വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 4.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.41.1
ततः प्रस्थाप्य सुग्रीवस्तन्महद्वानरं बलम्।
दक्षिणां प्रेषयामास वानरानभिलक्षितान् ॥ ४.४१.१ ॥
പിന്നെ സുഗ്രീവൻ ആ മഹാവാനരസേനയെ അയച്ച്, തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട വാനരന്മാരെ ദക്ഷിണ ദിക്കിലേക്ക് അയച്ചു.
4.41.2
नीलमग्निसुतं चैव हनूमन्तं च वानरम्।
पितामहसुतं चैव जाम्बवन्तं महौजसम् ॥ ४.४१.२ ॥
അഗ്നിപുത്രനായ നീലനെയും വാനരനായ ഹനുമാനെയും ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനും മഹാശക്തനുമായ ജാംബവാനെയും (അയച്ചു).
4.41.3
सुहोत्रं च शरारिं च शरगुल्मं तथैव च।
गजं गवाक्षं गवयं सुषेणं वृषभं तथा ॥ ४.४१.३ ॥
സുഹോത്രനെയും ശരാരിയെയും ശരഗുൽമനെയും, ഗജനെയും ഗവാക്ഷനെയും ഗവയനെയും സുഷേണനെയും വൃഷഭനെയും (അയച്ചു).
4.41.4
मैन्दं च द्विविदं चैव सुषेणं गन्धमादनम्।
उल्कामुखमनङ्गं च हुताशनसुतावुभौ ॥ ४.४१.४ ॥
മൈന്ദനെയും ദ്വിവിദനെയും സുഷേണനെയും ഗന്ധമാദനനെയും ഉൽക്കാമുഖനെയും അനംഗനെയും, അഗ്നിയുടെ ഇരുപുത്രന്മാരെയും (അയച്ചു).
4.41.5
अङ्गदप्रमुखान् वीरान् वीरः कपिगणेश्वरः।
वेगविक्रमसम्पन्नान् संदिदेश विशेषवित् ॥ ४.४१.५ ॥
വീരനായ വാനരഗണേശ്വരൻ, വിശേഷങ്ങൾ അറിയുന്നവനായ അവൻ, വേഗവും വിക്രമവുമുള്ള അംഗദൻ മുതലായ വീരന്മാരോട് നിർദ്ദേശിച്ചു.
4.41.6
तेषामग्रेसरं चैव बृहद्बलमथाङ्गदम्।
विधाय हरिवीराणामादिशद् दक्षिणां दिशम् ॥ ४.४१.६ ॥
അവരുടെ നായകനായി മഹാബലനായ അംഗദനെ നിയമിച്ച്, ഹരിവീരന്മാരെ ദക്ഷിണ ദിക്കിലേക്ക് നയിക്കാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു.
4.41.7
ये केचन समुद्देशास्तस्यां दिशि सुदुर्गमाः।
कपीशः कपिमुख्यानां स तेषां समुदाहरत् ॥ ४.४१.७ ॥
ആ ദിശയിൽ അത്യന്തം ദുർഗമമായ ഏതെല്ലാം പ്രദേശങ്ങളുണ്ടായിരുന്നുവോ, അവയെല്ലാം കപീശ്വരൻ പ്രധാന വാനരന്മാർക്ക് വിവരിച്ചുകൊടുത്തു.
4.41.8
सहस्रशिरसं विन्ध्यं नानाद्रुमलतायुतम्।
नर्मदां च नदीं रम्यां महोरगनिषेविताम् ॥ ४.४१.८ ॥
ആയിരം ശിഖരങ്ങളുള്ള വിന്ധ്യപർവതം, പലതരം മരങ്ങളും വള്ളികളും നിറഞ്ഞത്; മനോഹരമായ നർമദാനദി, മഹാസർപ്പങ്ങൾ വസിക്കുന്നത്.
4.41.9
ततो गोदावरीं रम्यां कृष्णवेणीं महानदीम्।
वरदां च महाभागां महोरगनिषेविताम्।
मेखलानुत्कलांश्चैव दशार्णनगराण्यपि ॥ ४.४१.९ ॥
പിന്നെ മനോഹരമായ ഗോദാവരി, മഹാനദിയായ കൃഷ്ണവേണി, വരദായിനിയും മഹാഭാഗ്യവതിയുമായ നദി, മഹാസർപ്പങ്ങൾ സേവിക്കുന്നത്; മേഖലരും ഉത്കലരും ദശാർണ നഗരങ്ങളും.
4.41.10
आब्रवन्तीमवन्तीं च सर्वमेवानुपश्यत।
विदर्भानृष्टिकांश्चैव रम्यान् माहिषकानपि ॥ ४.४१.१० ॥
ആവന്തിയും അവന്തിയും എല്ലാം നന്നായി പരിശോധിക്കുക; വിദർഭരും ഋഷ്ടികരും മനോഹരരായ മാഹിഷകരും.
4.41.11
तथा वङ्गान् कलिङ्गांश्च कौशिकांश्च समन्ततः।
अन्वीक्ष्य दण्डकारण्यं सपर्वतनदीगुहम् ॥ ४.४१.११ ॥
അതുപോലെ വംഗരെയും കലിംഗരെയും കൗശികരെയും ചുറ്റും അന്വേഷിക്കുക; പർവതങ്ങളും നദികളും ഗുഹകളുമുള്ള ദണ്ഡകാരണ്യവും അന്വേഷിക്കുക.
4.41.12
नदीं गोदावरीं चैव सर्वमेवानुपश्यत।
तथैवान्ध्रांश्च पुण्ड्रांश्च चोलान् पाण्ड्यांश्च केरलान् ॥ ४.४१.१२ ॥
ഗോദാവരി നദിയും എല്ലാം നന്നായി നോക്കുക; അതുപോലെ ആന്ധ്രരെയും പുണ്ഡ്രരെയും ചോളരെയും പാണ്ഡ്യരെയും കേരളരെയും.
4.41.13
अयोमुखश्च गन्तव्यः पर्वतो धातुमण्डितः।
विचित्रशिखरः श्रीमांश्चित्रपुष्पितकाननः ॥ ४.४१.१३ ॥
ധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അയോമുഖം എന്ന പർവതത്തിലും പോകണം; അതിന്റെ ശിഖരങ്ങൾ വിചിത്രമാണ്, കാടുകൾ വർണപുഷ്പങ്ങളാൽ വിരിഞ്ഞവയാണ്.
4.41.14
सुचन्दनवनोद्देशो मार्गितव्यो महागिरिः।
ततस्तामापगां दिव्यां प्रसन्नसलिलाशयाम् ॥ ४.४१.१४ ॥
നല്ല ചന്ദനക്കാടുകളുള്ള ആ മഹാപർവതവും തിരയണം; പിന്നെ തെളിഞ്ഞ ജലമുള്ള ആ ദിവ്യനദിയും തിരയണം.
4.41.15
तत्र द्रक्ष्यथ कावेरीं विहृतामप्सरोगणैः।
तस्यासीनं नगस्याग्रे मलयस्य महौजसम् ॥ ४.४१.१५ ॥
അവിടെ അപ്സരസ്സുകളുടെ സംഘങ്ങൾ വിഹരിക്കുന്ന കാവേരിയെ നിങ്ങൾ കാണും; ആ പർവതശിഖരത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന മലയത്തിലെ മഹാതേജസ്വിയെയും കാണും.
4.41.16
द्रक्ष्यथादित्यसंकाशमगस्त्यमृषिसत्तमम् ।
ततस्तेनाभ्यनुज्ञाताः प्रसन्नेन महात्मना ॥ ४.४१.१६ ॥
സൂര്യതുല്യതേജസ്സുള്ള, മുനിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അഗസ്ത്യനെ നിങ്ങൾ കാണും; പിന്നെ ആ പ്രസന്നനായ മഹാത്മാവിന്റെ അനുമതി നേടി—
4.41.17
ताम्रपर्णीं ग्राहजुष्टां तरिष्यथ महानदीम्।
सा चन्दनवनैश्चित्रैः प्रच्छन्नद्वीपवारिणी ॥ ४.४१.१७ ॥
മുതലകൾ നിറഞ്ഞ താമ്രപർണി എന്ന മഹാനദി നിങ്ങൾ കടക്കും; അത് ചന്ദനക്കാടുകളുടെ വിചിത്രഭംഗിയാൽ മറഞ്ഞ ദ്വീപുകളും ജലപ്പരപ്പുമുള്ളതാണ്.
4.41.18
कान्तेव युवती कान्तं समुद्रमवगाहते।
ततो हेममयं दिव्यं मुक्तामणिविभूषितम् ॥ ४.४१.१८ ॥
പ്രിയതമയായ യുവതി തന്റെ കാമുകനെ സമീപിക്കുംപോലെ ആ നദി സമുദ്രത്തിൽ ചെന്നുചേരുന്നു; പിന്നെ സ്വർണമയവും മുത്തുകളും മണികളും അലങ്കരിച്ചതുമായ ഒരു ദിവ്യസ്ഥലമുണ്ട്.
4.41.19
युक्तं कवाटं पाण्ड्यानां गता द्रक्ष्यथ वानराः।
ततः समुद्रमासाद्य सम्प्रधार्यार्थनिश्चयम् ॥ ४.४१.१९ ॥
വാനരന്മാരേ, പാണ്ഡ്യന്മാരുടെ ആ കവാടം യോജിച്ചതാണ്; അവിടെ പോയി നിങ്ങൾ കാണും. പിന്നെ സമുദ്രത്തിലെത്തി കാര്യനിശ്ചയം നന്നായി ആലോചിച്ച്...
4.41.20
अगस्त्येनान्तरे तत्र सागरे विनिवेशितः।
चित्रसानुनगः श्रीमान् महेन्द्रः पर्वतोत्तमः ॥ ४.४१.२० ॥
അവിടെ കടലിന്റെ നടുവിൽ അഗസ്ത്യൻ സ്ഥാപിച്ച, അത്ഭുത ശിഖരങ്ങളുള്ള, തേജസ്വിയായ മഹേന്ദ്ര പർവതം, പർവതങ്ങളിൽ ഉത്തമം...
4.41.21
जातरूपमयः श्रीमानवगाढो महार्णवम्।
नानाविधैर्नगैः फुल्लैर्लताभिश्चोपशोभितम् ॥ ४.४१.२१ ॥
സ്വർണ്ണമയനും തേജസ്വിയുമായ ആ പർവതം മഹാസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു; പലതരം പൂത്ത വൃക്ഷങ്ങളും വള്ളികളുമാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടത്...
4.41.22
देवर्षियक्षप्रवरैरप्सरोभिश्च शोभितम्।
सिद्धचारणसङ्घैश्च प्रकीर्णं सुमनोरमम् ॥ ४.४१.२२ ॥
ദേവർഷികൾ, ശ്രേഷ്ഠരായ യക്ഷന്മാർ, അപ്സരസ്സുകൾ എന്നിവരാൽ ശോഭിതവും, സിദ്ധ-ചാരണ സംഘങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും അത്യന്തം മനോഹരവുമായത്...
4.41.23
तमुपैति सहस्राक्षः सदा पर्वसु पर्वसु।
द्वीपस्तस्यापरे पारे शतयोजनविस्तृतः ॥ ४.४१.२३ ॥
ആ പർവതത്തിൽ ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രൻ എല്ലാ ഉത്സവദിവസങ്ങളിലും സദാ വരുന്നു. അതിന്റെ മറുകരയിൽ നൂറു യോജന വിസ്തൃതമായ ഒരു ദ്വീപുണ്ട്...
4.41.24
अगम्यो मानुषैर्दीप्तस्तं मार्गध्वं समन्ततः।
तत्र सर्वात्मना सीता मार्गितव्या विशेषतः ॥ ४.४१.२४ ॥
ആ ദീപ്തമായ ദ്വീപ് മനുഷ്യർക്ക് എത്താൻ കഴിയാത്തതാണ്; അതിനെ എല്ലായിടത്തും അന്വേഷിക്കുവിൻ. അവിടെ സീതയെ പൂർണ്ണഹൃദയത്തോടെ വിശേഷിച്ച് അന്വേഷിക്കണം...
4.41.25
स हि देशस्तु वध्यस्य रावणस्य दुरात्मनः।
राक्षसाधिपतेर्वासः सहस्राक्षसमद्युतेः ॥ ४.४१.२५ ॥
ആ പ്രദേശം ദുരാത്മാവും വധ്യനുമായ രാവണന്റേതാണ്; സഹസ്രാക്ഷനെ (ഇന്ദ്രനെ) പോലെ തേജസ്സുള്ള രാക്ഷസാധിപന്റെ വാസസ്ഥലമാണത്.
4.41.26
दक्षिणस्य समुद्रस्य मध्ये तस्य तु राक्षसी।
अङ्गारकेति विख्याता छायामाक्षिप्य भोजिनी ॥ ४.४१.२६ ॥
ദക്ഷിണസമുദ്രത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ അങ്ഗാരകയെന്നു പ്രസിദ്ധയായ ഒരു രാക്ഷസിയുണ്ട്; നിഴൽ പിടിച്ചു ഭക്ഷിക്കുന്നവളാണവൾ.
4.41.27
एवं निःसंशयान् कृत्वा संशयान्नष्टसंशयाः।
मृगयध्वं नरेन्द्रस्य पत्नीममिततेजसः ॥ ४.४१.२७ ॥
ഇങ്ങനെ സംശയം നീക്കി, സന്ദേഹമില്ലാത്തവരായി, അളവറ്റ തേജസ്സുള്ള നരേന്ദ്രന്റെ (രാമന്റെ) പത്നിയെ അന്വേഷിക്കുവിൻ.
4.41.28
तमतिक्रम्य लक्ष्मीवान् समुद्रे शतयोजने।
गिरिः पुष्पितको नाम सिद्धचारणसेवितः ॥ ४.४१.२८ ॥
അതു കടന്നാൽ, നൂറു യോജന അകലെ സമുദ്രത്തിൽ ശ്രീമാനായ പുഷ്പിതകം എന്ന പർവതമുണ്ട്; സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും അതിനെ സേവിക്കുന്നു.
4.41.29
चन्द्रसूर्यांशुसंकाशः सागराम्बुसमाश्रयः।
भ्राजते विपुलैः शृङ्गैरम्बरं विलिखन्निव ॥ ४.४१.२९ ॥
ചന്ദ്രസൂര്യരശ്മികൾ പോലെ തിളങ്ങുന്ന, സമുദ്രജലത്തിൽ ആശ്രയിച്ചു നിൽക്കുന്ന അത്, വിശാലശൃംഗങ്ങളാൽ ആകാശത്തെ വരയ്ക്കുന്നതുപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
4.41.30
तस्यैकं काञ्चनं शृङ्गं सेवते यं दिवाकरः।
श्वेतं राजतमेकं च सेवते यन्निशाकरः।
न तं कृतघ्नाः पश्यन्ति न नृशंसा न नास्तिकाः ॥ ४.४१.३० ॥
അതിന്റെ ഒരു ശൃംഗം സ്വർണമയമാണ്, സൂര്യൻ അതിനെ സേവിക്കുന്നു; വെള്ളിനിറമുള്ള ഒരു ശൃംഗത്തെ ചന്ദ്രൻ സേവിക്കുന്നു. കൃതഘ്നരും ക്രൂരരും നാസ്തികരും അതിനെ കാണുന്നില്ല.
4.41.31
प्रणम्य शिरसा शैलं तं विमार्गथ वानराः।
तमतिक्रम्य दुर्धर्षं सूर्यवान्नाम पर्वतः ॥ ४.४१.३१ ॥
ഹേ വാനരന്മാരേ, ആ പർവതത്തിന് ശിരസ്സു നമിച്ച് അന്വേഷിക്കുവിൻ. ആ ദുർധർഷമായ സൂര്യവാൻ എന്ന പർവതം കടന്നുപോകുവിൻ.
4.41.32
अध्वना दुर्विगाहेन योजनानि चतुर्दश।
ततस्तमप्यतिक्रम्य वैद्युतो नाम पर्वतः ॥ ४.४१.३२ ॥
ദുർഗമമായ വഴിയിലൂടെ പതിന്നാലു യോജനം. പിന്നെ അതും കടന്നാൽ വൈദ്യുത എന്ന പർവതം.
4.41.33
सर्वकामफलैर्वृक्षैः सर्वकालमनोहरैः।
तत्र भुक्त्वा वरार्हाणि मूलानि च फलानि च ॥ ४.४१.३३ ॥
എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും സാധിപ്പിക്കുന്ന ഫലങ്ങളുള്ളതും എല്ലാ കാലത്തും മനോഹരമായതുമായ വൃക്ഷങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ അവിടെ ശ്രേഷ്ഠമായ കിഴങ്ങുകളും ഫലങ്ങളും ഭക്ഷിച്ച്.
4.41.34
मधूनि पीत्वा जुष्टानि परं गच्छत वानराः।
तत्र नेत्रमनःकान्तः कुञ्जरो नाम पर्वतः ॥ ४.४१.३४ ॥
അവിടെ തേൻ കുടിച്ച് ആസ്വദിച്ച് ഹേ വാനരന്മാരേ, മുന്നോട്ടു പോകുവിൻ. അവിടെ കണ്ണിനും മനസ്സിനും പ്രിയമായ കുഞ്ചരം എന്ന പർവതമുണ്ട്.
4.41.35
अगस्त्यभवनं यत्र निर्मितं विश्वकर्मणा।
तत्र योजनविस्तारमुच्छ्रितं दशयोजनम् ॥ ४.४१.३५ ॥
വിശ്വകർമ്മാവ് നിർമ്മിച്ച അഗസ്ത്യന്റെ ഭവനം എവിടെയാണോ, അവിടെ ഒരു യോജനം വിസ്താരവും പത്തു യോജനം ഉയരവുമുള്ളത്.
4.41.36
शरणं काञ्चनं दिव्यं नानारत्नविभूषितम्।
तत्र भोगवती नाम सर्पाणामालयः पुरी ॥ ४.४१.३६ ॥
സ്വർണ്ണനിർമ്മിതവും ദിവ്യവും പലതരം രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചതുമായ ഒരു ആശ്രയമുണ്ട്. അവിടെ സർപ്പങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലമായ ഭോഗവതി എന്ന പുരിയുണ്ട്.
4.41.37
विशालरथ्या दुर्धर्षा सर्वतः परिरक्षिता।
रक्षिता पन्नगैर्घोरैस्तीक्ष्णदंष्ट्रैर्महाविषैः ॥ ४.४१.३७ ॥
വിശാലമായ വീഥികളുള്ളതും ദുർജയമായതും എല്ലായിടത്തും നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടതും; മൂർച്ചയേറിയ കോരപ്പല്ലുകളും മഹാവിഷവുമുള്ള ഭയങ്കര സർപ്പങ്ങളാൽ കാക്കപ്പെട്ടതും.
4.41.38
सर्पराजो महाघोरो यस्यां वसति वासुकिः।
निर्याय मार्गितव्या च सा च भोगवती पुरी ॥ ४.४१.३८ ॥
അവിടെ സർപ്പരാജാവായ വാസുകി വസിക്കുന്നു; അവൻ അതിഭയങ്കരനാണ്. ആ ഭോഗവതി നഗരം പുറത്തുപോയി അന്വേഷിക്കണം.
4.41.39
तत्र चानन्तरोद्देशा ये केचन समावृताः।
तं च देशमतिक्रम्य महानृषभसंस्थितिः ॥ ४.४१.३९ ॥
അവിടെയും അതിനപ്പുറവും ചുറ്റപ്പെട്ട ചില പ്രദേശങ്ങളുണ്ട്; ആ പ്രദേശം കടന്നാൽ മഹാ ഋഷഭ പർവതം നിലകൊള്ളുന്നു.
4.41.40
सर्वरत्नमयः श्रीमानृषभो नाम पर्वतः।
गोशीर्षकं पद्मकं च हरिश्यामं च चन्दनम् ॥ ४.४१.४० ॥
സർവരത്നമയമായ, ശ്രീമത്തായ ഋഷഭം എന്ന പർവതമുണ്ട്; അവിടെ ഗോശീർഷകം, പദ്മകം, ഹരിശ്യാമം, ചന്ദനം എന്നിവയുണ്ട്.
4.41.41
दिव्यमुत्पद्यते यत्र तच्चैवाग्निसमप्रभम्।
न तु तच्चन्दनं दृष्ट्वा स्प्रष्टव्यं तु कदाचन ॥ ४.४१.४१ ॥
അവിടെ ദിവ്യമായത് ഉണ്ടാകുന്നു; അത് അഗ്നിസമാനമായ പ്രഭയുള്ളതാണ്. എന്നാൽ ആ ചന്ദനം കണ്ടാലും ഒരിക്കലും തൊടരുത്.
4.41.42
रोहिता नाम गन्धर्वा घोरं रक्षन्ति तद्वनम्।
तत्र गन्धर्वपतयः पञ्च सूर्यसमप्रभाः ॥ ४.४१.४२ ॥
രോഹിതർ എന്ന ഗന്ധർവന്മാർ ആ ഘോരവനത്തെ കാക്കുന്നു; അവിടെ സൂര്യസമാന പ്രഭയുള്ള അഞ്ച് ഗന്ധർവരാജാക്കന്മാരുണ്ട്.
4.41.43
शैलूषो ग्रामणीः शिक्षः शुको बभ्रुस्तथैव च।
रविसोमाग्निवपुषां निवासः पुण्यकर्मणाम् ॥ ४.४१.४३ ॥
ശൈലൂഷൻ, ഗ്രാമണി, ശിക്ഷൻ, ശുകൻ, ബഭ്രു എന്നിവരും അവിടെ വസിക്കുന്നു. അവർ സൂര്യ-ചന്ദ്ര-അഗ്നി തേജസ്സുള്ളവരാണ്; പുണ്യകർമികളുടെ വാസസ്ഥാനമാണത്.
4.41.44
अन्ते पृथिव्या दुर्धर्षास्ततः स्वर्गजितः स्थिताः।
ततः परं न वः सेव्यः पितृलोकः सुदारुणः ॥ ४.४१.४४ ॥
ഭൂമിയുടെ അറ്റത്ത് ജയിക്കാനാവാത്ത, സ്വർഗം ജയിച്ചവർ വസിക്കുന്നു. അതിനപ്പുറം നിങ്ങൾ ചെല്ലേണ്ടതില്ല; പിതൃലോകം അതി ഭയങ്കരമാണ്.
4.41.45
राजधानी यमस्यैषा कष्टेन तमसाऽऽवृता।
एतावदेव युष्माभिर्वीरा वानरपुंगवाः।
शक्यं विचेतुं गन्तुं वा नातो गतिमतां गतिः ॥ ४.४१.४५ ॥
ഇത് യമന്റെ രാജധാനിയാണ്; ദുഷ്കരമായി ഇരുട്ടിനാൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വീരരേ, വാനരശ്രേഷ്ഠരേ, ഇത്രത്തോളമേ നിങ്ങൾക്ക് തിരയാനും പോകാനും കഴിയൂ; ഇതിനപ്പുറം ഇല്ല, ചലിക്കുന്നവരുടെ ഗതിയേ.
4.41.46
सर्वमेतत् समालोक्य यच्चान्यदपि दृश्यते।
गतिं विदित्वा वैदेह्याः संनिवर्तितुमर्हथ ॥ ४.४१.४६ ॥
ഇതെല്ലാം നന്നായി കണ്ടും, കാണുന്ന മറ്റു കാര്യങ്ങളും കണ്ടും, വൈദേഹിയുടെ (സീതയുടെ) ഗതി അറിഞ്ഞ് നിങ്ങൾ മടങ്ങുന്നതാണ് ഉചിതം.
4.41.47
यश्च मासान्निवृत्तोऽग्रे दृष्टा सीतेति वक्ष्यति।
मत्तुल्यविभवो भोगैः सुखं स विहरिष्यति ॥ ४.४१.४७ ॥
ഒരു മാസത്തിനകം മടങ്ങിയെത്തി, ആദ്യം "സീതയെ കണ്ടു" എന്ന് പറയുന്നവൻ, എനിക്ക് തുല്യമായ ഐശ്വര്യത്തോടെ ഭോഗങ്ങളാൽ സുഖമായി വിഹരിക്കും.
4.41.48
ततः प्रियतरो नास्ति मम प्राणाद् विशेषतः।
कृतापराधो बहुशो मम बन्धुर्भविष्यति ॥ ४.४१.४८ ॥
അതിനുശേഷം, എനിക്ക് ജീവനെക്കാൾ വിശേഷമായി പ്രിയപ്പെട്ടവനായി മറ്റൊരാളില്ല; പലതവണ തെറ്റ് ചെയ്താലും അവൻ എന്റെ ബന്ധുവായിത്തന്നെയിരിക്കും.
4.41.49
अमितबलपराक्रमा भवन्तो
विपुलगुणेषु कुलेषु च प्रसूताः।
मनुजपतिसुतां यथा लभध्वं
तदधिगुणं पुरुषार्थमारभध्वम् ॥ ४.४१.४९ ॥
അളവറ്റ ബലവും പരാക്രമവുമുള്ള നിങ്ങൾ, മഹത്തായ ഗുണങ്ങളുള്ള കുലങ്ങളിൽ ജനിച്ചവരാണ്. മനുഷ്യരാജാവിന്റെ പുത്രിയെ നേടാൻ കഴിയുംവിധം, അതിലും വലിയ പുരുഷാർത്ഥം ആരംഭിക്കുക.