ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 4.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.42.1
अथ प्रस्थाप्य स हरीन् सुग्रीवो दक्षिणां दिशम्।
अब्रवीन्मेघसंकाशं सुषेणं नाम वानरम् ॥ ४.४२.१ ॥
ਫਿਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਭੇਜ ਕੇ ਮੇਘ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨਾਮ ਦੇ ਬਾਂਦਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
4.42.2
तारायाः पितरं राजा श्वशुरं भीमविक्रमम्।
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यमभिगम्य प्रणम्य च ॥ ४.४२.२ ॥
ਰਾਜਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਤਾਰਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਸਹੁਰੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
4.42.3
महर्षिपुत्रं मारीचमर्चिष्मन्तं महाकपिम्।
वृतं कपिवरैः शूरैर्महेन्द्रसदृशद्युतिम् ॥ ४.४२.३ ॥
ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਮਹਾਕਪੀ ਅਰਚਿਸ਼ਮਾਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੂਰਮੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਸਨ।
4.42.4
बुद्धिविक्रमसम्पन्नं वैनतेयसमद्युतिम्।
मरीचिपुत्रान् मारीचानर्चिर्माल्यान् महाबलान् ॥ ४.४२.४ ॥
ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਗਰੁੜ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ, ਮਰੀਚੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਅਰਚਿਰਮਾਲਯ।
4.42.5
ऋषिपुत्रांश्च तान् सर्वान् प्रतीचीमादिशद् दिशम्।
द्वाभ्यां शतसहस्राभ्यां कपीनां कपिसत्तमाः ॥ ४.४२.५ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ — ਦੋ ਲੱਖ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਾਂਦਰੋ!
4.42.6
सुषेणप्रमुखा यूयं वैदेहीं परिमार्गथ।
सौराष्ट्रान् सहबाह्लीकांश्चन्द्रचित्रांस्तथैव च ॥ ४.४२.६ ॥
ਸੁਸ਼ੇਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੱਭੋ; ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ, ਬਾਹਲੀਕ ਅਤੇ ਚੰਦਰਚਿਤਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਭੋ।
4.42.7
स्फीताञ्जनपदान् रम्यान् विपुलानि पुराणि च।
पुंनागगहनं कुक्षिं बकुलोद्दालकाकुलम् ॥ ४.४२.७ ॥
ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਜਨਪਦਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਗਰਾਂ, ਪੁੰਨਾਗ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਬਕੁਲ ਤੇ ਉੱਦਾਲਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਭੋ।
4.42.8
तथा केतकषण्डांश्च मार्गध्वं हरिपुङ्गवाः।
प्रत्यक्स्रोतोवहाश्चैव नद्यः शीतजलाः शिवाः ॥ ४.४२.८ ॥
ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਾਨਰੋ, ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲੱਭੋ।
4.42.9
तापसानामरण्यानि कान्तारगिरयश्च ये।
तत्र स्थलीर्मरुप्राया अत्युच्चशिशिराः शिलाः ॥ ४.४२.९ ॥
ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ, ਦੁਰਗਮ ਜੰਗਲੀ ਪਹਾੜਾਂ, ਮਾਰੂਥਲ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਭੂਮੀਆਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀਆਂ ਠੰਢੀਆਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭੋ।
4.42.10
गिरिजालावृतां दुर्गां मार्गित्वा पश्चिमां दिशम्।
ततः पश्चिममागम्य समुद्रं द्रष्टुमर्हथ ॥ ४.४२.१० ॥
ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਦੁਰਗਮ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4.42.11
तिमिनक्राकुलजलं गत्वा द्रक्ष्यथ वानराः।
ततः केतकषण्डेषु तमालगहनेषु च ॥ ४.४२.११ ॥
ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਜਾ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖੋਗੇ। ਫਿਰ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸੰਘਣੇ ਤਮਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਭੋ।
4.42.12
कपयो विहरिष्यन्ति नारिकेलवनेषु च।
तत्र सीतां च मार्गध्वं निलयं रावणस्य च ॥ ४.४२.१२ ॥
ਉੱਥੇ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰ ਵਿਚਰਨਗੇ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਲੱਭੋ।
4.42.13
वेलातलनिविष्टेषु पर्वतेषु वनेषु च।
मुरवीपत्तनं चैव रम्यं चैव जटापुरम् ॥ ४.४२.१३ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਪਰਬਤਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੁਰਵੀ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰਮਣੀਕ ਜਟਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੀ।
4.42.14
अवन्तीमङ्गलेपां च तथा चालक्षितं वनम्।
राष्ट्राणि च विशालानि पत्तनानि ततस्ततः ॥ ४.४२.१४ ॥
ਅਵੰਤੀ, ਅੰਗਲੇਪਾ, ਅਣਦੇਖਿਆ ਜੰਗਲ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਜ ਅਤੇ ਨਗਰ—ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ।
4.42.15
सिन्धुसागरयोश्चैव संगमे तत्र पर्वतः।
महान् सोमगिरिर्नाम शतशृङ्गो महाद्रुमः ॥ ४.४२.१५ ॥
ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਅਤੇ ਸਾਗਰ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉੱਤੇ ਉੱਥੇ ਸੋਮਗਿਰੀ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ ਹੈ—ਸੌ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
4.42.16
तत्र प्रस्थेषु रम्येषु सिंहाः पक्षगमाः स्थिताः।
तिमिमत्स्यगजांश्चैव नीडान्यारोपयन्ति ते ॥ ४.४२.१६ ॥
ਉੱਥੇ ਰਮਣੀਕ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਤਿਮੀ ਮੱਛੀਆਂ, ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਲ੍ਹਣਿਆਂ ਤੱਕ ਚੁੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
4.42.17
तानि नीडानि सिंहानां गिरिशृङ्गगताश्च ये।
दृप्तास्तृप्ताश्च मातङ्गास्तोयदस्वननिःस्वनाः ॥ ४.४२.१७ ॥
ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੇ ਉਹ ਆਲ੍ਹਣੇ—ਅਤੇ ਪਰਬਤ-ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਮਸਤ ਅਤੇ ਰੱਜੇ ਹੋਏ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਚਿੰਘਾੜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ।
4.42.18
विचरन्ति विशालेऽस्मिंस्तोयपूर्णे समन्ततः।
तस्य शृङ्गं दिवस्पर्शं काञ्चनं चित्रपादपम् ॥ ४.४२.१८ ॥
ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੁਫੇਰੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਅਦਭੁਤ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ।
4.42.19
सर्वमाशु विचेतव्यं कपिभिः कामरूपिभिः।
कोटिं तत्र समुद्रस्य काञ्चनीं शतयोजनाम् ॥ ४.४२.१९ ॥
ਇੱਛਾ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਲਦੀ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਬੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਹਿੱਸੇ ਵੀ।
4.42.20
दुर्दर्शां पारियात्रस्य गत्वा द्रक्ष्यथ वानराः।
कोट्यस्तत्र चतुर्विंशद् गन्धर्वाणां तरस्विनाम् ॥ ४.४२.२० ॥
ਹੇ ਬਾਂਦਰੋ! ਪਾਰਿਯਾਤਰ ਪਰਬਤ ਦੇ ਔਖੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਤੇਜ਼ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਚੌਵੀ ਕਰੋੜ ਜਣੇ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖੋਗੇ।
4.42.21
वसन्त्यग्निनिकाशानां घोराणां कामरूपिणाम्।
पावकार्चिःप्रतीकाशाः समवेताः समन्ततः ॥ ४.४२.२१ ॥
ਉਹ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੇਜਸਵੀ, ਭਿਆਨਕ, ਇੱਛਾ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਅਗਨੀ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਚੁਫੇਰੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
4.42.22
नात्यासादयितव्यास्ते वानरैर्भीमविक्रमैः।
नादेयं च फलं तस्माद् देशात् किंचित् प्लवङ्गमैः ॥ ४.४२.२२ ॥
ਭਿਆਨਕ ਬਲਵਾਨ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਤੋਂ ਹੇ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਂਦਰੋ, ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
4.42.23
दुरासदा हि ते वीराः सत्त्ववन्तो महाबलाः।
फलमूलानि ते तत्र रक्षन्ते भीमविक्रमाः ॥ ४.४२.२३ ॥
ਉਹ ਵੀਰ, ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਹਨ, ਨੇੜੇ ਜਾਣਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਬਲਵਾਨ ਉਹ ਫਲਾਂ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
4.42.24
तत्र यत्नश्च कर्तव्यो मार्गितव्या च जानकी।
नहि तेभ्यो भयं किंचित् कपित्वमनुवर्तताम् ॥ ४.४२.२४ ॥
ਉੱਥੇ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਾਨਕੀ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਕਪਿ-ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ।
4.42.25
तत्र वैदूर्यवर्णाभो वज्रसंस्थानसंस्थितः।
नानाद्रुमलताकीर्णो वज्रो नाम महागिरिः ॥ ४.४२.२५ ॥
ਉੱਥੇ ਵੈਦੂਰਿਆ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਅਨੇਕ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵਜ੍ਰ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ ਹੈ।
4.42.26
श्रीमान् समुदितस्तत्र योजनानां शतं समम्।
गुहास्तत्र विचेतव्याः प्रयत्नेन प्लवङ्गमाः ॥ ४.४२.२६ ॥
ਉੱਥੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ ਪਰਬਤ ਹੈ। ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਯਤਨ ਨਾਲ ਲੱਭਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
4.42.27
चतुर्भागे समुद्रस्य चक्रवान् नाम पर्वतः।
तत्र चक्रं सहस्रारं निर्मितं विश्वकर्मणा ॥ ४.४२.२७ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਚਕ੍ਰਵਾਨ ਨਾਮ ਦਾ ਪਰਬਤ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਲੀਆਂ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਹੈ।
4.42.28
तत्र पञ्चजनं हत्वा हयग्रीवं च दानवम्।
आजहार ततश्चक्रं शङ्खं च पुरुषोत्तमः ॥ ४.४२.२८ ॥
ਉੱਥੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਨੇ ਪੰਚਜਨ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਲੈ ਲਏ।
4.42.29
तस्य सानुषु रम्येषु विशालासु गुहासु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४२.२९ ॥
ਇਸਦੀਆਂ ਰਮਣੀਕ ਢਲਾਣਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਵੈਦੇਹੀ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4.42.30
योजनानि चतुःषष्टिर्वराहो नाम पर्वतः।
सुवर्णशृङ्गः सुमहानगाधे वरुणालये ॥ ४.४२.३० ॥
ਵਰਾਹ ਨਾਮ ਦਾ ਪਰਬਤ ਚੌਂਹਠ ਯੋਜਨ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ; ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ ਅਥਾਹ ਵਰੁਣਾਲਯ ਵਿੱਚ ਹੈ।
4.42.31
तत्र प्राग्ज्योतिषं नाम जातरूपमयं पुरम्।
यस्मिन् वसति दुष्टात्मा नरको नाम दानवः ॥ ४.४२.३१ ॥
ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਨਗਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੁਸ਼ਟਾਤਮਾ ਨਰਕ ਨਾਮਕ ਦਾਨਵ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
4.42.32
तत्र सानुषु रम्येषु विशालासु गुहासु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४२.३२ ॥
ਉੱਥੇ ਸੁੰਦਰ ਢਲਾਣਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਵੈਦੇਹੀ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4.42.33
तमतिक्रम्य शैलेन्द्रं काञ्चनान्तरदर्शनम्।
पर्वतः सर्वसौवर्णो धाराप्रस्रवणायुतः ॥ ४.४२.३३ ॥
ਉਸ ਸ਼ੈਲਰਾਜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸੋਨਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਸਾਰਾ ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ, ਧਾਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਝਰਨਿਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪਰਬਤ ਆਵੇਗਾ।
4.42.34
तं गजाश्च वराहाश्च सिंहा व्याघ्राश्च सर्वतः।
अभिगर्जन्ति सततं तेन शब्देन दर्पिताः ॥ ४.४२.३४ ॥
ਉਸ ਪਰਬਤ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਾਥੀ, ਸੂਰ, ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਬਾਘ ਲਗਾਤਾਰ ਗਰਜਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਮਾਣ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਹ ਹੋਰ ਗਰਜਦੇ ਹਨ।
4.42.35
यस्मिन् हरिहयः श्रीमान् महेन्द्रः पाकशासनः।
अभिषिक्तः सुरै राजा मेघो नाम स पर्वतः ॥ ४.४२.३५ ॥
ਜਿਸ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਹਰਿਹਯ, ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਮਹੇਂਦਰ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੇਘ ਨਾਮਕ ਪਰਬਤ ਹੈ।
4.42.36
तमतिक्रम्य शैलेन्द्रं महेन्द्रपरिपालितम्।
षष्टिं गिरिसहस्राणि काञ्चनानि गमिष्यथ ॥ ४.४२.३६ ॥
ਮਹੇਂਦਰ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਉਸ ਸ਼ੈਲਰਾਜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਰਬਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੋਗੇ।
4.42.37
तरुणादित्यवर्णानि भ्राजमानानि सर्वतः।
जातरूपमयैर्वृक्षैः शोभितानि सुपुष्पितैः ॥ ४.४२.३७ ॥
ਤਰੁਣ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ।
4.42.38
तेषां मध्ये स्थितो राजा मेरुरुत्तमपर्वतः।
आदित्येन प्रसन्नेन शैलो दत्तवरः पुरा ॥ ४.४२.३८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਰਾਜਾ ਮੇਰੂ, ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ; ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੂਰਜ ਨੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਉਹ ਪਰਬਤ।
4.42.39
तेनैवमुक्तः शैलेन्द्रः सर्व एव त्वदाश्रयाः।
मत्प्रसादाद् भविष्यन्ति दिवा रात्रौ च काञ्चनाः ॥ ४.४२.३९ ॥
ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਪਰਬਤਰਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਹੋਣਗੇ।'
4.42.40
त्वयि ये चापि वत्स्यन्ति देवगन्धर्वदानवाः।
ते भविष्यन्ति भक्ताश्च प्रभया काञ्चनप्रभाः ॥ ४.४२.४० ॥
ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਭਗਤ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ।
4.42.41
विश्वेदेवाश्च वसवो मरुतश्च दिवौकसः।
आगत्य पश्चिमां संध्यां मेरुमुत्तमपर्वतम् ॥ ४.४२.४१ ॥
ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ, ਵਸੂ, ਮਰੁਤ ਅਤੇ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਦੇਵਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਆ ਕੇ ਪਰਬਤੋਤਮ ਮੇਰੂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
4.42.42
आदित्यमुपतिष्ठन्ति तैश्च सूर्योऽभिपूजितः।
अदृश्यः सर्वभूतानामस्तं गच्छति पर्वतम् ॥ ४.४२.४२ ॥
ਉਹ ਆਦਿੱਤ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਸੂਰਜ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਅਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
4.42.43
योजनानां सहस्राणि दश तानि दिवाकरः।
मुहूर्तार्धेन तं शीघ्रमभियाति शिलोच्चयम् ॥ ४.४२.४३ ॥
ਸੂਰਜ ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੂਰੀ ਅੱਧੇ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਲੇ ਪਰਬਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4.42.44
शृङ्गे तस्य महद्दिव्यं भवनं सूर्यसंनिभम्।
प्रासादगणसम्बाधं विहितं विश्वकर्मणा ॥ ४.४२.४४ ॥
ਉਸ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਅਨੇਕ ਮਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਹਾਨ ਦਿਵ ਭਵਨ ਹੈ।
4.42.45
शोभितं तरुभिश्चित्रैर्नानापक्षिसमाकुलैः।
निकेतं पाशहस्तस्य वरुणस्य महात्मनः ॥ ४.४२.४५ ॥
ਉਹ ਭਵਨ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਵਰੁਣ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ।
4.42.46
अन्तरा मेरुमस्तं च तालो दशशिरा महान्।
जातरूपमयः श्रीमान् भ्राजते चित्रवेदिकः ॥ ४.४२.४६ ॥
ਮੇਰੂ ਅਤੇ ਅਸਤਾਚਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤਾੜ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ; ਉਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ, ਸੁੰਦਰ, ਅਦਭੁਤ ਵੇਦੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
4.42.47
तेषु सर्वेषु दुर्गेषु सरस्सु च सरित्सु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४२.४७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਰਗਮ ਥਾਵਾਂ, ਸਰੋਵਰਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4.42.48
यत्र तिष्ठति धर्मज्ञस्तपसा स्वेन भावितः।
मेरुसावर्णिरित्येष ख्यातो वै ब्रह्मणा समः ॥ ४.४२.४८ ॥
ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਮੇਰੁਸਾਵਰਣਿ ਜਿੱਥੇ ਵਸਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
4.42.49
प्रष्टव्यो मेरुसावर्णिर्महर्षिः सूर्यसंनिभः।
प्रणम्य शिरसा भूमौ प्रवृत्तिं मैथिलीं प्रति ॥ ४.४२.४९ ॥
ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਮੇਰੁਸਾਵਰਣੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਮੈਥਿਲੀ (ਸੀਤਾ) ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰ ਪੁੱਛਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
4.42.50
एतावज्जीवलोकस्य भास्करो रजनीक्षये।
कृत्वा वितिमिरं सर्वमस्तं गच्छति पर्वतम् ॥ ४.४२.५० ॥
ਜੀਵ-ਲੋਕ ਲਈ ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਸਾਰਾ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਅਸਤ ਹੋਣ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4.42.51
एतावद् वानरैः शक्यं गन्तुं वानरपुङ्गवाः।
अभास्करममर्यादं न जानीमस्ततः परम् ॥ ४.४२.५१ ॥
ਹੇ ਵਾਨਰ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ! ਵਾਨਰਾਂ ਲਈ ਏਨਾ ਹੀ ਜਾਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਸੀਮ ਖੇਤਰ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।
4.42.52
अवगम्य तु वैदेहीं निलयं रावणस्य च।
अस्तं पर्वतमासाद्य पूर्णे मासे निवर्तत ॥ ४.४२.५२ ॥
ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕੇ, ਪਰਬਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮਹੀਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਓ।
4.42.53
ऊर्ध्वं मासान्न वस्तव्यं वसन् वध्यो भवेन्मम।
सहैव शूरो युष्माभिः श्वशुरो मे गमिष्यति ॥ ४.४२.५३ ॥
ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਜੋ ਰਹੇਗਾ ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਵੀਰ ਮੇਰੇ ਸਹੁਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਗੇ।
4.42.54
श्रोतव्यं सर्वमेतस्य भवद्भिर्दिष्टकारिभिः।
गुरुरेष महाबाहुः श्वशुरो मे महाबलः ॥ ४.४२.५४ ॥
ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ, ਮੇਰੇ ਸਹੁਰੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਹਨ।
4.42.55
भवन्तश्चापि विक्रान्ताः प्रमाणं सर्व एव हि।
प्रमाणमेनं संस्थाप्य पश्यध्वं पश्चिमां दिशम् ॥ ४.४२.५५ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਬਹਾਦਰ ਹੋ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣ ਬਣਾ ਕੇ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖੋ।
4.42.56
दृष्टायां तु नरेन्द्रस्य पत्न्याममिततेजसः।
कृतकृत्या भविष्यामः कृतस्य प्रतिकर्मणा ॥ ४.४२.५६ ॥
ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਨਰੇਂਦਰ (ਰਾਮ) ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਕਾਰਜ ਸਫ਼ਲ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ; ਕੀਤੇ ਉਪਕਾਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।
4.42.57
अतोऽन्यदपि यत्कार्यं कार्यस्यास्य प्रियं भवेत्।
सम्प्रधार्य भवद्भिश्च देशकालार्थसंहितम् ॥ ४.४२.५७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼, ਕਾਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਕਰੋ।
4.42.58
ततः सुषेणप्रमुखाः प्लवङ्गाः
सुग्रीववाक्यं निपुणं निशम्य।
आमन्त्र्य सर्वे प्लवगाधिपं ते
जग्मुर्दिशं तां वरुणाभिगुप्ताम् ॥ ४.४२.५८ ॥
ਫਿਰ ਸੁਸ਼ੇਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਬੋਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਧਿਪਤੀ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਵਰੁਣ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।