వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.48.1
सह ताराङ्गदाभ्यां तु सहसा हनुमान् कपिः।
सुग्रीवेण यथोद्दिष्टं गन्तुं देशं प्रचक्रमे ॥ ४.४८.१ ॥
తార, అంగదులతో కలిసి కపి హనుమంతుడు వెంటనే సుగ్రీవుడు సూచించిన ప్రదేశానికి వెళ్ళడానికి సిద్ధమయ్యాడు.
4.48.2
स तु दूरमुपागम्य सर्वैस्तैः कपिसत्तमैः।
ततो विचित्य विन्ध्यस्य गुहाश्च गहनानि च ॥ ४.४८.२ ॥
అతడు ఆ శ్రేష్ఠ కపులందరితో దూరం వెళ్లి, తరువాత వింధ్య పర్వతపు గుహలను, దట్టమైన అడవులను వెతికాడు.
4.48.3
पर्वताग्रनदीदुर्गान् सरांसि विपुलद्रुमान्।
वृक्षषण्डांश्च विविधान् पर्वतान् वनपादपान् ॥ ४.४८.३ ॥
పర్వత శిఖరాలు, నదులు, దుర్గమ ప్రదేశాలు, సరస్సులు, పెద్ద వృక్షాలు, వృక్షసమూహాలు, వివిధ పర్వతాలు, అడవి చెట్లు - వాటిని (వారు వెతికారు).
4.48.4
अन्वेषमाणास्ते सर्वे वानराः सर्वतो दिशम्।
न सीतां ददृशुर्वीरा मैथिलीं जनकात्मजाम् ॥ ४.४८.४ ॥
ఆ వానరులందరూ అన్ని దిక్కులా వెతికారు; ఆ వీరులు మైథిలి, జనక పుత్రి అయిన సీతను చూడలేదు.
4.48.5
ते भक्षयन्तो मूलानि फलानि विविधान्यपि।
अन्वेषमाणा दुर्धर्षा न्यवसंस्तत्र तत्र ह ॥ ४.४८.५ ॥
ఆ దుర్ధర్షులైన వానరులు దుంపలను, వివిధ ఫలాలను తింటూ వెతుకుతూ, అక్కడక్కడా నివసించారు.
4.48.6
स तु देशो दुरन्वेषो गुहागहनवान् महान्।
निर्जलं निर्जनं शून्यं गहनं घोरदर्शनम् ॥ ४.४८.६ ॥
ఆ ప్రదేశం వెతకడానికి కష్టమైనది, గుహలు దట్టమైన అడవులతో నిండినది, విశాలమైనది, నీరులేనిది, నిర్జనమైనది, శూన్యమైనది, దట్టమైనది, భయంకరంగా కనిపించేది.
4.48.7
तादृशान्यप्यरण्यानि विचित्य भृशपीडिताः।
स देशश्च दुरन्वेष्यो गुहागहनवान् महान् ॥ ४.४८.७ ॥
ఇలాంటి ఇతర అరణ్యాలను కూడా వెతికి వారు తీవ్రంగా బాధపడ్డారు. ఆ ప్రదేశం వెతకడానికి కష్టమైనది, గుహలు మరియు దట్టమైన పొదలతో నిండినది, విశాలమైనది.
4.48.8
त्यक्त्वा तु तं ततो देशं सर्वे वै हरियूथपाः।
देशमन्यं दुराधर्षं विविशुश्चाकुतोभयाः ॥ ४.४८.८ ॥
ఆ ప్రదేశాన్ని విడిచి, వానర యూథపతులందరూ భయం లేకుండా, దాటరాని మరొక ప్రదేశంలోకి ప్రవేశించారు.
4.48.9
यत्र वन्ध्यफला वृक्षा विपुष्पाः पर्णवर्जिताः।
निस्तोयाः सरितो यत्र मूलं यत्र सुदुर्लभम् ॥ ४.४८.९ ॥
అక్కడ చెట్లు ఫలాలు లేనివి, పూలు లేనివి, ఆకులు లేనివి; నదులు నీరు లేనివి; వేళ్లు కూడా అత్యంత దుర్లభమైనవి.
4.48.10
न सन्ति महिषा यत्र न मृगा न च हस्तिनः।
शार्दूलाः पक्षिणो वापि ये चान्ये वनगोचराः ॥ ४.४८.१० ॥
అక్కడ దున్నలు లేవు, జింకలు లేవు, ఏనుగులు లేవు; పులులు లేవు, పక్షులు లేవు, అడవిలో తిరిగే ఇతర జీవులూ లేవు.
4.48.11
न चात्र वृक्षा नौषध्यो न वल्ल्यो नापि वीरुधः।
स्निग्धपत्राः स्थले यत्र पद्मिन्यः फुल्लपङ्कजाः ॥ ४.४८.११ ॥
ఇక్కడ చెట్లు లేవు, ఓషధులు లేవు, తీగలు లేవు, పాకే మొక్కలు కూడా లేవు; అయితే నేలపై నున్నటి ఆకులతో, వికసించిన కమలాలతో కూడిన కొలనులు ఉన్నాయి.
4.48.12
प्रेक्षणीयाः सुगन्धाश्च भ्रमरैश्च विवर्जिताः।
कण्डुर्नाम महाभागः सत्यवादी तपोधनः ॥ ४.४८.१२ ॥
అవి చూడముచ్చటగా, సుగంధభరితంగా ఉన్నవి; కానీ తుమ్మెదలు లేనివి. అక్కడ కండు అనే మహాభాగుడు, సత్యవాది, తపస్సే ధనంగా కలవాడు ఉండేవాడు.
4.48.13
महर्षिः परमामर्षी नियमैर्दुष्प्रधर्षणः।
तस्य तस्मिन् वने पुत्रो बालको दशवार्षिकः ॥ ४.४८.१३ ॥
అత్యంత కోపస్వభావుడు, నియమాలతో అజేయుడైన ఆ మహర్షికి, ఆ అడవిలో పదేళ్ల వయసున్న ఒక కుమారుడు ఉండెను.
4.48.14
प्रणष्टो जीवितान्ताय क्रुद्धस्तेन महामुनिः।
तेन धर्मात्मना शप्तं कृत्स्नं तत्र महद्वनम् ॥ ४.४८.१४ ॥
ఆ బాలుడు మరణించగా, కోపించిన ఆ మహర్షి, ఆ ధర్మాత్ముని శాపంతో ఆ మహారణ్యం మొత్తాన్ని శపించెను.
4.48.15
अशरण्यं दुराधर्षं मृगपक्षिविवर्जितम्।
तस्य ते काननान्तांस्तु गिरीणां कन्दराणि च ॥ ४.४८.१५ ॥
ఆ అడవి ఆశ్రయం లేనిదిగా, దుర్గమంగా, మృగ పక్షులు లేనిదిగా మారెను; దాని అంచులు, పర్వత గుహలు కూడా అలాగే అయ్యెను.
4.48.16
प्रभवाणि नदीनां च विचिन्वन्ति समाहिताः।
तत्र चापि महात्मानो नापश्यञ्जनकात्मजाम् ॥ ४.४८.१६ ॥
ఏకాగ్రచిత్తులై వారు నదుల ఉద్భవ స్థానాలను కూడా వెదికిరి; అక్కడ కూడా ఆ మహాత్ములు జనకుని కుమార్తెను చూడలేదు.
4.48.17
हर्तारं रावणं वापि सुग्रीवप्रियकारिणः।
ते प्रविश्य तु तं भीमं लतागुल्मसमावृतम् ॥ ४.४८.१७ ॥
సుగ్రీవునికి ప్రియకార్యం చేయు ఆ వానరులు, అపహరించిన రావణుని కోసం వెదుకుతూ, లతలు పొదలతో కప్పబడిన ఆ భయంకర ప్రదేశంలో ప్రవేశించిరి.
4.48.18
ददृशुर्भीमकर्माणमसुरं सुरनिर्भयम्।
तं दृष्ट्वा वानरा घोरं स्थितं शैलमिवासुरम् ॥ ४.४८.१८ ॥
భయంకర కర్మలు చేసే, దేవతలకు కూడా భయపడని ఒక అసురుని వారు చూచిరి. పర్వతంలా నిలిచిన ఆ భయంకర అసురుని చూసి వానరులు...
4.48.19
गाढं परिहिताः सर्वे दृष्ट्वा तं पर्वतोपमम्।
सोऽपि तान् वानरान् सर्वान् नष्टाः स्थेत्यब्रवीद् बली ॥ ४.४८.१९ ॥
పర్వతంలా ఉన్న ఆ రాక్షసుడిని చూసి వానరులంతా గట్టిగా పట్టుకున్నారు. అప్పుడా బలవంతుడు ఆ వానరులందరితో, "మీరందరూ నశించారు" అన్నాడు.
4.48.20
अभ्यधावत संक्रुद्धो मुष्टिमुद्यम्य संगतम्।
तमापतन्तं सहसा वालिपुत्रोऽङ्गदस्तदा ॥ ४.४८.२० ॥
అతను కోపంతో పిడికిలి బిగించి అతని మీదకు దూకాడు. అప్పుడు వాలి కుమారుడు అంగదుడు అకస్మాత్తుగా దాడి చేస్తున్న అతడిని చూశాడు.
4.48.21
रावणोऽयमिति ज्ञात्वा तलेनाभिजघान ह।
स वालिपुत्राभिहतो वक्त्राच्छोणितमुद्वमन् ॥ ४.४८.२१ ॥
"ఇతడు రావణుడు" అని తెలుసుకొని అంగదుడు అరచేతితో అతన్ని కొట్టాడు. వాలి కుమారుడి చేత దెబ్బతిన్న అతడు నోటి నుండి రక్తం కక్కాడు.
4.48.22
असुरो न्यपतद् भूमौ पर्यस्त इव पर्वतः।
ते तु तस्मिन् निरुच्छ्वासे वानरा जितकाशिनः ॥ ४.४८.२२ ॥
పర్వతం కూలినట్లు ఆ రాక్షసుడు నేలపై పడిపోయాడు. అతడు ప్రాణం లేనివాడిగా పడి ఉండగా, విజయం సాధించామని భావించిన వానరులు.
4.48.23
व्यचिन्वन् प्रायशस्तत्र सर्वं ते गिरिगह्वरम्।
विचितं तु ततः सर्वं सर्वे ते काननौकसः ॥ ४.४८.२३ ॥
అక్కడ వారు దాదాపు అన్ని చోట్లా ఆ పర్వత గుహను వెతికారు. తరువాత అడవిలో నివసించే వానరులందరూ ఆ గుహ మొత్తాన్ని శోధించారు.
4.48.24
अन्यदेवापरं घोरं विविशुर्गिरिगह्वरम्।
ते विचित्य पुनः खिन्ना विनिष्पत्य समागताः।
एकान्ते वृक्षमूले तु निषेदुर्दीनमानसाः ॥ ४.४८.२४ ॥
తరువాత వారు మరొక భయంకరమైన పర్వత గుహలో ప్రవేశించారు. వెతికి అలసిపోయి బయటకు వచ్చి గుమిగూడిన వారు, ఏకాంతంగా ఒక చెట్టు మొదట్లో దిగులు మనసుతో కూర్చున్నారు.