Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.5.1
ऋष्यमूकात् तु हनुमान् गत्वा तं मलयं गिरिम्।
आचचक्षे तदा वीरौ कपिराजाय राघवौ ॥ ४.५.१ ॥
Desde Ṛṣyamūka, Hanumān fue a aquella montaña Malaya y entonces habló al rey de los monos sobre los dos héroes Rāghavas.
4.5.2
अयं रामो महाप्राज्ञ सम्प्राप्तो दृढविक्रमः।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा रामोऽयं सत्यविक्रमः ॥ ४.५.२ ॥
¡Oh, gran sabio! Este Rāma de valor firme ha llegado con su hermano Lakṣmaṇa; este Rāma es de valor verdadero.
4.5.3
इक्ष्वाकूणां कुले जातो रामो दशरथात्मजः।
धर्मे निगदितश्चैव पितुर्निर्देशकारकः ॥ ४.५.३ ॥
Rāma, nacido en el linaje de Ikṣvāku e hijo de Daśaratha, es renombrado por su dharma y cumple el mandato de su padre.
4.5.4
राजसूयाश्वमेधैश्च वह्निर्येनाभितर्पितः।
दक्षिणाश्च तथोत्सृष्टा गावः शतसहस्रशः ॥ ४.५.४ ॥
Por quien el fuego fue saciado con los sacrificios Rājasūya y Aśvamedha, y por quien se dieron cientos de miles de vacas como dádivas sacrificiales.
4.5.5
तपसा सत्यवाक्येन वसुधा येन पालिता।
स्त्रीहेतोस्तस्य पुत्रोऽयं रामोऽरण्यं समागतः ॥ ४.५.५ ॥
Este Rāma, hijo de aquel que protegió la tierra con penitencia y palabra veraz, ha llegado al bosque por causa de una mujer.
4.5.6
तस्यास्य वसतोऽरण्ये नियतस्य महात्मनः।
रावणेन हृता भार्या स त्वां शरणमागतः ॥ ४.५.६ ॥
La esposa de este gran alma dominada, que habitaba en el bosque, fue arrebatada por Rāvaṇa; él ahora ha venido buscando tu refugio.
4.5.7
भवता सख्यकामौ तौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
प्रगृह्य चार्चयस्वैतौ पूजनीयतमावुभौ ॥ ४.५.७ ॥
Acoged y honrad a aquellos dos hermanos, Rāma y Lakṣmaṇa, que desean vuestra amistad; ambos son dignísimos de veneración.
4.5.8
श्रुत्वा हनूमतो वाक्यं सुग्रीवो वानराधिपः।
दर्शनीयतमो भूत्वा प्रीत्योवाच च राघवम् ॥ ४.५.८ ॥
Al oír las palabras de Hanumān, Sugrīva, señor de los monos, adoptó un aspecto sumamente agradable y habló con afecto a Rāghava.
4.5.9
भवान् धर्मविनीतश्च सुतपाः सर्ववत्सलः।
आख्याता वायुपुत्रेण तत्त्वतो मे भवद्गुणाः ॥ ४.५.९ ॥
Sois instruido en el dharma, protector de los justos y afectuoso con todos; el hijo del Viento me ha descrito verdaderamente vuestras virtudes.
4.5.10
तन्ममैवैष सत्कारो लाभश्चैवोत्तमः प्रभो।
यत्त्वमिच्छसि सौहार्दं वानरेण मया सह ॥ ४.५.१० ॥
Oh señor, que vos deseéis la amistad conmigo, un mono, es en verdad mi mayor honor y mi mayor ganancia.
4.5.11
रोचते यदि मे सख्यं बाहुरेष प्रसारितः।
गृह्यतां पाणिना पाणिर्मर्यादा बध्यतां ध्रुवा ॥ ४.५.११ ॥
Si la amistad conmigo os agrada, aquí tenéis mi brazo extendido; tomad mi mano con la vuestra y que se establezca un pacto firme.
4.5.12
एतत् तु वचनं श्रुत्वा सुग्रीवस्य सुभाषितम्।
सम्प्रहृष्टमना हस्तं पीडयामास पाणिना ॥ ४.५.१२ ॥
Al oír estas bien dichas palabras de Sugrīva, Rāma, con el ánimo muy complacido, le estrechó la mano con la suya.
4.5.13
हृष्टः सौहृदमालम्ब्य पर्यष्वजत पीडितम्।
ततो हनूमान् संत्यज्य भिक्षुरूपमरिंदमः ॥ ४.५.१३ ॥
Lleno de alegría, tomando la amistad, abrazó con fuerza a Sugrīva. Entonces Hanumān, subyugador de enemigos, abandonó la forma de mendigo.
4.5.14
काष्ठयोः स्वेन रूपेण जनयामास पावकम्।
दीप्यमानं ततो वह्निं पुष्पैरभ्यर्च्य सत्कृतम् ॥ ४.५.१४ ॥
De dos trozos de madera encendió fuego con su propio poder. Luego, habiendo adorado con flores el fuego ardiente, lo honró.
4.5.15
तयोर्मध्ये तु सुप्रीतो निदधौ सुसमाहितः।
ततोऽग्निं दीप्यमानं तौ चक्रतुश्च प्रदक्षिणम् ॥ ४.५.१५ ॥
Muy complacido y sereno, colocó el fuego ardiente entre los dos. Luego ambos dieron la vuelta al fuego, manteniéndolo a su derecha.
4.5.16
सुग्रीवो राघवश्चैव वयस्यत्वमुपागतौ।
ततः सुप्रीतमनसौ तावुभौ हरिराघवौ ॥ ४.५.१६ ॥
Sugrīva y Rāghava alcanzaron ambos la condición de amigos. Entonces, los dos, el mono y el Rāghava, de mente muy complacida, se hicieron amigos.
4.5.17
अन्योन्यमभिवीक्षन्तौ न तृप्तिमभिजग्मतुः।
त्वं वयस्योऽसि हृद्यो मे ह्येकं दुःखं सुखं च नौ ॥ ४.५.१७ ॥
Mirándose el uno al otro, ambos no quedaban satisfechos. (Sugrīva dijo:) Tú eres mi amigo, querido para mi corazón; la pena y la alegría son una sola para nosotros dos.
4.5.18
सुग्रीवो राघवं वाक्यमित्युवाच प्रहृष्टवत्।
ततः सुपर्णबहुलां भङ्क्त्वा शाखां सुपुष्पिताम् ॥ ४.५.१८ ॥
Sugrīva habló así a Rāghava, como si estuviera muy contento. Luego, rompiendo una rama abundante en hojas y bien florecida,
4.5.19
सालस्यास्तीर्य सुग्रीवो निषसाद सराघवः।
लक्ष्मणायाथ संहृष्टो हनुमान् मारुतात्मजः ॥ ४.५.१९ ॥
Extendiendo hojas de sāla, Sugrīva se sentó junto a Rāghava. Entonces Hanumān, hijo del Viento, lleno de alegría, (preparó un asiento) para Lakṣmaṇa.
4.5.20
शाखां चन्दनवृक्षस्य ददौ परमपुष्पिताम्।
ततः प्रहृष्टः सुग्रीवः श्लक्ष्णं मधुरया गिरा ॥ ४.५.२० ॥
(Hanumān) dio una rama de un árbol de sándalo en plena floración. Entonces Sugrīva, complacido, con voz suave y dulce, (habló).
4.5.21
प्रत्युवाच तदा रामं हर्षव्याकुललोचनः।
अहं विनिकृतो राम चरामीह भयार्दितः ॥ ४.५.२१ ॥
Entonces Sugrīva, con los ojos turbados por la alegría, respondió a Rāma: "Oh Rāma, he sido agraviado y despojado; vago aquí, atormentado por el miedo."
4.5.22
हृतभार्यो वने त्रस्तो दुर्गमेतदुपाश्रितः।
सोऽहं त्रस्तो वने भीतो वसाम्युद्भ्रान्तचेतनः ॥ ४.५.२२ ॥
Habiendo perdido a mi esposa, aterrado en el bosque, me he refugiado en esta montaña inaccesible. Yo, así asustado, temeroso y con la mente turbada, habito en el bosque.
4.5.23
वालिना निकृतो भ्रात्रा कृतवैरश्च राघव।
वालिनो मे महाभाग भयार्तस्याभयं कुरु ॥ ४.५.२३ ॥
Agraviado por mi hermano Vālin, con quien he creado enemistad. Oh Rāghava, oh afortunado, concédeme la seguridad a mí, atormentado por el temor a Vālin.
4.5.24
कर्तुमर्हसि काकुत्स्थ भयं मे न भवेद् यथा।
एवमुक्तस्तु तेजस्वी धर्मज्ञो धर्मवत्सलः ॥ ४.५.२४ ॥
Oh Kākutstha, debes hacer que yo no tenga temor. Así interpelado, el radiante Rāma, conocedor del dharma, amante del dharma, (respondió...).
4.5.25
प्रत्यभाषत काकुत्स्थः सुग्रीवं प्रहसन्निव।
उपकारफलं मित्रं विदितं मे महाकपे ॥ ४.५.२५ ॥
Rāma, descendiente de Kakutstha, respondió a Sugrīva sonriendo: "Oh gran mono, conozco el fruto de la bondad de un amigo."
4.5.26
वालिनं तं वधिष्यामि तव भार्यापहारिणम्।
अमोघाः सूर्यसंकाशा ममेमे निशिताः शराः ॥ ४.५.२६ ॥
Mataré a Vālin, el raptor de tu esposa. Estas mis agudas flechas, semejantes al sol, nunca fallan.
4.5.27
तस्मिन् वालिनि दुर्वृत्ते निपतिष्यन्ति वेगिताः।
कङ्कपत्रप्रतिच्छन्ना महेन्द्राशनिसंनिभाः ॥ ४.५.२७ ॥
Sobre ese Vālin de conducta perversa caerán veloces estas flechas, cubiertas de plumas de grulla, semejantes al gran rayo de Indra.
4.5.28
तीक्ष्णाग्रा ऋजुपर्वाणः सरोषा भुजगा इव।
तमद्य वालिनं पश्य तीक्ष्णैराशीविषोपमैः ॥ ४.५.२८ ॥
De puntas afiladas y junturas rectas, estas flechas son como serpientes airadas. Mira hoy a Vālin, herido por estas agudas flechas semejantes a serpientes venenosas.
4.5.29
शरैर्विनिहतं भूमौ प्रकीर्णमिव पर्वतम्।
स तु तद् वचनं श्रुत्वा राघवस्यात्मनो हितम्।
सुग्रीवः परमप्रीतः परमं वाक्यमब्रवीत् ॥ ४.५.२९ ॥
Mira a Vālin, abatido por las flechas, tendido en tierra como una montaña derrumbada. Al oír aquellas palabras benéficas de Rāghava, Sugrīva, muy complacido, pronunció estas palabras supremas.
4.5.30
तव प्रसादेन नृसिंह वीर
प्रियां च राज्यं च समाप्नुयामहम्।
तथा कुरु त्वं नरदेव वैरिणं
यथा न हिंस्यात् स पुनर्ममाग्रजम् ॥ ४.५.३० ॥
Por tu gracia, oh león entre los hombres, oh héroe, que yo obtenga a mi amada y el reino. Oh señor de los hombres, haz que ese enemigo no vuelva a dañar a mi hermano mayor.
4.5.31
सीताकपीन्द्रक्षणदाचराणां
राजीवहेमज्वलनोपमानि।
सुग्रीवरामप्रणयप्रसङ्गे
वामानि नेत्राणि समं स्फुरन्ति ॥ ४.५.३१ ॥
Durante la conversación sobre la amistad entre Sugrīva y Rāma, los ojos izquierdos de Sītā, del señor de los monos y de los errantes nocturnos palpitaron a la vez, semejantes al loto y a la llama del oro encendido.