Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.36

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

4.36.1

इत्युक्तस्तारया वाक्यं प्रश्रितं धर्मसंहितम्।
मृदुस्वभावः सौमित्रिः प्रतिजग्राह तद्वचः ॥ ४.३६.१ ॥

ତାରା ଏହିପରି କହିଥିବା ବିନୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଧର୍ମସମ୍ମତ ବାକ୍ୟକୁ ମୃଦୁସ୍ଵଭାବ ସୌମିତ୍ରି (ଲକ୍ଷ୍ମଣ) ଗ୍ରହଣ କଲେ।

4.36.2

तस्मिन् प्रतिगृहीते तु वाक्ये हरिगणेश्वरः।
लक्ष्मणात् सुमहत् त्रासं वस्त्रं क्लिन्नमिवात्यजत् ॥ ४.३६.२ ॥

ସେହି ବାକ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଗ୍ରହଣ କଲାବେଳେ ବାନରଗଣର ଅଧିପତି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କଠାରୁ ଉପୁଜିଥିବା ମହାଭୟକୁ ଭିଜା ବସ୍ତ୍ର ପରି ତ୍ୟାଗ କଲେ।

4.36.3

ततः कण्ठगतं माल्यं चित्रं बहुगुणं महत्।
चिच्छेद विमदश्चासीत् सुग्रीवो वानरेश्वरः ॥ ४.३६.३ ॥

ତା'ପରେ ବାନରେଶ୍ୱର ସୁଗ୍ରୀବ ଗଳାରେ ଥିବା ବିଚିତ୍ର, ବହୁ ସୂତ୍ରିତ ବଡ଼ ମାଳାକୁ ଛିଣ୍ଡାଇ ଦେଲେ ଏବଂ ମଦମୁକ୍ତ ହେଲେ।

4.36.4

स लक्ष्मणं भीमबलं सर्ववानरसत्तमः।
अब्रवीत् प्रश्रितं वाक्यं सुग्रीवः सम्प्रहर्षयन् ॥ ४.३६.४ ॥

ସମସ୍ତ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବ ଭୀଷଣବଳ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବିନୟପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟ କହିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି କହିଲେ।

4.36.5

प्रणष्टा श्रीश्च कीर्तिश्च कपिराज्यं च शाश्वतम्।
रामप्रसादात् सौमित्रे पुनश्चाप्तमिदं मया ॥ ४.३६.५ ॥

ହେ ସୌମିତ୍ରି! ମୋର ହଜିଯାଇଥିବା ଶ୍ରୀ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ବାନରରାଜ୍ୟ ରାମଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରୁ ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ପାଇଛି।

4.36.6

कः शक्तस्तस्य देवस्य ख्यातस्य स्वेन कर्मणा।
तादृशं प्रतिकुर्वीत अंशेनापि नृपात्मज ॥ ४.३६.६ ॥

ହେ ରାଜକୁମାର! ନିଜ କର୍ମରେ ଖ୍ୟାତ ସେହି ଦେବତୁଲ୍ୟ ରାମଙ୍କ ଏପରି ଉପକାରର ଅଂଶମାତ୍ର ପ୍ରତିଦାନ ଦେବାକୁ କିଏ ସମର୍ଥ?

4.36.7

सीतां प्राप्स्यति धर्मात्मा वधिष्यति च रावणम्।
सहायमात्रेण मया राघवः स्वेन तेजसा ॥ ४.३६.७ ॥

ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଘବ ସୀତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ ଏବଂ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ। ମୋ ପରି କେବଳ ଜଣେ ସହାୟକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାଘବ ନିଜ ତେଜରେ (ଏହା କରିବେ)।

4.36.8

सहायकृत्यं किं तस्य येन सप्त महाद्रुमाः।
गिरिश्च वसुधा चैव बाणेनैकेन दारिताः ॥ ४.३६.८ ॥

ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ସାତଟି ମହାବୃକ୍ଷ, ପର୍ବତ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଯିଏ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ସହାୟତାର କ'ଣ ଦରକାର?

4.36.9

धनुर्विस्फारमाणस्य यस्य शब्देन लक्ष्मण।
सशैला कम्पिता भूमिः सहायैः किं नु तस्य वै ॥ ४.३६.९ ॥

ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯାହାର ଧନୁର ଟଙ୍କାର ଶବ୍ଦରେ ପର୍ବତ ସହିତ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଲା, ତାଙ୍କୁ ସହାୟକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ'ଣ ଦରକାର?

4.36.10

अनुयात्रां नरेन्द्रस्य करिष्येऽहं नरर्षभ।
गच्छतो रावणं हन्तुं वैरिणं सपुरस्सरम् ॥ ४.३६.१० ॥

ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନରେନ୍ଦ୍ର ଶତ୍ରୁ ରାବଣ ଓ ତାର ଅଗ୍ରଣୀମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଯିବା ବେଳେ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଯିବି।

4.36.11

यदि किंचिदतिक्रान्तं विश्वासात् प्रणयेन वा।
प्रेष्यस्य क्षमितव्यं मे न कश्चिन्नापराध्यति ॥ ४.३६.११ ॥

ଯଦି ବିଶ୍ୱାସ କିମ୍ବା ସ୍ନେହ ଯୋଗୁଁ ମୋ ଦ୍ୱାରା କିଛି ସୀମା ଉଲଂଘନ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ସେବକ ଭାବେ ମୋର ସେହି ଅପରାଧ କ୍ଷମା କରିବା ଉଚିତ୍; କେହି ଅପରାଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

4.36.12

अभवल्लक्ष्मणः प्रीतः प्रेम्णा चेदमुवाच ह ॥ ४.३६.१२ ॥

ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ସ୍ନେହରେ ଏହା କହିଲେ।

4.36.13

सर्वथा हि मम भ्राता सनाथो वानरेश्वर।
त्वया नाथेन सुग्रीव प्रश्रितेन विशेषतः ॥ ४.३६.१३ ॥

ହେ ବାନରେଶ୍ୱର ସୁଗ୍ରୀବ, ମୋ ଭାଇ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ସନାଥ ହୋଇଛନ୍ତି; କାରଣ ତୁମେ ବିନୀତ ନାଥ, ବିଶେଷତଃ।

4.36.14

यस्ते प्रभावः सुग्रीव यच्च ते शौचमीदृशम्।
अर्हस्त्वं कपिराज्यस्य श्रियं भोक्तुमनुत्तमाम् ॥ ४.३६.१४ ॥

ହେ ସୁଗ୍ରୀବ, ତୁମର ଯେଉଁ ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ତୁମର ଏପରି ଯେଉଁ ଶୁଦ୍ଧତା, ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବାନରରାଜ୍ୟର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶ୍ରୀ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।

4.36.15

सहायेन च सुग्रीव त्वया रामः प्रतापवान्।
वधिष्यति रणे शत्रूनचरान्नात्र संशयः ॥ ४.३६.१५ ॥

ହେ ସୁଗ୍ରୀବ, ତୁମ ସହାୟତାରେ ପ୍ରତାପୀ ରାମ ରଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

4.36.16

धर्मज्ञस्य कृतज्ञस्य संग्रामेष्वनिवर्तिनः।
उपपन्नं च युक्तं च सुग्रीव तव भाषितम् ॥ ४.३६.१६ ॥

ଧର୍ମଜ୍ଞ, କୃତଜ୍ଞ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଛକୁ ନ ହଟନ୍ତା (ରାମଙ୍କ ବିଷୟରେ) ହେ ସୁଗ୍ରୀବ, ତୁମର ଏହି ବଚନ ଉଚିତ ଓ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ।

4.36.17

दोषज्ञः सति सामर्थ्ये कोऽन्यो भाषितुमर्हति।
वर्जयित्वा मम ज्येष्ठं त्वां च वानरसत्तम ॥ ४.३६.१७ ॥

ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ (ରାମ) ଏବଂ ତୁମକୁ ଛାଡି, ଦୋଷ ଜାଣିଥିବା ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟବାନ ଆଉ କିଏ ଏପରି କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ?

4.36.18

सदृशश्चासि रामेण विक्रमेण बलेन च।
सहायो दैवतैर्दत्तश्चिराय हरिपुंगव ॥ ४.३६.१८ ॥

ହେ ହରିପୁଙ୍ଗବ, ତୁମେ ପରାକ୍ରମ ଓ ବଳରେ ରାମଙ୍କ ସମାନ; ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ଦୀର୍ଘକାଳ ପାଇଁ ସହାୟକ ରୂପେ ଦେଇଛନ୍ତି।

4.36.19

किं तु शीघ्रमितो वीर निष्क्रम त्वं मया सह।
सान्त्वयस्व वयस्यं च भार्याहरणदुःखितम् ॥ ४.३६.१९ ॥

କିନ୍ତୁ ହେ ବୀର, ଏବେ ଶୀଘ୍ର ଏଠାରୁ ମୋ ସହିତ ବାହାରି ଆସ; ଭାର୍ଯ୍ୟା ହରଣରେ ଦୁଃଖିତ ବନ୍ଧୁକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦିଅ।

4.36.20

यच्च शोकाभिभूतस्य श्रुत्वा रामस्य भाषितम्।
मया त्वं परुषाण्युक्तस्तत् क्षमस्व सखे मम ॥ ४.३६.२० ॥

ଶୋକରେ ଅଭିଭୂତ ରାମଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ମୁଁ ତୁମକୁ କଠୋର କଥା କହିଲି; ହେ ସଖା, ତାହା ମୋ ପାଇଁ କ୍ଷମା କର।