ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 4.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.40.1
अथ राजा समृद्धार्थः सुग्रीवः प्लवगेश्वरः।
उवाच नरशार्दूलं रामं परबलार्दनम् ॥ ४.४०.१ ॥
ਫਿਰ ਸਫਲ ਮਨੋਰਥ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲੇ ਨਰਸ਼ਾਰਦੂਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
4.40.2
आगता विनिविष्टाश्च बलिनः कामरूपिणः।
वानरेन्द्रा महेन्द्राभा ये मद्विषयवासिनः ॥ ४.४०.२ ॥
ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਬਲਵਾਨ, ਇੱਛਾਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਿੰਦਰ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰੇਂਦਰ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ ਹਨ।
4.40.3
त इमे बहुविक्रान्तैर्बलिभिर्भीमविक्रमैः।
आगता वानरा घोरा दैत्यदानवसंनिभाः ॥ ४.४०.३ ॥
ਬਹੁਤ ਪਰਾਕਰਮੀ, ਬਲਵਾਨ, ਭਿਆਨਕ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲੇ ਇਹ ਵਾਨਰ ਦੈਂਤਾਂ-ਦਾਨਵਾਂ ਵਰਗੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ।
4.40.4
ख्यातकर्मापदानाश्च बलवन्तो जितक्लमाः।
पराक्रमेषु विख्याता व्यवसायेषु चोत्तमाः ॥ ४.४०.४ ॥
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰਮ ਤੇ ਵੀਰ-ਕਾਰਜਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਲਵਾਨ, ਥਕਾਵਟ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਪਰਾਕਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉੱਦਮ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
4.40.5
पृथिव्यम्बुचरा राम नानानगनिवासिनः।
कोट्योघाश्च इमे प्राप्ता वानरास्तव किंकराः ॥ ४.४०.५ ॥
ਹੇ ਰਾਮ! ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਨੇਕ ਪਰਬਤਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਇਹ ਵਾਨਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸੇਵਕ ਹਨ।
4.40.6
निदेशवर्तिनः सर्वे सर्वे गुरुहिते स्थिताः।
अभिप्रेतमनुष्ठातुं तव शक्ष्यन्त्यरिंदम ॥ ४.४०.६ ॥
ਸਾਰੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹਨ; ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ! ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਛਤ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਣਗੇ।
4.40.7
त इमे बहुसाहस्रैरनीकैर्भीमविक्रमैः।
आगता वानरा घोरा दैत्यदानवसंनिभाः ॥ ४.४०.७ ॥
ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਆਏ ਉਹ ਵਾਨਰ, ਘੋਰ, ਦੈਤ-ਦਾਨਵਾਂ ਵਰਗੇ।
4.40.8
यन्मन्यसे नरव्याघ्र प्राप्तकालं तदुच्यताम्।
त्वत्सैन्यं त्वद्वशे युक्तमाज्ञापयितुमर्हसि ॥ ४.४०.८ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਸਮਝਦੇ ਹੋ ਉਹ ਆਖੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਤੁਸੀਂ ਹੋ।
4.40.9
काममेषामिदं कार्यं विदितं मम तत्त्वतः।
तथापि तु यथायुक्तमाज्ञापयितुमर्हसि ॥ ४.४०.९ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਕੰਮ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਤਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਦੇ ਤੁਸੀਂ ਯੋਗ ਹੋ।
4.40.10
तथा ब्रुवाणं सुग्रीवं रामो दशरथात्मजः।
बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य इदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.४०.१० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਦਸਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
4.40.11
ज्ञायतां सौम्य वैदेही यदि जीवति वा न वा।
स च देशो महाप्राज्ञ यस्मिन् वसति रावणः ॥ ४.४०.११ ॥
ਹੇ ਸੌਮ੍ਯ, ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਵੈਦੇਹੀ ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ, ਉਹ ਥਾਂ ਵੀ ਜਾਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰਾਵਣ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
4.40.12
अधिगम्य तु वैदेहीं निलयं रावणस्य च।
प्राप्तकालं विधास्यामि तस्मिन् काले सह त्वया ॥ ४.४०.१२ ॥
ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕੇ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੈਂ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਾਂਗਾ।
4.40.13
नाहमस्मिन् प्रभुः कार्ये वानरेन्द्र न लक्ष्मणः।
त्वमस्य हेतुः कार्यस्य प्रभुश्च प्लवगेश्वर ॥ ४.४०.१३ ॥
ਹੇ ਵਾਨਰਰਾਜ, ਇਸ ਕਾਰਜ ਦਾ ਨਾ ਮੈਂ ਮਾਲਕ ਹਾਂ ਨਾ ਲਕਸ਼ਮਣ। ਹੇ ਪਲਵਗੇਸ਼ਵਰ, ਇਸ ਕਾਰਜ ਦੇ ਮੂਲ ਅਤੇ ਸਵਾਮੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।
4.40.14
त्वमेवाज्ञापय विभो मम कार्यविनिश्चयम्।
त्वं हि जानासि मे कार्यं मम वीर न संशयः ॥ ४.४०.१४ ॥
ਹੇ ਵਿਭੂ, ਮੇਰੇ ਕਾਰਜ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੁਕਮ ਕਰੋ। ਹੇ ਵੀਰ, ਮੇਰਾ ਕਾਰਜ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
4.40.15
सुहृद्द्वितीयो विक्रान्तः प्राज्ञः कालविशेषवित्।
भवानस्मद्धिते युक्तः सुहृदाप्तोऽर्थवित्तमः ॥ ४.४०.१५ ॥
ਤੁਸੀਂ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪਰਾਕਰਮੀ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਠੀਕ ਸਮਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਸਾਡੇ ਭਲੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਤੁਸੀਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਮਿੱਤਰ ਹੋ, ਕਾਰਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਜਾਣਕਾਰ ਹੋ।
4.40.16
एवमुक्तस्तु सुग्रीवो विनतं नाम यूथपम्।
अब्रवीद् रामसांनिध्ये लक्ष्मणस्य च धीमतः ॥ ४.४०.१६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਵਿਨਤ ਨਾਮ ਦੇ ਯੂਥਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
4.40.17
शैलाभं मेघनिर्घोषमूर्जितं प्लवगेश्वरम्।
सोमसूर्यनिभैः सार्धं वानरैर्वानरोत्तम ॥ ४.४०.१७ ॥
ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ, ਬੱਦਲ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ, ਬਲਵਾਨ ਪਲਵਗੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ, ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਾਨਰੋਤਮ।
4.40.18
देशकालनयैर्युक्तो विज्ञः कार्यविनिश्चये।
वृतः शतसहस्रेण वानराणां तरस्विनाम् ॥ ४.४०.१८ ॥
ਦੇਸ਼, ਕਾਲ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਕਾਰਜ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਹ, ਫੁਰਤੀਲੇ ਲੱਖਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ (ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ)।
4.40.19
अधिगच्छ दिशं पूर्वां सशैलवनकाननाम्।
तत्र सीतां च वैदेहीं निलयं रावणस्य च ॥ ४.४०.१९ ॥
ਪਰਬਤਾਂ, ਬਨਾਂ ਅਤੇ ਉਪਵਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾਓ। ਉੱਥੇ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਲੱਭੋ।
4.40.20
मार्गध्वं गिरिदुर्गेषु वनेषु च नदीषु च।
नदीं भागीरथीं रम्यां सरयूं कौशिकीं तथा ॥ ४.४०.२० ॥
ਪਰਬਤੀ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ, ਬਨਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਲੋ। ਸੁੰਦਰ ਭਾਗੀਰਥੀ, ਸਰਯੂ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਲੋ।
4.40.21
कालिन्दीं यमुनां रम्यां यामुनं च महागिरिम्।
सरस्वतीं च सिन्धुं च शोणं मणिनिभोदकम् ॥ ४.४०.२१ ॥
ਕਾਲਿੰਦੀ, ਸੁੰਦਰ ਯਮੁਨਾ, ਯਾਮੁਨ ਮਹਾਗਿਰੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਸਿੰਧੂ ਅਤੇ ਮਣੀਆਂ ਵਰਗੇ ਜਲ ਵਾਲੀ ਸ਼ੋਣ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਭਾਲੋ।
4.40.22
महीं कालमहीं चापि शैलकाननशोभिताम्।
ब्रह्ममालान् विदेहांश्च मालवान् काशिकोसलान् ॥ ४.४०.२२ ॥
ਪਰਬਤਾਂ ਅਤੇ ਬਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀ ਕਾਲਮਹੀ ਧਰਤੀ ਭਾਲੋ; ਬ੍ਰਹਮਮਾਲ, ਵਿਦੇਹ, ਮਾਲਵ, ਕਾਸ਼ੀ ਤੇ ਕੋਸਲ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਲੋ।
4.40.23
मागधांश्च महाग्रामान् पुण्ड्रांस्त्वङ्गांस्तथैव च।
भूमिं च कोशकाराणां भूमिं च रजताकराम् ॥ ४.४०.२३ ॥
ਮਾਗਧਾਂ, ਵੱਡੇ ਪਿੰਡਾਂ, ਪੁੰਡ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਭਾਲੋ; ਕੋਸ਼ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਵੀ ਭਾਲੋ।
4.40.24
सर्वं च तद् विचेतव्यं मार्गयद्भिस्ततस्ततः।
रामस्य दयितां भार्यां सीतां दशरथस्नुषाम् ॥ ४.४०.२४ ॥
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਭਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ — ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਨੂੰਹ ਸੀਤਾ ਨੂੰ।
4.40.25
समुद्रमवगाढांश्च पर्वतान् पत्तनानि च।
मन्दरस्य च ये कोटिं संश्रिताः केचिदालयाः ॥ ४.४०.२५ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਪਰਬਤਾਂ ਅਤੇ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵਸੇ ਕੁਝ ਨਿਵਾਸਾਂ ਨੂੰ।
4.40.26
कर्णप्रावरणाश्चैव तथा चाप्योष्ठकर्णकाः।
घोरलोहमुखाश्चैव जवनाश्चैकपादकाः ॥ ४.४०.२६ ॥
ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਚਾਦਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਹੋਠਾਂ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ ਲੋਹੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੈਰ ਵਾਲੇ।
4.40.27
अक्षया बलवन्तश्च तथैव पुरुषादकाः।
किरातास्तीक्ष्णचूडाश्च हेमाभाः प्रियदर्शनाः ॥ ४.४०.२७ ॥
ਅਕਸ਼ਯ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ, ਨਰਭਕਸ਼ੀ, ਤਿੱਖੀਆਂ ਚੂੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕਿਰਾਤ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ।
4.40.28
आममीनाशनाश्चापि किराता द्वीपवासिनः।
अन्तर्जलचरा घोरा नरव्याघ्रा इति स्मृताः ॥ ४.४०.२८ ॥
ਕੱਚੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਕਿਰਾਤ; ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਨਰਵਿਆਘਰ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।
4.40.29
एतेषामाश्रयाः सर्वे विचेयाः काननौकसः।
गिरिभिर्ये च गम्यन्ते प्लवनेन प्लवेन च ॥ ४.४०.२९ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਠਿਕਾਣੇ ਲੱਭਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਬਾਂਦਰੋ; ਪਰਬਤਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਤੈਰ ਕੇ ਜਾਂ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4.40.30
यत्नवन्तो यवद्वीपं सप्तराजोपशोभितम्।
सुवर्णरूप्यकद्वीपं सुवर्णाकरमण्डितम् ॥ ४.४०.३० ॥
ਯਤਨ ਨਾਲ ਯਵਦ੍ਵੀਪ ਨੂੰ ਲੱਭੋ, ਜੋ ਸੱਤ ਰਾਜਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਦ੍ਵੀਪ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਖਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ।
4.40.31
यवद्वीपमतिक्रम्य शिशिरो नाम पर्वतः।
दिवं स्पृशति शृङ्गेण देवदानवसेवितः ॥ ४.४०.३१ ॥
ਯਵਦ੍ਵੀਪ ਪਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਨਾਮਕ ਪਰਬਤ ਹੈ; ਉਸਦੀ ਚੋਟੀ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
4.40.32
एतेषां गिरिदुर्गेषु प्रपातेषु वनेषु च।
मार्गध्वं सहिताः सर्वे रामपत्नीं यशस्विनीम् ॥ ४.४०.३२ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਬਤੀ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ, ਖੱਡਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਰਾਮ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੱਭੋ।
4.40.33
ततो रक्तजलं प्राप्य शोणाख्यं शीघ्रवाहिनम्।
गत्वा पारं समुद्रस्य सिद्धचारणसेवितम् ॥ ४.४०.३३ ॥
ਫਿਰ ਲਾਲ ਜਲ ਵਾਲੀ, ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ੋਣ ਨਾਮਕ ਨਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਜਾਓ; ਉਹ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਹੈ।
4.40.34
तस्य तीर्थेषु रम्येषु विचित्रेषु वनेषु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४०.३४ ॥
ਉਸ ਦੇ ਰਮਣੀਕ ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਅਨੋਖੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਦੇਹੀ ਸਮੇਤ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4.40.35
पर्वतप्रभवा नद्यः सुभीमबहुनिष्कुटाः।
मार्गितव्या दरीमन्तः पर्वताश्च वनानि च ॥ ४.४०.३५ ॥
ਪਰਬਤਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ ਅਨੇਕ ਕੁੰਜਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਜੰਗਲ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵਿੱਚ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4.40.36
ततः समुद्रद्वीपांश्च सुभीमान् द्रष्टुमर्हथ।
ऊर्मिमन्तं महारौद्रं क्रोशन्तमनिलोद्धतम् ॥ ४.४०.३६ ॥
ਫਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੇ ਟਾਪੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ — ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਗਰਜਦਾ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਛਲਦਾ (ਸਮੁੰਦਰ)।
4.40.37
तत्रासुरा महाकायाश्छायां गृह्णन्ति नित्यशः।
ब्रह्मणा समनुज्ञाता दीर्घकालं बुभुक्षिताः ॥ ४.४०.३७ ॥
ਓਥੇ ਮਹਾਕਾਇ ਅਸੁਰ ਸਦਾ ਪਰਛਾਵੇਂ ਨੂੰ ਫੜਦੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਭੁੱਖੇ।
4.40.38
तं कालमेघप्रतिमं महोरगनिषेवितम्।
अभिगम्य महानादं तीर्थेनैव महोदधिम् ॥ ४.४०.३८ ॥
ਉਸ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ, ਵੱਡੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਵੱਸੇ, ਗਰਜਦੇ ਮਹਾਸਾਗਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਤੀਰਥ-ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਹੀ।
4.40.39
ततो रक्तजलं भीमं लोहितं नाम सागरम्।
गत्वा प्रेक्ष्यथ तां चैव बृहतीं कूटशाल्मलीम् ॥ ४.४०.३९ ॥
ਫਿਰ ਲਾਲ ਜਲ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ, ਲੋਹਿਤ ਨਾਮਕ ਸਾਗਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਵੱਡੇ ਕੂਟ-ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖੋਗੇ।
4.40.40
गृहं च वैनतेयस्य नानारत्नविभूषितम्।
तत्र कैलाससंकाशं विहितं विश्वकर्मणा ॥ ४.४०.४० ॥
ਵੈਨਤੇਯ (ਗਰੁੜ) ਦਾ ਘਰ, ਅਨੇਕ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਉੱਥੇ ਕੈਲਾਸ ਵਰਗਾ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ।
4.40.41
तत्र शैलनिभा भीमा मन्देहा नाम राक्षसाः।
शैलशृङ्गेषु लम्बन्ते नानारूपा भयावहाः ॥ ४.४०.४१ ॥
ਉੱਥੇ ਪਰਬਤ ਵਰਗੇ, ਭਿਆਨਕ, ਮੰਦੇਹ ਨਾਮਕ ਰਾਖ਼ਸ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਲਟਕਦੇ ਹਨ; ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਭੈ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ।
4.40.42
ते पतन्ति जले नित्यं सूर्यस्योदयनं प्रति।
अभितप्ताः स्म सूर्येण लम्बन्ते स्म पुनः पुनः ॥ ४.४०.४२ ॥
ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਦੇ ਹੋਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਸਦਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਤਪ ਕੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਲਟਕਦੇ ਹਨ।
4.40.43
निहता ब्रह्मतेजोभिरहन्यहनि राक्षसाः।
ततः पाण्डुरमेघाभं क्षीरोदं नाम सागरम् ॥ ४.४०.४३ ॥
ਬ੍ਰਹਮਤੇਜ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ ਰਾਖਸ਼ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦ ਨਾਮ ਦਾ ਸਾਗਰ।
4.40.44
गत्वा द्रक्ष्यथ दुर्धर्षा मुक्ताहारमिवोर्मिभिः।
तस्य मध्ये महान् श्वेतो ऋषभो नाम पर्वतः ॥ ४.४०.४४ ॥
ਹੇ ਦੁਰਧਰਸ਼ੋ! ਜਾ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖੋਗੇ, ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਹਾਰ ਵਾਂਗ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਿਸ਼ਭ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਚਿੱਟਾ ਪਰਬਤ ਹੈ।
4.40.45
दिव्यगन्धैः कुसुमितैराचितैश्च नगैर्वृतः।
सरश्च राजतैः पद्मैर्ज्वलितैर्हेमकेसरैः ॥ ४.४०.४५ ॥
ਦਿਵ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਚਮਕਦੇ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗੇ ਕਮਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕੇਸਰ ਵਾਲਾ ਸਰੋਵਰ।
4.40.46
नाम्ना सुदर्शनं नाम राजहंसैः समाकुलम्।
विबुधाश्चारणा यक्षाः किंनराश्चाप्सरोगणाः ॥ ४.४०.४६ ॥
ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨਾਮ ਦਾ, ਰਾਜਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ। ਦੇਵਤੇ, ਚਾਰਣ, ਯਕਸ਼, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ।
4.40.47
हृष्टाः समधिगच्छन्ति नलिनीं तां रिरंसवः।
क्षीरोदं समतिक्रम्य तदा द्रक्ष्यथ वानराः ॥ ४.४०.४७ ॥
ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਰਮਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਕਮਲ-ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵਾਨਰੋ! ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦ ਸਾਗਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਤਦ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖੋਗੇ।
4.40.48
जलोदं सागरं शीघ्रं सर्वभूतभयावहम्।
तत्र तत्कोपजं तेजः कृतं हयमुखं महत् ॥ ४.४०.४८ ॥
ਜਲੋਦ ਸਾਗਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਛੇਤੀ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੋ। ਉੱਥੇ ਉਸਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਮਹਾਨ ਹਯਮੁਖ ਤੇਜ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
4.40.49
अस्याहुस्तन्महावेगमोदनं सचराचरम्।
तत्र विक्रोशतां नादो भूतानां सागरौकसाम्।
श्रूयते चासमर्थानां दृष्ट्वाभूद् वडवामुखम् ॥ ४.४०.४९ ॥
ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੇਗ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਜੋ ਚਰਾਚਰ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ ਐਸਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਬੇਬਸਾਂ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਵਡਵਾਮੁਖ ਬਣੀ।
4.40.50
स्वादूदस्योत्तरे तीरे योजनानि त्रयोदश।
जातरूपशिलो नाम सुमहान् कनकप्रभः ॥ ४.४०.५० ॥
ਸਵਾਦੂਦ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਤੇਰਾਂ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਜਾਤਰੂਪਸ਼ਿਲਾ ਨਾਮ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲਾ ਪਰਬਤ ਹੈ।
4.40.51
तत्र चन्द्रप्रतीकाशं पन्नगं धरणीधरम्।
पद्मपत्रविशालाक्षं ततो द्रक्ष्यथ वानराः ॥ ४.४०.५१ ॥
ਉੱਥੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕਮਲ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਨਾਗ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖੋਗੇ, ਹੇ ਵਾਨਰੋ।
4.40.52
आसीनं पर्वतस्याग्रे सर्वदेवनमस्कृतम्।
सहस्रशिरसं देवमनन्तं नीलवाससम् ॥ ४.४०.५२ ॥
ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਨਮਸਕਾਰਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਅਨੰਤ ਦੇਵ, ਨੀਲੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ।
4.40.53
त्रिशिराः काञ्चनः केतुस्तालस्तस्य महात्मनः।
स्थापितः पर्वतस्याग्रे विराजति सवेदिकः ॥ ४.४०.५३ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਝੰਡਾ-ਤਾਲ ਬ੍ਰਿਛ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦੀ ਸਮੇਤ ਸੋਭਦਾ ਹੈ।
4.40.54
पूर्वस्यां दिशि निर्माणं कृतं तत् त्रिदशेश्वरैः।
ततः परं हेममयः श्रीमानुदयपर्वतः ॥ ४.४०.५४ ॥
ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੋਨੇ ਦਾ, ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਉਦਯ ਪਰਬਤ ਹੈ।
4.40.55
तस्य कोटिर्दिवं स्पृष्ट्वा शतयोजनमायता।
जातरूपमयी दिव्या विराजति सवेदिका ॥ ४.४०.५५ ॥
ਉਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ, ਦਿਵ ਵੇਦੀ ਸਮੇਤ ਉਹ ਸ਼ੋਭਦੀ ਹੈ।
4.40.56
सालैस्तालैस्तमालैश्च कर्णिकारैश्च पुष्पितैः।
जातरूपमयैर्दिव्यैः शोभते सूर्यसंनिभैः ॥ ४.४०.५६ ॥
ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਰਣਿਕਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ, ਦਿਵ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਹਨ।
4.40.57
तत्र योजनविस्तारमुच्छ्रितं दशयोजनम्।
शृङ्गं सौमनसं नाम जातरूपमयं ध्रुवम् ॥ ४.४०.५७ ॥
ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਅਤੇ ਦਸ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਸੌਮਨਸ ਨਾਮ ਦਾ ਸਿਖਰ ਹੈ; ਉਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਅਟੱਲ ਹੈ।
4.40.58
तत्र पूर्वं पदं कृत्वा पुरा विष्णुस्त्रिविक्रमे।
द्वितीयं शिखरे मेरोश्चकार पुरुषोत्तमः ॥ ४.४०.५८ ॥
ਉੱਥੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਵੇਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ; ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਨੇ ਮੇਰੂ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਦੂਜਾ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ।
4.40.59
उत्तरेण परिक्रम्य जम्बूद्वीपं दिवाकरः।
दृश्यो भवति भूयिष्ठं शिखरं तन्महोच्छ्रयम् ॥ ४.४०.५९ ॥
ਸੂਰਜ ਉੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਜੰਬੂਦੀਪ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਅਤਿ ਉੱਚਾ ਸਿਖਰ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
4.40.60
तत्र वैखानसा नाम वालखिल्या महर्षयः।
प्रकाशमाना दृश्यन्ते सूर्यवर्णास्तपस्विनः ॥ ४.४०.६० ॥
ਉੱਥੇ ਵੈਖਾਨਸ ਨਾਮ ਦੇ ਵਾਲਖਿਲਯ ਮਹਰਸ਼ੀ ਹਨ; ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਦੇ ਤਪਸਵੀ ਚਮਕਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
4.40.61
अयं सुदर्शनो द्वीपः पुरो यस्य प्रकाशते।
तस्मिंस्तेजश्च चक्षुश्च सर्वप्राणभृतामपि ॥ ४.४०.६१ ॥
ਇਹ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਦੀਪ ਹੈ; ਇਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਤੇਜ ਅਤੇ ਨੇਤਰ ਹਨ।
4.40.62
शैलस्य तस्य पृष्ठेषु कन्दरेषु वनेषु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४०.६२ ॥
ਉਸ ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ, ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਦੇਹੀ ਸਮੇਤ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4.40.63
काञ्चनस्य च शैलस्य सूर्यस्य च महात्मनः।
आविष्टा तेजसा संध्या पूर्वा रक्ता प्रकाशते ॥ ४.४०.६३ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪੂਰਬ ਦੀ ਲਾਲ ਸੰਧਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
4.40.64
पूर्वमेतत् कृतं द्वारं पृथिव्या भुवनस्य च।
सूर्यस्योदयनं चैव पूर्वा ह्येषा दिगुच्यते ॥ ४.४०.६४ ॥
ਇਹ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਲੋਕ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਥਾਂ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਹੀ ਪੂਰਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4.40.65
तस्य शैलस्य पृष्ठेषु निर्झरेषु गुहासु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४०.६५ ॥
ਉਸ ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਢਲਾਣਾਂ, ਝਰਨਿਆਂ ਅਤੇ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਦੇਹੀ ਸਮੇਤ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4.40.66
ततः परमगम्या स्याद् दिक्पूर्वा त्रिदशावृता।
रहिता चन्द्रसूर्याभ्यामदृश्या तमसावृता ॥ ४.४०.६६ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਦੁਰਗਮ ਹੋਵੇਗੀ; ਚੰਦ-ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਵੇਗੀ।
4.40.67
शैलेषु तेषु सर्वेषु कन्दरेषु नदीषु च।
ये च नोक्ता मयोद्देशा विचेया तेषु जानकी ॥ ४.४०.६७ ॥
ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਪਰਬਤਾਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਉੱਥੇ ਵੀ ਜਾਨਕੀ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
4.40.68
एतावद् वानरैः शक्यं गन्तुं वानरपुङ्गवाः।
अभास्करममर्यादं न जानीमस्ततः परम् ॥ ४.४०.६८ ॥
ਹੇ ਵਾਨਰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਵਾਨਰਾਂ ਲਈ ਇੰਨਾ ਹੀ ਜਾਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
4.40.69
अभिगम्य तु वैदेहीं निलयं रावणस्य च।
मासे पूर्णे निवर्तध्वमुदयं प्राप्य पर्वतम् ॥ ४.४०.६९ ॥
ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮਹੀਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਦਯ ਪਰਬਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਓ।
4.40.70
ऊर्ध्वं मासान्न वस्तव्यं वसन् वध्यो भवेन्मम।
सिद्धार्थाः संनिवर्तध्वमधिगम्य च मैथिलीम् ॥ ४.४०.७० ॥
ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਨਾ; ਜੋ ਠਹਿਰੇਗਾ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ, ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਆਓ।
4.40.71
महेन्द्रकान्तां वनषण्डमण्डितां
दिशं चरित्वा निपुणेन वानराः।
अवाप्य सीतां रघुवंशजप्रियां
ततो निवृत्ताः सुखिनो भविष्यथ ॥ ४.४०.७१ ॥
ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਮਹਿੰਦਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ, ਬਨ-ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਰ ਕੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸੁਖੀ ਹੋਵੋਗੇ।