Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.51

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

4.51.1

इत्युक्त्वा हनुमांस्तत्र चीरकृष्णाजिनाम्बराम्।
अब्रवीत् तां महाभागां तापसीं धर्मचारिणीम् ॥ ४.५१.१ ॥

ଏହା କହି, ସେଠାରେ ବଲ୍କଳ ଓ କଳା ମୃଗଚର୍ମ ପରିହିତା ସେହି ମହାଭାଗା, ଧର୍ମଚାରିଣୀ ତାପସୀଙ୍କୁ ହନୁମାନ କହିଲେ।

4.51.2

इदं प्रविष्टाः सहसा बिलं तिमिरसंवृतम्।
क्षुत्पिपासापरिश्रान्ताः परिखिन्नाश्च सर्वशः ॥ ४.५१.२ ॥

ଭୋକ-ତୃଷାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ଆମେ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ଏହି ଗୁମ୍ଫାରେ ହଠାତ୍ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲୁ।

4.51.3

महद् धरण्या विवरं प्रविष्टाः स्म पिपासिताः।
इमांस्त्वेवंविधान् भावान् विविधानद्भुतोपमान् ॥ ४.५१.३ ॥

ତୃଷାରେ ଆମେ ପୃଥିବୀର ଏହି ବିଶାଳ ବିବରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲୁ; ଏଠାରେ ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ଅନେକ ଦୃଶ୍ୟ ଆମେ ଦେଖିଲୁ।

4.51.4

दृष्ट्वा वयं प्रव्यथिताः सम्भ्रान्ता नष्टचेतसः।
कस्यैते काञ्चना वृक्षास्तरुणादित्यसंनिभाः ॥ ४.५१.४ ॥

ଏହା ଦେଖି ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟଥିତ, ବିଭ୍ରାନ୍ତ ଓ ମନ ହରାଇଲୁ; ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଝଲସୁଥିବା ଏହି ସୁନା ଗଛ କାହାର?

4.51.5

शुचीन्यभ्यवहाराणि मूलानि च फलानि च।
काञ्चनानि विमानानि राजतानि गृहाणि च ॥ ४.५१.५ ॥

ଏଠାରେ ପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟଯୋଗ୍ୟ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଅଛି; ସୁନାର ବିମାନ ଓ ରୂପାର ଗୃହ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

4.51.6

तपनीयगवाक्षाणि मणिजालावृतानि च।
पुष्पिताः फलवन्तश्च पुण्याः सुरभिगन्धयः ॥ ४.५१.६ ॥

ସେଗୁଡ଼ିକରେ ମଣିଜାଲରେ ଆବୃତ ସୁନାର ଝରକା ଅଛି; ଫୁଲିଥିବା, ଫଳବନ୍ତ, ସୁଗନ୍ଧିତ ପବିତ୍ର ଗଛ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

4.51.7

इमे जाम्बूनदमयाः पादपाः कस्य तेजसा।
काञ्चनानि च पद्मानि जातानि विमले जले ॥ ४.५१.७ ॥

ଜାମ୍ବୂନଦ ସୁନାରେ ତିଆରି ଏହି ବୃକ୍ଷସବୁ କାହାର ତେଜରେ ଅଛନ୍ତି? ନିର୍ମଳ ଜଳରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମ କାହାର ପ୍ରଭାବରେ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି?

4.51.8

कथं मत्स्याश्च सौवर्णा दृश्यन्ते सह कच्छपैः।
आत्मनस्त्वनुभावाद् वा कस्य चैतत्तपोबलम् ॥ ४.५१.८ ॥

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଛମାନେ କଇଁଛ ସହିତ କିପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି? ଏ ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ପ୍ରଭାବରେ, ନା କାହାର ତପୋବଳରେ?

4.51.9

अजानतां नः सर्वेषां सर्वमाख्यातुमर्हसि।
एवमुक्ता हनुमता तापसी धर्मचारिणी ॥ ४.५१.९ ॥

ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅଜ୍ଞ; ସବୁକିଛି କହିବା ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ। ହନୁମାନଙ୍କ ଏପରି କହିବାରେ ଧର୍ମଚାରିଣୀ ତାପସୀ...

4.51.10

प्रत्युवाच हनूमन्तं सर्वभूतहिते रता।
मयो नाम महातेजा मायावी वानरर्षभ ॥ ४.५१.१० ॥

ସର୍ବଭୂତ ହିତରେ ରତ ସେହି ତାପସୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମହାତେଜସ୍ବୀ ମାୟାବୀ ମୟ ନାମକ।

4.51.11

तेनेदं निर्मितं सर्वं मायया काञ्चनं वनम्।
पुरा दानवमुख्यानां विश्वकर्मा बभूव ह ॥ ४.५१.११ ॥

ସେ ମାୟାଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବନ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି। ପୂର୍ବେ ସେ ପ୍ରଧାନ ଦାନବମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱକର୍ମା ହୋଇଥିଲେ।

4.51.12

येनेदं काञ्चनं दिव्यं निर्मितं भवनोत्तमम्।
स तु वर्षसहस्राणि तपस्तप्त्वा महद्वने ॥ ४.५१.१२ ॥

ଯିଏ ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଦିବ୍ୟ, ଉତ୍ତମ ଭବନ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି, ସେ ମହାବନରେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।

4.51.13

पितामहाद् वरं लेभे सर्वमौशनसं धनम्।
विधाय सर्वं बलवान् सर्वकामेश्वरस्तदा ॥ ४.५१.१३ ॥

ସେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ବର ପାଇଲେ; ଉଶନସ୍‌ଙ୍କ ସମସ୍ତ ଧନ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଲା। ତେବେ ବଳବାନ ଓ ସର୍ବକାମର ଅଧୀଶ୍ୱର ସେ ସବୁକିଛି ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ କଲେ।

4.51.14

उवास सुखितः कालं कंचिदस्मिन् महावने।
तमप्सरसि हेमायां सक्तं दानवपुङ्गवम् ॥ ४.५१.१४ ॥

ସେ ଏହି ମହାବନରେ କିଛିକାଳ ସୁଖରେ ବାସ କଲେ। ସେ ଦାନବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅପ୍ସରା ହେମାଙ୍କଠାରେ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ।

4.51.15

विक्रम्यैवाशनिं गृह्य जघानेशः पुरंदरः।
इदं च ब्रह्मणा दत्तं हेमायै वनमुत्तमम् ॥ ४.५१.१५ ॥

ପୁରନ୍ଦର ଇନ୍ଦ୍ର ପରାକ୍ରମରେ ବଜ୍ର ଧରି ପ୍ରହାର କଲେ। ଏହି ଉତ୍ତମ ବନ ବ୍ରହ୍ମା ହେମାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।

4.51.16

शाश्वतः कामभोगश्च गृहं चेदं हिरण्मयम्।
दुहिता मेरुसावर्णेरहं तस्याः स्वयंप्रभा ॥ ४.५१.१६ ॥

ଶାଶ୍ୱତ କାମଭୋଗ ଓ ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ଗୃହ ଅଛି। ମୁଁ ମେରୁସାବର୍ଣ୍ଣିଙ୍କ କନ୍ୟା; ମୋର ନାମ ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭା।

4.51.17

इदं रक्षामि भवनं हेमाया वानरोत्तम।
मम प्रियसखी हेमा नृत्तगीतविशारदा ॥ ४.५१.१७ ॥

ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ହେମାଙ୍କ ଏହି ଭବନ ରକ୍ଷା କରେ। ମୋ ପ୍ରିୟ ସଖୀ ହେମା ନୃତ୍ୟଗୀତରେ ନିପୁଣା।

4.51.18

तयादत्तवरा चास्मि रक्षामि भवनं महत्।
किं कार्यं कस्य वा हेतोः कान्ताराणि प्रपद्यथ ॥ ४.५१.१८ ॥

ତାଙ୍କ ଦେଇଥିବା ବରରେ ମୁଁ ଏହି ମହାଭବନ ରକ୍ଷା କରେ। ତୁମେମାନେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, କାହା ପାଇଁ, କେଉଁ କାରଣରୁ ଏହି ଦୁର୍ଗମ ବନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛ?

4.51.19

कथं चेदं वनं दुर्गं युष्माभिरुपलक्षितम्।
शुचीन्यभ्यवहाराणि मूलानि च फलानि च।
भुक्त्वा पीत्वा च पानीयं सर्वं मे वक्तुमर्हसि ॥ ४.५१.१९ ॥

ଏହି ଦୁର୍ଗମ ବନକୁ ଆପଣମାନେ କିପରି ପହଞ୍ଚିଲେ? ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ଜଳ ପାନ କରିଛନ୍ତି; ଏସବୁ ମୋତେ କହିବା ଉଚିତ।