Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.41.1
ततः प्रस्थाप्य सुग्रीवस्तन्महद्वानरं बलम्।
दक्षिणां प्रेषयामास वानरानभिलक्षितान् ॥ ४.४१.१ ॥
Entonces Sugrīva despachó aquella gran hueste de monos y envió a los monos escogidos hacia el sur.
4.41.2
नीलमग्निसुतं चैव हनूमन्तं च वानरम्।
पितामहसुतं चैव जाम्बवन्तं महौजसम् ॥ ४.४१.२ ॥
Envió a Nīla, hijo de Agni, al mono Hanumān y a Jāmbavān, hijo del abuelo, de gran poder.
4.41.3
सुहोत्रं च शरारिं च शरगुल्मं तथैव च।
गजं गवाक्षं गवयं सुषेणं वृषभं तथा ॥ ४.४१.३ ॥
También Suhotra, Śarāri y Śaragulma, y asimismo Gaja, Gavākṣa, Gavaya, Suṣeṇa y Vṛṣabha.
4.41.4
मैन्दं च द्विविदं चैव सुषेणं गन्धमादनम्।
उल्कामुखमनङ्गं च हुताशनसुतावुभौ ॥ ४.४१.४ ॥
Maināda y Dvivida, Suṣeṇa y Gandhamādana, y Ulkāmukha y Anaṅga, los dos hijos de Agni.
4.41.5
अङ्गदप्रमुखान् वीरान् वीरः कपिगणेश्वरः।
वेगविक्रमसम्पन्नान् संदिदेश विशेषवित् ॥ ४.४१.५ ॥
El héroe, señor de las huestes de monos y conocedor de lo particular, instruyó a los héroes encabezados por Aṅgada, dotados de velocidad y valor.
4.41.6
तेषामग्रेसरं चैव बृहद्बलमथाङ्गदम्।
विधाय हरिवीराणामादिशद् दक्षिणां दिशम् ॥ ४.४१.६ ॥
Habiendo puesto al poderoso Aṅgada a su cabeza, dirigió a los héroes simios hacia la región del sur.
4.41.7
ये केचन समुद्देशास्तस्यां दिशि सुदुर्गमाः।
कपीशः कपिमुख्यानां स तेषां समुदाहरत् ॥ ४.४१.७ ॥
Cuantas regiones había en esa dirección, muy difíciles de recorrer, el señor de los monos se las describió todas a los principales monos.
4.41.8
सहस्रशिरसं विन्ध्यं नानाद्रुमलतायुतम्।
नर्मदां च नदीं रम्यां महोरगनिषेविताम् ॥ ४.४१.८ ॥
El monte Vindhya de mil cumbres, lleno de muchos árboles y enredaderas, y el hermoso río Narmadā, frecuentado por grandes serpientes.
4.41.9
ततो गोदावरीं रम्यां कृष्णवेणीं महानदीम्।
वरदां च महाभागां महोरगनिषेविताम्।
मेखलानुत्कलांश्चैव दशार्णनगराण्यपि ॥ ४.४१.९ ॥
Luego el hermoso Godāvarī, el gran río Kṛṣṇaveṇī, el río que concede dones y de gran fortuna, frecuentado por grandes serpientes, los Mekhalas y los Utkalas, y también las ciudades de Daśārṇa.
4.41.10
आब्रवन्तीमवन्तीं च सर्वमेवानुपश्यत।
विदर्भानृष्टिकांश्चैव रम्यान् माहिषकानपि ॥ ४.४१.१० ॥
Observad con atención todo Āvantī y Avantī; y también a los Vidarbhas, los Ṛṣṭikas y los hermosos Māhiṣakas.
4.41.11
तथा वङ्गान् कलिङ्गांश्च कौशिकांश्च समन्ततः।
अन्वीक्ष्य दण्डकारण्यं सपर्वतनदीगुहम् ॥ ४.४१.११ ॥
Igualmente, buscad por todas partes a los Vaṅgas, los Kaliṅgas y los Kauśikas; y tras explorar el bosque de Daṇḍaka, con sus montañas, ríos y cuevas.
4.41.12
नदीं गोदावरीं चैव सर्वमेवानुपश्यत।
तथैवान्ध्रांश्च पुण्ड्रांश्च चोलान् पाण्ड्यांश्च केरलान् ॥ ४.४१.१२ ॥
Observad con atención el río Godāvarī y todo lo demás; igualmente a los Āndhras, los Puṇḍras, los Colas, los Pāṇḍyas y los Keralas.
4.41.13
अयोमुखश्च गन्तव्यः पर्वतो धातुमण्डितः।
विचित्रशिखरः श्रीमांश्चित्रपुष्पितकाननः ॥ ४.४१.१३ ॥
También debéis ir a la montaña Ayomukha, adornada de minerales, con cumbres maravillosas y bosques florecidos de flores brillantes.
4.41.14
सुचन्दनवनोद्देशो मार्गितव्यो महागिरिः।
ततस्तामापगां दिव्यां प्रसन्नसलिलाशयाम् ॥ ४.४१.१४ ॥
Aquella gran montaña de hermosos bosques de sándalo también debe ser buscada; luego, aquel río divino de aguas claras y puras.
4.41.15
तत्र द्रक्ष्यथ कावेरीं विहृतामप्सरोगणैः।
तस्यासीनं नगस्याग्रे मलयस्य महौजसम् ॥ ४.४१.१५ ॥
Allí veréis el Kāverī, recreado por bandas de ninfas celestiales, y en la cima de la montaña, sentado, al poderoso y radiante Malaya.
4.41.16
द्रक्ष्यथादित्यसंकाशमगस्त्यमृषिसत्तमम् ।
ततस्तेनाभ्यनुज्ञाताः प्रसन्नेन महात्मना ॥ ४.४१.१६ ॥
Veréis a Agastya, semejante al sol, el mejor de los sabios. Luego, con la licencia de aquel magnánimo y benévolo —
4.41.17
ताम्रपर्णीं ग्राहजुष्टां तरिष्यथ महानदीम्।
सा चन्दनवनैश्चित्रैः प्रच्छन्नद्वीपवारिणी ॥ ४.४१.१७ ॥
Cruzaréis el gran río Tāmraparṇī, frecuentado por cocodrilos. Está velado por maravillosos bosques de sándalo, con islas ocultas entre sus aguas.
4.41.18
कान्तेव युवती कान्तं समुद्रमवगाहते।
ततो हेममयं दिव्यं मुक्तामणिविभूषितम् ॥ ४.४१.१८ ॥
Como una joven amada va hacia su amante, así aquel río se precipita en el océano. Luego hay un lugar divino de oro, adornado con perlas y gemas.
4.41.19
युक्तं कवाटं पाण्ड्यानां गता द्रक्ष्यथ वानराः।
ततः समुद्रमासाद्य सम्प्रधार्यार्थनिश्चयम् ॥ ४.४१.१९ ॥
Vānaras, la puerta de los Pāṇḍyas es apropiada; yendo allí, veréis. Luego, habiendo llegado al océano y considerado bien la decisión del asunto...
4.41.20
अगस्त्येनान्तरे तत्र सागरे विनिवेशितः।
चित्रसानुनगः श्रीमान् महेन्द्रः पर्वतोत्तमः ॥ ४.४१.२० ॥
Allí, en medio del océano, colocado por Agastya, el glorioso Mahendra, el mejor de los montes, de picos maravillosos...
4.41.21
जातरूपमयः श्रीमानवगाढो महार्णवम्।
नानाविधैर्नगैः फुल्लैर्लताभिश्चोपशोभितम् ॥ ४.४१.२१ ॥
Hecho de oro y glorioso, aquel monte está sumergido en el gran océano, adornado con árboles de muchas clases en flor y con enredaderas...
4.41.22
देवर्षियक्षप्रवरैरप्सरोभिश्च शोभितम्।
सिद्धचारणसङ्घैश्च प्रकीर्णं सुमनोरमम् ॥ ४.४१.२२ ॥
Adornado por los mejores de los sabios divinos, yakṣas y apsarases, y repleto de huestes de siddhas y cāraṇas, sumamente agradable...
4.41.23
तमुपैति सहस्राक्षः सदा पर्वसु पर्वसु।
द्वीपस्तस्यापरे पारे शतयोजनविस्तृतः ॥ ४.४१.२३ ॥
A aquel monte acude siempre Indra, el de mil ojos, en cada día festivo. En su orilla lejana hay una isla que se extiende cien yojanas...
4.41.24
अगम्यो मानुषैर्दीप्तस्तं मार्गध्वं समन्ततः।
तत्र सर्वात्मना सीता मार्गितव्या विशेषतः ॥ ४.४१.२४ ॥
Esa isla resplandeciente es inaccesible para los hombres; buscadla por todos lados. Allí, sobre todo, debe buscarse a Sītā con todo el ser...
4.41.25
स हि देशस्तु वध्यस्य रावणस्य दुरात्मनः।
राक्षसाधिपतेर्वासः सहस्राक्षसमद्युतेः ॥ ४.४१.२५ ॥
Esa región es la morada de Rāvaṇa, el malvado que debe ser abatido, señor de los rākṣasas, que brilla como Indra de los mil ojos.
4.41.26
दक्षिणस्य समुद्रस्य मध्ये तस्य तु राक्षसी।
अङ्गारकेति विख्याता छायामाक्षिप्य भोजिनी ॥ ४.४१.२६ ॥
En medio del océano del sur hay una rākṣasī famosa llamada Aṅgārakā, que atrapa la sombra y la devora.
4.41.27
एवं निःसंशयान् कृत्वा संशयान्नष्टसंशयाः।
मृगयध्वं नरेन्द्रस्य पत्नीममिततेजसः ॥ ४.४१.२७ ॥
Así, disipadas todas las dudas y libres de incertidumbre, buscad a la esposa del rey, el de incomparable esplendor, Rāma.
4.41.28
तमतिक्रम्य लक्ष्मीवान् समुद्रे शतयोजने।
गिरिः पुष्पितको नाम सिद्धचारणसेवितः ॥ ४.४१.२८ ॥
Más allá, a cien yojanas en el océano, se alza la gloriosa montaña llamada Puṣpitaka, frecuentada por siddhas y cāraṇas.
4.41.29
चन्द्रसूर्यांशुसंकाशः सागराम्बुसमाश्रयः।
भ्राजते विपुलैः शृङ्गैरम्बरं विलिखन्निव ॥ ४.४१.२९ ॥
Semejante a los rayos de la luna y el sol, asentado sobre las aguas del océano, resplandece con sus vastas cumbres, como si rasparan el cielo.
4.41.30
तस्यैकं काञ्चनं शृङ्गं सेवते यं दिवाकरः।
श्वेतं राजतमेकं च सेवते यन्निशाकरः।
न तं कृतघ्नाः पश्यन्ति न नृशंसा न नास्तिकाः ॥ ४.४१.३० ॥
Uno de sus picos es de oro, servido por el sol; otro es un pico blanco de plata, servido por la luna. Los ingratos, los crueles y los incrédulos no lo ven.
4.41.31
प्रणम्य शिरसा शैलं तं विमार्गथ वानराः।
तमतिक्रम्य दुर्धर्षं सूर्यवान्नाम पर्वतः ॥ ४.४१.३१ ॥
Monos, inclinando la cabeza ante aquella montaña, buscad. Habiendo pasado la inexpugnable montaña llamada Sūryavān,
4.41.32
अध्वना दुर्विगाहेन योजनानि चतुर्दश।
ततस्तमप्यतिक्रम्य वैद्युतो नाम पर्वतः ॥ ४.४१.३२ ॥
Catorce yojanas por un camino difícil de recorrer; luego, tras atravesar también aquello, la montaña llamada Vaidyuta.
4.41.33
सर्वकामफलैर्वृक्षैः सर्वकालमनोहरैः।
तत्र भुक्त्वा वरार्हाणि मूलानि च फलानि च ॥ ४.४१.३३ ॥
Allí, con árboles que dan fruto de todo deseo y deleitosos en toda estación, habiendo comido las mejores raíces y frutos,
4.41.34
मधूनि पीत्वा जुष्टानि परं गच्छत वानराः।
तत्र नेत्रमनःकान्तः कुञ्जरो नाम पर्वतः ॥ ४.४१.३४ ॥
Habiendo bebido la miel y disfrutado allí, monos, seguid adelante. Allí está la montaña llamada Kuñjara, grata a los ojos y al corazón.
4.41.35
अगस्त्यभवनं यत्र निर्मितं विश्वकर्मणा।
तत्र योजनविस्तारमुच्छ्रितं दशयोजनम् ॥ ४.४१.३५ ॥
Donde se alza la morada de Agastya, construida por Viśvakarman: allí, de un yojana de anchura y elevada diez yojanas.
4.41.36
शरणं काञ्चनं दिव्यं नानारत्नविभूषितम्।
तत्र भोगवती नाम सर्पाणामालयः पुरी ॥ ४.४१.३६ ॥
Hay allí un refugio dorado y divino, adornado con muchas gemas; allí está la ciudad llamada Bhogavatī, morada de las serpientes.
4.41.37
विशालरथ्या दुर्धर्षा सर्वतः परिरक्षिता।
रक्षिता पन्नगैर्घोरैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाविषैः ॥ ४.४१.३७ ॥
De amplias avenidas, inexpugnable y bien custodiada por todos lados, protegida por terribles serpientes de afilados colmillos y gran veneno.
4.41.38
सर्पराजो महाघोरो यस्यां वसति वासुकिः।
निर्याय मार्गितव्या च सा च भोगवती पुरी ॥ ४.४१.३८ ॥
En ella habita Vāsuki, rey de las serpientes, muy terrible; y esa es la ciudad de Bhogavatī, que debe buscarse y hallarse.
4.41.39
तत्र चानन्तरोद्देशा ये केचन समावृताः।
तं च देशमतिक्रम्य महानृषभसंस्थितिः ॥ ४.४१.३९ ॥
Allí, y más allá, hay ciertas regiones cercadas; cruzando esa región se alza la gran montaña Ṛṣabha.
4.41.40
सर्वरत्नमयः श्रीमानृषभो नाम पर्वतः।
गोशीर्षकं पद्मकं च हरिश्यामं च चन्दनम् ॥ ४.४१.४० ॥
Existe la gloriosa montaña llamada Ṛṣabha, hecha de todas las gemas; allí crecen gośīrṣaka, padmaka, harishyāma y sándalo.
4.41.41
दिव्यमुत्पद्यते यत्र तच्चैवाग्निसमप्रभम्।
न तु तच्चन्दनं दृष्ट्वा स्प्रष्टव्यं तु कदाचन ॥ ४.४१.४१ ॥
Donde surge el sándalo divino, brilla como el fuego; pero, aunque lo veas, jamás debes tocar ese sándalo.
4.41.42
रोहिता नाम गन्धर्वा घोरं रक्षन्ति तद्वनम्।
तत्र गन्धर्वपतयः पञ्च सूर्यसमप्रभाः ॥ ४.४१.४२ ॥
Los gandharvas llamados Rohitas custodian aquel bosque terrible; allí están cinco señores de los gandharvas, brillantes como el sol.
4.41.43
शैलूषो ग्रामणीः शिक्षः शुको बभ्रुस्तथैव च।
रविसोमाग्निवपुषां निवासः पुण्यकर्मणाम् ॥ ४.४१.४३ ॥
Śailūṣa, Grāmaṇī, Śikṣa, Śuka y Babhru también habitan allí; sus cuerpos son como el sol, la luna y el fuego, y es la morada de quienes han realizado acciones meritorias.
4.41.44
अन्ते पृथिव्या दुर्धर्षास्ततः स्वर्गजितः स्थिताः।
ततः परं न वः सेव्यः पितृलोकः सुदारुणः ॥ ४.४१.४४ ॥
En el confín de la tierra habitan los invencibles conquistadores del cielo; más allá no debéis ir, pues el mundo de los antepasados es sumamente terrible.
4.41.45
राजधानी यमस्यैषा कष्टेन तमसाऽऽवृता।
एतावदेव युष्माभिर्वीरा वानरपुंगवाः।
शक्यं विचेतुं गन्तुं वा नातो गतिमतां गतिः ॥ ४.४१.४५ ॥
Esta es la capital real de Yama, con dificultad cubierta de oscuridad. Oh héroes, mejores de los vānaras, solo hasta aquí podéis buscar o ir; más allá no, oh refugio de los que se mueven.
4.41.46
सर्वमेतत् समालोक्य यच्चान्यदपि दृश्यते।
गतिं विदित्वा वैदेह्याः संनिवर्तितुमर्हथ ॥ ४.४१.४६ ॥
Habiendo contemplado todo esto y lo demás que se ve, y habiendo sabido el paradero de Vaidehī (Sītā), debéis ahora regresar.
4.41.47
यश्च मासान्निवृत्तोऽग्रे दृष्टा सीतेति वक्ष्यति।
मत्तुल्यविभवो भोगैः सुखं स विहरिष्यति ॥ ४.४१.४७ ॥
Quien regrese dentro de un mes y diga primero: "He visto a Sītā", disfrutará con felicidad de placeres, con una opulencia igual a la mía.
4.41.48
ततः प्रियतरो नास्ति मम प्राणाद् विशेषतः।
कृतापराधो बहुशो मम बन्धुर्भविष्यति ॥ ४.४१.४८ ॥
Después de eso, no hay nadie más querido para mí que la vida misma; aunque cometa ofensas muchas veces, seguirá siendo mi pariente.
4.41.49
अमितबलपराक्रमा भवन्तो
विपुलगुणेषु कुलेषु च प्रसूताः।
मनुजपतिसुतां यथा लभध्वं
तदधिगुणं पुरुषार्थमारभध्वम् ॥ ४.४१.४९ ॥
Vosotros, de fuerza y valor inmensos, habéis nacido en linajes de grandes virtudes. Emprended un esfuerzo aún más excelente que aquel con que obtendríais la hija del señor de los hombres.