వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.34.1
तमप्रतिहतं क्रुद्धं प्रविष्टं पुरुषर्षभम्।
सुग्रीवो लक्ष्मणं दृष्ट्वा बभूव व्यथितेन्द्रियः ॥ ४.३४.१ ॥
కోపంతో అడ్డులేకుండా లోపలికి ప్రవేశించిన ఆ పురుషశ్రేష్ఠుడు లక్ష్మణుడిని చూసి సుగ్రీవుని ఇంద్రియాలు కలవరపడ్డాయి.
4.34.2
क्रुद्धं निःश्वसमानं तं प्रदीप्तमिव तेजसा।
भ्रातुर्व्यसनसंतप्तं दृष्ट्वा दशरथात्मजम् ॥ ४.३४.२ ॥
కోపంతో నిట్టూర్పులు విడుస్తూ, తేజస్సుతో మండుతున్నట్లుగా ఉన్న, సోదరుని కష్టంతో బాధపడుతున్న దశరథ కుమారుడిని చూసి.
4.34.3
उत्पपात हरिश्रेष्ठो हित्वा सौवर्णमासनम्।
महान् महेन्द्रस्य यथा स्वलंकृत इव ध्वजः ॥ ४.३४.३ ॥
వానరశ్రేష్ఠుడు సుగ్రీవుడు బంగారు ఆసనాన్ని వదిలి లేచాడు, మహేంద్రుని చక్కగా అలంకరించిన గొప్ప ధ్వజంలా.
4.34.4
उत्पतन्तमनूत्पेतू रुमाप्रभृतयः स्त्रियः।
सुग्रीवं गगने पूर्णं चन्द्रं तारागणा इव ॥ ४.३४.४ ॥
పైకి లేచిన సుగ్రీవుని వెనుక రుమ మొదలైన స్త్రీలు కూడా లేచారు; ఆకాశంలో పూర్ణచంద్రుని చుట్టూ తారాగణంలా.
4.34.5
संरक्तनयनः श्रीमान् संचचार कृताञ्जलिः।
बभूवावस्थितस्तत्र कल्पवृक्षो महानिव ॥ ४.३४.५ ॥
ఎర్రబడిన కళ్లతో, తేజోవంతుడైన సుగ్రీవుడు చేతులు జోడించి అటూ ఇటూ తిరిగాడు; అక్కడ నిలిచిన మహా కల్పవృక్షంలా అయ్యాడు.
4.34.6
रुमाद्वितीयं सुग्रीवं नारीमध्यगतं स्थितम्।
अब्रवील्लक्ष्मणः क्रुद्धः सतारं शशिनं यथा ॥ ४.३४.६ ॥
రుమతో కలిసి, స్త్రీల మధ్య నిలిచిన సుగ్రీవునితో కోపించిన లక్ష్మణుడు మాట్లాడాడు; తారలతో కూడిన చంద్రునిలా.
4.34.7
सत्त्वाभिजनसम्पन्नः सानुक्रोशो जितेन्द्रियः।
कृतज्ञः सत्यवादी च राजा लोके महीयते ॥ ४.३४.७ ॥
సత్త్వగుణం, ఉత్తమ వంశం కలిగి, దయగలవాడు, ఇంద్రియ నిగ్రహం కలవాడు, కృతజ్ఞుడు, సత్యవాది అయిన రాజు లోకంలో గౌరవింపబడతాడు.
4.34.8
यस्तु राजा स्थितोऽधर्मे मित्राणामुपकारिणाम्।
मिथ्या प्रतिज्ञां कुरुते को नृशंसतरस्ततः ॥ ४.३४.८ ॥
ఉపకారం చేసిన మిత్రులకు అధర్మంగా అసత్య ప్రతిజ్ఞ చేసే రాజు కంటే క్రూరుడు ఎవరు?
4.34.9
शतमश्वानृते हन्ति सहस्रं तु गवानृते।
आत्मानं स्वजनं हन्ति पुरुषः पुरुषानृते ॥ ४.३४.९ ॥
గుర్రాల విషయంలో అబద్ధంతో వంద మందిని, ఆవుల విషయంలో అబద్ధంతో వేయి మందిని చంపుతాడు; కాని మనిషి విషయంలో అబద్ధం చెబితే తనను, తన వారిని చంపుకుంటాడు.
4.34.10
पूर्वं कृतार्थो मित्राणां न तत्प्रतिकरोति यः।
कृतघ्नः सर्वभूतानां स वध्यः प्लवगेश्वर ॥ ४.३४.१० ॥
పూర్వం మిత్రులు తన కార్యం సాధించినా దానికి ప్రతిఉపకారం చేయనివాడు సర్వప్రాణులకు కృతఘ్నుడు; ఓ వానరేశ్వరా, అతడు వధించదగినవాడు.
4.34.11
गीतोऽयं ब्रह्मणा श्लोकः सर्वलोकनमस्कृतः।
दृष्ट्वा कृतघ्नं क्रुद्धेन तन्निबोध प्लवंगम ॥ ४.३४.११ ॥
సర్వలోకాలచే నమస్కరింపబడే ఈ శ్లోకాన్ని బ్రహ్మ గానం చేశాడు; కృతఘ్నుడిని చూసి కోపంతో ఆయన దీన్ని పలికాడు. ఓ వానరోత్తమా, దాన్ని వినుము.
4.34.12
गोघ्ने चैव सुरापे च चौरे भग्नव्रते तथा।
निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः ॥ ४.३४.१२ ॥
గోహత్య చేసినవానికి, మద్యం తాగినవానికి, దొంగకు, వ్రతభంగం చేసినవానికి సజ్జనులు ప్రాయశ్చిత్తం విధించారు; కాని కృతఘ్నునికి ఎలాంటి ప్రాయశ్చిత్తమూ లేదు.
4.34.13
अनार्यस्त्वं कृतघ्नश्च मिथ्यावादी च वानर।
पूर्वं कृतार्थो रामस्य न तत्प्रतिकरोषि यत् ॥ ४.३४.१३ ॥
ఓ వానరా, నీవు అనార్యుడవు, కృతఘ్నుడవు, అబద్ధాలాడేవాడవు; పూర్వం రాముని వల్ల నీ కార్యం నెరవేరినా, దానికి ప్రతిఫలం ఇవ్వడం లేదు.
4.34.14
ननु नाम कृतार्थेन त्वया रामस्य वानर।
सीताया मार्गणे यत्नः कर्तव्यः कृतमिच्छता ॥ ४.३४.१४ ॥
ఓ వానరా, రాముని వల్ల నీ కార్యం నెరవేరిన నీవు సీతను వెదకడంలో ప్రయత్నం చేయాలి; ఉపకారాన్ని కోరేవాడు ఉపకారం చేయాలి.
4.34.15
स त्वं ग्राम्येषु भोगेषु सक्तो मिथ्याप्रतिश्रवः।
न त्वां रामो विजानीते सर्पं मण्डूकराविणम् ॥ ४.३४.१५ ॥
నీవు లౌకిక భోగాలలో ఆసక్తుడవు, అబద్ధపు వాగ్దానాలు చేసేవాడవు; కప్పలా అరిచే పామును ఎవరూ గుర్తించనట్లు రాముడు నిన్ను గుర్తించలేదు.
4.34.16
महाभागेन रामेण पापः करुणवेदिना।
हरीणां प्रापितो राज्यं त्वं दुरात्मा महात्मना ॥ ४.३४.१६ ॥
ఓ పాపీ, దురాత్ముడా, కరుణ తెలిసిన మహాభాగ్యుడు, మహాత్ముడైన రాముని వల్ల నీవు వానరుల రాజ్యాన్ని పొందావు.
4.34.17
कृतं चेन्नातिजानीषे राघवस्य महात्मनः।
सद्यस्त्वं निशितैर्बाणैर्हतो द्रक्ष्यसि वालिनम् ॥ ४.३४.१७ ॥
మహాత్ముడైన రాఘవుని ఉపకారాన్ని నీవు గ్రహించకపోతే, వాడి బాణాలతో వెంటనే హతుడవై వాలిని చూస్తావు.
4.34.18
न स संकुचितः पन्था येन वाली हतो गतः।
समये तिष्ठ सुग्रीव मा वालिपथमन्वगाः ॥ ४.३४.१८ ॥
వాలి చనిపోయిన మార్గం ఇరుకైనది కాదు; ఓ సుగ్రీవా, ఒప్పందంలో స్థిరంగా ఉండు, వాలి మార్గాన్ని అనుసరించకు.
4.34.19
न नूनमिक्ष्वाकुवरस्य कार्मुका-
च्छरांश्च तान् पश्यसि वज्रसंनिभान्।
ततः सुखं नाम विषेवसे सुखी
न रामकार्यं मनसाप्यवेक्षसे ॥ ४.३४.१९ ॥
ఇక్ష్వాకు వంశశ్రేష్ఠుడైన రాముని ధనువు నుండి వెలువడే వజ్రసమాన బాణాలను నీవు చూడలేదా? సుఖంలో మునిగి నీవు సుఖంగా ఉంటున్నావు; రాముని కార్యాన్ని మనసులో కూడా తలవడం లేదు.