వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.40.1
अथ राजा समृद्धार्थः सुग्रीवः प्लवगेश्वरः।
उवाच नरशार्दूलं रामं परबलार्दनम् ॥ ४.४०.१ ॥
అప్పుడు కృతార్థుడైన రాజు సుగ్రీవుడు, వానరేశ్వరుడు, శత్రుసైన్యాన్ని నలిపే నరశార్దూలుడైన రాముడితో ఇలా అన్నాడు.
4.40.2
आगता विनिविष्टाश्च बलिनः कामरूपिणः।
वानरेन्द्रा महेन्द्राभा ये मद्विषयवासिनः ॥ ४.४०.२ ॥
నా రాజ్యంలో నివసించే, బలవంతులు, ఇష్టమైన రూపం ధరించగల, మహేంద్రుని తేజస్సు గల వానరేంద్రులు వచ్చి ఆసీనులయ్యారు.
4.40.3
त इमे बहुविक्रान्तैर्बलिभिर्भीमविक्रमैः।
आगता वानरा घोरा दैत्यदानवसंनिभाः ॥ ४.४०.३ ॥
ఎంతో పరాక్రమం, బలం, భయంకర శౌర్యం కలిగిన ఈ వానరులు, దైత్య దానవులను పోలిన భయంకర రూపులై వచ్చారు.
4.40.4
ख्यातकर्मापदानाश्च बलवन्तो जितक्लमाः।
पराक्रमेषु विख्याता व्यवसायेषु चोत्तमाः ॥ ४.४०.४ ॥
ప్రసిద్ధ కర్మలు, వీరకృత్యాలు కలిగినవారు, బలవంతులు, అలసటను జయించినవారు, పరాక్రమంలో ప్రసిద్ధులు, ఉద్యమంలో ఉత్తములు.
4.40.5
पृथिव्यम्बुचरा राम नानानगनिवासिनः।
कोट्योघाश्च इमे प्राप्ता वानरास्तव किंकराः ॥ ४.४०.५ ॥
ఓ రామా! భూమిలో, నీటిలో సంచరించేవారు, అనేక పర్వతాలలో నివసించేవారు, కోట్ల సంఖ్యలో వచ్చిన ఈ వానరులు నీ సేవకులు.
4.40.6
निदेशवर्तिनः सर्वे सर्वे गुरुहिते स्थिताः।
अभिप्रेतमनुष्ठातुं तव शक्ष्यन्त्यरिंदम ॥ ४.४०.६ ॥
అందరూ ఆజ్ఞాపాలకులు, అందరూ తమ ప్రభువు హితంలో నిలిచినవారు; శత్రుదమనుడా! నీ అభీష్టాన్ని నెరవేర్చగలరు.
4.40.7
त इमे बहुसाहस्रैरनीकैर्भीमविक्रमैः।
आगता वानरा घोरा दैत्यदानवसंनिभाः ॥ ४.४०.७ ॥
భయంకర పరాక్రమం కలిగిన అనేక వేల సేనలతో వచ్చిన ఆ వానరులు, భయంకరులు, దైత్య దానవులకు సమానులు.
4.40.8
यन्मन्यसे नरव्याघ्र प्राप्तकालं तदुच्यताम्।
त्वत्सैन्यं त्वद्वशे युक्तमाज्ञापयितुमर्हसि ॥ ४.४०.८ ॥
నరశ్రేష్ఠా, సమయోచితమని మీరు భావించినది చెప్పండి. మీ సైన్యం మీ అధీనంలో ఉంది; ఆజ్ఞాపించుటకు మీరు అర్హులు.
4.40.9
काममेषामिदं कार्यं विदितं मम तत्त्वतः।
तथापि तु यथायुक्तमाज्ञापयितुमर्हसि ॥ ४.४०.९ ॥
వీరి ఈ కార్యం నాకు యథార్థంగా తెలుసు; అయినప్పటికీ, తగినట్లుగా మీరు ఆజ్ఞాపించుటకు అర్హులు.
4.40.10
तथा ब्रुवाणं सुग्रीवं रामो दशरथात्मजः।
बाहुभ्यां सम्परिष्वज्य इदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.४०.१० ॥
ఈ విధంగా పలుకుతున్న సుగ్రీవుడిని, దశరథ కుమారుడైన రాముడు రెండు చేతులతో కౌగిలించుకుని ఈ మాట అన్నాడు.
4.40.11
ज्ञायतां सौम्य वैदेही यदि जीवति वा न वा।
स च देशो महाप्राज्ञ यस्मिन् वसति रावणः ॥ ४.४०.११ ॥
సౌమ్యుడా, వైదేహి బ్రతికి ఉన్నదో లేదో తెలుసుకోవాలి. మహాప్రాజ్ఞా, రావణుడు నివసించే ఆ స్థలమూ తెలుసుకోవాలి.
4.40.12
अधिगम्य तु वैदेहीं निलयं रावणस्य च।
प्राप्तकालं विधास्यामि तस्मिन् काले सह त्वया ॥ ४.४०.१२ ॥
వైదేహిని, రావణుని నివాసాన్ని తెలుసుకున్న తర్వాత, తగిన సమయంలో, ఆ సమయంలో నీతో కలిసి నేను కార్యం నిర్వహిస్తాను.
4.40.13
नाहमस्मिन् प्रभुः कार्ये वानरेन्द्र न लक्ष्मणः।
त्वमस्य हेतुः कार्यस्य प्रभुश्च प्लवगेश्वर ॥ ४.४०.१३ ॥
వానరేంద్రా, ఈ కార్యానికి నేను గానీ లక్ష్మణుడు గానీ అధిపతులము కాము. ఈ కార్యానికి మూలమూ, అధిపతీ నీవే, ప్లవగేశ్వరా.
4.40.14
त्वमेवाज्ञापय विभो मम कार्यविनिश्चयम्।
त्वं हि जानासि मे कार्यं मम वीर न संशयः ॥ ४.४०.१४ ॥
విభూ, నా కార్య నిశ్చయాన్ని నీవే ఆజ్ఞాపించు. వీరా, నా కార్యాన్ని నీవే ఎరుగుదువు, సందేహం లేదు.
4.40.15
सुहृद्द्वितीयो विक्रान्तः प्राज्ञः कालविशेषवित्।
भवानस्मद्धिते युक्तः सुहृदाप्तोऽर्थवित्तमः ॥ ४.४०.१५ ॥
నీవు మిత్రునితో కూడిన పరాక్రమశాలివి, ప్రాజ్ఞుడవు, తగిన కాలాన్ని ఎరిగినవాడవు. మా హితంలో నిమగ్నమైన నీవు విశ్వసనీయ మిత్రుడవు, కార్యార్థ జ్ఞానంలో అగ్రగణ్యుడవు.
4.40.16
एवमुक्तस्तु सुग्रीवो विनतं नाम यूथपम्।
अब्रवीद् रामसांनिध्ये लक्ष्मणस्य च धीमतः ॥ ४.४०.१६ ॥
ఇలా చెప్పబడిన సుగ్రీవుడు, రాముని సన్నిధిలోనూ బుద్ధిమంతుడైన లక్ష్మణుని ఎదుటా, వినతుడనే యూథపతితో ఇలా అన్నాడు.
4.40.17
शैलाभं मेघनिर्घोषमूर्जितं प्लवगेश्वरम्।
सोमसूर्यनिभैः सार्धं वानरैर्वानरोत्तम ॥ ४.४०.१७ ॥
పర్వతంలా, మేఘగర్జనలా ఉరిమే, బలవంతుడైన ప్లవగేశ్వరుని, చంద్రసూర్యులతో సమానులైన వానరులతో కలిపి పంపు, వానరోత్తమా.
4.40.18
देशकालनयैर्युक्तो विज्ञः कार्यविनिश्चये।
वृतः शतसहस्रेण वानराणां तरस्विनाम् ॥ ४.४०.१८ ॥
దేశ, కాల, నీతులతో కూడినవాడు, కార్య నిశ్చయంలో విజ్ఞుడు, వేగవంతులైన లక్ష మంది వానరులతో చుట్టబడి (పంపబడాలి).
4.40.19
अधिगच्छ दिशं पूर्वां सशैलवनकाननाम्।
तत्र सीतां च वैदेहीं निलयं रावणस्य च ॥ ४.४०.१९ ॥
శైలాలు, వనాలు, ఉపవనాలతో నిండిన తూర్పు దిక్కుకు వెళ్లండి. అక్కడ వైదేహి సీతను, రావణుని నివాసాన్ని వెతకండి.
4.40.20
मार्गध्वं गिरिदुर्गेषु वनेषु च नदीषु च।
नदीं भागीरथीं रम्यां सरयूं कौशिकीं तथा ॥ ४.४०.२० ॥
పర్వత దుర్గాలలో, వనాలలో, నదులలో వెతకండి. రమ్యమైన భాగీరథిని, సరయూను, కౌశికిని కూడా వెతకండి.
4.40.21
कालिन्दीं यमुनां रम्यां यामुनं च महागिरिम्।
सरस्वतीं च सिन्धुं च शोणं मणिनिभोदकम् ॥ ४.४०.२१ ॥
కాలింది, రమ్యమైన యమున, యామున మహాగిరిని, సరస్వతిని, సింధును, మణిసమాన జలమున్న శోణాన్ని వెతకండి.
4.40.22
महीं कालमहीं चापि शैलकाननशोभिताम्।
ब्रह्ममालान् विदेहांश्च मालवान् काशिकोसलान् ॥ ४.४०.२२ ॥
శైలాలు, వనాలతో శోభించే కాలమహి భూమినీ వెతకండి. బ్రహ్మమాలులు, విదేహులు, మాలవులు, కాశి, కోసలులను కూడా వెతకండి.
4.40.23
मागधांश्च महाग्रामान् पुण्ड्रांस्त्वङ्गांस्तथैव च।
भूमिं च कोशकाराणां भूमिं च रजताकराम् ॥ ४.४०.२३ ॥
మాగధులను, మహా గ్రామాలను, పుండ్రులను, అంగులను కూడా వెతకండి; కోశకారుల భూమిని, వెండి గనులున్న భూమిని కూడా వెతకండి.
4.40.24
सर्वं च तद् विचेतव्यं मार्गयद्भिस्ततस्ततः।
रामस्य दयितां भार्यां सीतां दशरथस्नुषाम् ॥ ४.४०.२४ ॥
వాటన్నింటినీ ఇక్కడా అక్కడా వెతికే వారు అన్నీ వెతకాలి — రాముని ప్రియ భార్య, దశరథుని కోడలు సీతను.
4.40.25
समुद्रमवगाढांश्च पर्वतान् पत्तनानि च।
मन्दरस्य च ये कोटिं संश्रिताः केचिदालयाः ॥ ४.४०.२५ ॥
సముద్రంలో మునిగిన పర్వతాలను, పట్టణాలను, మందర పర్వత శిఖరంపై ఉన్న కొన్ని నివాసాలను.
4.40.26
कर्णप्रावरणाश्चैव तथा चाप्योष्ठकर्णकाः।
घोरलोहमुखाश्चैव जवनाश्चैकपादकाः ॥ ४.४०.२६ ॥
చెవులనే కప్పుగా కలవారు, పెదవులు చెవులూ కలవారు, భయంకరమైన ఇనుప ముఖాలు కలవారు, వేగవంతులు, ఒంటికాలివారు.
4.40.27
अक्षया बलवन्तश्च तथैव पुरुषादकाः।
किरातास्तीक्ष्णचूडाश्च हेमाभाः प्रियदर्शनाः ॥ ४.४०.२७ ॥
క్షయం లేనివారు, బలవంతులు, నరమాంసభక్షకులు, పదునైన జుట్టుముడులు కలిగిన కిరాతులు, బంగారు కాంతి గలవారు, చూడ ముచ్చటైనవారు.
4.40.28
आममीनाशनाश्चापि किराता द्वीपवासिनः।
अन्तर्जलचरा घोरा नरव्याघ्रा इति स्मृताः ॥ ४.४०.२८ ॥
పచ్చి చేపలు తినేవారు, ద్వీపాల్లో నివసించే కిరాతులు; నీటి లోపల సంచరించే భయంకరులైన నరవ్యాఘ్రులు అని చెప్పబడినవారు.
4.40.29
एतेषामाश्रयाः सर्वे विचेयाः काननौकसः।
गिरिभिर्ये च गम्यन्ते प्लवनेन प्लवेन च ॥ ४.४०.२९ ॥
వీరందరి ఆశ్రయాలన్నింటినీ వెతకాలి, అడవుల్లో నివసించే వానరులారా; పర్వతాల ద్వారా, ఈదుతూ లేదా దూకుతూ చేరగలిగే ప్రదేశాలన్నిటినీ.
4.40.30
यत्नवन्तो यवद्वीपं सप्तराजोपशोभितम्।
सुवर्णरूप्यकद्वीपं सुवर्णाकरमण्डितम् ॥ ४.४०.३० ॥
శ్రద్ధగా యవద్వీపాన్ని వెతకండి, అది ఏడు రాజ్యాలతో ప్రకాశిస్తోంది; బంగారు-వెండి ద్వీపాన్ని కూడా, అది బంగారు గనులతో అలంకరించబడింది.
4.40.31
यवद्वीपमतिक्रम्य शिशिरो नाम पर्वतः।
दिवं स्पृशति शृङ्गेण देवदानवसेवितः ॥ ४.४०.३१ ॥
యవద్వీపాన్ని దాటిన తర్వాత శిశిరం అనే పర్వతం ఉంది; దాని శిఖరం ఆకాశాన్ని తాకుతుంది, అది దేవతలు, దానవులు సేవించే పర్వతం.
4.40.32
एतेषां गिरिदुर्गेषु प्रपातेषु वनेषु च।
मार्गध्वं सहिताः सर्वे रामपत्नीं यशस्विनीम् ॥ ४.४०.३२ ॥
ఈ పర్వత దుర్గాలలో, లోయలలో, అడవులలో అందరూ కలిసి యశస్విని అయిన రాముని భార్యను వెతకండి.
4.40.33
ततो रक्तजलं प्राप्य शोणाख्यं शीघ्रवाहिनम्।
गत्वा पारं समुद्रस्य सिद्धचारणसेवितम् ॥ ४.४०.३३ ॥
తరువాత ఎర్రని నీరు కల, వేగంగా ప్రవహించే శోణం అనే నదిని చేరి, సముద్రం అవతలి తీరానికి వెళ్ళండి; అది సిద్ధులు, చారణులు సేవించేది.
4.40.34
तस्य तीर्थेषु रम्येषु विचित्रेषु वनेषु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४०.३४ ॥
దాని రమణీయమైన తీర్థాలలో, విచిత్రమైన అడవులలో రావణుడు వైదేహితో కలిసి ఉన్నాడేమో — అక్కడక్కడ వెతకాలి.
4.40.35
पर्वतप्रभवा नद्यः सुभीमबहुनिष्कुटाः।
मार्गितव्या दरीमन्तः पर्वताश्च वनानि च ॥ ४.४०.३५ ॥
పర్వతాల నుండి పుట్టిన నదులు, అత్యంత భయంకరమైన, అనేక గుబురులు కలవి, గుహలు గల పర్వతాలు, అడవులు — వీటన్నిటిలో వెతకాలి.
4.40.36
ततः समुद्रद्वीपांश्च सुभीमान् द्रष्टुमर्हथ।
ऊर्मिमन्तं महारौद्रं क्रोशन्तमनिलोद्धतम् ॥ ४.४०.३६ ॥
తరువాత సముద్రంలోని అత్యంత భయంకర ద్వీపాలను కూడా చూడాలి — అలలతో నిండిన, అతి భీకరమైన, గర్జిస్తూ, గాలిచే ఉద్ధతమైన (సముద్రం).
4.40.37
तत्रासुरा महाकायाश्छायां गृह्णन्ति नित्यशः।
ब्रह्मणा समनुज्ञाता दीर्घकालं बुभुक्षिताः ॥ ४.४०.३७ ॥
అక్కడ మహాకాయులైన అసురులు ఎల్లప్పుడూ ఛాయను పట్టుకుంటారు; బ్రహ్మచే అనుమతి పొందినవారై, దీర్ఘకాలంగా ఆకలిగొన్నవారై.
4.40.38
तं कालमेघप्रतिमं महोरगनिषेवितम्।
अभिगम्य महानादं तीर्थेनैव महोदधिम् ॥ ४.४०.३८ ॥
ఆ నల్లని మేఘంలా, మహాసర్పాలు సేవించే, గొప్పగా గర్జించే మహాసముద్రాన్ని చేరి, ఆ తీర్థ మార్గం ద్వారానే.
4.40.39
ततो रक्तजलं भीमं लोहितं नाम सागरम्।
गत्वा प्रेक्ष्यथ तां चैव बृहतीं कूटशाल्मलीम् ॥ ४.४०.३९ ॥
తర్వాత ఎర్రని జలాలు గల, భయంకరమైన, లోహితం అనే సముద్రానికి వెళ్లి, ఆ పెద్ద కూట-శాల్మలి వృక్షాన్ని కూడా చూస్తావు.
4.40.40
गृहं च वैनतेयस्य नानारत्नविभूषितम्।
तत्र कैलाससंकाशं विहितं विश्वकर्मणा ॥ ४.४०.४० ॥
వైనతేయుడి (గరుడుని) గృహం, అనేక రత్నాలతో అలంకరించబడినది; అక్కడ కైలాసం వలె ఉండి, విశ్వకర్మచే నిర్మితమైనది.
4.40.41
तत्र शैलनिभा भीमा मन्देहा नाम राक्षसाः।
शैलशृङ्गेषु लम्बन्ते नानारूपा भयावहाः ॥ ४.४०.४१ ॥
అక్కడ పర్వతాల వంటి భయంకరులైన, మందేహులనే రాక్షసులు పర్వత శిఖరాలపై వేలాడుతుంటారు; అనేక రూపాలు ధరించే, భయం కలిగించేవారు.
4.40.42
ते पतन्ति जले नित्यं सूर्यस्योदयनं प्रति।
अभितप्ताः स्म सूर्येण लम्बन्ते स्म पुनः पुनः ॥ ४.४०.४२ ॥
వారు సూర్యుని ఉదయ దిశవైపు నిత్యం నీటిలో పడతారు; సూర్యునిచే తపింపబడి మళ్లీ మళ్లీ వేలాడుతారు.
4.40.43
निहता ब्रह्मतेजोभिरहन्यहनि राक्षसाः।
ततः पाण्डुरमेघाभं क्षीरोदं नाम सागरम् ॥ ४.४०.४३ ॥
బ్రహ్మతేజస్సుచేత ప్రతిరోజూ రాక్షసులు హతమవుతారు. తరువాత పాండురమేఘంవంటి తెల్లని క్షీరోదమనే సముద్రం.
4.40.44
गत्वा द्रक्ष्यथ दुर्धर्षा मुक्ताहारमिवोर्मिभिः।
तस्य मध्ये महान् श्वेतो ऋषभो नाम पर्वतः ॥ ४.४०.४४ ॥
ఓ దుర్ధర్షులారా! వెళ్లి దానిని చూస్తారు, అలలతో ముత్యాలహారంలా ఉంటుంది. దాని మధ్యలో ఋషభమనే గొప్ప తెల్లని పర్వతం ఉంది.
4.40.45
दिव्यगन्धैः कुसुमितैराचितैश्च नगैर्वृतः।
सरश्च राजतैः पद्मैर्ज्वलितैर्हेमकेसरैः ॥ ४.४०.४५ ॥
దివ్యసుగంధభరితమైన వికసించిన వృక్షాలతో ఆవృతమై, మెరిసే వెండి పద్మాలు, బంగారు కేసరాలతో కూడిన సరస్సు.
4.40.46
नाम्ना सुदर्शनं नाम राजहंसैः समाकुलम्।
विबुधाश्चारणा यक्षाः किंनराश्चाप्सरोगणाः ॥ ४.४०.४६ ॥
సుదర్శనమనే పేరుతో, రాజహంసలతో నిండినది. దేవతలు, చారణులు, యక్షులు, కిన్నరులు, అప్సరసల సమూహాలు.
4.40.47
हृष्टाः समधिगच्छन्ति नलिनीं तां रिरंसवः।
क्षीरोदं समतिक्रम्य तदा द्रक्ष्यथ वानराः ॥ ४.४०.४७ ॥
సంతోషంతో, ఆనందించాలనే కోరికతో వారు ఆ పద్మసరోవరాన్ని చేరుకుంటారు. ఓ వానరులారా! క్షీరోద సముద్రాన్ని దాటిన తరువాత మీరు చూస్తారు.
4.40.48
जलोदं सागरं शीघ्रं सर्वभूतभयावहम्।
तत्र तत्कोपजं तेजः कृतं हयमुखं महत् ॥ ४.४०.४८ ॥
జలోదమనే సముద్రం, అన్ని ప్రాణులకూ భయం కలిగించేది, వేగంగా (చేరండి). అక్కడ ఆయన కోపంతో పుట్టిన మహా హయముఖ అగ్ని ఏర్పడింది.
4.40.49
अस्याहुस्तन्महावेगमोदनं सचराचरम्।
तत्र विक्रोशतां नादो भूतानां सागरौकसाम्।
श्रूयते चासमर्थानां दृष्ट्वाभूद् वडवामुखम् ॥ ४.४०.४९ ॥
ఇది అపారమైన వేగం గల అగ్ని, చరాచర జగత్తును దహించేదని చెబుతారు. అక్కడ సముద్రవాసుల ఆక్రందనల శబ్దం వినిపిస్తుంది; నిస్సహాయుల అరుపులు చూసి అది వడబాముఖంగా మారింది.
4.40.50
स्वादूदस्योत्तरे तीरे योजनानि त्रयोदश।
जातरूपशिलो नाम सुमहान् कनकप्रभः ॥ ४.४०.५० ॥
స్వాదూద సముద్రానికి ఉత్తర తీరం నుండి పదమూడు యోజనాల దూరంలో జాతరూపశిల అనే అత్యంత విశాలమైన, బంగారు కాంతి గల పర్వతం ఉంది.
4.40.51
तत्र चन्द्रप्रतीकाशं पन्नगं धरणीधरम्।
पद्मपत्रविशालाक्षं ततो द्रक्ष्यथ वानराः ॥ ४.४०.५१ ॥
అక్కడ చంద్రునిలా ప్రకాశించే, భూమిని ధరించే, పద్మ దళాల్లా విశాలమైన నేత్రాలు గల నాగుడిని, ఓ వానరులారా, మీరు చూస్తారు.
4.40.52
आसीनं पर्वतस्याग्रे सर्वदेवनमस्कृतम्।
सहस्रशिरसं देवमनन्तं नीलवाससम् ॥ ४.४०.५२ ॥
పర్వత శిఖరంపై ఆసీనుడై, అన్ని దేవతలచే నమస్కరింపబడిన, వేయి శిరస్సులు గల అనంత దేవుడు, నీలవస్త్రధారి.
4.40.53
त्रिशिराः काञ्चनः केतुस्तालस्तस्य महात्मनः।
स्थापितः पर्वतस्याग्रे विराजति सवेदिकः ॥ ४.४०.५३ ॥
ఆ మహాత్ముని త్రిశిర బంగారు ధ్వజం, తాళవృక్షం పర్వత శిఖరంపై ప్రతిష్ఠించబడి, వేదికతో కలిసి ప్రకాశిస్తోంది.
4.40.54
पूर्वस्यां दिशि निर्माणं कृतं तत् त्रिदशेश्वरैः।
ततः परं हेममयः श्रीमानुदयपर्वतः ॥ ४.४०.५४ ॥
తూర్పు దిశలో దానిని దేవతాధిపతులు నిర్మించారు. దాని అవతల బంగారుమయమైన, శోభాయుతమైన ఉదయపర్వతం ఉంది.
4.40.55
तस्य कोटिर्दिवं स्पृष्ट्वा शतयोजनमायता।
जातरूपमयी दिव्या विराजति सवेदिका ॥ ४.४०.५५ ॥
దాని శిఖరం ఆకాశాన్ని తాకుతూ వంద యోజనాల దూరం విస్తరించి ఉంది. బంగారుమయమైన, దివ్యమైన వేదికతో అది ప్రకాశిస్తోంది.
4.40.56
सालैस्तालैस्तमालैश्च कर्णिकारैश्च पुष्पितैः।
जातरूपमयैर्दिव्यैः शोभते सूर्यसंनिभैः ॥ ४.४०.५६ ॥
సాల, తాల, తమాల వృక్షాలతో, పూచిన కర్ణికార వృక్షాలతో అది శోభిస్తోంది; అవి బంగారుమయమైనవి, దివ్యమైనవి, సూర్యునితో సమానమైన కాంతి కలవి.
4.40.57
तत्र योजनविस्तारमुच्छ्रितं दशयोजनम्।
शृङ्गं सौमनसं नाम जातरूपमयं ध्रुवम् ॥ ४.४०.५७ ॥
అక్కడ ఒక యోజనం వెడల్పు, పది యోజనాల ఎత్తు కలిగిన సౌమనస అనే శిఖరం ఉంది; అది బంగారుమయమైనది, స్థిరమైనది.
4.40.58
तत्र पूर्वं पदं कृत्वा पुरा विष्णुस्त्रिविक्रमे।
द्वितीयं शिखरे मेरोश्चकार पुरुषोत्तमः ॥ ४.४०.५८ ॥
అక్కడ పూర్వం త్రివిక్రమావతారంలో విష్ణువు మొదటి అడుగు వేశాడు; పురుషోత్తముడు మేరు శిఖరంపై రెండవ అడుగు వేశాడు.
4.40.59
उत्तरेण परिक्रम्य जम्बूद्वीपं दिवाकरः।
दृश्यो भवति भूयिष्ठं शिखरं तन्महोच्छ्रयम् ॥ ४.४०.५९ ॥
సూర్యుడు ఉత్తర దిశగా జంబూద్వీపాన్ని ప్రదక్షిణ చేస్తూ, ఆ అత్యంత ఎత్తైన శిఖరాన్ని తరచుగా చూడగలిగేలా చేస్తాడు.
4.40.60
तत्र वैखानसा नाम वालखिल्या महर्षयः।
प्रकाशमाना दृश्यन्ते सूर्यवर्णास्तपस्विनः ॥ ४.४०.६० ॥
అక్కడ వైఖానసులు అనే వాలఖిల్య మహర్షులు కనిపిస్తారు; సూర్యవర్ణం కలిగిన తపస్వులు ప్రకాశిస్తూ కనిపిస్తారు.
4.40.61
अयं सुदर्शनो द्वीपः पुरो यस्य प्रकाशते।
तस्मिंस्तेजश्च चक्षुश्च सर्वप्राणभृतामपि ॥ ४.४०.६१ ॥
ఇది సుదర్శనం అనే ద్వీపం; దాని ఎదుట అది ప్రకాశిస్తుంది. అందులోనే సమస్త ప్రాణులకు తేజస్సు, చూపు ఉన్నాయి.
4.40.62
शैलस्य तस्य पृष्ठेषु कन्दरेषु वनेषु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४०.६२ ॥
ఆ పర్వతపు వాలుల్లో, గుహల్లో, అడవుల్లో వైదేహితో ఉన్న రావణుని అక్కడక్కడ వెతకాలి.
4.40.63
काञ्चनस्य च शैलस्य सूर्यस्य च महात्मनः।
आविष्टा तेजसा संध्या पूर्वा रक्ता प्रकाशते ॥ ४.४०.६३ ॥
బంగారు పర్వతపు, మహాత్ముడైన సూర్యుని తేజస్సుతో నిండిన తూర్పు ఎర్రని సంధ్య ప్రకాశిస్తోంది.
4.40.64
पूर्वमेतत् कृतं द्वारं पृथिव्या भुवनस्य च।
सूर्यस्योदयनं चैव पूर्वा ह्येषा दिगुच्यते ॥ ४.४०.६४ ॥
ఇది భూమికి, లోకానికి ముందే నిర్మించబడిన ద్వారం; సూర్యుడు ఉదయించే స్థలమూ ఇదే. ఈ దిశనే తూర్పు అంటారు.
4.40.65
तस्य शैलस्य पृष्ठेषु निर्झरेषु गुहासु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४०.६५ ॥
ఆ పర్వతపు వాలుల్లో, జలపాతాల్లో, గుహల్లో వైదేహితో ఉన్న రావణుని అక్కడక్కడ వెతకాలి.
4.40.66
ततः परमगम्या स्याद् दिक्पूर्वा त्रिदशावृता।
रहिता चन्द्रसूर्याभ्यामदृश्या तमसावृता ॥ ४.४०.६६ ॥
అప్పుడు తూర్పు దిక్కు, దేవతలతో చుట్టబడినదైనా, అత్యంత దుర్గమమై ఉంటుంది; చంద్రసూర్యులు లేక, కనిపించక, చీకటితో కప్పబడి ఉంటుంది.
4.40.67
शैलेषु तेषु सर्वेषु कन्दरेषु नदीषु च।
ये च नोक्ता मयोद्देशा विचेया तेषु जानकी ॥ ४.४०.६७ ॥
ఆ పర్వతాలన్నిటిలో, గుహలలో, నదులలో, నేను పేర్కొనని ప్రదేశాలలో కూడా జానకిని వెతకాలి.
4.40.68
एतावद् वानरैः शक्यं गन्तुं वानरपुङ्गवाः।
अभास्करममर्यादं न जानीमस्ततः परम् ॥ ४.४०.६८ ॥
వానర శ్రేష్ఠులారా, వానరులకు ఇంతవరకే వెళ్ళడం సాధ్యం; దాని తరువాత, సూర్యకాంతి లేని, హద్దులు లేని ప్రదేశాన్ని మేము ఎరుగము.
4.40.69
अभिगम्य तु वैदेहीं निलयं रावणस्य च।
मासे पूर्णे निवर्तध्वमुदयं प्राप्य पर्वतम् ॥ ४.४०.६९ ॥
వైదేహిని, రావణుని నివాసాన్ని చేరుకుని, మాసం పూర్తయినప్పుడు ఉదయపర్వతానికి చేరి తిరిగి రండి.
4.40.70
ऊर्ध्वं मासान्न वस्तव्यं वसन् वध्यो भवेन्मम।
सिद्धार्थाः संनिवर्तध्वमधिगम्य च मैथिलीम् ॥ ४.४०.७० ॥
ఒక మాసానికి మించి ఉండకూడదు; ఉండేవాడు నా చేత చంపబడతాడు. మైథిలిని కనుగొని, కార్యం సిద్ధించి తిరిగి రండి.
4.40.71
महेन्द्रकान्तां वनषण्डमण्डितां
दिशं चरित्वा निपुणेन वानराः।
अवाप्य सीतां रघुवंशजप्रियां
ततो निवृत्ताः सुखिनो भविष्यथ ॥ ४.४०.७१ ॥
వానరులారా, మహేంద్రునికి ప్రియమైన, వనసమూహాలతో అలంకరించబడిన ఆ దిశలో నైపుణ్యంతో సంచరించి, రఘువంశ ప్రియురాలైన సీతను పొంది, తరువాత తిరిగి వచ్చి మీరు సుఖులవుతారు.