ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.46.1
गतेषु वानरेन्द्रेषु रामः सुग्रीवमब्रवीत्।
कथं भवान् विजानीते सर्वं वै मण्डलं भुवः ॥ ४.४६.१ ॥
ବାନରେନ୍ଦ୍ରମାନେ ଚାଲିଗଲା ପରେ ରାମ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆପଣ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ମଣ୍ଡଳ କିପରି ଜାଣନ୍ତି?"
4.46.2
सुग्रीवश्च ततो राममुवाच प्रणतात्मवान्।
श्रूयतां सर्वमाख्यास्ये विस्तरेण वचो मम ॥ ४.४६.२ ॥
ତା'ପରେ ସୁଗ୍ରୀବ ନମ୍ର ମନରେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଶୁଣନ୍ତୁ, ମୋ ସବୁ କଥା ବିସ୍ତାରରେ କହିବି।"
4.46.3
यदा तु दुन्दुभिं नाम दानवं महिषाकृतिम्।
प्रतिकालयते वाली मलयं प्रति पर्वतम् ॥ ४.४६.३ ॥
ମହିଷ ରୂପଧାରୀ ଦୁନ୍ଦୁଭି ନାମକ ଦାନବକୁ ବାଳୀ ମଳୟ ପର୍ବତ ଆଡ଼କୁ ଆହ୍ବାନ କଲେ।
4.46.4
तदा विवेश महिषो मलयस्य गुहां प्रति।
विवेश वाली तत्रापि मलयं तज्जिघांसया ॥ ४.४६.४ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ମହିଷ ମଳୟର ଗୁମ୍ଫାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ବାଳୀ ମଧ୍ୟ ତାକୁ ବଧ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସେଠାରେ ମଳୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
4.46.5
ततोऽहं तत्र निक्षिप्तो गुहाद्वारि विनीतवत्।
न च निष्क्रामते वाली तदा संवत्सरे गते ॥ ४.४६.५ ॥
ସେତେବେଳେ ମୋତେ ସେଠାରେ ଗୁମ୍ଫା ଦ୍ୱାରରେ ନମ୍ରଭାବେ ରଖାଗଲା; ବାଳୀ ବାହାରକୁ ଆସିଲେ ନାହିଁ; ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା।
4.46.6
ततः क्षतजवेगेन आपुपूरे तदा बिलम्।
तदहं विस्मितो दृष्ट्वा भ्रातुः शोकविषार्दितः ॥ ४.४६.६ ॥
ସେତେବେଳେ ରକ୍ତର ବେଗରେ ସେ ଗୁମ୍ଫା ଭରିଗଲା; ତାହା ଦେଖି ମୁଁ ବିସ୍ମିତ ହେଲି; ଭାଇଙ୍କ ଶୋକ-ବିଷରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲି।
4.46.7
अथाहं गतबुद्धिस्तु सुव्यक्तं निहतो गुरुः।
शिला पर्वतसंकाशा बिलद्वारि मया कृता ॥ ४.४६.७ ॥
ସେତେବେଳେ ବୁଦ୍ଧିହରା ମୁଁ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ ଜାଣିଲି। ପର୍ବତ ସଦୃଶ ଏକ ଶିଳା ଗୁମ୍ଫା ଦ୍ୱାରରେ ରଖିଲି।
4.46.8
अशक्नुवन्निष्क्रमितुं महिषो विनशिष्यति।
ततोऽहमागां किष्किन्धां निराशस्तस्य जीविते ॥ ४.४६.८ ॥
ବାହାରି ପାରି ନ ଥିବାରୁ ସେ ମହିଷାସୁର ପରି ବିନଷ୍ଟ ହେବ। ତା'ପରେ ତା ଜୀବନର ଆଶା ଛାଡ଼ି ମୁଁ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଫେରିଲି।
4.46.9
राज्यं च सुमहत् प्राप्य तारां च रुमया सह।
मित्रैश्च सहितस्तत्र वसामि विगतज्वरः ॥ ४.४६.९ ॥
ମହାନ ରାଜ୍ୟ ପାଇ, ତାରା ଓ ରୁମା ସହ, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରେ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ହୋଇ ମୁଁ ବାସ କରୁଛି।
4.46.10
आजगाम ततो वाली हत्वा तं वानरर्षभः।
ततोऽहमददां राज्यं गौरवाद् भययन्त्रितः ॥ ४.४६.१० ॥
ସେତେବେଳେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଳୀ ତାକୁ ବଧ କରି ଫେରିଲା। ତେବେ ସମ୍ମାନ ଓ ଭୟରେ ବନ୍ଧା ହୋଇ ମୁଁ ତାକୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇଦେଲି।
4.46.11
स मां जिघांसुर्दुष्टात्मा वाली प्रव्यथितेन्द्रियः।
परिकालयते वाली धावन्तं सचिवैः सह ॥ ४.४६.११ ॥
ଦୁଷ୍ଟମନା ବାଳୀ ମୋତେ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ବିଚଳିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନେଇ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ପଳାଉଥିବା ମୋତେ ଖୋଜି ଅନୁସରଣ କଲା।
4.46.12
ततोऽहं वालिना तेन सोऽनुबद्धः प्रधावितः।
नदीश्च विविधाः पश्यन् वनानि नगराणि च ॥ ४.४६.१२ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ବାଳୀ ଦ୍ୱାରା ଅନୁସରଣ ହୋଇ ମୁଁ ପଳାଇଲି; ବିଭିନ୍ନ ନଦୀ, ଅରଣ୍ୟ ଓ ନଗର ଦେଖି ଦୌଡ଼ିଲି।
4.46.13
आदर्शतलसंकाशा ततो वै पृथिवी मया।
अलातचक्रप्रतिमा दृष्टा गोष्पदवत् कृता ॥ ४.४६.१३ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ଦେଖିଲି; ତାହା ଦର୍ପଣର ପୃଷ୍ଠ ପରି ଥିଲା; ଜଳୁଥିବା ଅଲାତ-ଚକ୍ର ଓ ଗାଈ-ଖୁରର ଚିହ୍ନ ପରି କ୍ଷୁଦ୍ର ଦେଖାଗଲା।
4.46.14
पूर्वां दिशं ततो गत्वा पश्यामि विविधान् द्रुमान्।
पर्वतान् सदरीन् रम्यान् सरांसि विविधानि च ॥ ४.४६.१४ ॥
ତା'ପରେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଯାଇ ମୁଁ ନାନା ପ୍ରକାର ବୃକ୍ଷ, ଗୁମ୍ଫାଯୁକ୍ତ ରମ୍ୟ ପର୍ବତ ଓ ବିବିଧ ସରୋବର ଦେଖିଲି।
4.46.15
उदयं तत्र पश्यामि पर्वतं धातुमण्डितम्।
क्षीरोदं सागरं चैव नित्यमप्सरसालयम् ॥ ४.४६.१५ ॥
ସେଠାରେ ମୁଁ ଉଦୟ ନାମକ ପର୍ବତ ଦେଖିଲି, ଯାହା ଧାତୁରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା; ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କର ନିତ୍ୟ ବାସସ୍ଥାନ କ୍ଷୀରସାଗର ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି।
4.46.16
परिकाल्यमानस्तु तदा वालिनाभिद्रुतो ह्यहम्।
पुनरावृत्य सहसा प्रस्थितोऽहं तदा विभो ॥ ४.४६.१६ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ! ସେତେବେଳେ ବାଳୀ ଦ୍ୱାରା ଅନୁସରଣ ଓ ଆକ୍ରମଣ ପାଇ, ମୁଁ ସହସା ଫେରି ପୁଣି ଯାତ୍ରା କଲି।
4.46.17
दिशस्तस्यास्ततो भूयः प्रस्थितो दक्षिणां दिशम्।
विन्ध्यपादपसंकीर्णां चन्दनद्रुमशोभिताम् ॥ ४.४६.१७ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଦିଗରୁ ପୁଣି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା କଲି; ତାହା ବିନ୍ଧ୍ୟର ବୃକ୍ଷରେ ଘନ ଓ ଚନ୍ଦନ ବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।
4.46.18
द्रुमशैलान्तरे पश्यन् भूयो दक्षिणतोऽपराम्।
अपरां च दिशं प्राप्तो वालिना समभिद्रुतः ॥ ४.४६.१८ ॥
ବୃକ୍ଷାଚ୍ଛାଦିତ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖି ଦେଖି ପୁଣି ଦକ୍ଷିଣରୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ପହଞ୍ଚିଲି; ବାଳୀ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଜୋରରେ ଅନୁସରଣ ପାଇ।
4.46.19
स पश्यन् विविधान् देशानस्तं च गिरिसत्तमम्।
प्राप्य चास्तं गिरिश्रेष्ठमुत्तरं सम्प्रधावितः ॥ ४.४६.१९ ॥
ସେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଦେଖି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ଅସ୍ତାଚଳରେ ପହଞ୍ଚି, ଉତ୍ତର ଦିଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ଆଡ଼କୁ ଶୀଘ୍ର ଦୌଡ଼ିଲା।
4.46.20
हिमवन्तं च मेरुं च समुद्रं च तथोत्तरम्।
यदा न विन्दे शरणं वालिना समभिद्रुतः ॥ ४.४६.२० ॥
ହିମାଳୟ, ମେରୁ ଓ ଉତ୍ତର ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ, ବାଳୀ ଦ୍ୱାରା ତଡ଼ା ହେଲାବେଳେ ମୁଁ ଆଶ୍ରୟ ପାଇପାରିଲି ନାହିଁ।
4.46.21
ततो मां बुद्धिसम्पन्नो हनुमान् वाक्यमब्रवीत्।
इदानीं मे स्मृतं राजन् यथा वाली हरीश्वरः ॥ ४.४६.२१ ॥
ସେତେବେଳେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହନୁମାନ ମୋତେ କହିଲେ: "ହେ ରାଜନ୍, ବର୍ତ୍ତମାନ ମୋର ସ୍ମରଣ ହେଲା, ହରୀଶ୍ୱର ବାଳୀ କିପରି..."
4.46.22
मतङ्गेन तदा शप्तो ह्यस्मिन्नाश्रममण्डले।
प्रविशेद् यदि वै वाली मूर्धास्य शतधा भवेत् ॥ ४.४६.२२ ॥
ସେତେବେଳେ ମତଙ୍ଗ ଋଷି ଅଭିଶାପ ଦେଇଥିଲେ: ଏହି ଆଶ୍ରମ ମଣ୍ଡଳରେ ବାଳୀ ପ୍ରବେଶ କଲେ ତାର ମୁଣ୍ଡ ଶହେ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଯିବ।
4.46.23
तत्र वासः सुखोऽस्माकं निरुद्विग्नो भविष्यति।
ततः पर्वतमासाद्य ऋष्यमूकं नृपात्मज ॥ ४.४६.२३ ॥
ସେଠାରେ ଆମର ବାସ ସୁଖକର ଓ ନିର୍ଭୟ ହେବ। ତା'ପରେ, ହେ ରାଜକୁମାର, ଆମେ ଋଷ୍ୟମୂକ ପର୍ବତରେ ପହଞ୍ଚିଲୁ।
4.46.24
न विवेश तदा वाली मतङ्गस्य भयात् तदा।
एवं मया तदा राजन् प्रत्यक्षमुपलक्षितम्।
पृथिवीमण्डलं सर्वं गुहामस्म्यागतस्ततः ॥ ४.४६.२४ ॥
ସେତେବେଳେ ମତଙ୍ଗଙ୍କ ଭୟରେ ବାଳୀ ପ୍ରବେଶ କଲା ନାହିଁ। ଏହିପରି, ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀମଣ୍ଡଳ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖିଲି; ତା'ପରେ ଗୁମ୍ଫାକୁ ଆସିଲି।