ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 4.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.5.1
ऋष्यमूकात् तु हनुमान् गत्वा तं मलयं गिरिम्।
आचचक्षे तदा वीरौ कपिराजाय राघवौ ॥ ४.५.१ ॥
ಋಷ್ಯಮೂಕದಿಂದ ಹನುಮಂತನು ಆ ಮಲಯ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಆಗ ಕಪಿರಾಜನಿಗೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರ ರಾಘವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದನು।
4.5.2
अयं रामो महाप्राज्ञ सम्प्राप्तो दृढविक्रमः।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा रामोऽयं सत्यविक्रमः ॥ ४.५.२ ॥
ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ! ದೃಢ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಈ ರಾಮನು ತಮ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ಈ ರಾಮನು ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿ।
4.5.3
इक्ष्वाकूणां कुले जातो रामो दशरथात्मजः।
धर्मे निगदितश्चैव पितुर्निर्देशकारकः ॥ ४.५.३ ॥
ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ದಶರಥನ ಮಗ ರಾಮನು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು।
4.5.4
राजसूयाश्वमेधैश्च वह्निर्येनाभितर्पितः।
दक्षिणाश्च तथोत्सृष्टा गावः शतसहस्रशः ॥ ४.५.४ ॥
ರಾಜಸೂಯ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದವನು; ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗೋವುಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಿದವನು।
4.5.5
तपसा सत्यवाक्येन वसुधा येन पालिता।
स्त्रीहेतोस्तस्य पुत्रोऽयं रामोऽरण्यं समागतः ॥ ४.५.५ ॥
ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಾಕ್ಯದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದವನ ಮಗನಾದ ಈ ರಾಮನು ಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ।
4.5.6
तस्यास्य वसतोऽरण्ये नियतस्य महात्मनः।
रावणेन हृता भार्या स त्वां शरणमागतः ॥ ४.५.६ ॥
ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ ನಿಯಮನಿಷ್ಠ ಮಹಾತ್ಮನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ರಾವಣನು ಅಪಹರಿಸಿದನು; ಅವನು ಈಗ ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ।
4.5.7
भवता सख्यकामौ तौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
प्रगृह्य चार्चयस्वैतौ पूजनीयतमावुभौ ॥ ४.५.७ ॥
ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಬಯಸುವ ಆ ಇಬ್ಬರು ಸೋದರರಾದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ನೀವು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿ; ಇಬ್ಬರೂ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜನೀಯರು.
4.5.8
श्रुत्वा हनूमतो वाक्यं सुग्रीवो वानराधिपः।
दर्शनीयतमो भूत्वा प्रीत्योवाच च राघवम् ॥ ४.५.८ ॥
ಹನುಮಂತನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ವಾನರಾಧಿಪತಿ ಸುಗ್ರೀವನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ರಾಘವನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
4.5.9
भवान् धर्मविनीतश्च सुतपाः सर्ववत्सलः।
आख्याता वायुपुत्रेण तत्त्वतो मे भवद्गुणाः ॥ ४.५.९ ॥
ನೀವು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿನಯವಂತರು, ಸತ್ಪಾಲಕರು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಾತ್ಸಲ್ಯವುಳ್ಳವರು; ವಾಯುಪುತ್ರನು ನಿಮ್ಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದನು.
4.5.10
तन्ममैवैष सत्कारो लाभश्चैवोत्तमः प्रभो।
यत्त्वमिच्छसि सौहार्दं वानरेण मया सह ॥ ४.५.१० ॥
ಪ್ರಭುವೇ, ನೀವು ವಾನರನಾದ ನನ್ನೊಡನೆ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಬಯಸುವುದೇ ನನಗೆ ಈ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲಾಭ.
4.5.11
रोचते यदि मे सख्यं बाहुरेष प्रसारितः।
गृह्यतां पाणिना पाणिर्मर्यादा बध्यतां ध्रुवा ॥ ४.५.११ ॥
ಈ ಸ್ನೇಹ ನನಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾದರೆ, ಇಗೋ ನನ್ನ ಚಾಚಿದ ತೋಳು; ಕೈಯಿಂದ ಕೈ ಹಿಡಿಯಲಿ, ಸ್ಥಿರ ಮರ್ಯಾದೆ ಬಂಧಿಸಲಿ.
4.5.12
एतत् तु वचनं श्रुत्वा सुग्रीवस्य सुभाषितम्।
सम्प्रहृष्टमना हस्तं पीडयामास पाणिना ॥ ४.५.१२ ॥
ಸುಗ್ರೀವನ ಈ ಸುಭಾಷಿತ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಂತೋಷಪೂರ್ಣ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಅವನ ಕೈಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಒತ್ತಿದನು.
4.5.13
हृष्टः सौहृदमालम्ब्य पर्यष्वजत पीडितम्।
ततो हनूमान् संत्यज्य भिक्षुरूपमरिंदमः ॥ ४.५.१३ ॥
ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ನೇಹಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ನಂತರ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸುವ ಹನುಮಂತನು ಭಿಕ್ಷುವಿನ ರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು.
4.5.14
काष्ठयोः स्वेन रूपेण जनयामास पावकम्।
दीप्यमानं ततो वह्निं पुष्पैरभ्यर्च्य सत्कृतम् ॥ ४.५.१४ ॥
ಎರಡು ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದನು.
4.5.15
तयोर्मध्ये तु सुप्रीतो निदधौ सुसमाहितः।
ततोऽग्निं दीप्यमानं तौ चक्रतुश्च प्रदक्षिणम् ॥ ४.५.१५ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಆ ಉರಿಯುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟನು. ನಂತರ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಆ ಅಗ್ನಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿದರು.
4.5.16
सुग्रीवो राघवश्चैव वयस्यत्वमुपागतौ।
ततः सुप्रीतमनसौ तावुभौ हरिराघवौ ॥ ४.५.१६ ॥
ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ರಾಘವ ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ನೇಹಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ ಆ ಇಬ್ಬರು, ಕಪಿ ಮತ್ತು ರಾಘವ, ಮಿತ್ರರಾದರು.
4.5.17
अन्योन्यमभिवीक्षन्तौ न तृप्तिमभिजग्मतुः।
त्वं वयस्योऽसि हृद्यो मे ह्येकं दुःखं सुखं च नौ ॥ ४.५.१७ ॥
ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡುತ್ತಾ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ತೃಪ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. (ಸುಗ್ರೀವ ಹೇಳಿದನು:) ನೀನು ನನ್ನ ಮಿತ್ರ, ನನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯನು; ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ದುಃಖವೂ ಸುಖವೂ ಒಂದೇ.
4.5.18
सुग्रीवो राघवं वाक्यमित्युवाच प्रहृष्टवत्।
ततः सुपर्णबहुलां भङ्क्त्वा शाखां सुपुष्पिताम् ॥ ४.५.१८ ॥
ಸುಗ್ರೀವ ರಾಘವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು, ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ. ನಂತರ ಎಲೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಒಂದು ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ಮುರಿದು.
4.5.19
सालस्यास्तीर्य सुग्रीवो निषसाद सराघवः।
लक्ष्मणायाथ संहृष्टो हनुमान् मारुतात्मजः ॥ ४.५.१९ ॥
ಸಾಲ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಸಿ ಸುಗ್ರೀವನು ರಾಘವನೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತನು. ಆಗ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗಾಗಿ (ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು).
4.5.20
शाखां चन्दनवृक्षस्य ददौ परमपुष्पिताम्।
ततः प्रहृष्टः सुग्रीवः श्लक्ष्णं मधुरया गिरा ॥ ४.५.२० ॥
(ಹನುಮಂತನು) ಶ್ರೀಗಂಧ ವೃಕ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಆಗ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಸುಗ್ರೀವನು ಮೃದು ಮತ್ತು ಮಧುರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ (ಮಾತನಾಡಿದನು).
4.5.21
प्रत्युवाच तदा रामं हर्षव्याकुललोचनः।
अहं विनिकृतो राम चरामीह भयार्दितः ॥ ४.५.२१ ॥
ಆಗ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಲಕಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ಸುಗ್ರೀವನು ರಾಮನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಓ ರಾಮ, ನಾನು ಅವಮಾನಿತನು; ಇಲ್ಲಿ ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ."
4.5.22
हृतभार्यो वने त्रस्तो दुर्गमेतदुपाश्रितः।
सोऽहं त्रस्तो वने भीतो वसाम्युद्भ्रान्तचेतनः ॥ ४.५.२२ ॥
ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಯಗೊಂಡು, ಈ ದುರ್ಗಮ (ಪರ್ವತವನ್ನು) ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆ ನಾನು ಭಯಭೀತನಾಗಿ, ಕಳವಳಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
4.5.23
वालिना निकृतो भ्रात्रा कृतवैरश्च राघव।
वालिनो मे महाभाग भयार्तस्याभयं कुरु ॥ ४.५.२३ ॥
ಸಹೋದರ ವಾಲಿಯಿಂದ ಅವಮಾನಿತನು, ವೈರತ್ವ ಬೆಳೆಸಿದವನು. ಓ ರಾಘವ, ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನೇ, ವಾಲಿಯಿಂದ ಭಯಗೊಂಡ ನನಗೆ ಅಭಯ ನೀಡು.
4.5.24
कर्तुमर्हसि काकुत्स्थ भयं मे न भवेद् यथा।
एवमुक्तस्तु तेजस्वी धर्मज्ञो धर्मवत्सलः ॥ ४.५.२४ ॥
ಓ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ನನಗೆ ಭಯವಾಗದಂತೆ ನೀನು ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ತೇಜಸ್ವಿ, ಧರ್ಮಜ್ಞ, ಧರ್ಮಪ್ರಿಯನಾದ (ರಾಮನು...).
4.5.25
प्रत्यभाषत काकुत्स्थः सुग्रीवं प्रहसन्निव।
उपकारफलं मित्रं विदितं मे महाकपे ॥ ४.५.२५ ॥
ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ರಾಮನು ನಗುತ್ತಾ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಓ ಮಹಾಕಪಿಯೇ, ಮಿತ್ರನ ಉಪಕಾರದ ಫಲ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ."
4.5.26
वालिनं तं वधिष्यामि तव भार्यापहारिणम्।
अमोघाः सूर्यसंकाशा ममेमे निशिताः शराः ॥ ४.५.२६ ॥
ನಿನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ಆ ವಾಲಿಯನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ನನ್ನ ಈ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳು ಎಂದಿಗೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
4.5.27
तस्मिन् वालिनि दुर्वृत्ते निपतिष्यन्ति वेगिताः।
कङ्कपत्रप्रतिच्छन्ना महेन्द्राशनिसंनिभाः ॥ ४.५.२७ ॥
ಆ ದುರ್ವರ್ತನೆಯ ವಾಲಿಯ ಮೇಲೆ ಈ ಬಾಣಗಳು ವೇಗದಿಂದ ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಕಂಕ ಪಕ್ಷಿಯ ಗರಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಇವು ಮಹೇಂದ್ರನ ವಜ್ರದಂತಿವೆ.
4.5.28
तीक्ष्णाग्रा ऋजुपर्वाणः सरोषा भुजगा इव।
तमद्य वालिनं पश्य तीक्ष्णैराशीविषोपमैः ॥ ४.५.२८ ॥
ಹರಿತವಾದ ತುದಿ ಮತ್ತು ನೇರ ಗಂಟುಗಳುಳ್ಳ ಇವು ಕೋಪಗೊಂಡ ಸರ್ಪಗಳಂತಿವೆ. ಇಂದು ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತಹ ಈ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆ ವಾಲಿಯನ್ನು ನೋಡು.
4.5.29
शरैर्विनिहतं भूमौ प्रकीर्णमिव पर्वतम्।
स तु तद् वचनं श्रुत्वा राघवस्यात्मनो हितम्।
सुग्रीवः परमप्रीतः परमं वाक्यमब्रवीत् ॥ ४.५.२९ ॥
ಬಾಣಗಳಿಂದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹತನಾಗಿ, ಚದುರಿದ ಪರ್ವತದಂತೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಆ ವಾಲಿಯನ್ನು ನೋಡು. ರಾಘವನ ಆ ಹಿತವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸುಗ್ರೀವನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾತನ್ನಾಡಿದನು.
4.5.30
तव प्रसादेन नृसिंह वीर
प्रियां च राज्यं च समाप्नुयामहम्।
तथा कुरु त्वं नरदेव वैरिणं
यथा न हिंस्यात् स पुनर्ममाग्रजम् ॥ ४.५.३० ॥
ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಓ ನೃಸಿಂಹನೇ, ಓ ವೀರನೇ, ನಾನು ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವೆನು. ಓ ನರದೇವನೇ, ಆ ವೈರಿ ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಅಣ್ಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲದಂತೆ ನೀನು ಮಾಡು.
4.5.31
सीताकपीन्द्रक्षणदाचराणां
राजीवहेमज्वलनोपमानि।
सुग्रीवरामप्रणयप्रसङ्गे
वामानि नेत्राणि समं स्फुरन्ति ॥ ४.५.३१ ॥
ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ರಾಮರ ಸ್ನೇಹದ ಮಾತುಕತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸೀತೆ, ಕಪೀಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಚರರ ಎಡಗಣ್ಣುಗಳು — ತಾವರೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಸಿದ ಚಿನ್ನದ ಜ್ವಾಲೆಗೆ ಸಮಾನವಾದವು — ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅದುರಿದವು.