ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 4.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.50.1
सह ताराङ्गदाभ्यां तु संगम्य हनुमान् कपिः।
विचिनोति च विन्ध्यस्य गुहाश्च गहनानि च ॥ ४.५०.१ ॥
ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਾਨਰ ਹਨੂਮਾਨ ਵਿੰਧਿਆ ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
4.50.2
सिंहशार्दूलजुष्टाश्च गुहाश्च परितस्तदा।
विषमेषु नगेन्द्रस्य महाप्रस्रवणेषु च ॥ ४.५०.२ ॥
ਫਿਰ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ, ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇਂ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਝਰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਹੋਈ।
4.50.3
आसेदुस्तस्य शैलस्य कोटिं दक्षिणपश्चिमाम्।
तेषां तत्रैव वसतां स कालो व्यत्यवर्तत ॥ ४.५०.३ ॥
ਉਹ ਉਸ ਪਰਬਤ ਦੀ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਚੋਟੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਹ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ।
4.50.4
स हि देशो दुरन्वेष्यो गुहागहनवान् महान्।
तत्र वायुसुतः सर्वं विचिनोति स्म पर्वतम् ॥ ४.५०.४ ॥
ਉਹ ਇਲਾਕਾ ਖੋਜਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਵੱਡਾ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਾਰਾ ਪਰਬਤ ਖੋਜਿਆ।
4.50.5
परस्परेण रहिता अन्योन्यस्याविदूरतः।
गजो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः ॥ ४.५०.५ ॥
ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਸਨ, ਪਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤੇ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਸਨ: ਗਜ, ਗਵਾਕਸ਼, ਗਵਯ, ਸ਼ਰਭ, ਗੰਧਮਾਦਨ।
4.50.6
मैन्दश्च द्विविदश्चैव हनूमान् जाम्बवानपि।
अङ्गदो युवराजश्च तारश्च वनगोचरः ॥ ४.५०.६ ॥
ਮੈਂਦ ਅਤੇ ਦਵਿਵਿਦ, ਹਨੂਮਾਨ ਅਤੇ ਜਾਂਬਵਾਨ ਵੀ, ਯੁਵਰਾਜ ਅੰਗਦ ਅਤੇ ਤਾਰ—ਵਣ-ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ।
4.50.7
गिरिजालावृतान् देशान् मार्गित्वा दक्षिणां दिशम्।
विचिन्वन्तस्ततस्तत्र ददृशुर्विवृतं बिलम् ॥ ४.५०.७ ॥
ਪਹਾੜੀ ਝਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਖੋਜਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਗੁਫਾ ਵੇਖੀ।
4.50.8
दुर्गमृक्षबिलं नाम दानवेनाभिरक्षितम्।
क्षुत्पिपासापरीतास्तु श्रान्तास्तु सलिलार्थिनः ॥ ४.५०.८ ॥
ਉਹ ਰਿਕਸ਼ਬਿਲ ਨਾਮ ਦੀ ਔਖੀ ਗੁਫਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਰਾਖੀ ਇੱਕ ਦਾਨਵ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਲੱਭ ਰਹੇ ਸਨ।
4.50.9
अवकीर्णं लतावृक्षैर्ददृशुस्ते महाबिलम्।
तत्र क्रौञ्चाश्च हंसाश्च सारसाश्चापि निष्क्रमन् ॥ ४.५०.९ ॥
ਵੇਲਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਹ ਵੱਡੀ ਗੁਫਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਖੀ; ਉੱਥੋਂ ਕ੍ਰੌਂਚ, ਹੰਸ ਅਤੇ ਸਾਰਸ ਬਾਹਰ ਆ ਰਹੇ ਸਨ।
4.50.10
जलार्द्राश्चक्रवाकाश्च रक्ताङ्गाः पद्मरेणुभिः।
ततस्तद् बिलमासाद्य सुगन्धि दुरतिक्रमम् ॥ ४.५०.१० ॥
ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ, ਕਮਲ-ਪਰਾਗ ਨਾਲ ਲਾਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਚੱਕਰਵਾਕ ਵੀ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਸ ਗੁਫਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ—ਜੋ ਸੁਗੰਧਿਤ ਅਤੇ ਲੰਘਣ ਔਖੀ ਸੀ—
4.50.11
विस्मयव्यग्रमनसो बभूवुर्वानरर्षभाः।
संजातपरिशङ्कास्ते तद् बिलं प्लवगोत्तमाः ॥ ४.५०.११ ॥
ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਵਾਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ ਗਏ; ਉਸ ਗੁਫਾ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਜਾਗਿਆ—ਉਹ ਉੱਤਮ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਸਨ।
4.50.12
अभ्यपद्यन्त संहृष्टास्तेजोवन्तो महाबलाः।
नानासत्त्वसमाकीर्णं दैत्येन्द्रनिलयोपमम् ॥ ४.५०.१२ ॥
ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਵਧੇ—ਅਨੇਕ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਰਗੀ ਉਸ ਗੁਫਾ ਵੱਲ।
4.50.13
दुर्दर्शमिव घोरं च दुर्विगाह्यं च सर्वशः।
ततः पर्वतकूटाभो हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ४.५०.१३ ॥
ਉਹ ਬਿਲ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣਾ ਔਖਾ ਸੀ। ਤਦ ਪਰਬਤ-ਚੋਟੀ ਵਰਗੇ ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ।
4.50.14
अब्रवीद् वानरान् घोरान् कान्तारवनकोविदः।
गिरिजालावृतान् देशान् मार्गित्वा दक्षिणां दिशम् ॥ ४.५०.१४ ॥
ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਔਖੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਖੋਜ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
4.50.15
वयं सर्वे परिश्रान्ता न च पश्याम मैथिलीम्।
अस्माच्चापि बिलाद्धंसाः क्रौञ्चाश्च सह सारसैः ॥ ४.५०.१५ ॥
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਥੱਕ ਗਏ ਹਾਂ; ਮੈਥਿਲੀ ਦਿਸਦੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਬਿਲ ਵਿੱਚੋਂ ਹੰਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪੰਛੀ ਸਾਰਸਾਂ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।
4.50.16
जलार्द्राश्चक्रवाकाश्च निष्पतन्ति स्म सर्वशः।
नूनं सलिलवानत्र कूपो वा यदि वा ह्रदः ॥ ४.५०.१६ ॥
ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਚੱਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ ਵੀ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਉੱਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਜ਼ਰੂਰ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਹੈ; ਕੋਈ ਖੂਹ ਜਾਂ ਤਲਾਬ ਹੋਵੇਗਾ।
4.50.17
तथा चेमे बिलद्वारे स्निग्धास्तिष्ठन्ति पादपाः।
इत्युक्तास्तद् बिलं सर्वे विविशुस्तिमिरावृतम् ॥ ४.५०.१७ ॥
ਅਤੇ ਇਹ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਰੁੱਖ ਬਿਲ ਦੇ ਦੁਆਰ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਉਸ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ।
4.50.18
अचन्द्रसूर्यं हरयो ददृशू रोमहर्षणम्।
निशाम्य तस्मात् सिंहांश्च तांस्तांश्च मृगपक्षिणः ॥ ४.५०.१८ ॥
ਚੰਦ-ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਰੌਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਉੱਥੋਂ ਸ਼ੇਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣ ਕੇ।
4.50.19
प्रविष्टा हरिशार्दूला बिलं तिमिरसंवृतम्।
न तेषां सज्जते दृष्टिर्न तेजो न पराक्रमः ॥ ४.५०.१९ ॥
ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਉਸ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰ-ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ, ਤੇਜ ਜਾਂ ਪਰਾਕਰਮ ਕੁਝ ਵੀ ਕੰਮ ਨਾ ਆਇਆ।
4.50.20
वायोरिव गतिस्तेषां दृष्टिस्तमसि वर्तते।
ते प्रविष्टास्तु वेगेन तद् बिलं कपिकुञ्जराः ॥ ४.५०.२० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੀ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੜੇ ਉਹ ਵਾਨਰ-ਗਜ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।
4.50.21
प्रकाशं चाभिरामं च ददृशुर्देशमुत्तमम्।
ततस्तस्मिन् बिले भीमे नानापादपसंकुले ॥ ४.५०.२१ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਉੱਤਮ ਖੇਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
4.50.22
अन्योन्यं सम्परिष्वज्य जग्मुर्योजनमन्तरम्।
ते नष्टसंज्ञास्तृषिताः सम्भ्रान्ताः सलिलार्थिनः ॥ ४.५०.२२ ॥
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲ਼ ਲਾ ਕੇ ਉਹ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਤੱਕ ਗਏ। ਹੋਸ਼ ਗੁਆਏ, ਪਿਆਸੇ ਤੇ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਉਹ ਪਾਣੀ ਲੱਭ ਰਹੇ ਸਨ।
4.50.23
परिपेतुर्बिले तस्मिन् कंचित् कालमतन्द्रिताः।
ते कृशा दीनवदनाः परिश्रान्ताः प्लवङ्गमाः ॥ ४.५०.२३ ॥
ਉਸ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ; ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਪਰ ਸੁਚੇਤ। ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਉਦਾਸ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰ ਸਨ।
4.50.24
आलोकं ददृशुर्वीरा निराशा जीविते यदा।
ततस्तं देशमागम्य सौम्या वितिमिरं वनम् ॥ ४.५०.२४ ॥
ਜੀਵਨ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਤਦ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੇਖੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਉਸ ਬਣ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ।
4.50.25
ददृशुः काञ्चनान् वृक्षान् दीप्तवैश्वानरप्रभान्।
सालांस्तालांस्तमालांश्च पुंनागान् वञ्जुलान् धवान् ॥ ४.५०.२५ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੇਖੇ; ਉਹ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ — ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ, ਪੁੰਨਾਗ, ਵੰਜੁਲ ਅਤੇ ਧਵ ਰੁੱਖ।
4.50.26
चम्पकान् नागवृक्षांश्च कर्णिकारांश्च पुष्पितान्।
स्तबकैः काञ्चनैश्चित्रै रक्तैः किसलयैस्तथा ॥ ४.५०.२६ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚੰਪਕ, ਨਾਗ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਰਣਿਕਾਰ ਰੁੱਖ ਵੇਖੇ; ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਅਤੇ ਲਾਲ ਕੋਪਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਨ।
4.50.27
आपीडैश्च लताभिश्च हेमाभरणभूषितान्।
तरुणादित्यसंकाशान् वैदूर्यमयवेदिकान् ॥ ४.५०.२७ ॥
ਉਹ ਰੁੱਖ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੇਲਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਵੈਦੂਰਯ ਮਣੀਆਂ ਦੇ ਚਬੂਤਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਨ।
4.50.28
बिभ्राजमानान् वपुषा पादपांश्च हिरण्मयान्।
नीलवैदूर्यवर्णाश्च पद्मिनीः पतगैर्वृताः ॥ ४.५०.२८ ॥
ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸਨ; ਨੀਲੇ ਵੈਦੂਰਯ ਰੰਗ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਤਲਾਬ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
4.50.29
महद्भिः काञ्चनैर्वृक्षैर्वृता बालार्कसंनिभैः।
जातरूपमयैर्मत्स्यैर्महद्भिश्चाथ पङ्कजैः ॥ ४.५०.२९ ॥
ਉਹ ਸਵੇਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਵੱਡੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਉੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਕਮਲ ਸਨ।
4.50.30
नलिनीस्तत्र ददृशुः प्रसन्नसलिलायुताः।
काञ्चनानि विमानानि राजतानि तथैव च ॥ ४.५०.३० ॥
ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਤਲਾਬ ਵੇਖੇ; ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਵਿਮਾਨ ਵੀ ਵੇਖੇ।
4.50.31
तपनीयगवाक्षाणि मुक्ताजालावृतानि च।
हैमराजतभौमानि वैदूर्यमणिमन्ति च ॥ ४.५०.३१ ॥
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਸਨ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਬਣੀਆਂ, ਅਤੇ ਵੈਡੂਰਜ ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ।
4.50.32
ददृशुस्तत्र हरयो गृहमुख्यानि सर्वशः।
पुष्पितान् फलिनो वृक्षान् प्रवालमणिसंनिभान् ॥ ४.५०.३२ ॥
ਉੱਥੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੁੱਖ ਮਹਿਲ ਵੇਖੇ; ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਮੂੰਗੇ ਤੇ ਮਣੀਆਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਰੁੱਖ ਵੇਖੇ।
4.50.33
काञ्चनभ्रमरांश्चैव मधूनि च समन्ततः।
मणिकाञ्चनचित्राणि शयनान्यासनानि च ॥ ४.५०.३३ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੌਰੇ, ਚੁਫੇਰੇ ਸ਼ਹਿਦ, ਮਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਿਤਰੀਆਂ ਸੇਜਾਂ ਤੇ ਆਸਨ ਵੀ ਵੇਖੇ।
4.50.34
विविधानि विशालानि ददृशुस्ते समन्ततः।
हैमराजतकांस्यानां भाजनानां च राशयः ॥ ४.५०.३४ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੁਫੇਰੇ ਵੇਖੀਆਂ; ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਕਾਂਸੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵੀ ਵੇਖੇ।
4.50.35
अगुरूणां च दिव्यानां चन्दनानां च संचयान्।
शुचीन्यभ्यवहाराणि मूलानि च फलानि च ॥ ४.५०.३५ ॥
ਦਿਵ੍ਯ ਅਗਰੂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਢੇਰ; ਸ਼ੁੱਧ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਲ ਵੀ ਵੇਖੇ।
4.50.36
महार्हाणि च यानानि मधूनि रसवन्ति च।
दिव्यानामम्बराणां च महार्हाणां च संचयान् ॥ ४.५०.३६ ॥
ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਸਵਾਰੀਆਂ, ਰਸੀਲਾ ਸ਼ਹਿਦ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਵਸਤਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵੀ ਵੇਖੇ।
4.50.37
कम्बलानां च चित्राणामजिनानां च संचयान्।
तत्र तत्र च विन्यस्तान् दीप्तान् वैश्वानरप्रभान् ॥ ४.५०.३७ ॥
ਥਾਂ-ਥਾਂ ਰੱਖੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਕੰਬਲਾਂ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵੇਖੇ; ਉਹ ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।
4.50.38
ददृशुर्वानराः शुभ्राञ्जातरूपस्य संचयान्।
तत्र तत्र विचिन्वन्तो बिले तत्र महाप्रभाः ॥ ४.५०.३८ ॥
ਉਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਲੱਭਦੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਢੇਰ ਵੇਖੇ।
4.50.39
ददृशुर्वानराः शूराः स्त्रियं कांचिददूरतः।
तां च ते ददृशुस्तत्र चीरकृष्णाजिनाम्बराम् ॥ ४.५०.३९ ॥
ਸੂਰਮੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਵੇਖੀ; ਉਸਨੇ ਵਲਕਲ ਅਤੇ ਕਾਲੇ ਹਿਰਨ ਦੀ ਛਾਲ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ।
4.50.40
तापसीं नियताहारां ज्वलन्तीमिव तेजसा।
विस्मिता हरयस्तत्र व्यवतिष्ठन्त सर्वशः।
पप्रच्छ हनुमांस्तत्र कासि त्वं कस्य वा बिलम् ॥ ४.५०.४० ॥
ਨਿਯਮਿਤ ਆਹਾਰ ਵਾਲੀ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਬਲਦੀ ਵਰਗੀ ਉਸ ਤਾਪਸੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਾਨਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਚੁਫੇਰੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ। ਤਦ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਇਹ ਗੁਫਾ ਕਿਸਦੀ ਹੈ?"
4.50.41
ततो हनूमान् गिरिसंनिकाशः
कृताञ्जलिस्तामभिवाद्य वृद्धाम्।
पप्रच्छ का त्वं भवनं बिलं च
रत्नानि चेमानि वदस्व कस्य ॥ ४.५०.४१ ॥
ਤਦ ਪਰਬਤ ਵਰਗੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਬਜ਼ੁਰਗ ਔਰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਇਹ ਭਵਨ, ਗੁਫਾ ਅਤੇ ਇਹ ਰਤਨ ਕਿਸਦੇ ਹਨ? ਦੱਸ।"