ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.41.1
ततः प्रस्थाप्य सुग्रीवस्तन्महद्वानरं बलम्।
दक्षिणां प्रेषयामास वानरानभिलक्षितान् ॥ ४.४१.१ ॥
ତା'ପରେ ସୁଗ୍ରୀବ ସେହି ମହାନ ବାନର ସେନାକୁ ପଠାଇ ବଛା ବାନରମାନଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ପଠାଇଲେ।
4.41.2
नीलमग्निसुतं चैव हनूमन्तं च वानरम्।
पितामहसुतं चैव जाम्बवन्तं महौजसम् ॥ ४.४१.२ ॥
ଅଗ୍ନିପୁତ୍ର ନୀଳ, ବାନର ହନୁମାନ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଜାମ୍ବବାନଙ୍କୁ (ପଠାଇଲେ)।
4.41.3
सुहोत्रं च शरारिं च शरगुल्मं तथैव च।
गजं गवाक्षं गवयं सुषेणं वृषभं तथा ॥ ४.४१.३ ॥
ସୁହୋତ୍ର, ଶରାରି ଓ ଶରଗୁଲ୍ମ, ସେହିପରି ଗଜ, ଗବାକ୍ଷ, ଗବୟ, ସୁଷେଣ ଓ ବୃଷଭଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ (ପଠାଇଲେ)।
4.41.4
मैन्दं च द्विविदं चैव सुषेणं गन्धमादनम्।
उल्कामुखमनङ्गं च हुताशनसुतावुभौ ॥ ४.४१.४ ॥
ମୈନ୍ଦ ଓ ଦ୍ୱିବିଦ, ସୁଷେଣ ଓ ଗନ୍ଧମାଦନ, ଉଲ୍କାମୁଖ ଓ ଅନଙ୍ଗ — ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ (ପଠାଇଲେ)।
4.41.5
अङ्गदप्रमुखान् वीरान् वीरः कपिगणेश्वरः।
वेगविक्रमसम्पन्नान् संदिदेश विशेषवित् ॥ ४.४१.५ ॥
ବୀର ବାନରଗଣାଧିପତି, ବିଶେଷ ଜାଣିଥିବା ସେ, ବେଗ ଓ ପରାକ୍ରମସମ୍ପନ୍ନ ଅଙ୍ଗଦ ପ୍ରମୁଖ ବୀରମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
4.41.6
तेषामग्रेसरं चैव बृहद्बलमथाङ्गदम्।
विधाय हरिवीराणामादिशद् दक्षिणां दिशम् ॥ ४.४१.६ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀ ଭାବରେ ମହାବଳୀ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରି ସେ ହରିବୀରମାନଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ପଠାଇଲେ।
4.41.7
ये केचन समुद्देशास्तस्यां दिशि सुदुर्गमाः।
कपीशः कपिमुख्यानां स तेषां समुदाहरत् ॥ ४.४१.७ ॥
ସେହି ଦିଗରେ ଯେଉଁ ଅତି ଦୁର୍ଗମ ପ୍ରଦେଶ ଥିଲା, କପୀଶ୍ୱର ସେସବୁ ପ୍ରଧାନ ବାନରମାନଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।
4.41.8
सहस्रशिरसं विन्ध्यं नानाद्रुमलतायुतम्।
नर्मदां च नदीं रम्यां महोरगनिषेविताम् ॥ ४.४१.८ ॥
ସହସ୍ର ଶିଖରବିଶିଷ୍ଟ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ, ଅନେକ ବୃକ୍ଷ ଓ ଲତାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ; ଏବଂ ରମଣୀୟ ନର୍ମଦା ନଦୀ, ଯେଉଁଠାରେ ମହାସର୍ପମାନେ ବାସ କରନ୍ତି।
4.41.9
ततो गोदावरीं रम्यां कृष्णवेणीं महानदीम्।
वरदां च महाभागां महोरगनिषेविताम्।
मेखलानुत्कलांश्चैव दशार्णनगराण्यपि ॥ ४.४१.९ ॥
ତା'ପରେ ରମଣୀୟ ଗୋଦାବରୀ, ମହାନଦୀ କୃଷ୍ଣବେଣୀ, ବରଦାୟିନୀ ଓ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ନଦୀ, ଯେଉଁଠାରେ ମହାସର୍ପମାନେ ବାସ କରନ୍ତି; ମେଖଳ ଓ ଉତ୍କଳ, ଏବଂ ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ନଗରସମୂହ ମଧ୍ୟ।
4.41.10
आब्रवन्तीमवन्तीं च सर्वमेवानुपश्यत।
विदर्भानृष्टिकांश्चैव रम्यान् माहिषकानपि ॥ ४.४१.१० ॥
ଆବନ୍ତୀ ଓ ଅବନ୍ତୀ, ଏସବୁ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖ; ବିଦର୍ଭ, ଋଷ୍ଟିକ ଓ ରମଣୀୟ ମାହିଷକମାନେ ମଧ୍ୟ।
4.41.11
तथा वङ्गान् कलिङ्गांश्च कौशिकांश्च समन्ततः।
अन्वीक्ष्य दण्डकारण्यं सपर्वतनदीगुहम् ॥ ४.४१.११ ॥
ସେହିପରି ବଙ୍ଗ, କଳିଙ୍ଗ ଓ କୌଶିକମାନଙ୍କୁ ଚାରିଆଡ଼େ ଖୋଜ; ପର୍ବତ, ନଦୀ ଓ ଗୁମ୍ଫା ସହିତ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କର।
4.41.12
नदीं गोदावरीं चैव सर्वमेवानुपश्यत।
तथैवान्ध्रांश्च पुण्ड्रांश्च चोलान् पाण्ड्यांश्च केरलान् ॥ ४.४१.१२ ॥
ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ଓ ସବୁକିଛି ଭଲ ଭାବେ ଦେଖ; ସେହିପରି ଆନ୍ଧ୍ର, ପୁଣ୍ଡ୍ର, ଚୋଳ, ପାଣ୍ଡ୍ୟ ଓ କେରଳମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
4.41.13
अयोमुखश्च गन्तव्यः पर्वतो धातुमण्डितः।
विचित्रशिखरः श्रीमांश्चित्रपुष्पितकाननः ॥ ४.४१.१३ ॥
ଧାତୁରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଅୟୋମୁଖ ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ଯିବାକୁ ହେବ; ତା'ର ଶିଖର ବିଚିତ୍ର ଏବଂ ବନଗୁଡ଼ିକ ରଙ୍ଗୀନ ଫୁଲରେ ଫୁଟିଛି।
4.41.14
सुचन्दनवनोद्देशो मार्गितव्यो महागिरिः।
ततस्तामापगां दिव्यां प्रसन्नसलिलाशयाम् ॥ ४.४१.१४ ॥
ଉତ୍ତମ ଚନ୍ଦନ ବନରେ ଭରା ସେହି ମହାପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ଖୋଜିବାକୁ ହେବ; ତା'ପରେ ନିର୍ମଳ ଜଳର ସେହି ଦିବ୍ୟ ନଦୀକୁ ମଧ୍ୟ ଖୋଜିବାକୁ ହେବ।
4.41.15
तत्र द्रक्ष्यथ कावेरीं विहृतामप्सरोगणैः।
तस्यासीनं नगस्याग्रे मलयस्य महौजसम् ॥ ४.४१.१५ ॥
ସେଠାରେ ଅପ୍ସରାଗଣଙ୍କ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ବିହାର କରାଯାଉଥିବା କାବେରୀକୁ ତୁମେ ଦେଖିବ; ସେହି ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ବସିଥିବା ମଳୟର ମହାତେଜସ୍ୱୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବ।
4.41.16
द्रक्ष्यथादित्यसंकाशमगस्त्यमृषिसत्तमम् ।
ततस्तेनाभ्यनुज्ञाताः प्रसन्नेन महात्मना ॥ ४.४१.१६ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ, ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ତୁମେ ଦେଖିବ; ତା'ପରେ ସେହି ପ୍ରସନ୍ନ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ—
4.41.17
ताम्रपर्णीं ग्राहजुष्टां तरिष्यथ महानदीम्।
सा चन्दनवनैश्चित्रैः प्रच्छन्नद्वीपवारिणी ॥ ४.४१.१७ ॥
କୁମ୍ଭୀରରେ ଭରା ତାମ୍ରପର୍ଣୀ ନାମକ ମହାନଦୀ ତୁମେ ପାର ହେବ; ଚନ୍ଦନ ବନର ବିଚିତ୍ର ଶୋଭାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଦ୍ୱୀପ ଓ ଜଳଧାରା ତାହାର ଅଛି।
4.41.18
कान्तेव युवती कान्तं समुद्रमवगाहते।
ततो हेममयं दिव्यं मुक्तामणिविभूषितम् ॥ ४.४१.१८ ॥
ପ୍ରିୟତମା ଯୁବତୀ ଯେପରି ପ୍ରିୟତମ ପାଖକୁ ଯାଏ, ସେହିପରି ସେହି ନଦୀ ସମୁଦ୍ରରେ ମିଶିଯାଏ; ତା'ପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ମୁକ୍ତା ଓ ମଣିରେ ସଜ୍ଜିତ ଏକ ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅଛି।
4.41.19
युक्तं कवाटं पाण्ड्यानां गता द्रक्ष्यथ वानराः।
ततः समुद्रमासाद्य सम्प्रधार्यार्थनिश्चयम् ॥ ४.४१.१९ ॥
ହେ ବାନରଗଣ, ପାଣ୍ଡ୍ୟମାନଙ୍କର ସେ ଦ୍ୱାର ଉପଯୁକ୍ତ; ସେଠାକୁ ଯାଇ ତୁମେମାନେ ଦେଖିବ। ପରେ ସମୁଦ୍ରରେ ପହଞ୍ଚି କାର୍ଯ୍ୟନିଶ୍ଚୟ ଭଲରେ ବିଚାରି...
4.41.20
अगस्त्येनान्तरे तत्र सागरे विनिवेशितः।
चित्रसानुनगः श्रीमान् महेन्द्रः पर्वतोत्तमः ॥ ४.४१.२० ॥
ସେଠାରେ ସମୁଦ୍ରର ମଧ୍ୟରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ, ବିଚିତ୍ର ଶିଖରଯୁକ୍ତ, ଶ୍ରୀମାନ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ, ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ...
4.41.21
जातरूपमयः श्रीमानवगाढो महार्णवम्।
नानाविधैर्नगैः फुल्लैर्लताभिश्चोपशोभितम् ॥ ४.४१.२१ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ଶ୍ରୀମାନ ସେ ପର୍ବତ ମହାସାଗରରେ ନିମଜ୍ଜିତ; ନାନା ପ୍ରକାରର ଫୁଲିଥିବା ବୃକ୍ଷ ଓ ଲତାରେ ଶୋଭିତ...
4.41.22
देवर्षियक्षप्रवरैरप्सरोभिश्च शोभितम्।
सिद्धचारणसङ्घैश्च प्रकीर्णं सुमनोरमम् ॥ ४.४१.२२ ॥
ଦେବର୍ଷି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯକ୍ଷ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଏବଂ ସିଦ୍ଧ-ଚାରଣ ସଂଘରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅତି ମନୋରମ...
4.41.23
तमुपैति सहस्राक्षः सदा पर्वसु पर्वसु।
द्वीपस्तस्यापरे पारे शतयोजनविस्तृतः ॥ ४.४१.२३ ॥
ସେ ପର୍ବତ ନିକଟକୁ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତି ପର୍ବ ଦିନରେ ସଦା ଆସନ୍ତି। ତାହାର ଅପର କୂଳରେ ଶହେ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ଏକ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି...
4.41.24
अगम्यो मानुषैर्दीप्तस्तं मार्गध्वं समन्ततः।
तत्र सर्वात्मना सीता मार्गितव्या विशेषतः ॥ ४.४१.२४ ॥
ସେହି ଦୀପ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗମ୍ୟ; ଚାରିଆଡ଼େ ତାହାକୁ ଖୋଜ। ସେଠାରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ସର୍ବାତ୍ମାରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ହେବ...
4.41.25
स हि देशस्तु वध्यस्य रावणस्य दुरात्मनः।
राक्षसाधिपतेर्वासः सहस्राक्षसमद्युतेः ॥ ४.४१.२५ ॥
ସେହି ଦେଶ ଦୁରାତ୍ମା, ବଧ୍ୟ ରାବଣଙ୍କର; ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର) ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ରାକ୍ଷସାଧିପତିଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ଏହା।
4.41.26
दक्षिणस्य समुद्रस्य मध्ये तस्य तु राक्षसी।
अङ्गारकेति विख्याता छायामाक्षिप्य भोजिनी ॥ ४.४१.२६ ॥
ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅଙ୍ଗାରକା ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜଣେ ରାକ୍ଷସୀ ଅଛି; ସେ ଛାୟା ଧରି ଭୋଜନ କରେ।
4.41.27
एवं निःसंशयान् कृत्वा संशयान्नष्टसंशयाः।
मृगयध्वं नरेन्द्रस्य पत्नीममिततेजसः ॥ ४.४१.२७ ॥
ଏହିପରି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରି, ସନ୍ଦେହରହିତ ହୋଇ, ଅମିତତେଜସ୍ୱୀ ନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ (ରାମଙ୍କ) ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଖୋଜ।
4.41.28
तमतिक्रम्य लक्ष्मीवान् समुद्रे शतयोजने।
गिरिः पुष्पितको नाम सिद्धचारणसेवितः ॥ ४.४१.२८ ॥
ତାହା ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶହେ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ସମୁଦ୍ରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀମାନ୍ ପୁଷ୍ପିତକ ନାମକ ଏକ ପର୍ବତ ଅଛି; ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ତାହାକୁ ସେବା କରନ୍ତି।
4.41.29
चन्द्रसूर्यांशुसंकाशः सागराम्बुसमाश्रयः।
भ्राजते विपुलैः शृङ्गैरम्बरं विलिखन्निव ॥ ४.४१.२९ ॥
ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କିରଣ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ଆଶ୍ରିତ ସେହି ପର୍ବତ ବିଶାଳ ଶିଖରରେ ଆକାଶକୁ ଲେଖିଲା ପରି ଝଲମଲ କରେ।
4.41.30
तस्यैकं काञ्चनं शृङ्गं सेवते यं दिवाकरः।
श्वेतं राजतमेकं च सेवते यन्निशाकरः।
न तं कृतघ्नाः पश्यन्ति न नृशंसा न नास्तिकाः ॥ ४.४१.३० ॥
ତାହାର ଗୋଟିଏ ଶିଖର ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ଯାହାକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସେବା କରେ; ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଶ୍ୱେତ ରଜତ-ଶିଖର, ଯାହାକୁ ଚନ୍ଦ୍ର ସେବା କରେ। କୃତଘ୍ନ, ନୃଶଂସ କିମ୍ବା ନାସ୍ତିକମାନେ ତାହାକୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
4.41.31
प्रणम्य शिरसा शैलं तं विमार्गथ वानराः।
तमतिक्रम्य दुर्धर्षं सूर्यवान्नाम पर्वतः ॥ ४.४१.३१ ॥
ହେ ବାନରଗଣ, ସେଇ ପର୍ବତକୁ ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରଣାମ କରି ଖୋଜ। ସେଇ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ସୂର୍ଯବାନ ନାମକ ପର୍ବତ ଅତିକ୍ରମ କରି ଯାଅ।
4.41.32
अध्वना दुर्विगाहेन योजनानि चतुर्दश।
ततस्तमप्यतिक्रम्य वैद्युतो नाम पर्वतः ॥ ४.४१.३२ ॥
ଦୁର୍ଗମ ପଥରେ ଚଉଦ ଯୋଜନ। ତାକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ବୈଦ୍ୟୁତ ନାମକ ପର୍ବତ।
4.41.33
सर्वकामफलैर्वृक्षैः सर्वकालमनोहरैः।
तत्र भुक्त्वा वरार्हाणि मूलानि च फलानि च ॥ ४.४१.३३ ॥
ସବୁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣକାରୀ ଫଳବାନ୍ ଏବଂ ସବୁ ଋତୁରେ ମନୋହର ବୃକ୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେଠାରେ ଉତ୍ତମ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ।
4.41.34
मधूनि पीत्वा जुष्टानि परं गच्छत वानराः।
तत्र नेत्रमनःकान्तः कुञ्जरो नाम पर्वतः ॥ ४.४१.३४ ॥
ସେଠାରେ ମଧୁ ପାନ କରି ଓ ଉପଭୋଗ କରି, ହେ ବାନରଗଣ, ଆଗକୁ ଯାଅ। ସେଠାରେ ଆଖି ଓ ମନର ପ୍ରିୟ କୁଞ୍ଜର ନାମକ ପର୍ବତ ଅଛି।
4.41.35
अगस्त्यभवनं यत्र निर्मितं विश्वकर्मणा।
तत्र योजनविस्तारमुच्छ्रितं दशयोजनम् ॥ ४.४१.३५ ॥
ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଭବନ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେଠାରେ ଏକ ଯୋଜନ ବିସ୍ତାର ଓ ଦଶ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ।
4.41.36
शरणं काञ्चनं दिव्यं नानारत्नविभूषितम्।
तत्र भोगवती नाम सर्पाणामालयः पुरी ॥ ४.४१.३६ ॥
ସୁନାର, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଅନେକ ରତ୍ନରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଏକ ଆଶ୍ରୟ ସେଠାରେ ଅଛି। ସେଠାରେ ସର୍ପମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ଭୋଗବତୀ ନାମକ ପୁରୀ ଅଛି।
4.41.37
विशालरथ्या दुर्धर्षा सर्वतः परिरक्षिता।
रक्षिता पन्नगैर्घोरैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाविषैः ॥ ४.४१.३७ ॥
ବିଶାଳ ରାସ୍ତା ଥିବା, ଦୁର୍ଜୟ, ସବୁପାଖରେ ଭଲଭାବେ ରକ୍ଷିତ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଢ଼ ଓ ମହାବିଷ ଥିବା ଭୟଙ୍କର ସର୍ପମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ।
4.41.38
सर्पराजो महाघोरो यस्यां वसति वासुकिः।
निर्याय मार्गितव्या च सा च भोगवती पुरी ॥ ४.४१.३८ ॥
ସେଥିରେ ସର୍ପରାଜ ବାସୁକି ବାସ କରନ୍ତି; ସେ ଅତି ଭୟଙ୍କର। ସେହି ଭୋଗବତୀ ନଗରୀକୁ ବାହାରି ଖୋଜିବାକୁ ହେବ।
4.41.39
तत्र चानन्तरोद्देशा ये केचन समावृताः।
तं च देशमतिक्रम्य महानृषभसंस्थितिः ॥ ४.४१.३९ ॥
ସେଠାରେ ଏବଂ ତାହା ପରେ ଘେରା ହୋଇଥିବା କେତେକ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି; ସେହି ଅଞ୍ଚଳ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ମହାନ ଋଷଭ ପର୍ବତ ଅବସ୍ଥିତ।
4.41.40
सर्वरत्नमयः श्रीमानृषभो नाम पर्वतः।
गोशीर्षकं पद्मकं च हरिश्यामं च चन्दनम् ॥ ४.४१.४० ॥
ସର୍ବରତ୍ନମୟ, ଶ୍ରୀମାନ ଋଷଭ ନାମକ ପର୍ବତ ଅଛି; ସେଠାରେ ଗୋଶୀର୍ଷକ, ପଦ୍ମକ, ହରିଶ୍ୟାମ ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ଅଛି।
4.41.41
दिव्यमुत्पद्यते यत्र तच्चैवाग्निसमप्रभम्।
न तु तच्चन्दनं दृष्ट्वा स्प्रष्टव्यं तु कदाचन ॥ ४.४१.४१ ॥
ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ (ଚନ୍ଦନ) ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ତାହା ଅଗ୍ନି ସମାନ ପ୍ରଭା ଥାଏ। କିନ୍ତୁ ସେହି ଚନ୍ଦନକୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ କେବେ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
4.41.42
रोहिता नाम गन्धर्वा घोरं रक्षन्ति तद्वनम्।
तत्र गन्धर्वपतयः पञ्च सूर्यसमप्रभाः ॥ ४.४१.४२ ॥
ରୋହିତ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେହି ଭୟଙ୍କର ବନ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ ପାଞ୍ଚଜଣ ଗନ୍ଧର୍ବପତି ଅଛନ୍ତି।
4.41.43
शैलूषो ग्रामणीः शिक्षः शुको बभ्रुस्तथैव च।
रविसोमाग्निवपुषां निवासः पुण्यकर्मणाम् ॥ ४.४१.४३ ॥
ଶୈଲୂଷ, ଗ୍ରାମଣୀ, ଶିକ୍ଷ, ଶୁକ ଓ ବଭ୍ରୁ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ; ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀମାନଙ୍କର ନିବାସ ଏହା।
4.41.44
अन्ते पृथिव्या दुर्धर्षास्ततः स्वर्गजितः स्थिताः।
ततः परं न वः सेव्यः पितृलोकः सुदारुणः ॥ ४.४१.४४ ॥
ପୃଥିବୀର ପ୍ରାନ୍ତରେ ଅଜେୟ, ସ୍ୱର୍ଗଜୟୀ ଲୋକମାନେ ରହନ୍ତି। ତାହାର ପରେ ତୁମେମାନେ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ପିତୃଲୋକ ଅତି ଭୟଙ୍କର।
4.41.45
राजधानी यमस्यैषा कष्टेन तमसाऽऽवृता।
एतावदेव युष्माभिर्वीरा वानरपुंगवाः।
शक्यं विचेतुं गन्तुं वा नातो गतिमतां गतिः ॥ ४.४१.४५ ॥
ଏହା ଯମଙ୍କ ରାଜଧାନୀ, କଷ୍ଟରେ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ। ହେ ବୀରମାନେ, ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏତିକି ହିଁ ତୁମେମାନେ ଖୋଜିପାର କିମ୍ବା ଯାଇପାର; ଏଥିରୁ ଆଗକୁ ନୁହେଁ, ହେ ଗତିମାନଙ୍କ ଗତି।
4.41.46
सर्वमेतत् समालोक्य यच्चान्यदपि दृश्यते।
गतिं विदित्वा वैदेह्याः संनिवर्तितुमर्हथ ॥ ४.४१.४६ ॥
ଏହା ସବୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଯାହା ଦେଖାଯାଏ ତାହା ଭଲ ଭାବେ ଦେଖି, ବୈଦେହୀଙ୍କ (ସୀତାଙ୍କ) ଗତି ଜାଣି ତୁମେମାନେ ଫେରିବା ଉଚିତ।
4.41.47
यश्च मासान्निवृत्तोऽग्रे दृष्टा सीतेति वक्ष्यति।
मत्तुल्यविभवो भोगैः सुखं स विहरिष्यति ॥ ४.४१.४७ ॥
ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଫେରି, ପ୍ରଥମେ "ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଛି" ବୋଲି କହିବ ଯେ, ସେ ମୋ ସମାନ ବୈଭବ ସହିତ ଭୋଗରେ ସୁଖରେ ବିହାର କରିବ।
4.41.48
ततः प्रियतरो नास्ति मम प्राणाद् विशेषतः।
कृतापराधो बहुशो मम बन्धुर्भविष्यति ॥ ४.४१.४८ ॥
ତା'ପରେ, ପ୍ରାଣ ଅପେକ୍ଷା ବିଶେଷ ପ୍ରିୟ ମୋ ପାଇଁ ଆଉ କେହି ନାହାଁନ୍ତି; ସେ ଅନେକ ଥର ଅପରାଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମୋର ବନ୍ଧୁ ହିଁ ରହିବେ।
4.41.49
अमितबलपराक्रमा भवन्तो
विपुलगुणेषु कुलेषु च प्रसूताः।
मनुजपतिसुतां यथा लभध्वं
तदधिगुणं पुरुषार्थमारभध्वम् ॥ ४.४१.४९ ॥
ଅମିତ ବଳ ଓ ପରାକ୍ରମ ଥିବା ଆପଣମାନେ, ମହାନ ଗୁଣଯୁକ୍ତ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି। ମନୁଜପତିଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ଯେପରି ପାଇପାରିବେ, ତଦପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଗୁଣବାନ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ।