ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.48.1
सह ताराङ्गदाभ्यां तु सहसा हनुमान् कपिः।
सुग्रीवेण यथोद्दिष्टं गन्तुं देशं प्रचक्रमे ॥ ४.४८.१ ॥
ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಂಗದರೊಂದಿಗೆ ಕಪಿ ಹನುಮಂತನು ಸುಗ್ರೀವನು ಸೂಚಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣ ಹೊರಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
4.48.2
स तु दूरमुपागम्य सर्वैस्तैः कपिसत्तमैः।
ततो विचित्य विन्ध्यस्य गुहाश्च गहनानि च ॥ ४.४८.२ ॥
ಅವನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಪಿಗಳೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ದೂರ ಸಾಗಿ, ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಗಳನ್ನೂ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನೂ ಶೋಧಿಸಿದನು.
4.48.3
पर्वताग्रनदीदुर्गान् सरांसि विपुलद्रुमान्।
वृक्षषण्डांश्च विविधान् पर्वतान् वनपादपान् ॥ ४.४८.३ ॥
ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳು, ನದಿಗಳು, ದುರ್ಗಮ ಸ್ಥಳಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ವಿಶಾಲ ವೃಕ್ಷಗಳು, ವೃಕ್ಷ ಸಮೂಹಗಳು, ವಿವಿಧ ಪರ್ವತಗಳು, ಅರಣ್ಯ ವೃಕ್ಷಗಳು - ಅವುಗಳನ್ನು (ಅವರು ಶೋಧಿಸಿದರು).
4.48.4
अन्वेषमाणास्ते सर्वे वानराः सर्वतो दिशम्।
न सीतां ददृशुर्वीरा मैथिलीं जनकात्मजाम् ॥ ४.४८.४ ॥
ಆ ವಾನರರೆಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಡುಕಿದರು; ಆ ವೀರರು ಮಿಥಿಲೆಯ ರಾಜಕುಮಾರಿ, ಜನಕನ ಮಗಳು ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
4.48.5
ते भक्षयन्तो मूलानि फलानि विविधान्यपि।
अन्वेषमाणा दुर्धर्षा न्यवसंस्तत्र तत्र ह ॥ ४.४८.५ ॥
ಆ ದುರ್ಧರ್ಷ ವಾನರರು ಬೇರುಗಳನ್ನೂ ವಿವಿಧ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನೂ ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು.
4.48.6
स तु देशो दुरन्वेषो गुहागहनवान् महान्।
निर्जलं निर्जनं शून्यं गहनं घोरदर्शनम् ॥ ४.४८.६ ॥
ಆ ಪ್ರದೇಶ ಶೋಧಿಸಲು ಕಷ್ಟಕರವಾದದ್ದು, ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ದಟ್ಟ ಪೊದೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವಿಶಾಲವಾದದ್ದು, ನೀರಿಲ್ಲದ್ದು, ನಿರ್ಜನವಾದದ್ದು, ಶೂನ್ಯವಾದದ್ದು, ದಟ್ಟವಾದದ್ದು, ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕಾಣುವಂಥದ್ದು.
4.48.7
तादृशान्यप्यरण्यानि विचित्य भृशपीडिताः।
स देशश्च दुरन्वेष्यो गुहागहनवान् महान् ॥ ४.४८.७ ॥
ಇಂಥ ಇತರ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನೂ ಹುಡುಕಿ ಅವರು ಬಹಳ ಬಳಲಿದರು. ಆ ಪ್ರದೇಶ ಹುಡುಕಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು, ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ದಟ್ಟ ಪೊದೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು.
4.48.8
त्यक्त्वा तु तं ततो देशं सर्वे वै हरियूथपाः।
देशमन्यं दुराधर्षं विविशुश्चाकुतोभयाः ॥ ४.४८.८ ॥
ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎಲ್ಲ ವಾನರ ಯೂಥಪರು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗದ ಬೇರೊಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
4.48.9
यत्र वन्ध्यफला वृक्षा विपुष्पाः पर्णवर्जिताः।
निस्तोयाः सरितो यत्र मूलं यत्र सुदुर्लभम् ॥ ४.४८.९ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಮರಗಳು ಹಣ್ಣಿಲ್ಲದವು, ಹೂವಿಲ್ಲದವು, ಎಲೆಗಳಿಲ್ಲದವು; ನದಿಗಳು ನೀರಿಲ್ಲದವು; ಬೇರುಗಳೂ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದವು.
4.48.10
न सन्ति महिषा यत्र न मृगा न च हस्तिनः।
शार्दूलाः पक्षिणो वापि ये चान्ये वनगोचराः ॥ ४.४८.१० ॥
ಅಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮೆಗಳಿಲ್ಲ, ಜಿಂಕೆಗಳಿಲ್ಲ, ಆನೆಗಳಿಲ್ಲ; ಹುಲಿಗಳಿಲ್ಲ, ಪಕ್ಷಿಗಳಿಲ್ಲ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಇಲ್ಲ.
4.48.11
न चात्र वृक्षा नौषध्यो न वल्ल्यो नापि वीरुधः।
स्निग्धपत्राः स्थले यत्र पद्मिन्यः फुल्लपङ्कजाः ॥ ४.४८.११ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಮರಗಳಿಲ್ಲ, ಔಷಧಿ ಸಸ್ಯಗಳಿಲ್ಲ, ಲತೆಗಳಿಲ್ಲ, ಬಳ್ಳಿಗಳೂ ಇಲ್ಲ; ಆದರೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನುಣುಪಾದ ಎಲೆಗಳಿರುವ, ಅರಳಿದ ಕಮಲಗಳ ಕೊಳಗಳಿವೆ.
4.48.12
प्रेक्षणीयाः सुगन्धाश्च भ्रमरैश्च विवर्जिताः।
कण्डुर्नाम महाभागः सत्यवादी तपोधनः ॥ ४.४८.१२ ॥
ಅವು ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದವು, ಸುಗಂಧಭರಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಆದರೆ ದುಂಬಿಗಳಿಲ್ಲದವು. ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಎಂಬ ಮಹಾಭಾಗ, ಸತ್ಯವಾದಿ, ತಪಸ್ಸೇ ಸಂಪತ್ತಾಗಿರುವ ಮುನಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
4.48.13
महर्षिः परमामर्षी नियमैर्दुष्प्रधर्षणः।
तस्य तस्मिन् वने पुत्रो बालको दशवार्षिकः ॥ ४.४८.१३ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಿಷ್ಠರೂ, ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಅಜೇಯರೂ ಆದ ಆ ಮಹರ್ಷಿಗೆ, ಆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕ ಮಗನಿದ್ದನು.
4.48.14
प्रणष्टो जीवितान्ताय क्रुद्धस्तेन महामुनिः।
तेन धर्मात्मना शप्तं कृत्स्नं तत्र महद्वनम् ॥ ४.४८.१४ ॥
ಆ ಬಾಲಕ ಸತ್ತುಹೋದನು; ಕೋಪಗೊಂಡ ಆ ಮಹಾಮುನಿ, ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನ ಶಾಪದಿಂದ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಹಾ ಅರಣ್ಯವನ್ನೇ ಶಪಿಸಿದನು.
4.48.15
अशरण्यं दुराधर्षं मृगपक्षिविवर्जितम्।
तस्य ते काननान्तांस्तु गिरीणां कन्दराणि च ॥ ४.४८.१५ ॥
ಆ ಅರಣ್ಯ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದ, ದುರ್ಗಮವಾದ, ಮೃಗ-ಪಕ್ಷಿಗಳಿಲ್ಲದ ಆಯಿತು; ಅದರ ಅಂಚುಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳ ಗುಹೆಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆದವು.
4.48.16
प्रभवाणि नदीनां च विचिन्वन्ति समाहिताः।
तत्र चापि महात्मानो नापश्यञ्जनकात्मजाम् ॥ ४.४८.१६ ॥
ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತರಾಗಿ ಅವರು ನದಿಗಳ ಉಗಮಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೂ ಹುಡುಕಿದರು; ಅಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ಜನಕನ ಮಗಳನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
4.48.17
हर्तारं रावणं वापि सुग्रीवप्रियकारिणः।
ते प्रविश्य तु तं भीमं लतागुल्मसमावृतम् ॥ ४.४८.१७ ॥
ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುವ ಆ ವಾನರರು, ಅಪಹರಿಸಿದ ರಾವಣನನ್ನೂ ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ಬಳ್ಳಿ ಪೊದೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಆ ಭಯಂಕರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
4.48.18
ददृशुर्भीमकर्माणमसुरं सुरनिर्भयम्।
तं दृष्ट्वा वानरा घोरं स्थितं शैलमिवासुरम् ॥ ४.४८.१८ ॥
ಭಯಂಕರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಭಯಪಡದ ಒಬ್ಬ ಅಸುರನನ್ನು ಅವರು ಕಂಡರು. ಪರ್ವತದಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಘೋರ ಅಸುರನನ್ನು ಕಂಡು ವಾನರರು...
4.48.19
गाढं परिहिताः सर्वे दृष्ट्वा तं पर्वतोपमम्।
सोऽपि तान् वानरान् सर्वान् नष्टाः स्थेत्यब्रवीद् बली ॥ ४.४८.१९ ॥
ಪರ್ವತದಂತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲ ವಾನರರು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರು. ಆಗ ಆ ಬಲಶಾಲಿ ಎಲ್ಲ ವಾನರರಿಗೆ, "ನೀವೆಲ್ಲರೂ ನಾಶವಾದಿರಿ" ಎಂದನು.
4.48.20
अभ्यधावत संक्रुद्धो मुष्टिमुद्यम्य संगतम्।
तमापतन्तं सहसा वालिपुत्रोऽङ्गदस्तदा ॥ ४.४८.२० ॥
ಅತಿ ಕೋಪದಿಂದ ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಅವನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು. ಆಗ ವಾಲಿಯ ಪುತ್ರ ಅಂಗದನು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಕಂಡನು.
4.48.21
रावणोऽयमिति ज्ञात्वा तलेनाभिजघान ह।
स वालिपुत्राभिहतो वक्त्राच्छोणितमुद्वमन् ॥ ४.४८.२१ ॥
"ಇವನು ರಾವಣ" ಎಂದು ತಿಳಿದು ಅಂಗದನು ಅಂಗೈಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ವಾಲಿಯ ಪುತ್ರನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು ಬಾಯಿಂದ ರಕ್ತ ಕಾರುತ್ತಾ.
4.48.22
असुरो न्यपतद् भूमौ पर्यस्त इव पर्वतः।
ते तु तस्मिन् निरुच्छ्वासे वानरा जितकाशिनः ॥ ४.४८.२२ ॥
ಬೆಟ್ಟ ಉರುಳಿಬಿದ್ದಂತೆ ಆ ಅಸುರ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು. ಅವನು ಉಸಿರಿಲ್ಲದೆ ಬಿದ್ದಾಗ, ಗೆಲುವು ಪಡೆದವರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ವಾನರರು.
4.48.23
व्यचिन्वन् प्रायशस्तत्र सर्वं ते गिरिगह्वरम्।
विचितं तु ततः सर्वं सर्वे ते काननौकसः ॥ ४.४८.२३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆ ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿದರು. ನಂತರ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲ ವಾನರರೂ ಗುಹೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶೋಧಿಸಿದರು.
4.48.24
अन्यदेवापरं घोरं विविशुर्गिरिगह्वरम्।
ते विचित्य पुनः खिन्ना विनिष्पत्य समागताः।
एकान्ते वृक्षमूले तु निषेदुर्दीनमानसाः ॥ ४.४८.२४ ॥
ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಭಯಂಕರ ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಹುಡುಕಿ ದಣಿದು ಹೊರಬಂದು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಅವರು, ಏಕಾಂತ ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕುಳಿತರು.