Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.50.1
सह ताराङ्गदाभ्यां तु संगम्य हनुमान् कपिः।
विचिनोति च विन्ध्यस्य गुहाश्च गहनानि च ॥ ४.५०.१ ॥
Junto con Tārā y Aṅgada, el mono Hanumān se unió a ellos y buscó en las cuevas y en la espesura del Vindhya.
4.50.2
सिंहशार्दूलजुष्टाश्च गुहाश्च परितस्तदा।
विषमेषु नगेन्द्रस्य महाप्रस्रवणेषु च ॥ ४.५०.२ ॥
Entonces, por todas partes del rey de las montañas, buscaron en las cuevas frecuentadas por leones y tigres, en los lugares escabrosos y en las grandes cascadas.
4.50.3
आसेदुस्तस्य शैलस्य कोटिं दक्षिणपश्चिमाम्।
तेषां तत्रैव वसतां स कालो व्यत्यवर्तत ॥ ४.५०.३ ॥
Llegaron a la cima sudoeste de aquella montaña, y mientras habitaban allí, aquel tiempo transcurrió.
4.50.4
स हि देशो दुरन्वेष्यो गुहागहनवान् महान्।
तत्र वायुसुतः सर्वं विचिनोति स्म पर्वतम् ॥ ४.५०.४ ॥
Aquella región era difícil de explorar, vasta y llena de cuevas y espesuras; allí el hijo del Viento buscó por toda la montaña.
4.50.5
परस्परेण रहिता अन्योन्यस्याविदूरतः।
गजो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः ॥ ४.५०.५ ॥
Estaban separados unos de otros, pero no muy lejos: Gaja, Gavākṣa, Gavaya, Śarabha y Gandhamādana.
4.50.6
मैन्दश्च द्विविदश्चैव हनूमान् जाम्बवानपि।
अङ्गदो युवराजश्च तारश्च वनगोचरः ॥ ४.५०.६ ॥
Maindha y Dvivida, Hanumān y también Jāmbavān, el heredero Aṅgada y Tāra: moradores del bosque.
4.50.7
गिरिजालावृतान् देशान् मार्गित्वा दक्षिणां दिशम्।
विचिन्वन्तस्ततस्तत्र ददृशुर्विवृतं बिलम् ॥ ४.५०.७ ॥
Buscando en las regiones cubiertas de matorrales montañosos hacia el sur, allí vieron una cueva abierta.
4.50.8
दुर्गमृक्षबिलं नाम दानवेनाभिरक्षितम्।
क्षुत्पिपासापरीतास्तु श्रान्तास्तु सलिलार्थिनः ॥ ४.५०.८ ॥
Era una cueva difícil de entrar llamada Ṛkṣa-bila, custodiada por un dānava. Abrumados por el hambre y la sed, cansados, buscaban agua.
4.50.9
अवकीर्णं लतावृक्षैर्ददृशुस्ते महाबिलम्।
तत्र क्रौञ्चाश्च हंसाश्च सारसाश्चापि निष्क्रमन् ॥ ४.५०.९ ॥
Vieron aquella gran cueva cubierta de enredaderas y árboles, de la que salían grullas, cisnes y aves sārasa.
4.50.10
जलार्द्राश्चक्रवाकाश्च रक्ताङ्गाः पद्मरेणुभिः।
ततस्तद् बिलमासाद्य सुगन्धि दुरतिक्रमम् ॥ ४.५०.१० ॥
Había también gansos cakravāka, empapados de agua, con sus cuerpos enrojecidos por el polen de loto. Luego, habiendo llegado a aquella cueva, fragante y difícil de cruzar—
4.50.11
विस्मयव्यग्रमनसो बभूवुर्वानरर्षभाः।
संजातपरिशङ्कास्ते तद् बिलं प्लवगोत्तमाः ॥ ४.५०.११ ॥
Con las mentes agitadas por el asombro, aquellos toros entre los vānaras se llenaron de sospecha sobre aquella cueva—los mejores saltadores.
4.50.12
अभ्यपद्यन्त संहृष्टास्तेजोवन्तो महाबलाः।
नानासत्त्वसमाकीर्णं दैत्येन्द्रनिलयोपमम् ॥ ४.५०.१२ ॥
Radiantes y poderosos, se acercaron con alegría a aquella cueva, llena de toda clase de criaturas, semejante a la morada del señor de los daityas.
4.50.13
दुर्दर्शमिव घोरं च दुर्विगाह्यं च सर्वशः।
ततः पर्वतकूटाभो हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ४.५०.१३ ॥
La cueva era terrible de ver y difícil de penetrar por todos lados. Entonces Hanumān, hijo del Viento, semejante a la cima de una montaña,
4.50.14
अब्रवीद् वानरान् घोरान् कान्तारवनकोविदः।
गिरिजालावृतान् देशान् मार्गित्वा दक्षिणां दिशम् ॥ ४.५०.१४ ॥
Hanumān, experto en la espesura y los bosques, tras buscar las regiones cercadas por redes de montañas en la dirección sur, habló a los feroces monos:
4.50.15
वयं सर्वे परिश्रान्ता न च पश्याम मैथिलीम्।
अस्माच्चापि बिलाद्धंसाः क्रौञ्चाश्च सह सारसैः ॥ ४.५०.१५ ॥
Todos estamos agotados y no vemos a Maithilī. Pero de esta cueva salen cisnes y grullas junto con aves sārasa.
4.50.16
जलार्द्राश्चक्रवाकाश्च निष्पतन्ति स्म सर्वशः।
नूनं सलिलवानत्र कूपो वा यदि वा ह्रदः ॥ ४.५०.१६ ॥
Las aves chakravāka, empapadas de agua, también salen volando por todos lados. Seguramente hay agua aquí, un pozo o un lago.
4.50.17
तथा चेमे बिलद्वारे स्निग्धास्तिष्ठन्ति पादपाः।
इत्युक्तास्तद् बिलं सर्वे विविशुस्तिमिरावृतम् ॥ ४.५०.१७ ॥
Y estos árboles frondosos se alzan a la entrada de la cueva. Dicho esto, todos los monos entraron en aquella cueva cubierta de oscuridad.
4.50.18
अचन्द्रसूर्यं हरयो ददृशू रोमहर्षणम्।
निशाम्य तस्मात् सिंहांश्च तांस्तांश्च मृगपक्षिणः ॥ ४.५०.१८ ॥
Los monos vieron aquel lugar que erizaba el cabello, sin luna ni sol. Habiendo oído de allí los rugidos de leones y los gritos de las diversas fieras y aves,
4.50.19
प्रविष्टा हरिशार्दूला बिलं तिमिरसंवृतम्।
न तेषां सज्जते दृष्टिर्न तेजो न पराक्रमः ॥ ४.५०.१९ ॥
Habiendo entrado en aquella cueva envuelta en tinieblas, los monos tigres descubrieron que ni su vista, ni su brillo, ni su valor les servían de nada.
4.50.20
वायोरिव गतिस्तेषां दृष्टिस्तमसि वर्तते।
ते प्रविष्टास्तु वेगेन तद् बिलं कपिकुञ्जराः ॥ ४.५०.२० ॥
Su movimiento era veloz como el viento, pero su vista permaneció en la oscuridad; tras entrar a toda velocidad en aquella cueva, los monos-elefante quedaron allí detenidos.
4.50.21
प्रकाशं चाभिरामं च ददृशुर्देशमुत्तमम्।
ततस्तस्मिन् बिले भीमे नानापादपसंकुले ॥ ४.५०.२१ ॥
Entonces, en aquella terrible cueva densa de árboles de muchas clases, vieron una región luminosa, deliciosa y excelente.
4.50.22
अन्योन्यं सम्परिष्वज्य जग्मुर्योजनमन्तरम्।
ते नष्टसंज्ञास्तृषिताः सम्भ्रान्ताः सलिलार्थिनः ॥ ४.५०.२२ ॥
Abrazándose unos a otros, recorrieron la distancia de un yojana; privados de sentido, sedientos y confundidos, buscaban agua.
4.50.23
परिपेतुर्बिले तस्मिन् कंचित् कालमतन्द्रिताः।
ते कृशा दीनवदनाः परिश्रान्ताः प्लवङ्गमाः ॥ ४.५०.२३ ॥
En aquella cueva vagaron durante un tiempo, cansados pero atentos; flacos, con rostros afligidos, aquellos monos saltarines estaban completamente agotados.
4.50.24
आलोकं ददृशुर्वीरा निराशा जीविते यदा।
ततस्तं देशमागम्य सौम्या वितिमिरं वनम् ॥ ४.५०.२४ ॥
Cuando los héroes habían perdido toda esperanza de vida, vieron entonces una luz; y aquellos gentiles monos llegaron a aquella región, un bosque libre de tinieblas.
4.50.25
ददृशुः काञ्चनान् वृक्षान् दीप्तवैश्वानरप्रभान्।
सालांस्तालांस्तमालांश्च पुंनागान् वञ्जुलान् धवान् ॥ ४.५०.२५ ॥
Vieron árboles dorados, que brillaban como un fuego encendido: sālas, tālas, tamālas, puṃnāgas, vañjulas y dhavas.
4.50.26
चम्पकान् नागवृक्षांश्च कर्णिकारांश्च पुष्पितान्।
स्तबकैः काञ्चनैश्चित्रै रक्तैः किसलयैस्तथा ॥ ४.५०.२६ ॥
Vieron árboles campaka, nāga y karṇikāra en flor, adornados con racimos dorados, multicolores y de brotes rojos.
4.50.27
आपीडैश्च लताभिश्च हेमाभरणभूषितान्।
तरुणादित्यसंकाशान् वैदूर्यमयवेदिकान् ॥ ४.५०.२७ ॥
Adornados con guirnaldas, enredaderas y ornamentos de oro, resplandecían como el sol naciente y tenían plataformas de lapislázuli.
4.50.28
बिभ्राजमानान् वपुषा पादपांश्च हिरण्मयान्।
नीलवैदूर्यवर्णाश्च पद्मिनीः पतगैर्वृताः ॥ ४.५०.२८ ॥
Los árboles dorados brillaban en su propia forma, y los estanques de loto, del color del lapislázuli azul, estaban rodeados de aves.
4.50.29
महद्भिः काञ्चनैर्वृक्षैर्वृता बालार्कसंनिभैः।
जातरूपमयैर्मत्स्यैर्महद्भिश्चाथ पङ्कजैः ॥ ४.५०.२९ ॥
Estaban rodeados de grandes árboles dorados, semejantes al sol naciente; había peces de oro y grandes lotos.
4.50.30
नलिनीस्तत्र ददृशुः प्रसन्नसलिलायुताः।
काञ्चनानि विमानानि राजतानि तथैव च ॥ ४.५०.३० ॥
Allí vieron estanques de loto llenos de agua clara, y también mansiones de oro y de plata.
4.50.31
तपनीयगवाक्षाणि मुक्ताजालावृतानि च।
हैमराजतभौमानि वैदूर्यमणिमन्ति च ॥ ४.५०.३१ ॥
Había ventanas doradas, cubiertas con redes de perlas, hechas de oro, plata y tierra, y adornadas con gemas vaiḍūrya.
4.50.32
ददृशुस्तत्र हरयो गृहमुख्यानि सर्वशः।
पुष्पितान् फलिनो वृक्षान् प्रवालमणिसंनिभान् ॥ ४.५०.३२ ॥
Allí los monos vieron por todas partes las principales mansiones, y árboles en flor y con frutos, que brillaban como coral y gemas.
4.50.33
काञ्चनभ्रमरांश्चैव मधूनि च समन्ततः।
मणिकाञ्चनचित्राणि शयनान्यासनानि च ॥ ४.५०.३३ ॥
Abejorros dorados, miel por todas partes, y lechos y asientos adornados con gemas y oro.
4.50.34
विविधानि विशालानि ददृशुस्ते समन्ततः।
हैमराजतकांस्यानां भाजनानां च राशयः ॥ ४.५०.३४ ॥
Vieron por todas partes objetos diversos y vastos, y montones de vasijas de oro, plata y bronce.
4.50.35
अगुरूणां च दिव्यानां चन्दनानां च संचयान्।
शुचीन्यभ्यवहाराणि मूलानि च फलानि च ॥ ४.५०.३५ ॥
Montones de agarú divino y sándalo, alimentos y bebidas puros, raíces y frutos.
4.50.36
महार्हाणि च यानानि मधूनि रसवन्ति च।
दिव्यानामम्बराणां च महार्हाणां च संचयान् ॥ ४.५०.३६ ॥
Vehículos de gran valor, miel sabrosa y montones de vestidos divinos y muy costosos.
4.50.37
कम्बलानां च चित्राणामजिनानां च संचयान्।
तत्र तत्र च विन्यस्तान् दीप्तान् वैश्वानरप्रभान् ॥ ४.५०.३७ ॥
Vieron montones de mantas de lana multicolores y de pieles de ciervo, dispuestos aquí y allá, resplandecientes como el fuego de Vaiśvānara.
4.50.38
ददृशुर्वानराः शुभ्राञ्जातरूपस्य संचयान्।
तत्र तत्र विचिन्वन्तो बिले तत्र महाप्रभाः ॥ ४.५०.३८ ॥
En aquella cuevа, los vānaras de gran brillo, buscando aquí y allá, vieron montones de oro resplandeciente.
4.50.39
ददृशुर्वानराः शूराः स्त्रियं कांचिददूरतः।
तां च ते ददृशुस्तत्र चीरकृष्णाजिनाम्बराम् ॥ ४.५०.३९ ॥
Los valientes vānaras vieron a una mujer no lejos de allí, vestida con ropas de corteza y piel de antílope negro.
4.50.40
तापसीं नियताहारां ज्वलन्तीमिव तेजसा।
विस्मिता हरयस्तत्र व्यवतिष्ठन्त सर्वशः।
पप्रच्छ हनुमांस्तत्र कासि त्वं कस्य वा बिलम् ॥ ४.५०.४० ॥
Asombrados, los vānaras se quedaron de pie a su alrededor al ver a aquella asceta de dieta disciplinada, que ardía como con resplandor. Entonces Hanumān preguntó: "¿Quién eres tú, y de quién es esta cueva?"
4.50.41
ततो हनूमान् गिरिसंनिकाशः
कृताञ्जलिस्तामभिवाद्य वृद्धाम्।
पप्रच्छ का त्वं भवनं बिलं च
रत्नानि चेमानि वदस्व कस्य ॥ ४.५०.४१ ॥
Entonces Hanumān, semejante a una montaña, con las manos juntas, saludó a aquella anciana y preguntó: "¿Quién eres? ¿De quién son esta morada, esta cueva y estas joyas? Dínoslo."