വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 4.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.42.1
अथ प्रस्थाप्य स हरीन् सुग्रीवो दक्षिणां दिशम्।
अब्रवीन्मेघसंकाशं सुषेणं नाम वानरम् ॥ ४.४२.१ ॥
പിന്നീട് സുഗ്രീവൻ വാനരന്മാരെ ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് അയച്ചശേഷം, മേഘസമാനനായ സുഷേണൻ എന്ന വാനരനോട് പറഞ്ഞു.
4.42.2
तारायाः पितरं राजा श्वशुरं भीमविक्रमम्।
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यमभिगम्य प्रणम्य च ॥ ४.४२.२ ॥
രാജാവായ സുഗ്രീവൻ താരയുടെ പിതാവും ഭയങ്കര വിക്രമിയുമായ തന്റെ ശ്വശുരന്റെ അടുത്തുചെന്ന്, കൈകൂപ്പി വണങ്ങി ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
4.42.3
महर्षिपुत्रं मारीचमर्चिष्मन्तं महाकपिम्।
वृतं कपिवरैः शूरैर्महेन्द्रसदृशद्युतिम् ॥ ४.४२.३ ॥
മഹർഷിയുടെ പുത്രനായ മാരീചനെയും, ശ്രേഷ്ഠരായ ശൂരവാനരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനും ഇന്ദ്രസമാന തേജസ്സുള്ളവനുമായ മഹാകപി അർചിഷ്മാനെയും.
4.42.4
बुद्धिविक्रमसम्पन्नं वैनतेयसमद्युतिम्।
मरीचिपुत्रान् मारीचानर्चिर्माल्यान् महाबलान् ॥ ४.४२.४ ॥
ബുദ്ധിയും വിക്രമവും ഉള്ളവരും, ഗരുഡസമാന തേജസ്സുള്ളവരുമായ, മരീചിയുടെ പുത്രന്മാരായ മാരീചന്മാരെയും, മഹാബലന്മാരായ അർചിർമാല്യന്മാരെയും.
4.42.5
ऋषिपुत्रांश्च तान् सर्वान् प्रतीचीमादिशद् दिशम्।
द्वाभ्यां शतसहस्राभ्यां कपीनां कपिसत्तमाः ॥ ४.४२.५ ॥
ആ ഋഷിപുത്രന്മാരെയെല്ലാം പശ്ചിമദിശയിലേക്ക് അയച്ചു — രണ്ടു ലക്ഷം വാനരന്മാരോടൊപ്പം, ഹേ വാനരശ്രേഷ്ഠരേ!
4.42.6
सुषेणप्रमुखा यूयं वैदेहीं परिमार्गथ।
सौराष्ट्रान् सहबाह्लीकांश्चन्द्रचित्रांस्तथैव च ॥ ४.४२.६ ॥
സുഷേണൻ നയിക്കുന്ന നിങ്ങൾ വൈദേഹിയെ അന്വേഷിക്കൂ; സൗരാഷ്ട്രന്മാരുടെയും ബാഹ്ലീകന്മാരുടെയും ചന്ദ്രചിത്രന്മാരുടെയും ദേശങ്ങളിലും അതുപോലെ അന്വേഷിക്കൂ.
4.42.7
स्फीताञ्जनपदान् रम्यान् विपुलानि पुराणि च।
पुंनागगहनं कुक्षिं बकुलोद्दालकाकुलम् ॥ ४.४२.७ ॥
സമൃദ്ധമായ ജനപദങ്ങളെയും മനോഹരവും വിശാലവുമായ നഗരങ്ങളെയും, പുന്നാഗ വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ കാടുകളെയും ബകുല, ഉദ്ദാലക വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ താഴ്വരകളെയും അന്വേഷിക്കുക.
4.42.8
तथा केतकषण्डांश्च मार्गध्वं हरिपुङ्गवाः।
प्रत्यक्स्रोतोवहाश्चैव नद्यः शीतजलाः शिवाः ॥ ४.४२.८ ॥
ശ്രേഷ്ഠരായ വാനരന്മാരേ, കൈതപ്പൂ തോപ്പുകളും പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന തണുത്ത ജലമുള്ള പുണ്യനദികളും അന്വേഷിക്കുക.
4.42.9
तापसानामरण्यानि कान्तारगिरयश्च ये।
तत्र स्थलीर्मरुप्राया अत्युच्चशिशिराः शिलाः ॥ ४.४२.९ ॥
തപസ്വികളുടെ വനങ്ങളെയും ദുർഘടമായ കാട്ടുമലകളെയും മരുഭൂമി പോലുള്ള ഉയർന്ന സ്ഥലങ്ങളെയും അതിയായ ഉയരമുള്ള തണുത്ത പാറകളെയും അന്വേഷിക്കുക.
4.42.10
गिरिजालावृतां दुर्गां मार्गित्वा पश्चिमां दिशम्।
ततः पश्चिममागम्य समुद्रं द्रष्टुमर्हथ ॥ ४.४२.१० ॥
മലനിരകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ദുർഘടമായ പടിഞ്ഞാറൻ ദിക്ക് അന്വേഷിച്ച ശേഷം, പടിഞ്ഞാറോട്ട് ചെന്ന് സമുദ്രം കാണണം.
4.42.11
तिमिनक्राकुलजलं गत्वा द्रक्ष्यथ वानराः।
ततः केतकषण्डेषु तमालगहनेषु च ॥ ४.४२.११ ॥
വാനരന്മാരേ, തിമിംഗലങ്ങളും മുതലകളും നിറഞ്ഞ ജലമുള്ള സമുദ്രത്തിൽ ചെന്ന് അതിനെ കാണും. പിന്നെ കൈതപ്പൂ തോപ്പുകളിലും ഇടതൂർന്ന തമാല വനങ്ങളിലും അന്വേഷിക്കുക.
4.42.12
कपयो विहरिष्यन्ति नारिकेलवनेषु च।
तत्र सीतां च मार्गध्वं निलयं रावणस्य च ॥ ४.४२.१२ ॥
അവിടെ തെങ്ങിൻതോപ്പുകളിൽ വാനരന്മാർ വിഹരിക്കും. അവിടെ സീതയെയും രാവണന്റെ വാസസ്ഥാനവും അന്വേഷിക്കുക.
4.42.13
वेलातलनिविष्टेषु पर्वतेषु वनेषु च।
मुरवीपत्तनं चैव रम्यं चैव जटापुरम् ॥ ४.४२.१३ ॥
കടൽത്തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പർവതങ്ങളിലും വനങ്ങളിലും, മുരവീ പട്ടണത്തിലും, രമ്യമായ ജടാപുരത്തിലും.
4.42.14
अवन्तीमङ्गलेपां च तथा चालक्षितं वनम्।
राष्ट्राणि च विशालानि पत्तनानि ततस्ततः ॥ ४.४२.१४ ॥
അവന്തി, അംഗലേപ, മറഞ്ഞുകിടക്കുന്ന വനം, വിശാലമായ രാജ്യങ്ങൾ, പട്ടണങ്ങൾ—അവിടെയിവിടെയെല്ലാം.
4.42.15
सिन्धुसागरयोश्चैव संगमे तत्र पर्वतः।
महान् सोमगिरिर्नाम शतशृङ्गो महाद्रुमः ॥ ४.४२.१५ ॥
സിന്ധുനദിയും സമുദ്രവും സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് സോമഗിരി എന്ന മഹാപർവതമുണ്ട്; നൂറു ശിഖരങ്ങളും വലിയ വൃക്ഷങ്ങളുമുള്ളത്.
4.42.16
तत्र प्रस्थेषु रम्येषु सिंहाः पक्षगमाः स्थिताः।
तिमिमत्स्यगजांश्चैव नीडान्यारोपयन्ति ते ॥ ४.४२.१६ ॥
അവിടെ മനോഹരമായ ചരിവുകളിൽ ചിറകുള്ള സിംഹങ്ങൾ വസിക്കുന്നു; അവ തിമി മത്സ്യങ്ങളെയും മത്സ്യങ്ങളെയും ആനകളെയും തങ്ങളുടെ കൂടുകളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു.
4.42.17
तानि नीडानि सिंहानां गिरिशृङ्गगताश्च ये।
दृप्तास्तृप्ताश्च मातङ्गास्तोयदस्वननिःस्वनाः ॥ ४.४२.१७ ॥
സിംഹങ്ങളുടെ ആ കൂടുകൾ—മലശിഖരങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന, അഹങ്കാരവും തൃപ്തിയുമുള്ള, മേഘഗർജ്ജനം പോലെ മുഴങ്ങുന്ന ആനകൾ.
4.42.18
विचरन्ति विशालेऽस्मिंस्तोयपूर्णे समन्ततः।
तस्य शृङ्गं दिवस्पर्शं काञ्चनं चित्रपादपम् ॥ ४.४२.१८ ॥
ഈ വിശാലവും ജലം നിറഞ്ഞതുമായ സമുദ്രത്തിൽ അവ എല്ലായിടത്തും വിഹരിക്കുന്നു. അതിന്റെ ശിഖരം ആകാശത്തെ തൊടുന്നു; സ്വർണ്ണമയവും അത്ഭുതവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്.
4.42.19
सर्वमाशु विचेतव्यं कपिभिः कामरूपिभिः।
कोटिं तत्र समुद्रस्य काञ्चनीं शतयोजनाम् ॥ ४.४२.१९ ॥
ഇഷ്ടരൂപം സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന കപികൾ എല്ലാം വേഗം തിരയണം; അവിടെ കടലിന്റെ നൂറു യോജന നീളമുള്ള സ്വർണ്ണ തീരത്തിലെ കോടി ഭാഗങ്ങളും.
4.42.20
दुर्दर्शां पारियात्रस्य गत्वा द्रक्ष्यथ वानराः।
कोट्यस्तत्र चतुर्विंशद् गन्धर्वाणां तरस्विनाम् ॥ ४.४२.२० ॥
വാനരന്മാരേ! പാരിയാത്ര പർവതത്തിന്റെ ദുർഗമമായ പ്രദേശത്ത് ചെന്ന്, അവിടെ വേഗമുള്ള ഗന്ധർവന്മാരുടെ ഇരുപത്തിനാല് കോടി പേരെ നിങ്ങൾ കാണും.
4.42.21
वसन्त्यग्निनिकाशानां घोराणां कामरूपिणाम्।
पावकार्चिःप्रतीकाशाः समवेताः समन्ततः ॥ ४.४२.२१ ॥
അവർ അഗ്നിക്കു തുല്യം ശോഭയുള്ള, ഭയങ്കരരായ, ഇഷ്ടരൂപികളായി വസിക്കുന്നു; അഗ്നിജ്വാലകൾ പോലെ അവർ ചുറ്റിലും ഒരുമിച്ചു കൂടിയിരിക്കുന്നു.
4.42.22
नात्यासादयितव्यास्ते वानरैर्भीमविक्रमैः।
नादेयं च फलं तस्माद् देशात् किंचित् प्लवङ्गमैः ॥ ४.४२.२२ ॥
ഭയങ്കര പരാക്രമികളായ വാനരന്മാർ അവരെ അധികം അടുക്കരുത്; ആ പ്രദേശത്തുനിന്ന് ചാടുന്ന വാനരന്മാരേ, ഒരു പഴവും എടുക്കരുത്.
4.42.23
दुरासदा हि ते वीराः सत्त्ववन्तो महाबलाः।
फलमूलानि ते तत्र रक्षन्ते भीमविक्रमाः ॥ ४.४२.२३ ॥
അവർ വീരന്മാരും ധൈര്യശാലികളും മഹാബലശാലികളും അടുക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവരുമാണ്; അവിടെ ഭയങ്കര പരാക്രമികളായ അവർ പഴങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും കാക്കുന്നു.
4.42.24
तत्र यत्नश्च कर्तव्यो मार्गितव्या च जानकी।
नहि तेभ्यो भयं किंचित् कपित्वमनुवर्तताम् ॥ ४.४२.२४ ॥
അവിടെ ശ്രമം ചെയ്യണം, ജാനകിയെ അന്വേഷിക്കണം; കപിസ്വഭാവം പിന്തുടരുന്നവർക്ക് അവരിൽനിന്ന് ഒട്ടും ഭയമില്ല.
4.42.25
तत्र वैदूर्यवर्णाभो वज्रसंस्थानसंस्थितः।
नानाद्रुमलताकीर्णो वज्रो नाम महागिरिः ॥ ४.४२.२५ ॥
അവിടെ വൈഡൂര്യ വർണ്ണമുള്ളതും വജ്രാകൃതിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നതും പലവിധ മരങ്ങളും വള്ളികളും നിറഞ്ഞതുമായ വജ്രം എന്ന മഹാപർവതമുണ്ട്.
4.42.26
श्रीमान् समुदितस्तत्र योजनानां शतं समम्।
गुहास्तत्र विचेतव्याः प्रयत्नेन प्लवङ्गमाः ॥ ४.४२.२६ ॥
അവിടെ നൂറു യോജന വിസ്താരമുള്ള, ശോഭയുള്ള, ഉയർന്നു നിൽക്കുന്ന പർവതമുണ്ട്. വാനരന്മാരേ, അവിടത്തെ ഗുഹകൾ ശ്രദ്ധയോടെ തിരയണം.
4.42.27
चतुर्भागे समुद्रस्य चक्रवान् नाम पर्वतः।
तत्र चक्रं सहस्रारं निर्मितं विश्वकर्मणा ॥ ४.४२.२७ ॥
സമുദ്രത്തിന്റെ നാലാം ഭാഗത്ത് ചക്രവാൻ എന്ന പർവതമുണ്ട്. അവിടെ വിശ്വകർമ്മാവ് നിർമ്മിച്ച ആയിരം ആരകളുള്ള ചക്രമുണ്ട്.
4.42.28
तत्र पञ्चजनं हत्वा हयग्रीवं च दानवम्।
आजहार ततश्चक्रं शङ्खं च पुरुषोत्तमः ॥ ४.४२.२८ ॥
അവിടെ പുരുഷോത്തമൻ പഞ്ചജനനെയും ദാനവനായ ഹയഗ്രീവനെയും വധിച്ച ശേഷം ചക്രവും ശംഖവും എടുത്തു.
4.42.29
तस्य सानुषु रम्येषु विशालासु गुहासु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४२.२९ ॥
അതിന്റെ മനോഹരമായ ചരിവുകളിലും വിശാലമായ ഗുഹകളിലും രാവണൻ വൈദേഹിയോടൊപ്പമുണ്ടാകാം; അവനെ അങ്ങിങ്ങായി തിരയണം.
4.42.30
योजनानि चतुःषष्टिर्वराहो नाम पर्वतः।
सुवर्णशृङ्गः सुमहानगाधे वरुणालये ॥ ४.४२.३० ॥
വരാഹം എന്ന പർവതം അറുപത്തിനാല് യോജന വിസ്താരമുള്ളതാണ്; സ്വർണ്ണശൃംഗങ്ങളുള്ള ആ മഹാപർവതം അഗാധമായ വരുണാലയത്തിലാണ്.
4.42.31
तत्र प्राग्ज्योतिषं नाम जातरूपमयं पुरम्।
यस्मिन् वसति दुष्टात्मा नरको नाम दानवः ॥ ४.४२.३१ ॥
അവിടെ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷം എന്ന സ്വർണ്ണനഗരമുണ്ട്; അതിൽ ദുഷ്ടാത്മാവായ നരകൻ എന്ന ദാനവൻ വസിക്കുന്നു.
4.42.32
तत्र सानुषु रम्येषु विशालासु गुहासु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४२.३२ ॥
അവിടെ മനോഹരമായ ചരിവുകളിലും വിശാലമായ ഗുഹകളിലും രാവണൻ വൈദേഹിയോടൊപ്പം ഉണ്ടാകാം; അവനെ അങ്ങിങ്ങായി അന്വേഷിക്കണം.
4.42.33
तमतिक्रम्य शैलेन्द्रं काञ्चनान्तरदर्शनम्।
पर्वतः सर्वसौवर्णो धाराप्रस्रवणायुतः ॥ ४.४२.३३ ॥
ആ ശൈലരാജനെ കടന്നാൽ, ഉള്ളിൽ സ്വർണ്ണം കാണുന്ന, മുഴുവൻ സ്വർണ്ണമയമായ, അരുവികളും ജലപാതങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഒരു പർവതം വരും.
4.42.34
तं गजाश्च वराहाश्च सिंहा व्याघ्राश्च सर्वतः।
अभिगर्जन्ति सततं तेन शब्देन दर्पिताः ॥ ४.४२.३४ ॥
ആ പർവതത്തിനു ചുറ്റും ആനകളും പന്നികളും സിംഹങ്ങളും കടുവകളും എപ്പോഴും ഗർജ്ജിക്കുന്നു; ആ ശബ്ദത്താൽ അഹങ്കരിച്ച് അവ വീണ്ടും ഗർജ്ജിക്കുന്നു.
4.42.35
यस्मिन् हरिहयः श्रीमान् महेन्द्रः पाकशासनः।
अभिषिक्तः सुरै राजा मेघो नाम स पर्वतः ॥ ४.४२.३५ ॥
ഏത് പർവതത്തിൽ തേജസ്വിയായ ഹരിഹയൻ, പാകശാസനൻ മഹേന്ദ്രൻ ദേവന്മാരാൽ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ടുവോ, ആ പർവതം മേഘം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
4.42.36
तमतिक्रम्य शैलेन्द्रं महेन्द्रपरिपालितम्।
षष्टिं गिरिसहस्राणि काञ्चनानि गमिष्यथ ॥ ४.४२.३६ ॥
മഹേന്ദ്രൻ സംരക്ഷിക്കുന്ന ആ ശൈലരാജനെ കടന്ന്, അറുപതിനായിരം സ്വർണ്ണ പർവതങ്ങളിൽ നിങ്ങൾ എത്തും.
4.42.37
तरुणादित्यवर्णानि भ्राजमानानि सर्वतः।
जातरूपमयैर्वृक्षैः शोभितानि सुपुष्पितैः ॥ ४.४२.३७ ॥
ഉദയസൂര്യന്റെ വർണമുള്ളവയും എല്ലായിടത്തും പ്രകാശിക്കുന്നവയും സ്വർണ്ണമയങ്ങളായ വൃക്ഷങ്ങളാലും നന്നായി പൂത്ത പൂക്കളാലും ശോഭിക്കുന്നവയുമാണ്.
4.42.38
तेषां मध्ये स्थितो राजा मेरुरुत्तमपर्वतः।
आदित्येन प्रसन्नेन शैलो दत्तवरः पुरा ॥ ४.४२.३८ ॥
അവയുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന രാജാവായ മേരു, പർവതങ്ങളിൽ ഉത്തമൻ; പണ്ട് പ്രസന്നനായ സൂര്യൻ വരം നൽകിയ പർവതമാണത്.
4.42.39
तेनैवमुक्तः शैलेन्द्रः सर्व एव त्वदाश्रयाः।
मत्प्रसादाद् भविष्यन्ति दिवा रात्रौ च काञ्चनाः ॥ ४.४२.३९ ॥
അവനാൽ ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട പർവതരാജൻ: 'നിന്നെ ആശ്രയിച്ചവയെല്ലാം എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ പകലും രാത്രിയും സ്വർണ്ണമയങ്ങളാകും' എന്നു പറഞ്ഞു.
4.42.40
त्वयि ये चापि वत्स्यन्ति देवगन्धर्वदानवाः।
ते भविष्यन्ति भक्ताश्च प्रभया काञ्चनप्रभाः ॥ ४.४२.४० ॥
നിന്നിൽ വസിക്കുന്ന ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ദാനവന്മാരും ഭക്തരായിത്തീരും; അവരുടെ പ്രഭയാൽ സ്വർണ്ണപ്രഭയുള്ളവരാകും.
4.42.41
विश्वेदेवाश्च वसवो मरुतश्च दिवौकसः।
आगत्य पश्चिमां संध्यां मेरुमुत्तमपर्वतम् ॥ ४.४२.४१ ॥
വിശ്വദേവന്മാരും വസുക്കളും മരുത്തുക്കളും സ്വർഗവാസികളും പടിഞ്ഞാറൻ സന്ധ്യയിൽ വന്ന് പർവതോത്തമനായ മേരുവിനെ ചേരുന്നു.
4.42.42
आदित्यमुपतिष्ठन्ति तैश्च सूर्योऽभिपूजितः।
अदृश्यः सर्वभूतानामस्तं गच्छति पर्वतम् ॥ ४.४२.४२ ॥
അവർ ആദിത്യനെ ഉപാസിക്കുന്നു; അവരാൽ പൂജിതനായ സൂര്യൻ സർവ ഭൂതങ്ങൾക്കും അദൃശ്യനായി ആ പർവതത്തിൽ അസ്തമിക്കുന്നു.
4.42.43
योजनानां सहस्राणि दश तानि दिवाकरः।
मुहूर्तार्धेन तं शीघ्रमभियाति शिलोच्चयम् ॥ ४.४२.४३ ॥
സൂര്യൻ ആ പതിനായിരം യോജന ദൂരം അരമുഹൂർത്തത്തിൽ വേഗത്തിൽ താണ്ടി ആ ശിലാപർവതത്തിൽ എത്തുന്നു.
4.42.44
शृङ्गे तस्य महद्दिव्यं भवनं सूर्यसंनिभम्।
प्रासादगणसम्बाधं विहितं विश्वकर्मणा ॥ ४.४२.४४ ॥
ആ പർവതശിഖരത്തിൽ വിശ്വകർമാവ് നിർമ്മിച്ച, സൂര്യതുല്യം തിളങ്ങുന്ന, അനേകം കൊട്ടാരസമൂഹങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ മഹത്തായ ദിവ്യഭവനമുണ്ട്.
4.42.45
शोभितं तरुभिश्चित्रैर्नानापक्षिसमाकुलैः।
निकेतं पाशहस्तस्य वरुणस्य महात्मनः ॥ ४.४२.४५ ॥
വിചിത്രവർണ്ണമുള്ള വൃക്ഷങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്നതും പലതരം പക്ഷികളാൽ നിറഞ്ഞതുമായ ആ ഭവനം കൈയിൽ പാശമേന്തിയ മഹാത്മാവായ വരുണന്റെ വാസസ്ഥാനമാണ്.
4.42.46
अन्तरा मेरुमस्तं च तालो दशशिरा महान्।
जातरूपमयः श्रीमान् भ्राजते चित्रवेदिकः ॥ ४.४२.४६ ॥
മേരുവിനും അസ്തഗിരിക്കും ഇടയിൽ പത്തു തലകളുള്ള ഒരു മഹാ താലവൃക്ഷമുണ്ട്; സ്വർണ്ണനിർമിതമായ അത് ശ്രീമത്തായി, വിചിത്രമായ വേദികയോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
4.42.47
तेषु सर्वेषु दुर्गेषु सरस्सु च सरित्सु च।
रावणः सह वैदेह्या मार्गितव्यस्ततस्ततः ॥ ४.४२.४७ ॥
ആ ദുർഗമമായ എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും, തടാകങ്ങളിലും നദികളിലും, സീതയോടൊപ്പമുള്ള രാവണനെ ഇവിടെയും അവിടെയും അന്വേഷിക്കണം.
4.42.48
यत्र तिष्ठति धर्मज्ञस्तपसा स्वेन भावितः।
मेरुसावर्णिरित्येष ख्यातो वै ब्रह्मणा समः ॥ ४.४२.४८ ॥
ധർമ്മജ്ഞനായ, സ്വന്തം തപസ്സിനാൽ ശുദ്ധനായ മേരുസാവർണി എവിടെ വസിക്കുന്നുവോ — അദ്ദേഹം ബ്രഹ്മാവിനു തുല്യനെന്നു പ്രസിദ്ധനാണ്.
4.42.49
प्रष्टव्यो मेरुसावर्णिर्महर्षिः सूर्यसंनिभः।
प्रणम्य शिरसा भूमौ प्रवृत्तिं मैथिलीं प्रति ॥ ४.४२.४९ ॥
സൂര്യതുല്യനായ മഹർഷി മേരുസാവർണിയോട് നിലത്ത് ശിരസ്സ് വണങ്ങി മൈഥിലിയെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്ത ചോദിക്കണം.
4.42.50
एतावज्जीवलोकस्य भास्करो रजनीक्षये।
कृत्वा वितिमिरं सर्वमस्तं गच्छति पर्वतम् ॥ ४.४२.५० ॥
ജീവലോകത്തിന് രാത്രിയുടെ അവസാനത്തിൽ സൂര്യൻ എല്ലാം ഇരുളില്ലാതാക്കി പർവതത്തിലേക്ക് അസ്തമിക്കാൻ പോകുന്നു.
4.42.51
एतावद् वानरैः शक्यं गन्तुं वानरपुङ्गवाः।
अभास्करममर्यादं न जानीमस्ततः परम् ॥ ४.४२.५१ ॥
വാനരശ്രേഷ്ഠരേ! വാനരർക്ക് ഇത്രയേ ദൂരം പോകാൻ കഴിയൂ; അതിനപ്പുറം സൂര്യപ്രകാശമില്ലാത്ത അതിരില്ലാത്ത പ്രദേശം ഞങ്ങൾക്കറിയില്ല.
4.42.52
अवगम्य तु वैदेहीं निलयं रावणस्य च।
अस्तं पर्वतमासाद्य पूर्णे मासे निवर्तत ॥ ४.४२.५२ ॥
വൈദേഹിയെയും രാവണന്റെ വാസസ്ഥലത്തെയും അറിഞ്ഞശേഷം പർവതത്തിലെത്തി മാസം പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ മടങ്ങിവരണം.
4.42.53
ऊर्ध्वं मासान्न वस्तव्यं वसन् वध्यो भवेन्मम।
सहैव शूरो युष्माभिः श्वशुरो मे गमिष्यति ॥ ४.४२.५३ ॥
ഒരു മാസത്തിനപ്പുറം താമസിക്കരുത്; താമസിക്കുന്നവൻ എന്നാൽ വധ്യനാകും. വീരനായ എന്റെ ശ്വശുരൻ നിങ്ങളോടൊപ്പം തന്നെ പോകും.
4.42.54
श्रोतव्यं सर्वमेतस्य भवद्भिर्दिष्टकारिभिः।
गुरुरेष महाबाहुः श्वशुरो मे महाबलः ॥ ४.४२.५४ ॥
ആജ്ഞ അനുസരിക്കുന്ന നിങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളെല്ലാം കേൾക്കണം. ഈ മഹാബാഹു എന്റെ ഗുരുവും ശ്വശുരനും മഹാബലനുമാണ്.
4.42.55
भवन्तश्चापि विक्रान्ताः प्रमाणं सर्व एव हि।
प्रमाणमेनं संस्थाप्य पश्यध्वं पश्चिमां दिशम् ॥ ४.४२.५५ ॥
നിങ്ങളെല്ലാവരും വീരന്മാരാണ്; നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് പ്രമാണം. ഇവനെ പ്രമാണമായി നിർത്തി പടിഞ്ഞാറൻ ദിക്കിൽ നോക്കുവിൻ.
4.42.56
दृष्टायां तु नरेन्द्रस्य पत्न्याममिततेजसः।
कृतकृत्या भविष्यामः कृतस्य प्रतिकर्मणा ॥ ४.४२.५६ ॥
അളവില്ലാത്ത തേജസ്സുള്ള നരേന്ദ്രന്റെ (രാമന്റെ) പത്നിയെ കണ്ടശേഷം നാം കൃതകൃത്യരാകും; ചെയ്ത ഉപകാരത്തിനുള്ള പ്രതിഫലവുമാകും.
4.42.57
अतोऽन्यदपि यत्कार्यं कार्यस्यास्य प्रियं भवेत्।
सम्प्रधार्य भवद्भिश्च देशकालार्थसंहितम् ॥ ४.४२.५७ ॥
അതിനാൽ ഈ കാര്യത്തിന് മറ്റെന്തെങ്കിലും പ്രയോജനകരമായതുണ്ടെങ്കിൽ, ദേശവും കാലവും ലക്ഷ്യവും ചേരുംവിധം നന്നായി ആലോചിച്ച് നിങ്ങൾ ചെയ്യുവിൻ.
4.42.58
ततः सुषेणप्रमुखाः प्लवङ्गाः
सुग्रीववाक्यं निपुणं निशम्य।
आमन्त्र्य सर्वे प्लवगाधिपं ते
जग्मुर्दिशं तां वरुणाभिगुप्ताम् ॥ ४.४२.५८ ॥
അപ്പോൾ സുഷേണൻ മുഖ്യനായ വാനരന്മാരെല്ലാം സുഗ്രീവന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ട്, വാനരാധിപനോട് യാത്ര ചോദിച്ച് വരുണൻ കാക്കുന്ന ആ ദിക്കിലേക്ക് പോയി.