୀବ କରଯୋଡ଼ି ଏଣୁତେଣୁ ବୁଲିଲେ; ସେଠାରେ ସ୍ଥିର ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମହାକଳ୍ପବୃକ୍ଷ ପରି ହେଲେ।
4.34.6
रुमाद्वितीयं सुग्रीवं नारीमध्यगतं स्थितम्।
अब्रवील्लक्ष्मणः क्रुद्धः सतारं शशिनं यथा ॥ ४.३४.६ ॥
ରୁମାଙ୍କ ସହିତ, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ; ତାରାସହିତ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି।
4.34.7
सत्त्वाभिजनसम्पन्नः सानुक्रोशो जितेन्द्रियः।
कृतज्ञः सत्यवादी च राजा लोके महीयते ॥ ४.३४.७ ॥
ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ଉତ୍ତମ ବଂଶରେ ଜାତ, ଦୟାଳୁ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ, କୃତଜ୍ଞ ଏବଂ ସତ୍ୟବାଦୀ ରାଜା ଜଗତରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
4.34.8
यस्तु राजा स्थितोऽधर्मे मित्राणामुपकारिणाम्।
मिथ्या प्रतिज्ञां कुरुते को नृशंसतरस्ततः ॥ ४.३४.८ ॥
ଉପକାରୀ ମିତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ମିଥ୍ୟା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରୁଥିବା ରାଜାଠାରୁ ଅଧିକ ନିଷ୍ଠୁର ଆଉ କିଏ?
4.34.9
शतमश्वानृते हन्ति सहस्रं तु गवानृते।
आत्मानं स्वजनं हन्ति पुरुषः पुरुषानृते ॥ ४.३४.९ ॥
ଅଶ୍ୱ ବିଷୟରେ ମିଥ୍ୟାରେ ଶହେ ଜଣଙ୍କୁ, ଗାଈ ବିଷୟରେ ମିଥ୍ୟାରେ ହଜାରେ ଜଣଙ୍କୁ ମାରେ; ମାତ୍ର ମନୁଷ୍ୟ ବିଷୟରେ ମିଥ୍ୟାରେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜକୁ ଓ ନିଜ ସ୍ୱଜନଙ୍କୁ ମାରେ।
4.34.10
पूर्वं कृतार्थो मित्राणां न तत्प्रतिकरोति यः।
कृतघ्नः सर्वभूतानां स वध्यः प्लवगेश्वर ॥ ४.३४.१० ॥
ପୂର୍ବରେ ମିତ୍ରମାନେ ଯାହାର କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଯେ ତାହାର ପ୍ରତିଦାନ ଦିଏ ନାହିଁ, ସେ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ପ୍ରତି କୃତଘ୍ନ; ହେ ବାନରରାଜ, ସେ ବଧଯୋଗ୍ୟ।
4.34.11
गीतोऽयं ब्रह्मणा श्लोकः सर्वलोकनमस्कृतः।
दृष्ट्वा कृतघ्नं क्रुद्धेन तन्निबोध प्लवंगम ॥ ४.३४.११ ॥
ସର୍ବଲୋକ ନମସ୍କୃତ ଏହି ଶ୍ଲୋକ ବ୍ରହ୍ମା ଗାଇଥିଲେ; କୃତଘ୍ନକୁ ଦେଖି କ୍ରୋଧରେ ସେ ଏହା କହିଥିଲେ। ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା ଶୁଣ।
4.34.12
गोघ्ने चैव सुरापे च चौरे भग्नव्रते तथा।
निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥ ४.३४.१२ ॥
ଗୋହତ୍ୟାକାରୀ, ମଦ୍ୟପ, ଚୋର ଓ ବ୍ରତଭଙ୍ଗକାରୀ ପାଇଁ ସଜ୍ଜନମାନେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ବିଧାନ କରିଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ କୃତଘ୍ନ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନାହିଁ।
4.34.13
अनार्यस्त्वं कृतघ्नश्च मिथ्यावादी च वानर।
पूर्वं कृतार्थो रामस्य न तत्प्रतिकरोषि यत् ॥ ४.३४.१३ ॥
ହେ ବାନର, ତୁମେ ଅନାର୍ଯ୍ୟ, କୃତଘ୍ନ ଓ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ; ପୂର୍ବରୁ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେଲା, ତଥାପି ତୁମେ ତାହାର ପ୍ରତିଦାନ ଦେଉନାହଁ।
4.34.14
ननु नाम कृतार्थेन त्वया रामस्य वानर।
सीताया मार्गणे यत्नः कर्तव्यः कृतमिच्छता ॥ ४.३४.१४ ॥
ହେ ବାନର, ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି; ତୁମେ ସୀତାଙ୍କ ଅନ୍ୱେଷଣରେ ଯତ୍ନ କରିବା ଉଚିତ; ଉପକାର ଇଚ୍ଛୁକ ଉପକାର କରିବା ଉଚିତ।
4.34.15
स त्वं ग्राम्येषु भोगेषु सक्तो मिथ्याप्रतिश्रवः।
न त्वां रामो विजानीते सर्पं मण्डूकराविणम् ॥ ४.३४.१५ ॥
ତୁମେ ସାଂସାରିକ ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଉଥିବା; ବେଙ୍ଗ ପରି ଡାକୁଥିବା ସାପକୁ ଯେପରି କେହି ଚିହ୍ନେ ନାହିଁ, ସେହିପରି ରାମ ତୁମକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
4.34.16
महाभागेन रामेण पापः करुणवेदिना।
हरीणां प्रापितो राज्यं त्वं दुरात्मा महात्मना ॥ ४.३४.१६ ॥
ହେ ପାପୀ, ଦୁରାତ୍ମା, କରୁଣା ଜାଣିଥିବା ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବାନରମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲ।
4.34.17
कृतं चेन्नातिजानीषे राघवस्य महात्मनः।
सद्यस्त्वं निशितैर्बाणैर्हतो द्रक्ष्यसि वालिनम् ॥ ४.३४.१७ ॥
ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କ ଉପକାର ଯଦି ତୁମେ ଜାଣିନାହଁ, ତେବେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତୁରନ୍ତ ହତ ହୋଇ ବାଳିଙ୍କୁ ଦେଖିବ।
4.34.18
न स संकुचितः पन्था येन वाली हतो गतः।
समये तिष्ठ सुग्रीव मा वालिपथमन्वगाः ॥ ४.३४.१८ ॥
ଯେଉଁ ବାଟରେ ବାଳି ହତ ହୋଇ ଗଲା ସେ ବାଟ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ; ହେ ସୁଗ୍ରୀବ, ଚୁକ୍ତିରେ ସ୍ଥିର ରୁହ, ବାଳିଙ୍କ ବାଟରେ ଯାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ।
4.34.19
न नूनमिक्ष्वाकुवरस्य कार्मुका-
च्छरांश्च तान् पश्यसि वज्रसंनिभान्।
ततः सुखं नाम विषेवसे सुखी
न रामकार्यं मनसाप्यवेक्षसे ॥ ४.३४.१९ ॥
ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କ ଧନୁରୁ ନିର୍ଗତ ବଜ୍ରସମ ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ କ'ଣ ତୁମେ ଦେଖୁନାହଁ? ସୁଖରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ ତୁମେ ସୁଖ ଭୋଗ କରୁଛ; ରାମଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରୁନାହଁ।